T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/14 Esas
KARAR NO: 2021/366
DAVA: İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/01/2020
KARAR TARİHİ: 20/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle;
Müvekkil firma Turkish Bank müşterisi olduğunu, ... Şubesinde hesabı olduğunu, şirket hesap ekstresinde, 21.12.2018 tarihinde hesaptan toplam 3.150,00 TL.nin istihbarat bedeli adı altında müvekkilin bilgi ve izni dışında tahsil edildiğinin anlaşıldığını, banka yetkilileri ile irtibata geçilmişse de hangi yasal gerekçe ile tahsil edildiğinin anlaşılamadığını, haksız alınan tutarın tahsili için banka aleyhine ... İcra Müdürlüğü 2019/... esas dosya ile takibe geçildiğini, davalının 18.04.2019 tarihinde itiraz ettiğini, yapılan haksız itirazın kaldırılması gerektiğini, taraflar arsında imzalanan Genel Kredi sözleşmesi her iki tarafa borç yükleyen ve karşılıklı edimleri ihtiva eden sözleşme olduğunu, davalı müvekkilini hiçbir şekilde bilgilendirmeden haksız şekilde istihbarat ücreti adı altında kesinti yaptığından bu bedelin iadesi gerektiğini, müvekkilin alacağının likit olduğunu ve icra takibine yapılan haksız itiraz ile takibin engellendiğini, belirtilen nedenlerle davanın kabulüne, itirazın kaldırılması ile takibin devamına ve davalının asıl alacağın % 20 si den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin müvekkil Bankadan kredi talebinde bulunması üzerine imzalamış olduğu 10.07.2017 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca ticari rotatif kredi kullandırıldığını, sözleşmenin Komisyon vergi ve masraflar başlıklı 6.maddesinde, müvekkil Bankanın sözleşme ve ekleri uyarınca açtığı ve açacağı her türlü krediler ile hesaplar ve aldığı teminatlarla ilgili olarak iktisadi koşullar çerçevesinde Bankanın belirleyeceği veya yetkili merciler tarafından saptanan veya ileride saptanacak olan oranları geçmemek üzere her nevi komisyon, masraf, hesap işletim ücreti fon ve vergi düzenlemeleri teamüllere göre talep edebileceği, her türlü masraf komisyon ve sair giderleri ödemeyi kabul ettiği, sözleşmenin 6.3 maddesinde mutabakata varılamamış olsa da banka esaslarına göre alınacağı, müvekkil banka tarafından uygulanmakta olan ücret ve komisyon ve Bankacılık hizmet komisyonlarına ilişkin TC Merkez Bankasına 16.04.2018 tarihinde bildirim yapıldığı ve ilk tahsis edilen kredinin ilk tahsis tarihinde, minimum 1.500 TL maksimum 5.000 TL olmak üzere istihbarat ve mali tahlil ücreti alınacağının kabul edildiği, Davalı ... tarafından kredi ilişkisi nedeniyle verilen hizmet karşılığı 3.000 TL istihbarat ve mali tahlil ücreti ile 150 TL BSMV olmak üzere toplam 3.150,00 TL tahsil edildiğini, davacı şirket tacir olması nedeniyle Tüketicinin Korunması kanun hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığını, davacı şirkete sözleşmenin 07.07.2017 tarihinde teslim edildiğini, yine sözleşmenin 6.10 maddesinde resen masraf tahsil edebileceğini, TCMB tarafından yayımlanan 2006/1 sayılı tebliğin 4.maddesi gereği faiz oranları ile üye işyeri komisyonu hariç faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin sınırlarının serbestçe belirleneceği, bu hükme istinaden tahsil edilen istihbarat ve Mali tahlil ücretinin mevzuata uygun olduğunu, davacının icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığını, belirtilen nedenlerle haksız davanın reddi ile % 20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükm edilmesi talep edilmiştir.
DELİLLER:
... İcra Dairesinin 2019/... E. Sayılı dosyası, genel kredi sözleşmesi, davalı tarafça yapılan kesintiye ilişkin dekont sureti, davalı bankanın bankacılık komisyon, ücret ve masrafları ek bildirim formu, ..., ... Bankası ve ... Bankasına yazılan müzekkere cevapları, arabuluculuk son tutanak aslı, bilirkişi raporu ve tüm dosyası kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davalı ... tarafından davacının hesabından 21/12/2018 tarihinde kesilen 3.150,00 TL istihbarat bedelinin tahsili için davalı ... aleyhine İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı taraf davalı bankanın müşterisi olduğunu ve 21/12/2018 tarihinde 3.150,00 TL tutarında istihbarat bedeli altında hesabından çekilen tutarın haksız olduğunu, bu nedenle kesilen tutarın tahsili için davalı aleyhine başlattığı icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesi ile alınan istihbarat bedelinin sözleşme ve kanuna uygun olduğu, bankacılık hizmet komisyonlarına ilişkin Merkez Bankasına bildirim yapıldığını ve istihbarat ve mali tahlil ücreti alınacağının kabul edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı icra dosyasının gönderildiği ve dosya arasına alındığı anlaşıldı.
... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 3.335,12 TL borcun ödenmesi amacıyla 11/04/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun 18/04/2019 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı/alacaklıya 29/04/2019 tarihinde tebliğ edildiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki Genel Kredi Sözleşmesi ve ekleri, dekont, davacı ve davalı tarafça sunulan deliller ile icra dosyası hep birlikte değerlendirilerek davacıdan yapılan kesintinin sözleşmenin hangi düzenlemesine göre yapıldığı, miktarının ne olduğu, sözleşmede oran varsa ne olduğu, bankanın Merkez Bankasına bildirdiği oranların ne olduğu, kesintilerin emsal uygulamalarla ve sözleşmeye uygun olup olmadığı ve davacı tarafın davalı taraftan alacaklı olup olmadığı varsa alacak miktarı hususunda rapor düzenlemesi için dosyanın bankacı bilirkişiye tevdine karar verilmiş, Mahkememizce bankacı bilirkişi ... tarafından alınan 01/09/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı şirketin davalı ... ile 2017 yılında kredi ilişkisine girdiği ve toplam 5.320.500 TL. limitli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, davalı ... tarafından davacı şirkete belirtilen sözleşme tutarına göre kredi kullandırdığı, davacı şirketin söz konusu kredileri kısa dönemli spot olarak kullandığı, imzalanan Genel Kredi sözleşmenin 6.maddesinde davalı ... tarafından komisyon, işletim ücreti ve masraf adı altında müşteriden tutarlar alabileceğinin yazılı olduğu, ancak net bir oran ve tutar belirlenmediği, buna karşılık davalı ... tarafından Nisan 2018 ayında TC Merkez Bankasına Ücret, Masraf ve Komisyonlara ilişkin yapılan bildirimde 1.500 TL ile 5.000 TL arasında istihbarat ücreti adı altında kredi tahsisinde veya ilk kredi kullandırma tarihinde bu tutarların alınacağının belirlendiği, davalı ... ile davacı şirket arasında Kurumsal ilişki ile açılan Kredi ilişkisinde istihbarat yapılması nedeniyle böyle bir ücret talep edebileceği, dolayısıyla davalı Bankanın Mali Tahlil ve İstihbarat konusunda özellikli Birimler oluşturması ve nitelikli eleman istihdam etmesi da gözetilerek davacı şirketten açılan 5.320.500 TL limitli Kredi sözleşmesine göre onbinde 6 oranına tekabül eden tutarda bir istihbarat ücreti almasının normal olduğu görüşüne varıldığı, bu görüşe itibar edilmemesi halinde ise, Muhterem Mahkeme tarafından Banka sektöründe aktif büyüklüğü olan ... Bankası, ... Bankası, ... Bankası, ..., ... Bankası, ... Bankası vb Bankaların Genel Müdürlüklerine müzekkere yazılarak 2018 yılında Kurumsal düzeyde açılacak ticari kredi işlemlerinden alınan İstihbarat ücreti tutarı veya oranı konusunda bilgi istenmesi halinde, alınacak sonuçlara göre ayrıca değerlendirme yapılabileceği" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Mahkememizce ..., ... ve ...'a müzekkere yazılarak 2018 yılında kurumsal düzeyde açılacak ticari kredi işlemlerinde alınan istihbarat ücreti tutar ve oranı konusunda bilgi verilmesi istenilmiş, gelen müzekkere cevapları doğrultusunda ek rapor tanzimi için dosya bilirkişiye verilmiş, bilirkişinin 15/01/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Sayın Mahkeme tarafından dava dışı üç bankaya gönderilen müzekkere sonucu, iki banka tarafından davaya uygun istihbarat ücreti konusunda bildirilen tutarlar üzerinden önceki bölümde yapılan hesaplamaya göre davalı bankanın istihbarat ücreti olarak alabileceği tutarın 472,50 TL olarak hesaplandığı, davacının takipten önce faiz talep edemeyeceği" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı ... tarafından davacı şirkete belirtilen sözleşme tutarına göre kredi kullandırdığı, davacı şirketin söz konusu kredileri kısa dönemli spot olarak kullandığı, imzalanan Genel Kredi sözleşmenin 6.maddesinde davalı ... tarafından komisyon, işletim ücreti ve masraf adı altında müşteriden tutarlar alabileceğinin yazılı olduğu, ancak net bir oran ve tutar belirlenmediği, buna karşılık davalı ... tarafından Nisan 2018 ayında TC Merkez Bankasına Ücret, Masraf ve Komisyonlara ilişkin yapılan bildirimde 1.500 TL ile 5.000 TL arasında istihbarat ücreti adı altında kredi tahsisinde veya ilk kredi kullandırma tarihinde bu tutarların alınacağının belirlendiği, bankacılık teamüllerine göre ilk kredi kullandırımında yapılması gereken istihbarat, haberleşme ve operasyonel vs. gibi işlemlerin bir maliyeti bulunduğundan müşteriden "Kredi Tahsis Ücreti" adı altında ücret talep edilebileceği, bankalar tarafından alınacak olan komisyonlar bakımından sözleşmede açıkça bir tutar ve oran bulunmadığında, anılan yasal düzenleme gereğince Merkez Bankasına bildirimde bulunulup bulunulmadığının araştırılması, bildirim yapılmamış olması durumunda emsal banka uygulamalarının araştırılması, alınan komisyon bedelinin emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından,( Yargıtay 11. H D’nin 30/05/2018 tarihli 2016/11932 E., 2018/4158 K. sayılı kararı) Mahkememizce dava dışı üç bankaya gönderilen müzekkere sonucu, iki banka tarafından davaya uygun istihbarat ücreti konusunda bildirilen tutarlar üzerinden davalı bankanın istihbarat ücreti olarak alabileceği tutarın bilirkişi ek raporunda 472,50 TL olarak hesaplandığı, bilirkişi ek raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması nedeniyle hükme esas alındığı, davalı bankanın 472,50 TL tutarında istihbarat bedeli alabileceği, geri kalan kısım yönünden (3.150,00-472,50) 2.677,50 TL yönünden davalı ... tarafından yapılan itirazın haksız olduğu anlaşılmakla; davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulüne, davacı tarafın başlattığı ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 2.677,50 TL asıl alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, temerrüt koşulları oluşmadığından faize yönelik ve fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak likit ve belirlenebilir olmadığından ve yargılama sonucunda belli olduğundan icra inkar tazminatı talebinin reddine dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;
a) Davacı tarafın başlattığı ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 2.677,50 TL asıl alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, temerrüt koşulları oluşmadığından faize yönelik ve fazlaya ilişkin istemin reddine,
b) Asıl alacak likit ve belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 182,90-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 56,96-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 125,94-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 2.677,50-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 657,62-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
5-)Davacı tarafça yatırılan 54,40- TL başvuru ve 56,96-TL peşin harç olmak üzere toplam 111,36-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-)Davacı tarafından yatırılan 700-TL Bilirkişi ücreti ve 117,90-TL posta giderinden ibaret toplam 817,90-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 656,61-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
7-)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 680,00-TL'nin kabul red oranına göre 545,90-TL'sinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 134,10-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
8-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı davacı tarafın yokluğunda dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/04/2021
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı