T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/152 Esas
KARAR NO: 2021/495
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/03/2020
KARAR TARİHİ: 15/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı aleyhine üyesi bulunduğu müvekkil kooperatife, aidat ve kooperatif genel kurul kararlarıyla üyelerden toplanmasına karar verilen ara ödemelerin ödenmemesi sonucu oluşan borç nedeniyle, ... İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı icra dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu vekili aracığıyla tüm borca ve ferilerine haksız itiraz ederek icra takibinin durmasına sebebiyet verdiğini, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözülmesi için arabuluculuk kanun yoluna başvurulmuş Arabulucuk görüşmesine Arabulucu Av ... atanmış. taraflar arasında yapılan müzakereler sonucu Anlaşma sağlanamadığını, davalı kooperatif üyesinin müvekkil kooperatife üyelikten kaynaklanan birikmiş borcu bulunduğunu, icra dosyasına sundukları borç döküm belgesinde, davalı kooperatif üyesinin borcunun ayrıntıları net olarak listelendiğini, üyelik hak ve vecibelerini yerine getirmeyen ve bu çerçevede kooperatife borçlu olan üyelerin borçlarına aylık %5 gecikme faizi uygulanacağı yönünde müvekkil kooperatif genel kurullarında alınan kararlar doğrultusunda, üyelerin asıl alacaklarına aylık %5 gecikme faizi uygulandığını, arz ve izah edildiği üzere yargılama sırasında anlaşılacak ve re'sen guzönünde bulundurulacak sebeplere binaen, davalı-borçlunun ... İcra Müdürlüğünün 2019 ... esas sayılı dosya borcuna, faiz oranına, beyanlarına ve tüm ferilerine ilişkin itirazının iptaline, dosya konusu alacaklarının fer'ileri ile birlikte tahsili için takibin devamına, alacağımızın %20'den aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatının davalı-borçludan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacı kooperatif, davalı aleyhine ilamsız icra takibi yaptığını, icra takibi ile kooperatif ortaklığından kaynaklanan alacak talep edildiğini, davalı, kooperatif ortağı olmadığını, takibe konu borcunun bulunmadığını, Dava dilekçesinde dava konusu hakkında hiçbir açıklama olmadığını davalının ortaklığına ilişkin herhangi bilgi de verilmediğini, davalının davacı kooperatif ortağı olmadığına ilişkin kesinleşmiş yargı kararları bulunduğunu, ... asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... E. 2019/... K. 27.03.2019 tarihli ve ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... E. 2019/ ... K. 15.01.2019 tarihli kararlarla davalının davacı kooperatif ortağı olmadığı belirlendiğini, davalı, Kooperatifler Kanunu ve kooperatif ana sözleşme hükümlerine göre davacı kooperatife ortak olmadığını, davacı kooperatif, kanun ve ana sözleşme hükümlerine aykırı işlemler yapmak suretiyle davalıdan haksız kazanç elde etmek niyetinde olduğunu, davacı kooperatif, icra takibinde haksız ve kötüniyetli olduğunu, davanın reddine, takip miktarının %20 oranında tazminatın davacıdan alınmasına, davalıya verilmesine, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
DELİLLER: .... İcra Müdürlüğü 2019/... esas sayılı icra dosyası, arabuluculuk son tutanağı, ... Ana Sözleşme, Muhasebe Ve Üye Aidat Ödemelerine İlişkin Yönetim ve Genel Kurul Kararları, Ödemelere İlişkin Hesap Döküm, Banka Kayıtları, Makbuz Belgeler, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... esas 2019/ ... karar sayılı dosyasının gerekçeli kararı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine kooperatif üyeliğinden kaynaklı İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı taraf dava dilekçesi ile davalı aleyhine üyesi olduğu kooperatif aidat ve kooperatif genel kurul kararlarıyla üyelerden toplanması gereken ara ödemelerin ödenmemesi nedeniyle icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça icra takibine yapılan itirazın iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesi ile davalının kooperatif ortağı olmadığına ilişkin kesinleşmiş ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... E. 2019/... K. Ve ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... E. 2019/ ... K. Sayılı kararlarının bulunduğunu, davacıya borcunun bulunmadığını belirtere davanın reddine ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 45.547,00 TL borcun ödenmesi amacıyla 05/04/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 13/04/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 18/04/2019 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, incelemesinde davacı ...'in davalı ... Kooperatifi aleyhine genel kurul kararının iptali istemiyle dava açtığı, davacının koooperatif ortağı olmadığından aktif husumet yokluğundan reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, incelemesinde davacı ...'in davalı ... Kooperatifi aleyhine genel kurul kararının iptali istemiyle dava açtığı, davacının koooperatif ortağı olmadığından aktif husumet yokluğundan reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Ortaklığın devri için "Devir alan kişi ile devreden ortak arasında kooperatifin dışında ortaklık devir sözleşmesi yapılması, devir alan kişinin bu sözleşme ile birlikte kooperatif yönetim kuruluna başvurarak ortaklığa kabulünü istemesi , yönetim kurulunun da ortaklık şartlarına sahip olduğunu tespit etmesi halinde ortaklığa kabulü için karar alması gerekmektedir.
Dosya içerisindeki deliller ve kooperatif kayıtları incelenip davalının kooperatif üyesi olup olmadığı, kooperatif üyesi ise hangi tarihlerde olduğu, davacının davalıdan takip konusu alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı ve alacağının bulunması halinde dönem itibariyle davalının kooperatif üyesi olup olmadığının tespiti için asıl alacak ve ferileri ile birlikte hesaplama yapılması yönüden dosyanın kooperatif alanında uzman bilirkişiye tevdine karar verildiği, bilirkişi ... tarafından düzenlenen 02/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "davalı ile ... ... arasında yapılan devir sözleşmesi ve davalının ortaklık kaydının yapılması için kooperatife verdiği dilekçe mevcut olmamakla birlikte, davalının ... ... tarafından kooperatife verilen devir bildirimi dilekçesini " tebellüğ ettim" notuyla imzaladığı, adına Ortaklık Senedi düzenlendiği, 08.06.2014, 30.05.2015 , 12.06.2016, 15.01.2017 tarihli genel kurul toplantılarının çağrı listesinde yer aldığı, 08.06.2014 ve 12.06.2016 tarihli genel kurul toplantılarına ait Ortaklar Cetvelinde imzasının bulunduğu, ... Asliye Ticaret Mahkemesi ile ... Asliye Hukuk Mahkemesinin davalının kooperatif ortağı olmadığına karar verildiği ve kararların kesinleştiği, davalının kooperatif ortağı olduğu kabul edilse dahi takip ve dava konusu aidat ve ara ödeme borcunun olup olmadığının ve miktarının; dayanak genel kurul kararları , ortaklığı devraldığı tarihteki borç ve alacak durumundan başlayarak ( icra takibine kadar hesabına borç kaydedilen aidat ve ara ödeme tutarları ile hesabına alacak kaydedilen tahsilat tutarlarının tarih , fiş ve yevmiye tarih/ sayısının yazılı olduğu ) yardımcı hesap dökümleri, bunları teyit eden yevmiye ve envanter defteri kayıtları üzerinden tespit ve hesaplanması gerekmektedir Davacının ibraz ettiği genel kurul kararlan arasında 2017 ve 2018 yılı genel kurul belgeleri bulunmadığından bu yıllarda karara bağlanan parasal yükümlülük olup olmadığı tespit edilemediği, davalı adına açılmış yardımcı kayıtlar ,ile yevmiye ve envanter defterleri ibraz edilmediği için de borçlu olup olmadığını ve borçlu ise tutarını hesaplama imkanı bulunamadığı" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasında ki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.
İtirazın iptâli davaları, takip dosyası üzerinden yürütülen ve takibe bağlı olarak değerlendirilmesi gereken davalardır. Takip talebinde alacaklı ve borçlu olarak gözüken gerçek ve tüzel kişiler yönünden ve gösterilen borç ve borcun sebebi ile bağlı olunması asıldır. Bir başka deyişle itirazın iptâli davalarında husumet icra takip dosyasına göre belirlenmek gerekir.
Davacı taraf her ne kadar davalı aleyhin kooperatif aidat ve kooperatif genel kurul kararlarıyla üyelerden toplanması gereken ara ödemelerin tahsili istemi ile başlatılan icra takibinde davalı tarafından yapılan itirazın iptalini talep etmişse de; düzenlenen bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu; davalı ile ... ... arasında yapılan devir sözleşmesi ve davalının ortaklık kaydının yapılması için kooperatife verdiği dilekçe mevcut olmamakla birlikte, davalının ... ... tarafından kooperatife verilen devir bildirimi dilekçesini " tebellüğ ettim" notuyla imzaladığı, adına Ortaklık Senedi düzenlendiği, 08.06.2014, 30.05.2015 , 12.06.2016, 15.01.2017 tarihli genel kurul toplantılarının çağrı listesinde yer aldığı, 08.06.2014 ve 12.06.2016 tarihli genel kurul toplantılarına ait Ortaklar Cetvelinde imzasının bulunduğu, davalının ortaklığa kabulü için kararın bulunmadığı, ... asliye Ticaret Mahkemesi ile ... Asliye Hukuk Mahkemesinin davalının kooperatif ortağı olmadığına karar verildiği ve kararların kesinleştiği de anlaşıldığından davalının kooperatif ortağı olmadığı bu nedenle kooperatif aidat borcundan da sorumlu olmadığı anlaşıldığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Davalının şartları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 59,30 TL harcın peşin alınan 550,09-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 490,79-TL'nin davacıya iadesine,
4-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7. Madde gereğince hesap olunan 4.080,00- TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6- Taraflarca yatırılan artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa re'sen iadesine,
7-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 15/06/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır