T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/100 Esas
KARAR NO: 2021/43
DAVA: Örtülü Kazanç Aktarımından Kaynaklanan Tazminat (SPK 94. madde)
DAVA TARİHİ: 13/02/2020
KARAR TARİHİ: 14/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Örtülü Kazanç Aktarımından Kaynaklanan Tazminat (SPK 94. madde) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği 13/02/2020tarihli dava dilekçesinde özetle; bankalardan iletilen belgelerden tespit edilebilen tutar, 31.03.2018 tarihli fınansal tabloların kabulüne ilişkin sorumluluk beyanı ile ...'ın onayladığı bakiye tutarı ve 30.06.2018 tarihli mizan çerçevesinde ...'ın en az 31.03.2018 tarihli Ortaklardan Alacaklar hesabı bakiyesi 584.745 TL, 31.03.2018 tarihi sonrası şirket banka hesaplarına aktarılan 315.566 TL, 30.06.2018 tarihli mizana göre diğer ödemeler(çek, nakit vb.) 662.910 TL toplam 1.563.221 TL şirkete borcu olduğunu, ...'ın 30.06.2018 tarihli mizana göre 498.400 TL şirket tarafından şahsa çek veya alacak senedi verilmesi yoluyla yapılan ödeme, yaklaşık 34.284 TL nakden ödeme, belge karşılığı, adat hesaplama gibi kayda alınan tutar olmak üzere bu ortağın şirket'e 532.684 TL borcu olduğunu, bu tutara ilişkin ödemelerin şirkete geri ödendiği yönünde kayda rastlanmadığını, bankalardan iletilen belgelerden tespit edilen tutarın, 31.03.2018 tarihli fınansal tabloların kabulüne ilişkin sorumluluk beyanı çerçevesinde ...'ın onayladığı bakiye tutarı ve 30.6.2018 tarihli mizan çerçevesinde ...'ın en az 31.03.2018 tarihli Ortaklardan Alacaklar hesap bakiyesi 510.643 TL, 30.06.2018 tarihli mizandaki diğer ödemeler (çek, nakit, adat) 532.684 TL ve 31.03.2018 tarihi sonrası şirket hesaplarına bankadan iade edilen 182.468 TL 'nin düşülmesi ile toplam 860.859 TL tutarında şirket'e borcu olduğunun görüldüğünü, şirketin faaliyet gösterdiği bir mekan bulunmaması şirket kayıtlarının tutulduğu şirket merkezinin kapalı olması ve şirket'in faaliyetlerine ilişkin olarak denetleme raporunun düzenlendiği tarihe kadar bu konuda KAP'a hiçbir açıklamada bulunulmamış olması şeklindeki emareler doğrultusunda şirket bünyesinden çıkan, toplam tutarı iki ortağa ait olmak üzere en az 2.242.080 TL 'nin şirket hesaplarına geri ödenmemiş olduğunun anlaşıldığını, örtülü kazanç aktarımı işlemleri nedeniyle halka açık ...'ün malvarlığı en az 2.424.080 TL azaltıldığını, örtülü kazanç aktarımı işlemleri nedeniyle halka açık ortaklıklar ile bunların iştirak ve bağlı ortaklıklarının karının veya malvarlığının azalmış olması ya da karının veya malvarlığının artmasının engellenmesi gerektiğini, örtülü olarak aktarılan tutarların şirkete iadesi kanuni bir zorunluluk olduğunu, SPK'nun 21.maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan " ..kendilerince kazanç aktarımı yapılan taraflar Kurulca belirlenecek süre içinde aktarılan tutarı kanuni faizi ile birlikte iade etmek zorundadır" ibaresinin bulunduğunu beyanla davalılar tarafından örtülü kazanç aktarımı yoluyla mal varlığı azaltıldığı tespit edilen halka açık ...'e faiz hariç toplam 2.424.080,00 TL tutarındaki iadenin davalılar tarafından yapılmaması nedeniyle SPK'nun 94üncü maddesi uyarınca örtülü olarak aktarılan 2.424.080,00-TL ile kanuni faizinden 24.240,00-TL'sinin mal varlığı azaltılan ...'e iadesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı taraflara çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.
DELİLLER: 19/07/2018 tarihli SPK kararı, 12/04/2019 tarihli Denetleme raporu, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları, bilirkişi raporu, arabulucu tutanağı ile sarf kararı ve tüm dosya kaspamı.
Mali Müşavir Bilirkişi Prof. Dr. ... , Sermaye Piyasaları Öğretim Üyesi Bilirkişi Dr. ... ile Ticaret Hukuku Uzmanı Dr. ... tarafından sunulan 04/11/2020 alındı tarihli bilirkişi raporuna göre; Davalı ... ın 1.266.341,54 TL ve ... 1.181.106,46 TL şirkete borcu olduğu dolayısıyla bu tutarların şirkete iadesi gerçekleşmediği sürece 2.447.448,00 TL şirketin nakdi kaynaktan yoksun kaldığı, Davalıların doğrudan ve aktif olarak iş avansı adı altında kazanç aktarımı yaptıkları ve bunun sonucunda da şirket varlıklarının hiçbir karşılık alınmaksızın davalılara geçtiğinden şirketin malvarlıklarının korunmadığını, Şirkette bizzat yönetici konumunda bulunan davalıların davaya konu işlemlerinden dolayı şirket zarara uğradığından yapılan işlemin hukuka aykırı olduğu ve ticari hayatın dürüstlük kuralları ile örtüşmediği, Dava konusu ve tarafları dikkate ilişkili kişi olan davalı tarafların şirketin malvarlıklarını korumak için yapmaları gereken faaliyetleri yapmamak suretiyle kendi malvarlıklarının artmasını sağlamaları dikkate alındığında SPK m. 21'deki örtülü kazanç koşullarının oluştuğu bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalılar aleyhine açılan şirket yöneticisi olan davalıların örtülü kazanç aktarımından dolayı SPK mevzuatı gereğince aktarılan tutarın şirkete iadesi istemine ilişkindir.
Davacı taraf dava dışı ... Tic. ve San. A.Ş.'nin yöneticileri olan davalılar tarafından örtülü kazanç aktarımı yoluyla şirketin malvarlığı azaltıldığından SPK 94. maddesi uyarınca örtülü olarak aktarılan 2.424.080,00-TL ile kanuni faizinin şimdilik 24.240,00-TL'sinin davalılar tarafından malvarlığı azaltılan ... Tic. ve San. A.Ş.'ye iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraflara çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.
Mali Müşavir Bilirkişi Prof. Dr. ..., Sermaye Piyasaları Öğretim Üyesi Bilirkişi Dr...ile Ticaret Hukuku Uzmanı Dr. ... tarafından sunulan 04/11/2020 alındı tarihli bilirkişi raporuna göre; Davalı ... Koparanın 1.266.341,54 TL ve ... 1.181.106,46 TL şirkete borcu olduğu dolayısıyla bu tutarların şirkete iadesi gerçekleşmediği sürece 2.447.448,00 TL şirketin nakdi kaynaktan yoksun kaldığı, Davalıların doğrudan ve aktif olarak iş avansı adı altında kazanç aktarımı yaptıkları ve bunun sonucunda da şirket varlıklarının hiçbir karşılık alınmaksızın davalılara geçtiğinden şirketin malvarlıklarının korunmadığını, Şirkette bizzat yönetici konumunda bulunan davalıların davaya konu işlemlerinden dolayı şirket zarara uğradığından yapılan işlemin hukuka aykırı olduğu ve ticari hayatın dürüstlük kuralları ile örtüşmediği, Dava konusu ve tarafları dikkate ilişkili kişi olan davalı tarafların şirketin malvarlıklarını korumak için yapmaları gereken faaliyetleri yapmamak suretiyle kendi malvarlıklarının artmasını sağlamaları dikkate alındığında Sermaye Piyasası Kanunu m. 21'deki örtülü kazanç koşullarının oluştuğu bildirilmiştir.
Sermaye Piyasası Kanunu'nun Örtülü kazanç aktarımı yasağı başlığı altında düzenlenen 21. maddesine göre;
"(1) Halka açık ortaklıklar ve kolektif yatırım kuruluşları ile bunların iştirak ve bağlı ortaklıklarının; yönetim, denetim veya sermaye bakımından doğrudan veya dolaylı olarak ilişkide bulundukları gerçek veya tüzel kişiler ile emsallerine uygunluk, piyasa teamülleri, ticari hayatın basiret ve dürüstlük ilkelerine aykırı olarak farklı fiyat, ücret, bedel veya şartlar içeren anlaşmalar veya ticari uygulamalar yapmak veya işlem hacmi üretmek gibi işlemlerde bulunmak suretiyle kârlarını veya malvarlıklarını azaltarak veya kârlarının veya malvarlıklarının artmasını engelleyerek kazanç aktarımında bulunmaları yasaktır.
(2) Halka açık ortaklıklar ve kolektif yatırım kuruluşları ile bunların iştirak ve bağlı ortaklıklarının, esas sözleşmeleri veya iç tüzükleri çerçevesinde basiretli ve dürüst bir tacir olarak veya piyasa teamülleri uyarınca kârlarını ya da malvarlıklarını korumak veya artırmak için yapmaları beklenen faaliyetleri yapmamaları yoluyla ilişkili oldukları gerçek veya tüzel kişilerin kârlarının ya da malvarlıklarının artmasını sağlamaları da örtülü kazanç aktarımı sayılır.
