T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/30 Esas
KARAR NO: 2022/303
DAVA: Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/01/2020
KARAR TARİHİ: 11/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı yanla börek imalathanesi tadilatı hususunda anlaştığını, müvekkilinin, börek dükkanı imalathanesi olarak kullanmak istediği ... Mah. ... Cad. No:.. Bayrampaşa/İstanbul adresindeki depolu dükkan niteliğindeki 05.07.2017 tarihinde satın aldığı taşınmazın tadilatı ve ticari faaliyetlerini büyütmek istediği için, Oda Sicil Numarası ... olan Davalı ... hepsi iş başında olmak üzere 50.000 TL, 07.08.2017 tarihinde 70.000 TL, 07.09.2017 tarihinde 24.000 TL, 09.09.2017 tarihinde 20.000 TL, 23.09.2017 tarihinde 10.000 TL olmak üzere toplamda 174.000 TL taraflar arasında kurulan sözleşme uyarınca tam ve eksiksiz ödendiğini, davalının eksik ifası nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, davalı yanın ücretini iş başı ve nakden almış olmasına rağmen tamamlamayı taahhüt ettiği işlerin çok az bir bölümünü gerçekleştirdiğini ve börek imalathanesini işler hale getiremediğini, müvekkili tarafından davalı yanla defalarca iletişime geçilmeye çalışıldığını ancak davalı yan üstlendiği edimleri yerine getirmeyerek müvekkilini zarara uğrattığını, davalının sadece duvar fayansları ve bodrum merdivenleri betornamesini tadil ettiğini, müvekkilinin aslen davalı yanın tamamlamakla yükümlü olduğu tadilat işleri için 3. kişilere başka firmalar ile anlaşmak zorunda kaldığını, yapılmayan elektrik işleri ile tavan dekorasyonunu...Tasarım Dekorasyon ... şahıs firmasından 3. kişi tarafından 11.800-TL karşılığında yapıldığını, doğal tadilatlarını, ısıtma ve su sistemlerini... Ltd. Şti.’ ne 14.856,20-TL karşılığında yaptırdığını, mermer işler için ...Ltd. Şti.’ne 10.000-TL bedelle yaptırdığını, soğuk hava deposunu da ... Soğutma...Şahıs şirketinden işbu hizmet bedeli olarak 10.620,00-TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, açıklanan nedenlerle; davanın kabulüne, davalı yana ödenen 100.000-TL'nin davalıya verildiği tarihten itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi ile birlikte müvekkiline iadesine, eksik ifa nedeniyle müvekkilinin ticari faaliyetlerinin aksaması nedeniyle ortaya çıkan ticari kar kaybı miktarının fazlaya dair hakları saklı kalmakla şimdilik 10.000-TL’nin 26.09.2019 tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tazminine, 5.000-TL manevi zararının tazminine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesıne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı tarafa dava dilekçesi ve ön inceleme duruşma günü usulüne uygun olarak ilanen tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.
Davalı vekili tarafından sunulan 24/07/2020 tarihli dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkili arasında yazılı bir sözleşme olmadığını, iddia edilenin aksine toptan bir restorasyon sözleşmesi bulunmadığını, müvekkili ile davacı arasında işlerin bir kısmı için her iş için ayrı ayrı anlaşıldığını, müvekkilinin yaptığı her iş için ayrı ayrı ücrete anlaştığını, binada sadece bina duvar fayanslarının değil, bölme duvarları, duvar ve yer seramikleri, motor kısmı hariç soğuk hava deposunun, wc, banyo, büro ve benzeri yerlerin pvc ve alüminyum kapıları, iş yerinin cephe ve alüminyum doğramaları, dış giriş cephe panjuru, doğalgaz ve pompa tesisatı, bodruma inen merdivenlerin sökülmesi ve tekrar betonarme yapılması, kamera ve yangın tesisatı, tavan boyası ve kısmen asma tavanlar yapıldığını, davacı yanın belirttiği gibi fayans ve betonarme yapılıp bırakılması gibi bir mevcut olmadığını, daha sonrasında ise montaj işlerinin kaldığını, kalan bu son iş için ise müvekkilinin sağlık durumu el vermediği için ve ekonomik sıkıntılardan dolayı montaj işlerinin yapılamayacağını davacıya bildirdiğini, zaten davacı yanla müvekkilinin yaptıkları görüşmelerde işin tamamlanmasından sonra ücretin alınacağı konusunda mutabakata varıldığını, ancak sayılan sebeplerle işin tamamlanmadığını, montaj işlemi için herhangi bir ücret ve masrafın davacı yandan alınmadığını, bu bağlamda ifası talep edilebilecek bir edimin de söz konusu olmadığını, anlaşma ile ilgili davacı yanın atladığı en önemli hususun somut bir ürününün oluşumu sırasında harcanan zamanın ve emeğin değeri olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Tarafların ticari defter ve kayıtları, Tanık anlatımları, Bilirkişi heyet raporu ve tüm dosya kapsamı.
25/09/2020 Tarihli Keşif Tutanağı’ nda aşağıdaki Tanık Beyanları:
Davacı tanığı ... ; “.. makine mühendisi olduğunu, davacının birkaç şubesi olduğunu, bu şubelerin doğal gaz tesisat işlerini kendisinin yaptığını, ...’ü tanımadığını, davacının yaklaşık 2 yıl kadar önce kendisine gelerek ... ’de bulunan şubesi için doğal gaz tesisat işlerinin yarım kaldığını, kendisinin tamamlamasını istediğini, kendisine işin en başından niye işi ona vermediği için sitem ettiğini, kendisinin davalı ... ile bütün tadilat işleri için toplu olarak anlaştığını, ancak işin yarım bırakıldığını söyleyerek ricacı olduğunu, bunun üzerine işin yapılacağı yerde yaptığı keşif ve incelemede doğal gaz tesisatlarının yarım bırakıldığını, projelendirilip gazın açılmadığı kalorifer tesisatının yarım bırakıldığını, radyatörlerin takılmadığı, su tesisatlarının yarım yarım bırakıldığını tespit ettiğini; bu işleri kendisi ve şirketi ... inşaat ve Mühendislik Isı Sistemleri bünyesinde projelendirilip tamamlandığını, igdaş bünyesinde resmi başvuruları ve gaz açılışını kendisinin yaptıklarını, radyatörlerin kalorifer peteklerini taktıklarını, su tesisatını su saatinden bir alt kata plastik boruyu çekerek yarım bıraktıklarını, kendisi tesisatı tamamlayarak sayacını da kendisinin taktığını, yarım kalan işleri de tamamlayarak teslimi yaptıklarını, toplamda 20.000,-TL kadar bir ücret aldığını...” beyan etmiştir.
Davacı tanığı ... ; “... mahallesinde Mermerci olduğunu, davacıyı oradan tanıdığını, davalı ...’ü tanımadığını, davacının kendisine gelerek dükkanındaki tadilat işlerinin yarım bırakıldığını ve kendisinin tamamlamasını istediğini, davacının teklifini kabul ettiğini, yaptığı tespitte mermerle alakalı dükkanda hiçbir şey olmadığını; hamur açma tezgahlarını, çalışma tezgahlarını, bulaşık yıkama tezgahlarını, dükkandaki mermere dair her şeyi kendisinin yaptığını, kendisinin bu işleri yapmasının 1,5 yıl kadar sürdüğünü, bir kısmına fatura kestiğini bir kısmına kesmediğini, 5.000,- TL - 5.500,- TL gibi bir fatura kestiğini hatırladığını, iş parça parça olduğu için ödemeyi de parça parça aldığını, hatırladığı kadarıyla 18.000,- TL gibi bir ödeme aldığını, bu anlattığı işleri 2017yılı ve 2018 yılı içinde yaptıklarını, 2019 yılında davacı fatura kesmesini isteyince fatura kestiklerini.” beyan etmiştir.
Davacı tanığı ... ; “.Davacının dükkanında tadilat yaptığı için oradan bildiğini, başka tanışıklığı olmadığını, davalıyı tanımadığını, arkadaşı elektrikçi ...’in bir tadilat işi olduğunu söylediğini, kendisinden önce başka biriyle anlaşıldığını bilmediğini, kendisi gittiğinde duvar fayansları ve yer fayansları olduğunu, kırılacak bazı duvarların olduğunu, mermer tezgahların olmadığını, tavanın eski olduğunu, tavan plakalarını değiştirdiklerini ve elektrik tesisatını yaptıklarını, bu işler için hatırladığı kadarı ile 10.000,- TL fatura kestiğini, bu işi... Tasarım adı altında tamamladığını; tam olarak hatırlamadığını 2017’ nin sonunda işe başlamış olabileceklerini, 2018 de işi kesin olarak yaptığını ve bitirdiğini hatırladığını, 2019 un başına sarkmış olabileceğini...” beyan etmiştir.
Davacı tanığı ... ; “... Ticari buzdolabı imalatçısı olduğunu, birlikte iş yaptığı kişiler aracılığıyla davacıyı tanıdığını, davalı ... ’ü tanımadığını, Kartaltepe ’deki börek imalathanesinde 2019 da soğuk hava deposunu yaptığını, faturasını kestiğini, 10 bin TL civarı bir fatura kestiğini, 2019 yılı içerisinde işi teslim etmeden 10-15 gün gidip imalathaneyi gördüğünü, ölçülerini alarak işi yaptığını, boş bir dükkan olduğunu, işi teslim ettiği tarihte faturasını kestiğini, kendisi gittiğinde dükkanda soğuk hava deposu olmadığını, kendisinin iki odalı tek soğuk hava deposu yaptığını, kendisinin panel olarak soğuk hava deposu yaptığını, o panellerin birleşip oda olduğunu, kendisinin oda olarak yapılmış soğuk hava deposu görmediğini.” beyan etmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Yüksek Mimar-Restorasyon Uzmanı Bilirkşi ...tarafından düzenlenen 02/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda; ''...İncelenen davacı yana ait ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun yapıldığı, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı yanın davalı yana 174.000,00 TL miktarında ödeme ile ilgili ihtilaf bulunmadığı, davalı yanın edimlerini yerine getirmediği, davacı yanın ticari defter kayıtlarına göre, 174.000,00 TL miktarındaki ödemenin ticari kayıtlarında bulunmadığı, davacı tarafından işin bitirilmesi amacıyla çeşitli firmalara 55.536,20 TL fatura karşılığında iş yaptırıldığı, yukarıda ayrıntıları incelenen mimari hizmetler için davacı tarafından eksik işlere ilişkin sunulan 55.536,20 TL ödeme yapıldığına dair faturaların da kadri maruf olduğu, faturalar mertebesindeki işin eksik yapıldığı, davacı yanın 2014-2015 yıllarında kar elde ettiği, ancak 2016-2017 ve 2018 yıllarında zarar beyan etmiş olduğu, bu durumda kazanç kaybına uğradığı, davaya konu taşınmazın iş yeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkin dosya kapsamında bilgi olmadığı, her ne kadar keşif esnasında iş yerinin faaliyette olduğu tespit edilmiş ise de resmi iş yeri çalışma koşullarına hangi tarihte uygun hale getirilebildiğinin bu durumda belirlenemeyeceği, bu husustaki nihai değerlendirme ve takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu....'' şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi... ve Yüksek Mimar-Restorasyon Uzmanı Bilirkşi ... tarafından düzenlenen 15/04/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda; ''... Davacı yanın davalı yana 174.000,00 TL miktarında yaptığı ödeme ile ilgili ihtilaf bulunmadığı, Davalı yanın edimlerini yerine getirmediği, Davacı tarafından işin bitirilmesi amacıyla çeşitli firmalara 55.536,20 TL fatura karşılığında iş yaptırıldığı, Yukarıda ayrıntıları incelenen mimari hizmetler için davacı tarafından eksik işlere ilişkin sunulan 55.536,20 TL ödeme yapıldığına dair faturaların da kadri maruf olduğu, faturalar mertebesindeki işin eksik yapıldığı, Davacı yanın 2015-2016 yıllarında kar elde ettiği, ancak 2016-2017 ve 2018 yıllarında zarar beyan etmiş olduğu ve toplam 194.029,18 TL kazanç kaybına uğradığı, Davalı yan itirazında, davalının davaya konu işyeri dışında 3 işyeri daha bulunduğunu ve kar/zararın bu işyerlerini kapsadığı yönünde itirazlarını bildirdiği, Davacı yanın kar ve zararları hangi işyerine ait olduğunun beyan edilmesi gerektiği, Davaya konu işyerinin üretim kapasitesinin belli olmaması, sektörel kar marjının ne kadar olduğu hususlarının bilinmemesi nedeniyle ticari kar kaybının hesaplanamayacağı, bu husustaki nihai değerlendirme ve takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu.... '' görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi..., Mimar Bilirkişi ...ve Gıda Mühendisi Bilirkşi ... tarafından düzenlenen 03/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda; '' Rapor içeriğinde yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;
a)Dava konusunun, taraflar arasında kurulan mimarlık sözleşmesinin gereği gibi ifa edilmemesi üzerine davacı tarafından davalıya ödenen bedellerin iadesi, davacının kar kaybının, zorunlu masrafları ile maddi manevi zararlarının davalıdan tanzim edilmesi talebinden ibaret olduğu,
b)İncelenen davacıya ait tarafın 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterlerin açılış tasdikleri ile yevmiye defterinin kapanış tasdikinin zamanında ve usulüne uygun yaptırılmış olduğu,
c)Davacının incelenen ticari defterlerinde, aşağıda sunulu tabloda görüleceği üzere yapılan tadilatlara ait 3. kişiler tarafından düzenlenen 9 adet 55.536,20 TL tutarlı faturanın davacı kayıtlarında mevcut olduğu,
d)Dava dosyasına sunulu ödeme makbuz ve düzenlenen ihtarnamelere göre davacı tarafından davalı yana aşağıdaki tabloda görüleceği üzere toplamda 174.000,00 TL tutarlı ödeme yapıldığı,
e)Davacı yanın incelenen Gelir Tablolarında; Aşağıda sunulan tabloda görüleceği üzere davacı yanın 2015-2016 yıllarında kar elde ettiği ancak 2017-2018 ve 2019 yıllarında firmanın zararda olduğu, 3 yıllık toplam zararın ise 194.029,18 TL olduğu,
f)Teknik Yönden Yapılan İncelemelerde; Taraflar arasında anahtar teslim iş yapılması yönünde anlaşma olduğu kabul edildiğinde, davacı tarafından davalıya 2017 yılında yapılan ödeme karşılığı gerçekleştirilen işlere göre, 2017 yılı itibariyle 40.816,36 TL’lik fazla ödeme yapılmış olabileceği yönünde kanaat oluştuğu, taraflar arasındaki anlaşmanın anahtar teslimi değil, “ belirli iş kalemleri olduğu “ kabul edilecekse, tarafların anlaşmaya varılan iş kalemleri ve bedellerine ait belgelerin sunulması gerektiği kanaati oluştuğu,
g)Sektörel Yönden yapılan incelemelerde ; Davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı tarihinin 22.03.2019 olduğu dikkate alındığında 17 ay üretim kaybı olduğu tespit edildiği, 2017 Kasım ile 22.03.2019 arasında ki 17 aylık yaklaşık toplam satış miktarı 1.056.529 TL olup aylık ortalama satışın 62.149 TL olarak hesaplandığı, dava dosyasında sunulan sevk irsaliyelerine göre 22.03.2019 tarihli davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı tarihinden itibaren dava konusu yerde yapılan üretim neticesinde 2020 Mayıs ayına kadar 14 aylık yaklaşık toplam satış miktarının 1.228.504 TL olduğu, bu süre zarfında aylık satış miktarının 87.750 TL olduğu kanaatine varıldığı, sunulan sevk irsaliyelerine göre dava konusu yeni yerde yapılan üretimin davacının eski iş yerine yapılan üretime göre aylık satışının % 36,55 oranında artığı belirlendiği, yapılan piyasa araştırmasına göre ve dosyaya sunulan belgelere göre davaya konu yeni iş yerinde börek ve mantı imalatında aylık ortalama artışın yaklaşık olarak (87.750 TL - 62.149 TL=) 25.601,00 TL (%36.55) olduğu hesaplandığı,
h)Neticeten, sektörel yönden yapılan incelemelerde 17 aylık üretim kaybı olduğu tespit edildiği, dava konusu yeni yerde yapılan üretimin davacının eski iş yerine yapılan üretime göre aylık satışının % 36,55 oranında artığı görüldüğü ve bu tutarın 25.601,00 TL olduğu dikkate alındığında davacının 17 aylık üretim kaybının toplamda 435.217,00 TL olacağı, bu tuatadan da %20 (87.043,40 TL) görütü gideri (personel, faaliyet vb giderler) düşüldüğünde davacının net kar kaybının (435.217,00 TL - 87.043,40 TL=) 348.173,60 TL olacağı, '' şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesinin davalı tarafça gereği gibi yerine getirilmediği iddiası ile eksik ifa nedeniyle bedel iadesi ve kazanç kaybına ilişin maddi tazminat ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı edimlerin yerine getirilip getirilmediği, edimlerin yerine getirilmemesi hali söz konusu ise davalı tarafın kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı varsa davacının hak ettiği maddi tazminat miktarı, davalının edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle davacının kazanç kaybına uğrayıp uğramadığı, uğramış olması halinde uğranılan kazanç kaybına ilişkin varsa davalıdan talep edebileceği tazminat miktarı, davacının davalıdan manevi tazminat talep edebilme şartlarının oluşup oluşmadığı, varsa talep edebileceği manevi tazminat miktarı hususlarında olduğu tespit edilmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 09/11/2019 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında, davacı tarafından davalıya 174.000-TL ödeme yapıldığı konusunda ihtilaf bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı taraf, davalıya yapılan ödemenin, anahtar teslimi iş olarak yapıldığını iddia etmiş, davalı taraf ise yapılan işin karşılığı olarak bu ödemenin yapıldığı, eksik bırakılan işlerin ödemesinin yapılmadığı savunmasında bulunmuştur.
Mali Müşavir Bilirkişi... ve Yüksek Mimar-Restorasyon Uzmanı Bilirkşi ... tarafından düzenlenen raporda; davacı tarafından işin bitirilmesi amacıyla çeşitli firmalara 55.536,20 TL fatura karşılığında iş yaptırıldığı,davacı tarafından eksik işlere ilişkin sunulan 55.536,20 TL ödeme yapıldığına dair faturaların da kadri maruf olduğu, faturalar mertebesindeki işin eksik yapıldığı, davacı yanın 2014-2015 yıllarında kar elde ettiği, ancak 2016-2017 ve 2018 yıllarında zarar beyan etmiş olduğu, bu durumda kazanç kaybına uğradığı, davaya konu taşınmazın iş yeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkin dosya kapsamında bilgi olmadığı, her ne kadar keşif esnasında iş yerinin faaliyette olduğu tespit edilmiş ise de resmi iş yeri çalışma koşullarına hangi tarihte uygun hale getirilebildiğinin bu durumda belirlenemeyeceği, tespit edilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi... ve Yüksek Mimar-Restorasyon Uzmanı Bilirkşi ... tarafından düzenlenen ek raporda; Davacı tarafından işin bitirilmesi amacıyla çeşitli firmalara 55.536,20 TL fatura karşılığında iş yaptırıldığı, Yukarıda ayrıntıları incelenen mimari hizmetler için davacı tarafından eksik işlere ilişkin sunulan 55.536,20 TL ödeme yapıldığına dair faturaların da kadri maruf olduğu, faturalar mertebesindeki işin eksik yapıldığı, Davacı yanın 2015-2016 yıllarında kar elde ettiği, ancak 2016-2017 ve 2018 yıllarında zarar beyan etmiş olduğu ve toplam 194.029,18 TL kazanç kaybına uğradığı, Davalı yan itirazında, davalının davaya konu işyeri dışında 3 işyeri daha bulunduğunu ve kar/zararın bu işyerlerini kapsadığı yönünde itirazlarını bildirdiği, Davacı yanın kar ve zararları hangi işyerine ait olduğunun beyan edilmesi gerektiği, Davaya konu işyerinin üretim kapasitesinin belli olmaması, sektörel kar marjının ne kadar olduğu hususlarının bilinmemesi nedeniyle ticari kar kaybının hesaplanamayacağı, tespit edilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Yüksek Mimar-Restorasyon Uzmanı Bilirkşi ... tarafından düzenlenen raporların denetime ve kanaat edinmeye elverişli olmaması nedeniyle dosyanın börek/unlu mamuller imalatı ve satışı konusunda uzman sektör bilirkişisi de eklenilerek yeni oluşturulacak heyete tevdi edilerek rapor alınmasına karar verilmiş,
Mali Müşavir Bilirkişi ..., Mimar Bilirkişi... ve Gıda Mühendisi Bilirkşi...tarafından düzenlenen raporda; Dava dosyasına sunulu ödeme makbuz ve düzenlenen ihtarnamelere göre davacı tarafından davalı yana aşağıdaki tabloda görüleceği üzere toplamda 174.000,00 TL tutarlı ödeme yapıldığı,
Davacının incelenen ticari defterlerinde, aşağıda sunulu tabloda görüleceği üzere yapılan tadilatlara ait 3. kişiler tarafından düzenlenen 9 adet 55.536,20 TL tutarlı faturanın davacı kayıtlarında mevcut olduğu,
Teknik Yönden Yapılan İncelemelerde; Taraflar arasında anahtar teslim iş yapılması yönünde anlaşma olduğu kabul edildiğinde, davacı tarafından davalıya 2017 yılında yapılan ödeme karşılığı gerçekleştirilen işlere göre, 2017 yılı itibariyle 40.816,36 TL’lik fazla ödeme yapılmış olabileceği yönünde kanaat oluştuğu, taraflar arasındaki anlaşmanın anahtar teslimi değil, “ belirli iş kalemleri olduğu “ kabul edilecekse, tarafların anlaşmaya varılan iş kalemleri ve bedellerine ait belgelerin sunulması gerektiği kanaati oluştuğu,
Sektörel Yönden yapılan incelemelerde ; Davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı tarihinin 22.03.2019 olduğu dikkate alındığında 17 ay üretim kaybı olduğu tespit edildiği, 2017 Kasım ile 22.03.2019 arasında ki 17 aylık yaklaşık toplam satış miktarı 1.056.529 TL olup aylık ortalama satışın 62.149 TL olarak hesaplandığı, dava dosyasında sunulan sevk irsaliyelerine göre 22.03.2019 tarihli davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı tarihinden itibaren dava konusu yerde yapılan üretim neticesinde 2020 Mayıs ayına kadar 14 aylık yaklaşık toplam satış miktarının 1.228.504 TL olduğu, bu süre zarfında aylık satış miktarının 87.750 TL olduğu kanaatine varıldığı, sunulan sevk irsaliyelerine göre dava konusu yeni yerde yapılan üretimin davacının eski iş yerine yapılan üretime göre aylık satışının % 36,55 oranında artığı belirlendiği, yapılan piyasa araştırmasına göre ve dosyaya sunulan belgelere göre davaya konu yeni iş yerinde börek ve mantı imalatında aylık ortalama artışın yaklaşık olarak (87.750 TL - 62.149 TL=) 25.601,00 TL (%36.55) olduğu hesaplandığı,
Neticeten, sektörel yönden yapılan incelemelerde 17 aylık üretim kaybı olduğu tespit edildiği, dava konusu yeni yerde yapılan üretimin davacının eski iş yerine yapılan üretime göre aylık satışının % 36,55 oranında artığı görüldüğü ve bu tutarın 25.601,00 TL olduğu dikkate alındığında davacının 17 aylık üretim kaybının toplamda 435.217,00 TL olacağı, bu tuatadan da %20 (87.043,40 TL) görütü gideri (personel, faaliyet vb giderler) düşüldüğünde davacının net kar kaybının (435.217,00 TL - 87.043,40 TL=) 348.173,60 TL olacağı, tespit edilmiştir.
Davacı vekili tarafından 08/02/2022 tarihli Islah dilekçesi ile; neticei taleplerini 393.989,96 TL olarak ıslah ettiklerine dair dilekçe sunulmuştur.
Dava dilekçesinde davacının taleplerinin davalıya ödenen 100.000-TL'nin iadesi, 10.000-TL ticari kar kaybı ve 5.000-TL manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, ıslah dilekçesinde ise talep sonucunu 393.989,96-TL olarak ıslah ettiklerini beyan ettiği görülmekle, Davacı vekiline 08/02/2022 tarihli dilekçesindeki talep sonucu açıklamak ve bu hususta beyanda bulunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş,
Davacı vekili tarafından 18/04/2022 tarihinde Uyap üzerinden sunulan dilekçe ile;100.000,00.-TL olarak belirtilen davalıya ödenen fazla ücret alacağının talepleri gibi kabulüne, 10.000,00.-TL olarak belirtilen kazanç kaybı alacağının bilirkişi raporunda tespit edilmiş ve taraflarınca ıslah edilmiş olan 348.173,60.-TL üzerinden kabulüne, 5.000,00.-TL olarak belirtilen manevi tazminat alacağının Sayın Mahkeme'nin takdirinde olmak üzere talepleri gibi kabulüne, karar verilmesi talep edilmiştir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, sunulan kayıtlar, bilirkişi heyet raporu ve toplanıp değerlendirilen delillere göre; Taraflar arasında davacıya ait börek imalathanesinin mimarlık işlerinin davalı tarafından yapılması konusunda anlaşma yapıldığı, bu anlaşma kapsamında davacı tarafından davalıya 174.000-TL ödeme yapıldığı, bu ödemelerin davacı taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafça Bakırköy ... Noterliği'nin 11/09/2019 tarihli ihtarnamesi ile yerine getirilmeyen işlerin 3. Kişilere yaptırılması nedeniyle ödenen bedelin iadesi ve menfi zararların tazmin edilmesinin talep edildiği, davalı tarafça Gaziosmanpaşa ... Noterliği'nin 30/09/2019 tarih ve...yevmiyeli ihtarnamesi ile alınan bedellerin yapılan işin kaşlığı olduğu, sadece montaj işlerinin eksik kaldığı, bu işlerin sağlık sorunları ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle montajlarının yapılmadığı ve bedellerinin alınmadığı savunmasında bulunulduğu, düzenlenen dosya kapsamına uygun, denetime ve kanaat edinmeye el verişli bulunan 03/01/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunun teknik inceleme bölümünde "taraflar arasındaki anlaşmanın kaba inşaatı tamamlanmış yapının ince işlerinin yapımına ilişkin olduğu, Mimarlık ve Mühendislik Hizmetleri Şartnamesi'nin 3.2 maddesi gereğince 2017 yılı ince işlerin maliyetinin KDV dahil 141.576-TL olduğu, anlaşmanın anahtar teslimi iş bedeli olduğu varsayıldığında 32.424,00-TL'nin ilave iş, yıkım, söküm, moloz ve proje kontrollük hizmeti olarak hesaplandığının" belirtildiği, (141.576-TL+32.424,00=)174.000 ödeme yapıldığının her iki tarafın da kabulünde olduğu, davalı tarafça bir kısım işlerin sağlık sorunları ve ekonomik nedenlerle yarım bırakıldığı, ancak yarım bırakılan işlerin sadece montaj işleri olduğu ve bedelinin alınmadığı savunmasında bulunulmuş ise de tanık anlatımlarından ve sunulan faturalardan montaj işleri dışında başkaca yarım bırakılan işlerin de bulunduğunun anlaşıldığı, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildeğinde taraflar arasındaki anlaşmanın anahtar teslimi olmasının somut olaya daha uygun olduğu, eksik yapılan ve üçüncü kişilere tamamlatılan işlere ilişkin ödeme yapıldığına dair davacı tarafça 2019 yılına ait toplam 55.536,20-TL tutarlı faturaların sunulduğu, davacı tarafından davalıya 2017 yılında yapılan ödeme karşılığı gerçekleştirilen işlere göre, 2017 yılı itibariyle 40.816,36 TL’lik fazla ödeme yapılmış olduğu, bu hali ile davacı tarafın davacıya ödenen bedelin 40.816,36-TL'sinin iadesini talep edebileceği, bu hususta gönderilen ihtarname ile davalının 26/09/2019 tarihinde temerrüde düşürüldüğü anlaşılmakla, davacı tarafın davalıya fazla ödenen bedelin iadesi talebinin kısmen kabulü ile 40.816,36-TL'nin 26/09/2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Davacı tarafın kazanç kaybına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde; Hükme esas alınan 03/01/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda "taraflar arasındaki anlaşmanın Temmuz 2017 tarihinde yapıldığı, işlerin 2 ay içinde bitirilip teslim edilebileceği, soğuk hava depolarının kurulması için 1 aylık süreye ihtiyaç olduğu, dolayısıyla börek imalathanesinin 3 ay sonunda Kasım 2017 tarihinden itibaren faaliyete geçebileceği" kanaatine yer verildiği, "dava konusu imalathane açıldıktan sonra davacının işlerinde %36,55 artış olduğu bunun aylık 25.601,00-TL olarak hesaplandığı, bunun %20'sinin personel faaliyet ve benzeri götürü gider olacağı, 17 aylık net kazanç kaybının 348.173,60-TL olacağı" tespitine yer verildiği görülmüştür. Her ne kadar hükme esas alınan heyet raporunda imalathanenin faaliyete geçmesi gerektiği tarihten faaliyete geçtiği tarihe kadar geçen 17 aylık süre için kazanç kaybı bedeli hesaplanmış ise de, davalının imalathanenin geç açıldığı süreyi kapsayan kazanç kaybının tamamından sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, davalının kendi kusuruna denk gelen eksik işlerin tamamlanması için gereken süre kadar gecikme dönemini kapsayan kazanç kaybından sorumlu tutulabileceği dikkate alınarak davacının kazanç kaybı olarak talep edebileceği zarar tutarı bilirkişi heyet raporunda tespit edilen aylık kazanç kaybı ve işin bitirilme süreleri esas alınarak Mahkememizce hesaplanmıştır. Bilirkişi heyet raporunda 17 aylık net kazanç kaybının 348.173,60-TL olacağı belirtilmekle aylık net kazanç kaybının (348.173,60-TL/17) 20.480,80-TL olacağı hesaplanmış, börek imalathanesinin işin başlamasından itibaren 3 ay sonunda faaliyete geçebileceği, davalının işin %28,83'lük kısmını eksik bıraktığı belirtilmekle eksik işlerin tamamlanması için gereken süreye ait kazanç kaybı ((3ayx20.480,80=61.442,40-TL)/100)x28,83=] 17.713,84-TL olarak hesaplanmış olup, bu hali ile davacının davalıdan kazanç kaybına ilişkin 17.713,84-TL tazminat talep edebileceği kanaatine varılarak davacı tarafın kazanç kaybına ilişkin 17.713,84-TL maddi tazminatın (10.000-TL'sine 26/09/2019 temerrüt tarihinden itibaren kalan 7.713,84-TL'sine 08/02/2022 talep artırım tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Davacı tarafın manevi tazminat talebinin değerlendirilmesine; Manevi zarar, malvarlığında bir azalmayı değil ve fakat kişilik haklarına vaki tecavüz nedeniyle bir kimsenin duyduğu cismani ve manevi acı ve ızdırabı, elemi ve böylece yaşama zevkinde bir azalmayı ifade eder. TBK'nın 58. maddesine göre, kişilik hakkı hukuka aykırı bir şekilde tecavüze uğrayan kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat namıyla bir miktar paranın ödenmesini dava edebilir. Bu yollamanın kapsamına manevi tazminat da girmektedir. Manevi tazminata hükmedilebilmesi için, borca aykırı davranışın kişilik haklarını ihlal ederek bu tarz bir zarara yol açmış olması gerekir. Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafça davalının işi eksik bırakması nedeniyle manevi tazminat talep edilmiş ise de, sadece işin eksik bırakılmasının tek başına davacının kişilik haklarına saldırı olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, davacı tarafça işin eksik bırakılmasından kaynaklanan bir manevi zararın bulunduğuna dair ispata yarar bir delil sunulmadığı, bu hali manevi tazminat koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davacının manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ve değerlendirmeler neticesinde, davacı tarafın maddi tazminat istemine ilişkin davanın kısmen kabulü ile manevi tazminat isteminin reddine dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan maddi tazminat talebine ilişkin davanın KISMEN KABULÜ ile;
a)Davacı tarafça davalıya fazla ödenen 40.816,36-TL'nin 26/09/2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
b)Davacı tarafın kazanç kaybına ilişkin 17.713,84-TL maddi tazminatın (10.000-TL'sine 26/09/2019 temerrüt tarihinden itibaren kalan 7.713,84-TL'sine 08/02/2022 talep artırım tarihinden itibaren) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
c)Fazlaya dair istemin reddine,
2-Davacı tarafın manevi tazminat talebinin REDDİNE,
3-Davacı tarafça yatırılan 1.963,92-TL peşin harç, 4.764,46-TL Islah harcı ve 1.010,72-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 7.739,10-TL harçtan hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3.998,20-TL nispi karar harcının mahsubu ile fazla yatırılan 3.740,90-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine,
4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL üzerinden kabul/ret oranına göre hesaplanan 158,40-TL'nin davalıdan, 1.161,60-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan 3.998,20-TL peşin ve 54,40-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 4.052,60-TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 146,60-TL tebligat gideri, 250,00-TL keşif yol masrafı, 384,90-TL keşif harcı, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.781,50-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red durumuna göre 617,80-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf maddi tazminata ilişkin yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 8.408,93-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-Davalı taraf maddi tazminata ilişkin yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/3'e göre reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 8.408,93-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
9-Davalı taraf manevi tazminata ilişkin yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 10/3'e göre belirlenen 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
10-Davacı tarafça yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının davacı tarafa resen iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize gönderilecek veya sunulacak dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.11/05/2022
Katip ...
e-imza*
Hakim ...
e-imza*
* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.