T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/1 Esas
KARAR NO: 2021/111
DAVA: Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/01/2020
KARAR TARİHİ: 02/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta acentesi tarafından davacı müvekkili aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını ve takibin dayanağı olarak ödenmeyen sigorta poliçe bedellerinin gösterildiğini, 23.06.2014 tarihli 10.680 TL tutarlı zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinde poliçe bedelinin peşin olarak ödendiği ve poliçe bedelinin makbuz yerine geçtiği ibaresinin yer aldığını, 24.06.2014 tarihli 2.679,40 TL tutarlı zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile 22.07.2014 tarihli 1.862,00TL tutarlı zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi ve 22.07.2014 tarihli 5.617,51TL tutarlı zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk poliçelerinde de aynı ibarelerin bulunduğunu, müvekkilin poliçe bedellerini ödemiş olduğunu belirterek davalı aleyhine açtıkları menfi tespit davasının kabulü ile %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle;
Taraflar arasında ... plakalı araca 23.06.2014 tarihinde zorunlu mali sorumluluk sigortası yapıldığını ve davacının... numaralı poliçe bedelini ödemediğini, aracın 24.06.2014 tarihinde plakası değiştirilerek...olduğunu, 22.07.2014 tarihli ... numaralı zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk poliçe bedelini ve 22.07.2014 tarihli ... numaralı karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza poliçesi bedelini ödemediğini, davacı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, poliçede yer alan bedelin peşin olarak ödendiği ibaresinin zorunlu bir metin olduğunu, poliçe bedelinin ödendiğinin kanıtı olmadığını, ödemenin yapıldığının acente tarafından düzenlenmiş tahsilat makbuzu, banka ödeme dekontu, kredi kartı ekstresi ile ispatlanabileceğini, davacının ödediğine ilişkin belge ibraz etmediğini, Hazine Müsteşarlığının 07.04.2011 tarih ve ... sayılı sektör duyurusunda poliçede yer alan ücreti tahsil edilmiş olup makbuz hükmündedir ibaresinin ancak gerçek duruma uyması halinde sonuç doğuracağının açıklandığını, dolayısı ile ödeme belgesi sunulmadığından davacı iddialarının haksız olduğunu, 22.07.2014 tarihli ...numaralı 5.617,51 tutarlı zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk poliçesinin sigorta acenteleri yönetmeliği uyarınca iş paylaşımı yapılan...Ltd. Şti. tarafından düzenlendiğini, davacının bu sigorta poliçe bedelini ödemeyince müvekkil şirketin bu bedeli kendisinin ödemek zorunda kaldığını, davacının daha önce poliçelerin sahte olduğunu ileri sürerek İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi’nin ...E. sayılı dosyası ile dava açtığını, bu davanın mahkeme tarafından reddedildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...E. Sayılı dosyası, 23/06/2014 tarihli 10.680,00 TL tutarlı ZMMS sigorta poliçesi, 24/06/2014 tarihli 2.679,40 TL tutarlı ZMMS sigorta poliçesi, 22/07/2014 tarihli 1.862,00 TL tutarlı zorunlu koltuk ve ferdi kaza sigorta poliçesi, 22/07/2014 tarihli 5.617,51 TL tutarlı zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk poliçesi, bilirkişi raporu, arabuluculuk son tutanağı aslı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava; davalı/alacaklı tarafından davacı/borçlu aleyhine başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasından dolayı menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça icra takibine konu edilen poliçe bedellerinin 2014 tarihinde ödendiğini, davalı tarafından haksız ve mesnetsiz olarak icra takibi yapıldığını bu nedenle İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ve davalı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; davacı borçlunun icra takibine konu poliçe bedellerini ödememesi nedeniyle icra takibi başlatıldığını, davacının poliçe bedelini ödediğini iddia ettiğini ancak ödemeye ilişkin evrak sunmadığını belirterek davanın reddi ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davalı/alacaklı tarafından davacı/borçlu aleyhine 20.838,91 TL asıl alacak ve 6.677,11 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 27.516,02 TL borcun ödenmesi amacıyla 23/01/2018 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 22/02/2018 tarihinde tebliğ edildiği, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları ve dosyadaki tüm deliller hep birlikte değerlendirilmek suretiyle davalı ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak icra takibine konu sigorta poliçeleri nedeniyle prim tahsilatı yapılıp yapılmadığı, davacının takibe konu sigorta poliçelerinden kaynaklı borcunun bulunup bulunmadığının tespit edilmesi ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları çerçevesinde değerlendirilmesi hususunda rapor tanzim edilmesi için dosyanın mali müşavir ve sigorta konusunda uzman bilirkişi heyetine tevdine karar verildiği, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarına dayanması sebebiyle ispat yüküne göre mali müşavir bilirkişi ücretinin davalı tarafça karşılanmasına karar verildiği, davalı tarafın bilirkişi ücretini yatırmadığı ve ticari defter ve kayıtlarını sunmadığı anlaşılmakla; yapılan ihtarat gereği davalının ticari defter ve kayıtlarına dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verildiği ve dosyanın sigorta konusunda uzman bilirkişiye verildiği, dosya kapsamı itibariyle sigorta konusunda uzman bilirkişiden alınan bilirkişi raporuna göre özetle"Türk Ticaret Kanunu 1434/2 maddesi gereğince, davalı sigorta acentesinin primin muacceliyetinden itibaren 3 ay içinde dava ve takip yolu ile primi talep etmediği bu nedenle sözleşmeden caydığının kabulü ile prim talep etme hakkının sona erdiği, davaya konu poliçelerin 2014 yılında düzenlendiği ancak davalı sigorta acentesi tarafından 2018 yılında başlatılan takip ile prim talebinde bulunulmasının hukuken mümkün olmayacağı" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
TTK m. 1434 sigorta priminin ödenmemesine ilişkin neticeleri düzenlemiş olup TTK.m.1434 hükmü ile öncelikle tüm sigorta branşları için geçerli olacak genel bir temerrüt hükmü getirilmiştir.TTK MADDE 1434/2. Fıkrasında yer alan düzenlemeye göre; "İlk taksidi veya tamamı bir defada ödenmesi gereken prim, zamanında ödenmemişse, sigortacı, ödeme yapılmadığı sürece, sözleşmeden üç ay içinde cayabilir. Bu süre, vadeden başlar. Prim alacağının, muacceliyet gününden itibaren üç ay içinde dava veya takip yoluyla istenmemiş olması hâlinde, sözleşmeden cayılmış olunur" TTK madde 1434/2 hükmü uyarınca sigortacının üç ay içinde dava açmayarak sessiz kalması halinde sözleşme ortadan kalkmaktadır. Bu konuda sigorta ettirene bildirim yapılması aranmamaktadır. Prim alacağının muacceliyet tarihinden itibaren üç ay içinde dava veya takip yolu ile talep edilmesi halinde sigorta poliçesi yürürlükte kalmaktadır. Primin muaccel olması poliçenin düzenlenmesi ve sigorta ettirene teslimi ile başlamaktadır. Sigortacı, sözleşmeden üç ay içinde cayma hakkına sahiptir. Yine, aynı hüküm gereği, prim alacağının üç ay içinde dava veya takip yoluyla istenmemesi durumunda ise üç ayın sonunda sözleşmeden cayılmış sayılmaktadır. Buna göre sigortacının cayma hakkını kullanmasının şartları: prim alacağının muacceliyeti, üç ay içinde primin ödenmemesi, bildirim ve icra takibine başlanmaması olarak sayılabilir.
Davacı ve davalı tarafın iddia ve savunmaları, icra dosyası, poliçe asılları, bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından davacı aleyhine 23/06/2014 tarihli 10.680,00 TL tutarlı ZMMS sigorta poliçesi, 24/06/2014 tarihli 2.679,40 TL tutarlı ZMMS sigorta poliçesi, 22/07/2014 tarihli 1.862,00 TL tutarlı zorunlu koltuk ve ferdi kaza sigorta poliçesi, 22/07/2014 tarihli 5.617,51 TL tutarlı zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk poliçelerinin ödenmemesinden kaynaklı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatılmışsa da 2014 yılında düzenlenen poliçeler için 2018 yılında icra takibi yapılarak prim talep edildiği, davalı sigorta şirketi acentesinin TTK 1434/2 de yer alan 3 aylık süre içinde icra takibi başlatmadığı anlaşıldığından, sigortacının-sigorta acentesinin prim talep etme hakkı da sona erdiğinden düzenlenen bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğundan hükme esas alınarak İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. İcra dosyasında davacının davalıya İİK 72. Maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Kötü niyet tazminatı talebi yönünden; İcra ve İflas Kanunun 72. maddesinin 5.fıkrasına göre; “Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. ”Kötüniyet tazminatı, takibe girişmekte kötüniyetli bulunduğu borçlu tarafından açıkça kanıtlanmış olan ya da öyle olduğu ayrıca kanıtlanmasına gerek bulunmaksızın dosya kapsamından açıkça anlaşılabilen alacaklıya yönelik bir yaptırım niteliğindedir. Anılan yasa hükmüne göre, alacaklının anılan tazminata mahkum edilebilmesi, açıkça, takibin kötüniyetle yapılmış olması koşuluna bağlanmıştır. Hemen belirtmek gerekir ki, alacaklının icra takibini kötüniyetli olarak yaptığı hususu, borçlu tarafından kanıtlanmalıdır. Öğretiye ve Yargıtay uygulamasına göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötüniyetli kabul edilir. Açıklanan bu yasal durum ve ilke çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde davacı, davalının icra takibinde kötüniyetli olduğunu yasal delillerle kanıtlayamamış olup, dosya içeriğinde de kötüniyetin varlığını açıkça ortaya koyacak bir yöne rastlanmamıştır.Bu nedenle davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜ ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. İcra dosyasında davacının davalıya İİK 72. Maddesi uyarınca BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-)Davalının kötüniyeti tespit olunamadığından kötüniyet tazminat talebinin reddine,
3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.879,62-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 469,91-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.409,71-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 4.127,40-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-)Davacı tarafça yatırılan 44,40-TL başvuru ve 469,91-TL peşin olmak üzere toplam 514,31-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-)Davacı tarafından yatırılan 800,00-TL Bilirkişi ücreti ve 148,90-TL posta giderinden ibaret toplam 948,90-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
8-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
9-)Davacı tarafça sunulan ve Mahkememiz kasasına alınan poliçe asıllarının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 02/02/2021
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı