T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/28 Esas
KARAR NO: 2020/48
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 17/07/2019
KARAR TARİHİ: 17/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Keşidecisi ... Ltd. Ştiden aldığı emrine yazılı ... Bankası ... -D.Bakır şubesinin ...hesap, ...seri nolu, 22/10/2018 keşide tarihli 64.000,00 TL ve... seri nolu 08.12.2018 keşide tarihli 50.000,00 TL'lik iki adet çeki, 09.01.2019 tarihinde ... Barosuna kayıtlı Avukat ...'ya vekaletname çıkarmış olup çekleri de kendisine teslim ettiğini, uzun bir zamandan beri kendisinden haber alınamayan Av. ...'ya ulaşmak için ... Barosu ile yapılan görüşmede ...'nın avukatlık mesleği ile ilişiğinin kesildiğinin söylendiği, bu nedenle çeklerin akıbetinin bilinmediğini, bu durumun müvekkilimizin mağduriyetine yol açtığını, müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önlenmesi bakımından elinden rızası hilafına çıkan dökümü yapılan iki adet çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Diyarbakır ... Şubesine müzekkere yazılarak dava konusu...seri nolu 22/12/2018 keşide tarihli 64.000,00 Tl bedelli ve ... seri nolu 08/12/2018 keşide tarihli 50.000,00 Tl bedelli çeklerin keşidecisinin (hesap sahibinin) ve ibraz edilip edilmediğinin, şayet ibraz edilmiş ise kim tarafından ibraz edildiği, ibraz üzerine ödenip ödenmediği hususlarının sorulması ile çek fotokopilerinin gönderilmesine ilişkin müzekkere yazıldığı görülmüştür.
Diyarbakır Dicle Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yazı yazılarak ... esas sayılı dosyasının Uyap sistemi üzerinden dosya arasına alındığı tespit edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Diyarbakır ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/07/2019 tarih, ...esas, ...karar sayılı kararı ile "davaya konu çeklerin düzenleme yerlerinin ... Şubesi olduğu, hamilin yerleşim yerinin İstanbul olduğu" gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Mahkememize tevzi edildiği ve Mahkememizin 2020/28 esasına kaydı yapıldığı görüldü.
Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 729/s maddesinin yaptığı yollama ile çekler hakkında da uygulanması gereken Türk Ticaret Kanunun 757/1 maddesindeki “ İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir” hükmü dikkate alındığında, davacı tarafından mahkememize TTK 729/s maddesi delaletiyle 757.vd. maddelerine istinaden açılmış zayi nedeniyle çek iptali ve ödeme yasağı verilmesi istekli iş bu davanın ödeme yerindeki veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemede açılması gerekir. Bu düzenleme ve yerleşik uygulamaya göre ödeme yeri ve hamilin yerleşim yerindeki mahkemesinin yetkisi kesindir. Türk Ticaret Kanunun 781/2 maddesinde “Çekte açıklık yoksa muhatabın ad ve soy adının yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır...” hükmü gözetildiğinde dava konusu çeklerde muhatap bankaların şubelerinin bulunduğu yerin ödeme yeri sayılmasında yasal zorunluluk bulunmaktadır.
Diğer yandan davacının adresi Maltepe/İstanbul adresi olup, yargı yetkisi bakımından İstanbul Anadolu Adliyesi'nin yetki alanındadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun dava şartlarını düzenleyen 114/ç maddesinde "Yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili olması" hükümü, aynı kanunun dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115/1. maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." ve 115/2. maddesindeki " Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükümleri dikkate alındığında, HMK.nun 114/1-ç bendi uyarınca; dava şartı olan bu hususun sonradan giderilmesi de mümkün olmamakla, davanın saptanan dava şartı noksanlığı nedeni ile HMK.nun 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine, talep halinde dava dosyasının görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Dava dosyasında MAHKEMEMİZİN YETKİSİZLİĞİNE, davanın HMK'nun 114/1-ç ve 115 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE
2-Davaya bakmaya İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin YETKİLİ OLDUĞUNA,
3- 6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince yetkisizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARATINA,
4- HMK'nun 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmek üzere İstanbul Anadolu Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,
5- Mahkememizce verilen yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra davaya yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
6- Harç ve masrafların yetkili mahkemede nazara ALINMASINA
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda Davacının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinafı kabil olmak üzere verildi. 17/01/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır