T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/22 Esas
KARAR NO: 2022/111
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/01/2020
KARAR TARİHİ: 16/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket tarafından müvekkili aleyhine ihlalli geçiş ücretleri sebebiyle ... İcra Müdürlüğü 2019/... E. Sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, TK.M.35’e göre yapılan tebligat ile kesinleştirildiğini, takibe konu ihlal listelerinde yer alan plakaların sadece çekiciye ait olmayıp aynı zamanda dorse plakasına da ceza kesilmiş olduğunu, ihlalli geçiş listeleri incelendiğinde önce çekici plakasına kesilen cezaların sonrasında aynı tarihli dorse plakasına da kesilmiş olduğunu, iş bu cezaların araç çekici plakalarına kesildikten sonra tekerrür ederek dorse plakasına da kesildiğini, müvekkili şirkete ait araçların ... bakiyeleri mevcut olmasına rağmen davalı şirket sistemlerindeki hatalar sebebiyle geçiş ücretinin kesilmediği zamanlar da olduğunu, bu minvalde buna benzer olayların bir çok araç sahiplerinin başına gelmiş olduğunu söyleyerek, Davalı şirket tarafından müvekkiline yapılan haciz ve araç yakalama baskılan neticesinde müvekkili tarafından dosyaya 15.000,00-TL yatırılarak işbu baskıların dava sonuçlanıncaya kadar icra takip dosyasının tedbiren durdurulmasını talep ettiklerini, yukarıda bahsedilen nedenlerle müvekkilinin davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti için iş bu menfi tespit davasının açıldığını sonuç olarak icra takibinin durdurulmasını, davanın kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, ücret vekaletin ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı borçlunun takibe konu ihlal listesinde yer alan plakaların sadece çekiciye ait olmayıp aynı zamanda araç dorse plakasına da ceza kesildiğini, cezalarda tekerrür olduğu iddialarının mesnetsiz olduğunu, römorke / dorseye aynI araca/çekiciye ayrı ücret tahakkuku yapılmasının söz konusu olamayacağını, müvekkili şirketin ya araca yada bunun entegre olduğu dorseye ücret tahakkuku yaptığını, nitekim tır, kamyon gibi ticari araçlar yola çıkmadan evvel .../... cihazlarına araçlarını entegre ettikleri tır ve dorseyi tanımladıklarını bu şekilde de aracın plakası okunamamasında dahi dorsenin plakasının okunduğunu ve araca tahakkuk yapıldığını, otoyolu kullanan çekici ve dorse plakaları için öncelikle çekici araca .../... hesabından provizyon sorgusunun yapıldığını, bakiyesinin müsait olmaması yada provizyon sorgusunun bankadan kaynaklı olarak olumsuz gelmesi durumunda, çekilen dorseye ait hesaba provizyon sorgusu yapıldığını, dorsenin bağlı bulunduğu .../... hesabının da bakiyesinin yetersiz olması yada banka tarafından provizyona olumsuz dönüş yapılması durumunda geçiş ücreti tahsil edilmediği için ihlalli geçişe ilişkin işlemlerin uygulandığını, somut olayda da mükerrer ücret tahakkuku yapılmadığını, araç plakalarının kirli olması, harflerin silinmiş olması veya plakanın düşmüş, bükülmüş, hasar görmüş olması vb. nedenle eğer sistem plakayı okuyamadıysa bile dorseye geçiş ücreti tahakkuku yapıldığını, dorse plakasına yapılan tahakkuk eğer sürücü tarafından eşlendiyse aracın .../... hesabına düştüğünü bu eşleşme yapılmadıysa dorse plakasına tahakkuk yapılmış vaziyette 15 içerisinde ücret ödenmezse ücret tahakkukunun olduğunu, dorse araç plakası eşleşmesi sürücünün .../... ürünü üzerinde yapması gereken bir eşleşme olduğunu, “otomatik ödeme talimatı vermek” bir borcu ödemek olmadığını, bir borcun ödenmesi için 3. bir şahsın görevlendirilmesi olduğunu, eğer o borç müvekkiline usulüne uygun şekilde ödenmemiş ise 3.şahıs ile borçlu arasında bu iç anlaşmanın müvekkilini ilgilendirmediğini, muhataplarının geçiş sağlayan ve borcunu 15 günlük süresinde ödemeyip 4 katı ceza tahakkukuna maruz kalan borçlu olduğunu eğer borçlu .../... bankasına borcu ödemediğine dair bir şikayeti varsa bu durumun onları ilgilendirdiğini nitekim bu konuda dilekçe ekinde Ek-1 de sunulmuş olan ... Tüketici Mahkemesi’nin 2018/... Esas 2018/... Karar numaralı gerekçeli kararında ortaya konulduğunu, eğer Banka ödeme yapmamışsa veya borçlu hesaplarındaki gelir gider dengesini kontrol etmeyip bu borcu ödeyemediyse müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını ve 6001 S.K. 30. Madde metnine atfen hareketle açılmış olan menfi tespit davasının kötü niyetli olduğunu, davaya konu icra dosyasına yasal süre içerisinde itiraz edilmemiş olunduğunu ve kesinleşen icra takibinde satış işlemi gerçekleştirmek üzereyken takibin durdurulması istemli bir dava dilekçesi sunulması davacı tarafın iş bu davasında tamamen müvekkili şirketin alacağını sürüncemede bırakmak ve süre kazanma maksatlı hareket ettiğini açıkça ortaya koyduğunu dolayısıyla davanın kötü niyet ihtiva ettiğini bu sebeple de davanın reddine ve lehlerine kötüniyet tazminatla hükmedilmesine sonuç ve istem olarak davanın usulden reddine davacı tarafin borçlu olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra dosyası, Trafik Tescil kayıtları, ... yazı cevabı, bilirkişi raporu, ek bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; Davalı tarafından davacı aleyhine 49.481,50-TL asıl alacak, 3.341,99-TL işlemiş faiz ve 601,56-TL KDV olmak üzere toplam 53.425,05-TL ihlalli geçiş alacağının tahsili için ilamsız icra takibi yapıldığı, takibin derdest olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi Şevket Tamer Güngör tarafından düzenlenen 17/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda; ''...6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün bulunduğu, yanı sıra sürücülerin ... ve ... cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakta ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, 6001 saydı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, Davalının geçiş ücreti ve 4 katı olan bedelin asıl alacak kısmına yönelik dosyaya cevap dilekçesi ibraz etmediği, Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde ... ve ... ile ilgili açıklamalarda, ... sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 gün içinde ... veya ... abonesi olunması veya mevcut ... veya ... hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezai geçiş Ücreti uygulanmadığının duyurulduğu, 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesinde, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin 1.fıkrası ile 5.fıkrasmda belirtilen cezalar uygulanmaz, hükmünün bulunduğu dolayısıyla davalının bu süre zarfında hesabını kontrol ederek ihlalli geçişleri cezasız ödeme imkanının olduğu, davalının hesabını kontrol ederek cihazını sürekli müsait tutma yükümlülüğünde bulunduğu, 3095 sayılı KDV Kanunu’nun 24,Maddesi c bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yerleşik Yargıtay içtihatları da aynı yönde olduğundan davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirmeye ve talep etmeye hakkı olduğu,
Davacının tüzel kişi tacir olduğu, davalının tüzel kişi tacir olduğu, davalının araçlarını ticari amaçla kullandığı, basiretli davranma yükümlülüğü uyarınca ihlalli geçişlerin zamanında ödenmediğinde olası sonuçlarının bilincinde olduğu, davalının uygulanan ticari faiz oranına itirazının nihai takdiri ve değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,
Dava konusu araçların bağlı bulunduktan İl Emniyet Müdürlüklerinden gelen Araç Malik Bilgilerine göre dava konusu araçlann Davacı ... Sanayi Ticaret Ltd.Şti ye ait, olduğu, Dava dosyasında bulunan CD içerisindeki bilgilerin incelenmesinde ihlalli Geçiş fotoğrafları bulunan Davacı ... Ltd. Şti'ye ait 16.03.2018-25.01.2019 tarihleri arasında ...plakalı araca ait 8 adet, ... plakalı araca ait ... adet, ... plakalı araca ait 7 adet, ... plakalı araca ait 15 adet, ... plakalı araca ait 38 adet, ... plakalı araca ait 5 adet, ... plakalı araca ait 109 adet ... plakalı araca ait 1 adet ... geçiş ücretlerinin ödenmediği,
Davacı taraf tarafından ödemesiz geçişlerin yapıldığı tarihi izleyen 15 gün içerisinde geçiş ücretinin usulünce ödenmemesi halinde geçiş ücretine 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun’un 30/5 maddesinde “4046, 3465 ve 3996 sayıh” kanunlar çerçevesinde yapılan hesaplamaya göre Toplam 9.481,15-TL borcun köprü geçişlerinde ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı tutarında Toplam 37.924,60-TL ceza tahakkuk ettirilmesi ile davacı tarafın toplam alacağının anapara ve ceza ile birlikte hesaplamalara göre (ödenmeyen geçiş ücreti + cezası) Toplam 49.481,50-TL olduğu, bu bakiyeye takip tarihinden önce işlemiş faizin 3.341,99-TL ve KDV’sinin 601,56-TL olduğu toplamda 53.425,04-TL hesaplandığı,
Pttbank Daire Başkanlığından gelen yazıya göre 01.01.2018- 01.01.2020 tarihleri arasında ... plakalı dorsenin ... plakalı aracın ... ürününe bağlı olduğu, ... plakalı dorsenin ... plakalı aracın ... ürününe bağlı olduğu, ... plakalı araca ait ... ürünü bulunmadığı bilgisinin verildiği, Dosya muhteviyatında dava konusu alacakla ilgili olarak ... ’tan gelen ekstrelerde söz konusu bakiye ile ilgili herhangi bir ödemenin yapıldığını gösterir hareketin bulunmadığı...'' şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Bilirkişi ... ile Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 01/09/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda; ''...Heyetimizce yerinde birebir sistem üzerinden yapılan incelemede 9.481,15 TL Ödenmeyen Geçiş Ücreti ve 7.924,60 TL 4 kat cezası ile birlikte Toplam 49.481,50 TL davaya konu borcun oluştuğu tespit edilmiş olup tüm bu tespit ve hesaplamalar la ilgili bulunan sonuçların kök raporla mutabık kalınarak örtüşmüş olduğu, Mükerrer geçiş ücreti tahakkuk ettirilmediği...'' şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, İİK'nun 72.maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.
Davacı taraf, çekici ve dorselerine mükerrer ihlalli geçiş bedelleri yansıtıldığını, ... bakiyeleri mevcut olmasına rağmen davalı şirketin sistemlerindeki hatalar nedeniyle geçiş ücretlerinin tahsil edilmeyerek ihlalli geçiş bedeli yansıtıldığından bahisle menfi tespit isteminde bulunmuştur.
Davalı taraf, mükerrer geçiş bedeli yansıtılmadığını, ... bakiyesinin yetersiz olması durumunda ihlalli geçiş işlemi uygulandığını, ... hesaplarını kontrol yükümlülüğünün davacıya ait olduğunu, banka sistemlerinden kaynaklanan bir hata olması halinde sorumluluğun müvekkili şirkete ait olmayacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; Davalı tarafından davacı aleyhine 49.481,50-TL asıl alacak, 3.341,99-TL işlemiş faiz ve 601,56-TL KDV olmak üzere toplam 53.425,05-TL ihlalli geçiş alacağının tahsili için ilamsız icra takibi yapıldığı, takibin derdest olduğu anlaşılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında cezanın genel hükümlere göre tahsil edileceği, 7. fıkrasında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir.
