T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/305 Esas
KARAR NO: 2024/567
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/07/2020
KARAR TARİHİ: 13/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan 14/07/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili ...'e ait ... plakalı aracın şoförü ... olup. davacı müvekkilleri arasında işçi işveren İlişkisi bulunduğunu, kaza anında aracın şoförünün ... olup, araç malikinin ise ...olduğunu, Müvekkili ...'e ait, şoför ... iken ... plakalı aracın, işbu davaya konu kazanın gerçekleşmiş olduğu 18.07.2018 günü saat 07.10 sularında... Mah. ... Cad. üzerinde seyir halinde ilerlemekteyken, ... sevk ve idaresinde bulunan... Plaka sayılı beyaz renkli ... marka aracın aynı istikamette araca hızlı bir şekilde arkadan çarptığını, müvekkiline dit ... plakalı ticari taksinin Çarpmanın etkisiyle savrularak yine aynı cadde üzerinde park halinde bulunan... plakalı kamyonun sol yan kısmına çarpıp yolun ortasında trafiğin ters istikametine savrulduğunu, Kazanın, 18.07.2018 günü saat 07:10 sularında...Mah. ... caddesi üzerinde gerçekleştiğini, müvekkiline ait aracın şoförünün tüm trafik kurallarına uymasına rağmen arkadan hızla gelen ve sürücüsünün alkollü olduğu tespit edilen aracın kontrolsüz bir şekilde çarpmasından dolayı trafik güvenliğinin aksadığını ve müvekkiline ait aracın ciddi zarar gördüğünü, müvekkiline ait aracın ağır hasar alması sebebiyle müvekkiline ait aracın yaklaşık 1,5 ay tamir işlemi gördüğünü, müvekkilinin bu süreçte aracını işletemediğini, bu dönemde kazancından yoksun kaldığını ve işletemediği dönemde dahi işçilerin maaşını ödemek zorunda kaldığını, Araç şoförü ...'nın işbu kazaya sebebiyet veren araç şoföründen şikayetçi olduğunu, karşı aracın şoförü ...'ın olay anında 1.68 promil alkollü olduğunun olay yerine gelen emniyet görevlilerince tespit edildiğini, Kazaya sebep olan... plaka sayılı ... marka aracın, ... Anonim Türk Sigorta Şirketi nezdinde ... poliçe numarası ile Trafik Kaza Sigortası ile sigortalı olduğunu, Taraf olarak göstermiş oldukları şirket, kişi ve kurumların kısaca ...- Kazaya sebebiyet veren araç şoförü, ...- ...plaka sayılı aracın ruhsat sahibi, ... Anonim Türk Sigorta Şirketi- Kazaya sebep olan aracın Trafik Sigortası İle bağlı bulunduğu şirket olarak tanımlanabileceğini, Sürücü ...'ın... plaka sayılı araç ile haksız ve hukuka aykırı bir şekilde müvekkiline çarparak maddi ve manevi açıdan ciddi bir şekilde zarara uğramasına neden olduğunu, mezkur kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'ın 1.68 promil alkollü ve gereken trafik kurallarına uymaması sebebiyle tam ve asli kusurlu olduğunu, Davacı ...yönünden taleplerinin; Kaza sonrasında müvekkiline ait aracın ticari taksi olması ve hasarlı olması sonucu aracın tamir edilme süresinde herhangi bir şekilde aracın gelirlerinden mahrum kaldığını ve taksi şoförlerine maaşlarını ödemek zorunda kaldığını, işbu ödenen maaş alacaklarının kendisine o dönemde menfaat sağlamayan işçiler yönünden işbu alacakların davalılardan tahsili gerektiğini, Müvekkiline ait araçta, tamir edilme sürecinde aşağıda sunulan masrafları yapmak zorunda kaldığını, ... Elektrik ve Elektronik ...- ...e isimli firma tarafından keşide edilen 27.08.2018 tarih, 987624 sıra numaralı 5.999,86 TL tutarındaki irsaliyeli fatura, ... Elektrik ve Elektronik ...- ...e isimli firma tarafından keşide edilen 27.08.2018 tarih, 987625 sıra numaralı 3.789,99 TL tutarındaki irsaliyeli fatura, ... Ltd. Şti. isimli firma tarafından keşide edilen 31.08.2018 tarih... sıra numaralı 6.150,00 TL tutarındaki irsaliyeli fatura, ... Tic.-...isimli firma tarafından keşide edilen 31.08.2018 tarih 121601 seri numaralı 350,00 TL tutarındaki irsaliyeli fatura, ...Ltd. Şti. isimli firma tarafından keşide edilen 31.08.2018 tarih ...sıra numaralı 590,00 TL tutarındaki irsaliyeli fatura, ...Oto Servis Otogaz Dönüşüm Sistemleri Tic. Ltd. Şti. isimli firma tarafından keşide edilen 31.08.2018 tarih ... sıra numaralı 354,00 TL tutarındaki irsaliyeli fatura, Bir diğer hususun ise müvekkiline ait 2017 model ...ModePlus marka araç olup, İşbu aracın 23.03.2018 tarihinde trafiğe tescil edildiğini, yani müvekkiline ait aracın henüz 4 ayda 20.000.- Km kullanılmışken ciddi bir kazaya konu olduğunu ve ciddi anlamda değerini kaybettiğini, Müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, ... yönünden açıklama ve taleplerinin, Davalının kusurlu davranışlarından dolayı müvekkili ...'nın İstanbul ... Hastanesi'ne kaldırıldığını, bir süre burada tedavi gördüğünü, bu kazadan dolayı işvereni ...'e karşı mahcup duruma düştüğünü, taksi şoförü olması sebebiyle işbu kazadan dolayı kendisini güvensiz hissettiğini, müvekkilinin manevi tazminat açısından davalılar ... ve ...'tan tahsili gerektiğini, İşbu dava ikame edilmeden önce kaza sebebiyle 25.12.2019 tarihinde ... Anonim Türk Sigorta Şirketi'ne başvuruda bulunulduğunu, ancak ... Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından bugüne değin müvekkilinin Uğramış olduğu maddi zararların hiçbirinin karşılanmadığını iddia ederek, Davacı ...yönünden davdlı yanlar aleyhine ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile, davalıların şimdilik adına kayıtlı menkul, gayrimenkul ve üçüncü kişiler üzerindeki hak ve alacakları üzerine takdiren ve teminatsız olarak ve HMK 389 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir konulmasına, Meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkili ...yönünden maddi zarara Uğramış olması nedeniyle oluşacak tazminat miktarlarının yargılama aşamasında ortaya çıkacak olması nedeniyle maddi tazminat talepleri açısından değer kaybı yönünden HMK 107 uyarınca belirsiz alacak davası niteliğinde olup, yoksun kalınan kar ve şoförlere ödenen ücret, bakım ve onarım masrafları yönünden uğranılan zararın tazmini yönünden ise kısmi dava niteliğinde olmak üzere fazlaya ilişkin her türlü talep, ıslah, talep artırım ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 8.000,00 TL yoksun kalınan karın, ... Anonim Türk Sigorta Şirketi açısından sigorta teminatı ile mesul olduğu miktar kadar, davalılar ...ve ... açısından ise tamamını kapsayacak şekilde kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, 17.230,00 TL araç bakımından kaynaklı olarak yapılan masrafların, davalılardan ... Anonim Türk Sigorta Şirketi açısından sigorta teminatı ile mesul olduğu miktar kadar, davalılar ...ve ... açısından ise tamamını kapsayacak şekilde kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, 4.000,00 TL işçilere ödenen ücretlerin ve sigorta primlerinin davalılardan ... Anonim Türk Sigorta Şirketi açısından sigorta teminatı ile mesul olduğu miktar kadar, davalılar ...ve ... açısından ise tamamını kapsayacak kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, 1.000,00 TL araçtaki değer kaybından kaynaklı olarak zararın davalılardan ... Anonim Türk Sigorta Şirketi açısından sigorta teminatı ile mesul olduğu miktar kadar, davalılar ...ve ... açısından ise tamamını kapsayacak şekilde kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... yönünden fazlaya ilişkin her türlü talep, dava, ıslah hakları saklı kalmak Üzere şimdilik 20.000,00 TL manevi tazminatın, davalılar ... ve ...kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi mesul olduğu miktar üzerinden, davalılar ... ve ...açısından ise tamamının Üzerlerine bırakılmasına karar verilmesini talep ederek işbu davayı açmıştır.
Davalı ... Anonim Türk Sigorta vekili tarafından sunulan 07/09/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazaya karıştığı iddia edilen... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 01.08.2017/2018 tarihli ... nolu Zorunlu Karayolları Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, Öncelikle dava konusu kazanın ispatlanması gerektiğini, Dava konusu kazaya 18.07.2018 tarihinden daha önce geçirdiği bir kaza sebebiyle değer kaybına uğrayıp Uğramadığının araştırlmasını, uğramış ise davanın reddini talep ettiklerini, Davacı yan tarafından iddia edilen kusur durumuna, hasar tutarına ve değer kaybına İlişkin itirazlarını sunduklarını, öncelikle belirlenmesi gerekenin, kazada kusur durumu olduğunu, ancak kusur tespiti yapıldıktan sonra araçta meydana gelen değer kaybının Yargıtay tarafından kabul edilen hesaplama kriterlerine uygun biçimde belirlenmesi gerektiğini, Değer kaybı hesabında, yüksek yargı ve ekspertiz uzmanlarınca kabul edilen formüllerin şu şekilde olduğunu; Baz değer Kaybı = Aracın rayiç Değeri X %10 Total Değer Kaybı = Baz Değer Kaybı X Hasar Boyutu Katsayısı X Araç Kullanılmışlık Düzeyi (Km) Katsayısı Görüldüğü üzere, değer kaybının hesaplanmasında yalnızca rayiç değer değil, hasarın hangi parçada ne düzeyde olduğu; aracın kilometresi gibi hususların dikkate alındığı formüller söz konusu olduğunu, tazmini gereken zararın, varsayımsal olarak değil, somut ve veriler dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları A.) Maddesinde, “Sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına” sebep olunmasının teminat altına alındığının görüldüğünü, dolayısıyla, poliçe teminatının Üç boyutu olduğunu, bir kimsenin ölümü; bir kimsenin yaralanması veya bir şeyin hasara uğraması. Yargıtay yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere, trafik sigortasının (ZMM): yalnızca aracın verdiği doğrudan maddi zararı temin ettiğini, dolayısıyla davacı yanın dava konusu kaza sebebiyle aracını kullanmamasından kaynaklanan kazanç kaybı ve ödediği işçi ücretlerinin dolaylı bir zarar olup; sigorta şirketinin dolaylı zararlardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, nitekim ZMM Genel Şartları A-3 maddesi (m) bendinde “Dolaylı Zararlar” ın teminat dışı olduğunun açıkça belirtildiğini, Davayı kabul etmemekle birlikte temerrüt süresinin, kaza tarihinden itibaren değil, delillerin (tamamlanmış olması halinde) tümünün müvekkili şirkete tebliği tarihinden itibaren 8 iş günü geçmesi ile başladığını, zira Yargıtay yerleşik içtihatlar ve Trafik Sigortası Genel Şartları B.2 maddesi gereği, hasarın sigorta tazminatı kapsamında yer alıp almadığının, kusur durumunun yani ödemeye esas alınabilecek tüm belgelerin toplanmasından önce Sigorta şirketinin tememüdünün gerçekleşmeyeceğini ileri sürerek, İddia edilen kusura ve hasara İlişkin itirazlarını sunduklarını, kusur konusunda Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi nezdinde kusur incelemesi yapılmasını, değer kaybına ilişkin talepler yönünden ise sigorta ekspertiz incelemesi yapılmasını, davacı yanın fahiş orandaki değer kaybı taleplerinin reddine karar verilmesini, davanın zamanaşımı sebebiyle reddine, talep edilen kazanç kaybının teminat dışı olması sebebiyle reddine, dava açılmasına müvekkili şirketçe sebebiyet verilmemiş olduğundan yargılama gideri ile vekalet ücreti yönünden aleyhlerine hüküm kurulmamasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...vekili tarafından sunulan 02/12/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'un... plakalı aracını olayın gerçekleştiği 18.07.2018 tarihinden 10 gün önce ... Otopark'a park edip, sahibi ...'a teslim ettiğini, otopark sahibi ...'ın kardeşi olan ...'ın müvekkilinin aracın izni olmadan alkollü bir şekilde trafiğe karıştığını, davacı ...'ün ... plakalı aracına çarparak, taksi şoförü ...'nın yaralanmasına ayrıca hem müvekkilinin hem de davacının aracının hasar görmesine sebep olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu'nun 86. Maddesi ile, İşletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluktan kurtulmasının düzenlendiğini, İşletenin KTK m.86 f.1 bağlamında sorumluluktan kurtulabilmesi için, ön koşul olarak ne kendisinin ne de eylemlerinden sorumlu bulunduğu kimselerin, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmaması ve araçtaki bozukluk, kazanın oluşumunda etkili olmaması gerekti; ayrıca kanunda ifade edilen üçüncü kişilerin; işleten ve işletenin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, bu kimselerin eylemlerinden sorumlu bulunduğu kimseler ile zarar gören dışında kalan kimseler olduğunu, Buna Göre; Müvekkilinin söz konusu kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını, aracını otoparka park ettiğini ve kullanılması hususunda hiç kimseye rıza vermediğini, kaza esnasında araç Üzerinde fiili hakimiyeti bulunmadığını, ... adlı otopark çalışanının müvekkilinin izni olmaksızın aracını otoparktan alıp kazaya karıştığını, bunu da emniyette verdiği ifadesiyle ikrar ettiğini, Müvekkilinin nzası dışında aracı kullanan, dolayısıyla kazaya alkollü bir şekilde trafik güvenliğini de tehlikeye sokarak bir başkasına ait araçla sebep olan ve ayrıca ağır kusuru bulunan ...'ın müvekkilinin eylemlerinden sorumlu olduğu bir kişi olmadığını, müvekkilinin aracını kendisine teslim etmediğini, Karayolları Trafik Kanunu'nın 104. Maddesinde; garaj, tamirhane, oto park yeri, galeri vs. gibi, Motorlu araç bakım, onarım, alım-satım yeri işleten ve bu suretle mesleki facliyette bulunan teşebbüs sahiplerinin sorumluluğunu hüküm altına alındığını, Aslında, motorlu araç sahibinin, aracını bu gibi mesleki faaliyette bulunan yerlere bırakmakla işleten sıfatını elbette ki kaybetmediğini, yalnız bu esnada aracın sebep olduğu zarardan sorumlu tutulmadığını, mesleki teşebbüs sahiplerinin sorumlu tutulmalarının sebebinin, bunların motorlu araç Üzerinde fiili hâkimiyet sahibi olmalarından ileri geldiğini, sözü geçen teşebbüs sahiplerinin yalnız gözetim, onarım, bakım, alım-satım, muhafaza, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendilerine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı işleten gibi sorumlu olduklarını, sorumluluğun, araç bu kişilerin hâkimiyet alanına girdiği anda başladığını, Müvekkilinin aynca davaya konu olaydan sonra, 23.07.2018 tarihinde, ...Cumhuriyet Başsavcılığı'na otopark sahibi ... ve aracını izinsiz kullanan ... aleyhine şikayette bulunduğunu, soruşturmanın ... S. Numarasıyla hali hazırda devam ettiğini, Müvekkilinin aracının da davaya konu kaza nedeniyle ciddi zarar gördü: , Uzun süre kullanılamadığını, yaşanan olay nedeniyle kendisinin çok fazla maddi manevi zarara uğradığını, bu kapsamda otopark sahibi ... ve ... açısından kaza sebebiyle doğan maddi ve manevi zarar için tazminat davası da açılacağını, bu yüzden müvekkilinin sorumluluğuna gidilmesinin, onun daha ağır mağduriyetine yol açacağından hakkaniyete ve de vicdana uygun olmayacağını, Dava dilekçesinde ... açısından hastanede büyük acılarla tedaviler gördüğü ve işvereni ...'e karşı mahcup duruma düştüğünden dolayı manevi tazminat talebinde bulunulduğunu, Yaralanan kişinin maluliyet nedeniyle çalışma hayatı boyunca uğrayacağı işgücü kaybı nedeniyle maddi tazminat; trafik kazası nedeniyle uğradığı elem, keder ve üzüntü nedeniyle manevi tazminat talep edebileceğini, fakat ...'yı manevi açıdan bu denli yıpratan ne gibi bir cismani zarar yaşadığı, ne çeşit bir tedavi gördüğü, tedavisinde ne tür ilaçlar kullanıldığına hiçbir surette yer verilmediğini, ...'nın taksi şoförü olduğunu, günün neredeyse tamamını trafikte geçirdiğini ve mesleği dolayısıyla trafikte yaşayabileceği her türlü olaya psikolojik olarak hazır bulunması gerektiğini, Davacı tarafça talep edilen maddi ve manevi tazminatın bedelini kabul etmelerinin mümkün olmadığını, çünkü fahiş tutar hesaplandığını, bu bedelin kabulünün sebepsiz zenginleşme doğuracağını, Trafik İhtisas Dairesi'nin, mahkemeler ile hakimlikler ve -savcılıklarca gönderilen trafik olayları ile ilgili konularda gerekli muayene ve incelemeler yaptığını ve sonucunu bir raporla tespit ettiğini, bu konuya açıklık getirmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin hasar trafik ve değerlendirme şubesi tarafından kaza ile ilgili inceleme yapılarak tarafların kusur oranlan, zararları ve gerekli tazminat miktarlarının tespit edilerek sonucunun bir raporla tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek, Söz konusu kazada müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu olmaması dolayısıyla husumet yokluğu nedeniyle davanın müvekkili bakımından reddine, talep edilen ihtiyati tedbir talebinin reddine, her halde davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, Mahkemece uygun görüldüğü takdirde kazaya ilişkin Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesince rapor düzenlenmesine, masraf ve vekalet Ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
ISLAH : 44.000,00-TL ...yönünden yoksun kalınan karın davalılardan ... Anonim Türk Sigorta Şirketi açısından sigorta teminatı ile mesul olduğu miktar kadar, diğer davalılar ...ve ... açısından ise tamamını kapsayacak şekilde kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, Net 17.233,85-TL ...yönünden hasar onarım bedelinin davalılardan ... Anonim Türk Sigorta Şirketi açısından sigorta teminatı ile mesul olduğu miktar kadar, diğer davalılar ...ve ... açısından ise tamamını kapsayacak şekilde kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, Net 4.000,00-TL ...yönünden işçilere ödenen ücretlerin ve sigorta primlerinin davalılardan ... Anonim Türk Sigorta Şirketi açısından sigorta teminatı ile mesul olduğu miktar kadar, diğer davalılar ...ve ... açısından ise tamamını kapsayacak şekilde kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, Net 20.000,00-TL ...yönünden değer kaybı bedelinin davalılardan ... Anonim Türk Sigorta Şirketi açısından sigorta teminatı ile mesul olduğu miktar kadar, diğer davalılar ...ve ... açısından ise tamamını kapsayacak şekilde kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, Manevi tazminat yönünden ise müvekkilİ ... için 20.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'tan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi'nden mesul olduğu miktar üzerinden, davalılar ... ve ...açısından ise tamamının üzerilerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER :
İstanbul ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası, tedavi evrakları, sosyal ekonomik durum araştırması, poliçe ve hasar bilgisi, trafik kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, plakalara ait trafik kayıtları, bilirkişi raporu, bilirkişi ek raporu, vergi kaydı, alkol raporu, ruhsat, faturalar, fotoğraf, adli tıp raporu ve tüm dosya kapsamı.
İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan 02/08/2021 tarihli raporunda; "...SONUÇ: Yukarıdaki hususlar çerçevesinde, olayda;
A) Davalı sürücü ...'ın %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu,
B) Sürücü ...'nın kusursuz olduğu..." görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişi ..., bilirkişi ... ve bilirkişi ... tarafından hazırlanan 12/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "...Bahse konu kazanın oluşumunda, davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi ... no.lu ZMSS sigortalısı, davalı ...adına kayıtlı, ...plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın %100 oranında asli kusurlu olduğu, Dava konusu kaza sonucunda, ... plakalı araçta meydana gelen hasarın 17.233,85. TL (KDV Dahil) bedel karşılığında giderilebileceği ... plakalı araçta yaklaşık ortalama 20.000. TL değer kaybı meydana geldiği, Davacının kazanç kaybının, 2018 Yılı net asgari ücret tutarı ve dava konusu aracın onarımının 7 günde tamamlanabileceği dikkate alınarak; (53,44 x 7) 374,08 TL olarak hesaplandığı, Davacının işlemiş faiz talebinin kabulü halinde; işlemiş faiz alacağının 13.304,33 TL olarak hesaplandığı, Davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi nezdinde, ...plakalı vasıtanın ... sayılı poliçe ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ve aynı poliçe içinde 250.000 TL teminatlı İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası mevcut olduğu, İhtiyar Mali Mesuliyet teminatının manevi tazminat teminatını da içerdiği ve manevi tazminat teminatının, İhtiyari Mali Mesuliyet teminatının %25'i 62.500 TL limit ile kapsama alınmış olduğu, davacı tarafça davalı sigorta şirketi yönünden manevi tazminat talebinin mevcut olmadığı, davalı sigorta şirketinin araçta oluşan değer kaybı, kazanç kaybı, hasar ödemeleri inden davacı tarafa karşı Zorunlu Mali Mesuliyet ve İhtiyari Mali Mesuliyet teminatları kapsamında sorumluluğunun bulunduğu, Davalı sigorta şirketinin 28/07/2018 tarihinde temerrüde düştüğü, Davacı tarafça işçilere ödendiği belirtilen 4000 TL yönünden, herhangi bir belge ibraz edilmediği gibi, bu ödemenin kime yapıldığına dair banka ödeme dekontunun dosya içeriğinde yer almadığı, bu nedenle bu talep yönünden değerlendirme yapılmadığı..." görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişi ..., bilirkişi ... ve bilirkişi ... tarafından hazırlanan 28/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "...Kök raporda tespit edildiği üzere, ek rapor hazırlanması aşamasında da, davacının kazanç kaybı hesaplamasına esas herhangi bir veri, belge ve bilgi sunulmadığı, davacının bağlı bulunduğu meslek örgütü tarafından gönderilen yazıda da, kazanç kaybı hesaplamasına esas teşkil edecek herhangi bir veri bulunmadığı, Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; heyetimizce belirlenen ve onarım için yeterli ve gerekli olduğu kanaatine vanlan 10 günlük süre ile, 2018 Yılı günlük net asgari ücret bedeli olan 53,44 TL (1.603,12 TL /30) dikkate alınarak; araç sahibi davacının yoksun kalınan kârının (53,44 x 10) 534,40 TL olarak hesaplandığı, Sayın Mahkemece, kazanç kaybı hesaplamasında (31.08.2018 tarihli) hasar faturası tarihlerinin dikkate alınması gerektiğinin kabulü halinde ise; 2018 yılı net asgari ücret bedeli olan 53,44 TL (1.603,12 TL /30 TL) den kazanç kaybının (53,44 X 44) 2.351,36 TL olarak hesaplandığı, rapor içeriğinde hesaplanan, araç değer kaybı, hasar bedeli ve kazanç kaybı Üzerinden işlemiş faiz talebinin kabulü halinde ise; işlemiş faiz alacağının 14.003,82 TL olarak hesaplandığı, Kök raporumuzda yapılan değer kaybı hesaplaması denetime elverişli ve kadri maruf olup, rayiç değer üzerinden değer kaybı yapılması durumunda aynen geçerlidir. Ancak takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı, karan doğrultusunda yürürlükten kaldırılan formülasyona göre değer kaybı hesaplaması yapılması durumunda ise; 16.437,60. TL değer kaybı oluştuğu kanaatine varılmıştır. Davalı sigorta şirketi nezdinde mevcut Zorunlu Moli Mesuliyet poliçe teminatının 36.000 TL olduğu ve davalı sigorta şirketinin davacı tarafa ait araçta oluşan hasar ve değer kaybından dolayı poliçe teminatı ile sınırlı olarak sorumluluğunun bulunduğu kazanç kaybının poliçe teminat kapsamı dışında kaldığı, kazanç kaybından dolayı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı..." görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişi ..., bilirkişi ... ve bilirkişi ... tarafından hazırlanan 09/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...Heyetimizce hazırlanan kök ve ek raporlara, kusur, hasar, onarım süresi ve değer kaybına yönelik taraf vekillerinin yapmış olduğu itirazların tamamının, kök ve ek raporda cevaplanmış olup, kanaatimizi değiştirmeye yönelik hiçbir somut belge/bilgi sunulmadığı, Sayın Mahkemece yapılan görevlendirme kapsamında; tanık beyanları doğrultusunda, 1.000,00 TL günlük kazanç tutarı Üzerinden kazanç kaybı hesaplamasının aşağıdaki gibi alternatifli olarak yapıldığı, Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; heyetimizce belirlenen ve onarım için yeterli ve gerekli olduğu kanaatine varlan 10 günlük süre için, (1.000,00 TL günlük kazanç bedeliyle) toplam kazanç kaybının (10 X 1.000,00) 10.000,00 TL olarak hesaplandığı, Sayın Mahkemece, kazanç kaybı hesaplamasında (31.08.2018 tarihli) hasar faturası tarihlerinin dikkate alınması gerektiğinin kabulü halinde ise; 18.07.2018- 31.08.2018 tarihleri arası 44 gün ve 1.000,00 TL günlük kazanç bedeliyle, toplam kazanç kaybı (44 X 1.000,00) 44.000,00 TL olarak hesaplandığı, Yapılan değerlendirmeler ışığında, Sayın Mahkemece, davacının 20.000.-TL araç değer kaybı, 17.233,85.-TL (KDV Dahil) hasar ve 10.000,00 TL yoksun kalınan kar alacağı olduğunun ve kaza tarihinden itibaren alacağa İlişkin işleyecek faiz (avans faizi) talebinin kabulü halinde; işlemiş faiz alacağının 16.709,63 TL olarak hesaplandığı, Yapılan değerlendirmeler ışığında, Sayın Mahkemece, davacının 20.000.-TL araç değer kaybı, 17.233,85.-TL (KDV Dahil) hasar ve 44.000,00 TL yoksun kalınan kar alacağı olduğunun ve kaza tarihinden itibaren alacağa ilişkin işleyecek faiz (avans faizi) talebinin kabulü halinde; işlemiş faiz alacağının 28.737,60 TL olarak hesaplandığı, Davalı sigorta şirketi nezdinde mevcut Zorunlu Mali Mesuliyet poliçe teminatının 36.000 TL olduğu ve davalı sigorta şirketinin davacı tarafa ait araçta oluşan hasar ve değer kaybından dolayı poliçe teminatı ile sınırlı olarak sorumluluğunun bulunduğu kazanç kaybının poliçe teminat kapsamı dışında kaldığı, kazanç kaybından dolayı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı kanaatini değiştirmeye yönelik hiçbir somut belge/bilgi sunulmadığı..." görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
HUKUKİ NİTELENDİRME VE GEREKÇE
Dava, davacıya ait ... plakalı aracına davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalanan... plakalı aracın çarpması neticesinde meydana gelen hasar bedeli, kazanç kaybı, işçilere ödenen ücreti, değer kaybı ve manevi tazminat talebinden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememiz dava konusu sebebi ( sigortaya ilişkin hükümler TTK da düzenlendiğinden) ile görevli ve davalının yerleşim yeri itibari ile yetkilidir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan... plakalı aracın 18/07/2018 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracına çarptığını ve maddi hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, davalı araç sürücüsünün kaza nedeniyle %100 kusurlu olduğunu belirterek hasar bedeli, kazanç kaybı, işçilere ödenen ücret, değer kaybı ve manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile ödenmesini talep etmiştir.
Türk Borçlar Kanunun 49. maddesinde: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının ve güvence hesabının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir.
6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre "(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir." düzenlemesi gereğince taraflar arasında maddi zarara ilişkin alacak talebinin belirli olmadığı ve uyuşmazlık bulunduğu, davacıdan maddi zararının ne kadar olduğunun tam ve kesin olarak bilmesinin mümkün olmadığı ve Mahkememizce yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda belli olacağından davanın belirsiz alacak davası olduğunun kabulü gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; 18/07/2018 tarihinde davacı tarafa ait ... plakalı araca, davalı sigorta şirketi tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet sigortalı bulunan... plakalı aracın çarpması neticesinde, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ...plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet sigortasının bulunduğu, 02/08/2021 tarihli ATK kusur raporunda, ...plakalı araç sürücüsü ...'ın gündüz vakti meskun mahalde seyiri sırasında yola gereken dikkat ve özeni göstermesi hızını aracın teknik özellikleri ile mevcut hava yol ve zemin şartlarına göre düzenlemesi kendisi ile aynı istikamette seyir halinde olan araçlar ile takip mesafesine riayet etmeksizin kontrolsüzce şerit değiştirme manevrası sonrası önündeki araca arkadan çarptığı olayda %100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün alabileceği bir önlem bulunmadığından kusursuz olduğu, kusur oranlarının kaza tespit tutanağına ve kazanın oluş şekline uygun olduğu ve hükme, denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmış olup 11/04/2022 tarihli bilirkişi raporu ile aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, hasarın kaza ile illiyet bağının olduğu, kaza tarihi itibariyle dava konusu ... plakalı aracın dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre, aracın onarımı için zorunlu olarak değiştirilmesi gereken yedek parça ve işçilik bedelinin toplam KDV dahil 17.233,85 TL olduğu, aracın kaza tarihden önceki rayiç değeri 120.000,00-TL olduğu kaza sonrası hasarlı ortalama rayiç değerinin 100.000,00-TL olduğundan ... plakalı araçtaki değer kaybının 20.000,00 TL olduğu anlaşılmış ve ayrıca davacı ...tarafından ... plakalı araç için yoksun kalınan kar talep edilmiş olmakla dosya kapsamında toplanın deliller ve tanık beyanları dikkate alınarak mahkememizce değerlendirilme yapılmış olup davaya konu aracın tamiri için yeterli ve gerekli sürenin 10 gün olduğu aracın günlük kazanç kaybının ise 500,00 TL olduğu (dinlenen tanık beyanlarında aracın günlük kazancının 500,00-TL olduğu, dönem asgari ücreti dikkate alındığında ) 10x500,00 TL =5.000,00-TL kazanç kaybının oluştuğu, işçilere ödenen ücretinde bu kazanç kaybına dahil olduğundan ayrıca bu talep kabul edilmemiş ve sigorta şirketinin ticari kazanç kaybından bir sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla sigorta yönünden bu talebin reddine, diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Düzenlenen raporların dosyadaki delillerle uyumlu, bilimsel ve denetime açık olduğu kabul edilerek trafik sigortacısının, 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2.maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve sigortacının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerektiği ve davacının başvuru koşulunu sağladığı, 30.07.2018 tarihinde temerrüde düştüğü, kazaya karışan araçların ticari araç olması nedeniyle avans faize hükmedilerek talep arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Gerek mülga BK’nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK’nun 56. maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi zarar adı ile ödenmesine karar verebileceği öngörülmüştür. Hakimin manevi zarar adı ile zarar görene verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23.6.2004, 13/291-370)
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, tanık beyanları, ATK raporları, maluliyet durumu, gelen yazı cevapları ve tüm dosya kapsamına göre; davalı sürücü Cemalettin'in asli %100 oranında kusurunun bulunması, davacının kusursuz olması, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın oluş biçimi, kazanın meydana geldiği olay tarihindeki paranın alım gücü, davalı yanın içine düşebileceği mali güçlükler, davacının kaza sebebi ile yaşadığı çöküntü ve manevi tazminatın yukarıda ifade edilen amacı da göz önünde bulundurulmak suretiyle davacı ... yararına 13.000,00 TL manevi tazminat takdir edilerek davalılar ...ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili karar verilmiş ve açılan davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.( kabul oranı: davacı Hatice yönünden %49,55, davacı Hacı yönünden % 65 )
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen KABULÜ ile;
a-) 5.000,00TL kazanç kaybının 18/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ...ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ( ... ) verilmesine,
b-) 17.233,85TL hasar bedeli ve 20.000,00TL değer kaybı olmak üzere toplam 37.233,85TL nin temerrüt tarihi olan 18/07/2018 tarihinden itibaren (davalı ... sigorta teminat limiti olan 36.000,00TL ile 30.07.2018 tarihinden işleyecek avans faizi ile sorumlu olmak üzere ) işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ( ... ) verilmesine,
c-) Sigorta şirketinin ticari kazanç kaybından sorumluluğu bulunmadığından sigorta yönünden bu talebin REDDİNE,
d-) Fazlaya ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
2-)Manevi tazminat talebinin kısmen KABULÜ ile; 13.000,00TL manevi tazminatının kaza tarihi olan 18/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya (...'ya) ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3.773,02TL nispi karar harcından (sigorta şirketi 2.543,44TL sinden sorumlu olmak üzere) yatırılan toplam 1.797,81TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.975,21TL (sigorta 568,23TL sinden sorumlu olmak üzere) harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacılar tarafından yatırılan 1.797,81TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı taraflara verilmesine,
5-Davacı ...tarafından yapılan toplam 4.892,30TL yargılama giderinin kabul oranına göre 2.424,13TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ( ... ) verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı ...yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ( ... ) verilmesine,
7-Davacı ... tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı ... yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 13.000,00TL vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ( ... ) verilmesine,
9-Davalılar yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince maddi tazminatın reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'ten tahsili ile davalılara verilmesine,
10-Davalı ...yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat üzerinden hesaplanan 7.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile davalı ...'a verilmesine,
11-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00TL'nin 654,06TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 665,94TL sinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
12-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 13/09/2024
Katip
¸e-imzalı
Hakim
¸e-imzalı
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.