T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/307 Esas
KARAR NO: 2021/279
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 16/07/2020
KARAR TARİHİ: 23/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'in iştigal konusu faaliyetleri kapsamında yapmış olduğu ticari nitelikteki iş ve işlemlerin karşılığında Keşidecisi ... TEKSTİL olan ... Erzurum Şubesine ait, ... Nolu hesaptan keşide edilen, 31/09/2020 keşide tarihli, ...çek numaralı, 20.000,00 TL bedelli çekin müvekkili lehine ciro edildiğini, Müvekkilinin yetkili hamil ve ciranta konumunda olduğu bu çekin müvekkili uhdesindeyken kaybolduğunu ve yapılan incelemelere ve araştırmalara rağmen bulunamadığını, kötü niyetli üçüncü kişi/kişilerin zilyetliğine geçme ihtimali ortaya çıktığını, ileri sürerek davanın kabulü ile çekin kötü niyetli üçüncü kişiler tarafından kullanılarak müvekkilinin mağdur edilmesini önlemek amacı ile öncelikle anılan çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini ve çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER: Ticaret sicil gazetesi ilanı, ... ve ...sına yazılan müzekkere cevabı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, T.T.K.nun 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 818/1-s bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.
TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
TTK nun 762. madde hükmü gereğince dava konusu çek hakkında iptali talebinde bulunulduğu hususunda ticaret sicil gazetesinde üç kez ilan yapılmıştır.
Muhatap banka ... Bankasına yazılan müzekkere cevabında çekin 04/05/2020 tarihinde... Bankasına ibraz edilmiş olup karşılıksız işlemi gördüğünün bildirildiği, ... Bankasına yazılan müzekkere cevabında ... Bankasına ait... numaralı çekin...Ticaret Ltd Şti tarafından ibraz edildiğini ve 04/05/2020 tarihinde karşılıksız işlemi gördüğünün bildirildiği anlaşılmıştır.
Çekin, ibrazından sonra dahi kıymetli evrak vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK 669 ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle iptal isteminde bulunulabilir. Bir başka deyişle, çekin ibraz edildikten sonra kaybedilmesi zayi iptal davası açılmasına engel değildir.(Yargıtay 11. HD'nin 2016/11997 E. 2018/4372 K. sayılı ilamı
Mahkememizin 23/02/2021 tarihli 1 no lu ara kararı ile çekin ibraz edilmiş olması nedeniyle davacı vekiline menfi tespit ve istirdat davası açmak üzere kesin süre verilmişse de çekin ibrazından sonra da çek iptali davası açılmasında hukuki yarar bulunduğundan Mahkememizin 23/02/2021 tarihli 1 no lu ara kararından rücu edilmesine karar verilmiştir.
Bu haliyle talep eden tarafın kaybolduğunu iddia ettiği çeke ilişkin yukarıda yazılı düzenlemeler kapsamında TTK 762 maddesi gereğince Ticaret Sicili Gazetesinde gerekli ilanlar usulüne uygun şekilde yapılmış ve ilan süresinin bitimine kadar Mahkememize ve muhatap bankaya çek ibraz olunmamıştır. Bu halde talep eden üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmiş ve çekin iradesi dışında elinden çıktığını ispatlamıştır. Bu nedenle talep konusu olan çekin iptaline karar verilmesi gerektiğinden oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ ile,
2-... Erzurum Şubesine ait 31/04/2020 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli, ... çek numaralı, keşidecisi Umudum Tekstil olan çekin TTK 764. Maddesi uyarınca ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca hesaplanan 59,30 TL harcın, peşin alınan 54.40 TL'den mahsubu ile eksik 4,90-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 23/03/2021
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı
¸e-imzalı ¸e-imzalı