İhlalli geçişe konu araçların Trafik Tescil kayıtları ile ihlalli geçiş dönemlerine ait ... hesap hareketleri celp edilerek yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen raporda; Dava konusu araçların bağlı bulunduktan İl Emniyet Müdürlüklerinden gelen Araç Malik Bilgilerine göre dava konusu araçlann davacı ... Ticaret Ltd.Şti ye ait, olduğu, dava dosyasında bulunan CD içerisindeki bilgilerin incelenmesinde ihlalli Geçiş fotoğrafları bulunan Davacı ... Ticaret Ltd. Şti'ye ait araçların 16.03.2018-25.01.2019 tarihleri arasında ihlalli geçiş yaptıkları, toplam 9.481,15-TL borcun köprü otoyol geçişlerinde ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı tutarında Toplam 37.924,60-TL ceza tahakkuk ettirilmesi ile davacı tarafın toplam alacağının anapara ve ceza ile birlikte hesaplamalara göre (ödenmeyen geçiş ücreti + cezası) Toplam 49.481,50-TL olduğu, bu bakiyeye takip tarihinden önce işlemiş faizin 3.341,99-TL ve KDV’sinin 601,56-TL olduğu toplamda 53.425,04-TL hesaplandığı, dava konusu alacakla ilgili olarak ... ’tan gelen ekstrelerde söz konusu bakiye ile ilgili herhangi bir ödemenin yapıldığını gösterir hareketin bulunmadığı, tespit edilmiştir.
Davacı vekilinin itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetine bilgisayar mühendisi eklenilmek ve yerinde inceleme yapılmak suretiyle Mali Müşavir ve Bilgisayar Mühendisi bilirkişiler tarafından düzenlenen ek heyet raporunda; Yerinde birebir sistem üzerinden yapılan incelemede 9.481,15-TL Ödenmeyen Geçiş Ücreti ve 37.924,60 TL 4 kat cezası ile birlikte Toplam 49.481,50 TL davaya konu borcun oluştuğu, tüm bu tespit ve hesaplamalarla ilgili bulunan sonuçların kök raporla mutabık kalınarak örtüşmüş olduğu, Mükerrer geçiş ücreti tahakkuk ettirilmediği, tespit edilmiştir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, incelenen takip dosyası, sunulan kayıtlar, toplanıp değerlendirilen delillere göre; davalı şirketin adına kayıtlı araçları ile 16.03.2018-25.01.2019 tarihleri arasında, davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçişler yaptığı, davalının araçlarını ticari amaçla kullandığı, ihlalli geçişlerin zamanında ödenmediğinde sonuçlarının bilincinde olduğu, dava dosyası içeriğinde mevcut İhlalli Geçişler Provizyon Listesine göre davalının araçlarının ihlalli geçiş yaptığı, ihlalli geçiş görüntüleri ile geçiş provizyon listelerindeki geçişlerin eşleştirilmesi sonucunda görüntüler ile liste bilgilerinin örtüştüğü, talep edilebilecek ihlalli geçiş bedelinin 9.481,15-TL olduğu, yasa gereği 4 katı cezasının 37.924,60-TL olduğu, takip öncesi işlemiş faizin 3.341,99-TL ve kdv'sinin 601,56-TL olduğu, davacı tarafın davalıdan toplam 53.425,04-TL talep hakkının bulunduğu, mükerrer geçiş ücreti tahakkuk ettirilmediği, ... ’tan gelen ekstrelerde söz konusu bakiye ile ilgili herhangi bir ödemenin yapıldığını gösterir hareketin bulunmadığı görülmüş, davacı tarafça mükerrer tahakkuk ve ödeme iddiasının ispatlanamadığı ve davalı şirket tarafından takip konusu yapılan tutarın talep hakkı bulunan tutarla uyumlu olduğu anlaşılmakla, düzenlenen dosya kapsamına uygun denetime ve kanaat edinmeye elverişli bulunan bilirkişi raporu ve ek raporu doğrultusunda oluşan vicdani kanıya göre davacı tarafça açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafça yatırılan 845,03-TL peşin harçtan alınması gereken 80,70-TL maktu karar harcının mahsubu ile fazla yatırılan 764,33-TL peşin harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yatırılan 200,00-TL posta masrafı yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen nisbi 7.232,60-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının yatıran ilgili tarafa resen iadesine,
Dair davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf Yolu açık olmak üzere açıkça okundu, usulen anlatıldı.16/02/2022
Katip ...
e-imza*
Hakim ..
e-imza*
* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.