T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/309 Esas
KARAR NO: 2020/652
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 16/07/2020
KARAR TARİHİ: 03/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği 16/07/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından, kendisine yediemin olarak teslim edilen ineklerin bedeli olduğu iddia edilen 3.101.000-TL'nin hayvanların kesim tarihi olan 19/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödenmesi için müvekkiline müzekkere gönderildiğini ve müvekkilinin borçlu olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin davalı tarafa böyle bir borcunun bulunmadığını beyanla İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasının telafisi imkansız durumlara yol açmama için tedbiren durdurulmasına, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün...E sayılı dosyasından müvekkile gönderilen borç muhtırasının iptaline, davanın harca esas değer üzerinden ele alınarak müvekkilin davalıya 3.101.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine, davalının kötü niyetli olması nedeni ile alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere aleyhinde kötü niyet tazminatı ile cezalandırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili mahkememize verdiği 04/08/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Bankanın Lüleburgaz Şubesi müşterisi... Ltd. Şti arasında kredi sözleşmesi akdedilerek ilgili şirkete krediler kullandırıldığını, işbu krediler bakımından ..., ...Ltd. Şti, ... Ltd. Şti ve...Tic Ltd Şti'nin müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla borcun ödenmesinden sorumlu olduklarını, borcun vade tarihinde ödenmemesi üzerine İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasından verilmiş ihtiyati haciz kararının İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında infaz edildiğini, davacı yediemin İİK 358.maddesi kapsamında toplamda 443 hayvanın kesim bedelini icra müdürlüğü dosyasına ödemesi gerektiğini, ancak yeddiemin bu bedeli ödemediğini, 338 tane hayvanının kesiminin yapıldığı ve hayvan başı baskül 2.75 TL. ve %10 firede ile kesim yapıldığı ifade edildiğini, Hal böyleyken icra tutanaklarında 7000.TL. hayvan başı muhammen değer tespit edilmişken ve söz konusu tarihte karkas et fiyatının kg bedelinin 18,00.TL olduğu ve ortalama her bir hayvanın 375 kg. et kilosunun olduğu hesaplanırsa (375X18=6750.TL.) hayvan başı yine 6750.TL. gibi bir kesim bedeli oluştuğunu, ancak yeddiemin 443 hayvan kesmesine karşın sadece 275.569,25.TL. gibi bir bedel ödediğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER : İstanbul ...İcra Dairesi’nin ... esas sayılı icra dosyası,İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas, ... Karar sayılı dosyası, ...İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyası... İcra Dairesi'nin ... Talimat sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.
İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı... tarafından borçlular... Ltd.Şti., ..., ... Ltd.Şti., ... Ltd.Şti., ... Ltd.Şti. Aleyhine,27/10/2015 vadeli 15.000.000,00-TL bedelli bonodan kaynaklı 3.650.000,00-TL asılı alacak, 10.645,83-TL işlemiş faiz, 10.950,00-TL komisyon bedeli olmak üzere toplam 3.671.595,83-TL alacak için kambiyo senedine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, icra takibinin derdest olduğu davamız konusu olan yediemin sıfatıyla davacıya gönderilen 07/06/2016 tarihli yazının dosya kapsamında bulunmadığı ancak dosya kapsamında bulunan İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin... Esas, ...Karar sayılı ilamıyla 07/06/2016 tarihli muhtıranın şikayet eden ... şirketi yönünden iptaline, yediemin ... yönünden borç bedelinin 2.569.400,00-TL olarak düzeltilmesine şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas, ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... ve ...Ltd.Şti. Tarafından şikayet olunan... A.Ş. Aleyhine icra müdürlüğü işleminin iptaline ilişkin davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Dava; davacı şahıs (yed-i emin) tarafından davalı şirket aleyhine açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı taraf yed-i emin sıfatıyla kendisine teslim edilen hayvanların kesiminden elde edilen bedelin icra dosyasına ödenmediğinden bahisle İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasından tarafına gönderilen borç muhtırasının iptali ile davalıya 3.101.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf ise davacı yed-i eminin İİK 358.maddesi kapsamında toplamda 443 hayvanın kesim bedelini icra müdürlüğü dosyasına ödemesi gerektiğini, ancak yeddiemin bu bedeli ödemediğini bu nedenlen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.
Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:
"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,
d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,
e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,
öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.
MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."
6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;
" Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.
Somut olayda dava konusu ihtilaf davacı yed-i eminin kendisine teslim edilen hayvanların kesiminden elde edilen bedelin icra dosyasına ödeyip ödemediği ve bu nedenle davalı tarafa borçlu olup olmadığına ilişkin olup, davacı tarafın sorumluluğu dava konusu icra takibinde kendisine yed-i emin olarak teslim edilen büyükbaş hayvanların kesiminden elde edilen bedelden kaynaklı olması, davacı tarafın tacir olmaması, yed-i emin sıfatından doğan sorumluluğun taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında olmaması nedeniyle davaya bakma görevi genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine ait olup, mahkememizin görev alanında değildir.
Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2- HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine,
3- Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.03/12/2020
Başkan ...
e-imza *
Üye ...
e-imza *
Üye ...
e-imza *
Katip ...
e-imza *
* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.