(3) Halka açık ortaklıklar ve kolektif yatırım kuruluşları, ilişkili taraf işlemlerinin emsallerine, piyasa teamüllerine, ticari hayatın basiret ve dürüstlük ilkelerine uygun şartlarda gerçekleştirilmiş olduğunu belgelemek ve bu durumu tevsik edici bilgi ve belgeleri en az sekiz yıl süre ile saklamak zorundadırlar. Birinci fıkrada belirtilen ilkelere aykırılığın tespitinde izlenmesi gereken usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.
(4) Kazanç aktarımının Kurulca tespiti hâlinde halka açık ortaklıklar, kolektif yatırım kuruluşları ile bunların iştirak ve bağlı ortaklıkları, Kurulca belirlenecek süre içinde kendilerine kazanç aktarımı yapılan taraflardan, aktarılan tutarın kanuni faizi ile birlikte mal varlığı veya kârı azaltılan ortaklığa veya kolektif yatırım kuruluşuna iadesini talep eder. Kendilerine kazanç aktarımı yapılan taraflar Kurulca belirlenecek süre içinde aktarılan tutarı kanuni faizi ile birlikte iade etmek zorundadır. Örtülü kazanç aktarımı yasağının ihlali ile ilgili 94 üncü ve 110 uncu maddeler ile ilgili mevzuatta öngörülen hukuki, cezai ve idari yaptırımlar saklıdır." şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Sermaye Piyasası Kanunu'nun Örtülü kazanç aktarımında uygulanacak tedbirler başlığında düzenlenen 94. maddesine göre;
"(1)Kurul, 21 inci maddede belirtilen işlemlerde bulundukları tespit edilen halka açık ortaklıklar, kolektif yatırım kuruluşları ve bunların bağlı ortaklıkları ile iştiraklerinden denetleme sonuçlarının Kurul tarafından belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde ortaklara duyurulmasını istemeye, Kurulca belirlenen tutarın tayin edilen süre içinde iadesi için dava açmaya yetkilidir.
(2) 92 nci maddenin birinci ve üçüncü fıkraları bu madde bakımından da uygulanır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde toplanan tüm deliller, düzenlenen bilirkişi raporuna göre; dava dışı ... Tic. ve San. A.Ş.'nin yöneticileri olan davalılardan yönetim kurulu başkanı olan davalı ... tarafından 1.181.106,46-TL'nin, yönetim kurulu başkan yardımcısı olan ... tarafından 1.266.341,54-TL'nin şirket kasasından avans adı altında alındığı ve bu bedelin şirket kasasına iade edilmediği gibi alınan avans ile ilgili şirket adına herhangi bir mal/hizmet alımının gerçekleştirilmemesi karşısında davalıların eyleminin SPK 21. maddesi uyarınca örtülü kazanç aktarımı yoluyla yöneticisi oldukları dava dışı şirketi zarara uğrattıkları sabit olduğundan davalılar tarafından şirketten alınan nakdi bedellerin SPK 21 ve 94 maddeleri uyarınca dava dışı ... Tic. ve San. A.Ş.'ye iade edilmesi gerektiği anlaşıldığından ve SPK 94 maddesi gereğince davacı ...'nun bu davayı açma yetkisi bulunduğundan dolayı düzenlenen dosya kapsamına ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davalıların örtülü kazanç aktarımı eylemleri nedeniyle dava dışı şirketin yönetim kurulu başkanı olan davalı ... tarafından alınan 1.181.106,46-TL'nin, yönetim kurulu başkan yardımcısı olan ... tarafından alınan 1.266.341,54-TL'nin kanuni faizi ile birlikte SPK'nın 94/1. maddesi gereğince davacı tarafın talebiyle bağlı kalınarak 24.240,00-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek dava dışı ... Ticaret ve Sanayi A.Ş.'ye iadesine ve davacı tarafın fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KABULÜ ile; davalıların yöneticisi oldukları halka açık ... Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin 2.447.448,00-TL miktarında malvarlığının davalılar tarafından örtülü kazanç aktarımı yoluyla azaltıldığı anlaşıldığından SPK'nın 94/1. maddesi gereğince davacı tarafın talebiyle bağlı kalınarak 24.240,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek dava dışı ... Ticaret ve Sanayi A.Ş.'ye İADESİNE, davacı tarafın fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına,
2- Alınması gereken 1.655,83-TL karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
3- Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin haksız çıkan taraf olan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4- Davacı tarafça yargılamanın yürütülmesi nedeniyle yapılan 13 adet tebligat-posta gideri 198,50-TL, bilirkişi ücreti 3.000,00-TL olmak üzere toplam 3.198,50-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
5- Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen nisbi 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
6- Davacı tarafça yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının davacı tarafa resen iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/01/2021
Başkan ...
e-imza *
Üye ...
e-imza *
Üye ...
e-imza *
Katip ...
e-imza *
* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.