T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/17 Esas
KARAR NO: 2021/951
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 18/09/2018
KARAR TARİHİ: 29/12/2021
İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/428 esas sayılı dava dosyası 2019/416 sayılı Görevsizlik kararı mahkememize tevzi edilerek, mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 667 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ... ve vakfa ait iktisadi işletmeleri olan ... ve ... San. Tic. A.Ş. tüm alacak ve taşınmazları ile birlikte ...ne devredildiğini, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan ...' nın 01.01.2016 - 23.07.2016 tarihleri arası iş ve eylemlerinin denetimi sonucu düzenlenen 14.03.2017 tarihli Makam Oluru ve Eki 24.01.2017 tarih ve 1 sayılı Denetim Raporunda ... Hesabında 7.190,82 TL alacağımızın bulunduğunun tespit edildiğini, söz konusu vakfın, 667 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereği kapatılarak alacak ve hakları ...’ne devir olduğundan Denetim Raporunda belirtilen 7.190,82 TL ile işlemiş 1.409,40 TL faiz olmak üzere toplam 8.600,22 TL’nin idare hesabına yatırılmak üzere davalı şirkete 19.10.2017 Tarih ve 9226 Sayılı ihtarnamenin gönderildiğini, davalı kurumun iş bu ihtarnameyi 30.10.2017 tarihinde tebellüğ ettiğini, davalı kurum tarafından ekte sunulu yazı ile ... İşletmesi adına kurum kayıtlarının incelenmesinde herhangi bir borç kaydına rastlanılmadığından 7.190,82 TL tutarındaki borcun tespit edilemediğinden ödeme yapılamayacağının belirtildiğini, ihtarname ile verilen 15 günlük süre içerisinde davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığından, alacağın tahsili amacı ile iş bu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, 667 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile idaremize devrolunan ... nin 24.01.2017 tarih 4-12/12 sayılı 1 Nolu Teftiş Raporunun ... Hesabında 7.190,82 TL alacağımızın doğduğu tarihten itibaren işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline (fazlaya ilişkin haklarımızın saklı tutulmasına), yargılama giderinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılarak ... ne devredilen ... ile vakfa ait işletmelerden olan ... ... San.Tic.A.Ş.nin müvekkili Bankadan alacağı olduğunu iddia etmekte ve yasal faiziyle birlikte kendilerine ödenmesini dava etmekte olduğunu, davasına dayanak olarak da kendi bünyelerinde hazırlanan denetim raporunu ve iktisadi işletme mizanını gösterdiğini, davacıya devredilen ... nın müvekkili Bankadan hiçbir alacağı bulunmadığını, taraflarına gönderilen ihtarnameye verilen cevapta müvekkili Bankanın ... na herhangi bir borcu bulunmadığının belirtilerek konu ile ilgili belgelerin Banka ile paylaşılmasının istenildiğini, ancak başkaca bilgi yada belgenin davacı tarafından banka ile paylaşılmadığını, davalı Banka ile ... rasında imzalanan herhangi bir hizmet alım sözleşmesi bulunmadığını, davacı yan da tarafından da dosyaya sunulan bir sözleşme bulunmadığını, müvekkili Bankanın tüzel kişi tacir olduğunu, tüm faaliyetlerini kredi verme, hesap açma, çek karnesi verme, hizmet alma vs. yazılı sözleşmelerle temin ve tesis etmekte olduğunu, davacı tarafın davasının hukuki bir dayanağı bulunmadığını, davacı tarafın dilekçesinde dayandığı rapor ve mizanın TTK anlamında dayanılacak belge ve kayıtlardan olmadığı gibi davacı tarafından başkaca yasaya uygun delil ve belge de sunulmadığını, davacı tarafın bir alacağı olmadığını ve davalı bankadan bir talepte bulunamayacağı ve davalı bankanın sorumlu tutulamayacağı açık olduğundan haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleriyle ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Tarafların ticari defter ve kayıtları, İhtarname suretleri, Görevsiz ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/... esas sayılı dava dosyasında alınan bilirkişi raporu, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Talimat sayılı dosyasında alınan bilirkişi heyet raporu ve tüm dosya kapsamı.
Mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21/06/2019 tarihli raporunda özetle; "İzmir ilinde Mukim ... ve vakfa ait iktisadi işletmeleri olan ... ... ve ... San. Tic. A.Ş. tüm alacak ve taşınmazları ile birlikte ...ne devredildiği,
...ne İzafeten ... Müdürlüğü, kapatılan ...' nın 01.01.2016 - 23.07. 2016 tarihleri arası İş ve işlemlerinin ... nce denetimi sonucu düzenlenen 24.01.2017 tarihli ve 1 sayılı rapor ekinde, ... ... Hesabında gözüken 7.190,82 TL alacak üzerinden, alacak davası açtıkları, Davalı Taraf ... T.A.O.' nın, Dava dilekçesine karşı cevap dilekçesi vermediklerinin anlaşıldığı,
Ancak, yukarıda sözü geçen Davacı tarafın dava konusu borcun ödenmesini ihtar eden 19.10.2017 tarihli yazılarına cevap olarak gönderildiği anlaşılan 17.01.2017 tarihli yazılarında, "Bankaları genelinde yapılan İnceleme de ... ... 'ne herhangi bir borçlarının bulunmadığının saptanamadığını, bahsi geçen borca ilişkin belgelerin Bankaları ile paylaşılmasını talep etmiş oldukları,
Dosya ve eklerin incelenmesinde, ... Bankası T.A.O ile ... ... arasında imzalanmış herhangi bir hizmet alım sözleşmesinin bulunmadığı,
Vakıflar Müfettişleri tarafında hazırlanan 24.01.2017 tarihli ve 1 sayılı raporun incelenmesinde dava konusu alacakla ilgili herhangi bir açıklama bulunmadığının görüldüğü,
Bu durumda, Davacı tarafın alacaklı olduğunu kanıtlayan ... dışında başkaca bir delil bulunmadığının anlaşılmakta olduğu,
Ticari işletmelerde mizan; muhasebede kontrol aracı olarak kullanılan, hesapların belli tarihlerde tekrar incelendikten sonra, borç alacak toplamlarıyla bakiyelerinin bir tabloya toplu bir şekilde yazılmasıyla oluşan özet tablo olduğu,
Esas olan, Muhasebe kayıtlarına dayanak teşkil eden fatura, Ödeme belgesi, Tahsilat makbuzu, Serbest meslek makbuzu, çek, senet vb. belgeler olduğu, bu belgeler olmadan Muhasebe defterlerindeki kayıtların ispat edici bir özellikleri bulunmamakta olduğu,
Ticari defterlerdeki hesap bakiyelerinin tek başına delil kabul edilemeyeceğinin en belirgin istisnası taraflar arasında cari hesap sözleşmesinin yapılması olduğu,
Cari hesap sözleşmesi Türk Ticaret Kanunu 87/1 Maddesinde "İki kimsenin para,mal,hizmet ve diğer hususlardan dolayı birbiherindeki alacaklarını ayrı ayrı istemekten vazgeçip bunları kalem kalem borç ve alacak şekline çevirerek hesabın kesilmesinden sonra bakiyeyi isteyebileceklerine dair bulunan sözleşmeye cari hesap sözleşmesi denir. şeklinde hükme bağlandığı,
Türk Ticaret kanunun 87/1 maddesine uygun şekilde yapılan cari hesap sözleşmesi yapılması halinde, cari hesap bakiyesinin, başkaca bir belge aranmadan talep edilebileceği,
Huzurdaki davada, davacı tarafından yukanda bahsedilen şekilde düzenlenmiş cari hesap sözleşmesi sunulmadığı gibi alacağı ve mizan bakiyesini kanıtlayan, sadece muhasebede kontrol aracı olarak kullanılan mizan dışında başkaca bir belge de sunulmamış olduğu,
Dava dosyası ve eklerinin incelenmesinde; Davacı/Alacaklı tarafından Dava dosyasına, muhasebede kontrol aracı olarak kullanılan ve alacağı kanıtlayan hiçbir özelliği bulunmayan mizan dışında başkaca alacağını kanıtlayan bir belge de sunulmadığından, Dosya kapsamına göre Dava tarihi itibariyle Davacı tarafın, davalı taraftan herhangi bir alacağının bulunmadığı, sonuç ve kanaatine varıldığı" tespit edilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/ ... Talimat sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi heyet raporunda özetle;"...nın 01.01.2016-23.07.2016 tarihleri arası iş ve eylemlerinin denetimi sonucu hazırlanan 24.01.2017 tarihli 1 sayılı Denetim raporunun ekinde bulunan ... 23.07.2016 tarihli mizan dökümünün 2.sayfasında ... hesap kodunun altında ... Bankası hesabının 7.190,82-TL.İktisadi İşletmeye borçlu olduğu, Davacı kurumun yerinde yapılan incelemede, davalı kurumdan alacağına dayanak oluşturulan teftiş raporunun dayanağı olan ... ... İşletmesinin 2016 yılı ticari defterleri fiziken incelemeye ibraz edilememiş, ancak dijital ortamda İktisadî işletmenin ...ne devri sırasında bilgisayarlarında bulunan kayıtların taratılıp davacı kurum tarafından saklandığı dijital kayıtlarda yapılan incelemede anılan rapora dayanak olarak kullanıldığı anlaşılan 2016 yılı muavin defter kayıtlarına ulaşılmış, iktisadi işletmenin davalı kurumdan 7.190,82-TL.alacağını gösteren sayfanın çıktısı alınarak rapora ek yapıldığını,
Mahkemece 23.07.2016 tarihi ödeme tarihi kabul edildiğinde davacı alacağının 7.190,82-TL ana para, 1.395,42-TL faiz alacağı olmak üzere toplam 8.586,24-TL olarak belirlendiği, 15.11.2017 tarihi temerrüt tarihi kabul edildiğinde 7.190,82-TL ana para, 544,34-TL faiz alacağı olmak üzere toplam 7.735,16-TL olarak belirlendiği" tespit edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, davacı kuruma devrolunan vakıf ve bu vakfa bağlı işletmenin kayıtlarına göre davalı bankadan alacağı bulunduğu iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
Davacı taraf, 667 sayılı KHK kapsamında davacı kuruma devrolunan vakıf ve bağlı şirketinin kayıtlarına göre davalı bankadan alacaklı bulunduğunu beyanla tespit olunan alacağın temerrüt tarihinden itibaren işlemi faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı banka, kendi kayıtlarına göre davacıya devrolunan vakıf ve bağlı şirketinin alacağının bulunmadığını, davacı tarafça da alacağın bulunduğuna dair bir delil sunulmadığını, dayanak gösterilen mizan defterinin tek başına alacağı ispatlar nitelikte bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyanın; ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 15/10/2019 tarih, 2018/... esas,2019/... karar sayılı görevsizlik kararı verilmesi, üzerine Mahkememize tevzi edildiği ve Mahkememizin 2020/... esasına kaydedildiği görüldü.
Taraflarca delillerinin görevsiz mahkemeye sunularak dosya üzerinde Mali Müşavir bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmış; Dava dosyası ve eklerinin incelenmesinde; davacı/alacaklı tarafından dava dosyasına, muhasebede kontrol aracı olarak kullanılan ve alacağı kanıtlayan hiçbir özelliği bulunmayan mizan dışında başkaca alacağını kanıtlayan bir belge de sunulmadığından, dosya kapsamına göre dava tarihi itibariyle davacı tarafın, davalı taraftan herhangi bir alacağının bulunmadığı, tespit edilmiştir.
Mahkememizce davacı kurum ve davalı banka kayıtlarının yerinde incelenmesi amacıyla ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Talimat sayılı dosyası vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmış; davacı kurum tarafından saklandığı dijital kayıtlarda yapılan incelemede anılan rapora dayanak olarak kullanıldığı anlaşılan 2016 yılı muavin defter kayıtlarına ulaşıldığı, iktisadi işletmenin davalı kurumdan 7.190,82-TL.alacağını gösteren sayfanın suretinin rapor ekinde sunulduğu" belirlenmiştir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, sunulan kayıtlar, düzenlenen bilirkişi raporu, bilirkişi heyet raporu ve toplanıp değerlendirilen delillere göre; 667 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ... ve vakfa ait iktisadi işletmeleri olan ...San. Tic. A.Ş. tüm alacak ve taşınmazları ile birlikte ...ne devredildiği, davacı kuruma devrolunan ... nda davalı bankadan 7.190,82-TL alacak kaydının tespit edilmesi üzerine huzurdaki alacak davasının ikame edildiği, davalı banka tarafından kendi kayıtlarında iddia olunan alacağa ilişkin kayıt bulunmadığından davanın reddinin talep edildiği, dosya kapsamında düzenlenen ve talimat yolu ile davacı kurum kayıtları üzerinde yapılan incelemeler neticesinde düzenlenen raporlar ile davacının alacak talebine dayanak olarak 2016 yılı muavin defter kayıtlarının sunulduğu ve 7.190,82-TL alacak kaydının bulunduğu, ancak davacı kurum tarafından bu alacak kaydına dayanak her hangi bir sözleşme sunulmadığı ve muhasebe kayıtlarına dayanak teşkil eden fatura, ödeme belgesi, tahsilat makbuzu, Serbest meslek makbuzu, çek, senet vb. belgenin sunulmadığı, sunulan muhasebe kaydının tek başına alacağın varlığını ispatlar mahiyette olmadığı, bu hali ile davacı tarafça alacak iddiasının ispat edilemediği anlaşılmakla, oluşan vicdani kanıya göre davacı tarafça açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafça yatırılan peşin harçtan maktu 59,30-TL karar harcının mahsubu ile fazla yatırılan 63,51-TL peşin harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine,
3- Davacı tarafça yargılama sırasında yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının yatıran ilgili tarafa resen iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize gönderilecek veya sunulacak dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/12/2021
Katip ...
e-imza*
Hakim ...
e-imza*
* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.