T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/46 Esas
KARAR NO: 2022/667
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/01/2020
KARAR TARİHİ: 11/11/2022
Birleştirilen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... E. Sayılı Davasında;
DAVA: İstirdat(Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/03/2020
BİRLEŞTİRME KARAR T.: 11/04/2022
KARAR TARİHİ: 11/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davası ile birleştirilen İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl Davada ;
TALEP : Davacı vekili tarafından sunulan 21/01/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kimya sanayi ve buna bağlı her türlü ham maddelerin, yan ürünlerin ve yardımcı maddelerin üretilmesi, alımı, satımı, ithalatı, ihracatı ve ana sözleşmesinde belirtilen diğer konularda faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin 2013 yılında davalı şirket tarafından yapılan ihale doğrultusunda taraflar arasında yapılan sözleşmeler doğrultusunda davalı şirket ile çalışmaya başladıklarını, davalı tarafından yıllık olarak yapılan ihalelerin her seferinde müvekkili üzerinde kaldığını, en son 2019 yılında yapılan ihale sonrasında 01/01/019 tarihli Petrol ve 01/01/2019 tarihli 12 adet genel kimyaların 01/01/2019-31/12/2019 tarihleri arasında alım satım için satın alma emri başlıklı sözleşmeler ve sözleşmelerin eki olan ... Malzemeleri Genel Satın Alma Şartnamesi imzalandığını, ayrıca 4 konteyner ... nın 09/05/2019-01/02/2020 tarihleri arası alım/satımı için 10/05/2019 tarihli satın alma emri başlıklı sözleşme ekinde yer alan Genel Satın Alma Şartnamesi ce İSG Çevre Talimatı imzalandığını, müvekkili tarafından imzalanan sözleşmeler doğrultusunda talep edilen ürünleri kendisine bildirilen sevk planına uygun olarak davalıya teslim ettiğini, bu şekilde 6 yıl çalıştıklarını, ancak 2019/Ağustos ayı ve sonrasında davalı tarafın ürün talep etmemeye, aylık sevkiyat planlarını göndermemeye başladığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler gereğince yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı tarafça teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğu gerekçesi ile noterlik aracılığı ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, müvekkili tarafından yine noterlik aracılığı ile cevap verilerek feshi kabul etmediklerini, feshin haksız olduğunu bildirdiklerini, müvekkili tarafından davalıya hiçbir şekilde ayıplı ürün teslim edilmediğini, ayrıca davalı tarafından ayıp ihbarında bulunulmadığını, davalı tarafın kötü niyetli olduğunu, müvekkili tarafından alacaklarının tahsili yönünden ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ederek icra takibini durdurduğunu, icra dosyasına yapılan asıl alacak üzerinden itirazın iptaline, takibin devamına, kötüniyetli karşı tarafın %20’den aşağı olmamak üzere üst hatten icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan 18/03/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan olduğu sözleşmelerde tarafların uyuşmazlıklarının halinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu iddia etmekte ise de davacı vekilinin iddiaları yerinde olmadığını, müvekkili ile davacı tarafın birden fazla sözleşme yaptıklarını, yapılan sözleşme / şartnameden anlaşılacağı üzere sözleşmeden doğan tüm uyuşmazlıklarda Kocaeli Mahkemeleri yetkili olarak kararlaştırıldığını, müvekkilinin adresinin de ...olduğunu, davalının yetkisizlik nedneiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili tarafından Kocaeli 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/58 Değişik İş sayılı dosyada davalı tarafça satılan kimyasallardan halen elinde bulunan Sodyum Bisülfit %35 (NaHSO3) isimli kimyasalın numune alınarak söz konusu kimyasalın sözleşmede belirtilen ve teknik şartnamede ve standartlarda olması gerekli konsantrasyon değerini taşıyıp taşımadığı yönünde analiz yaptırılması talebinde bulunulduğunu, Mahkemece Kimya Yüksek Mühendisi Dr Öğretim Üyesi ... tarafından ...’ ta analiz yapılarak alınan 25/02/2020 tarihli raporda, tespit konusu olan kimyasalın her iki tanktanda alınan örneklerinin ağırlıkça yüzde oranlarının sözleşmede ve karşı taraf raporlarında bulunan %35 ve %36,2 değerlerinin önemli miktarda altında kaldığı ( %29,2 ve %22 ) tespit edildiğini, dava konusu davacı firmadan alınan kimyasal malların gizli ayıplı olduğunun tespiti, kullanılmayan ürünlerin iadesi, borçlu olmadığımızın tespiti, kullanılmış ürünler yönünden ayıp oranında bedelden indirimi, fazla ödenen miktarın ödenen miktarın istirdatı ve müvekkilin ayıplı mallar nedeni ile uğramış olduğu zararın tazminine ilişkin ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... E. Sayılı dosyasında 18/03/2020 tarihinde dava açıldığını, dava konusunun iş bu dava konusu ile aynı olduğundan ve davaların sonucu iş bu davanın yargılama safahatını etkileyeceğinden ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... E. sayılı dosyasının sonucunun beklenilmesini, esas yönden ise davacının teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleştirilen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... Esas sayılı davasında;
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 18/03/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin soğuk haddeleme teknolojisi dünyanın önde gelen paslanmaz çelik üreticisi olduğunu, üretimde kullanmak üzere 2013 yılından itibaren davalı şirketen en son 2019 yılında yapılan ihale sonrasında 01/01/2019 tarihli Petrol ve 01/01/2019 tarihli 12 adet genel kimyaların 01/01/2019-31/12/2019 tarihleri arasında alım satım için satın alma emri başlıklı sözleşmeler ve sözleşmelerin eki olan ... ... Malzemeleri Genel Satın Alma Şartnamesi imzalandığını, ayrıca 4 konteyner ... 'nın 09/05/2019-01/02/2020 tarihleri arası alım/satımı için 10/05/2019 tarihli satın alma emri başlıklı sözleşme ekinde yer alan Genel Satın Alma Şartnamesi ve İSG Çevre Talimatı imzalandığını, firma çalışanı ihbarı üzerine davalı tarafından teslim edilen ürünlerin bağımsız test kuruluşlarında analizlerinin yaptırıldığını, ürünlerin sözleşmede belirtilen standartları taşımadığını, davalı firma tarafından teslim edilen analiz sonuçlarının gerçek dışı olduğunu, müvekkili tarafından noterlik aracılığı ile ayıp ihbarında bulunulduğunu ve sözleşmenin feshedildiğini, ancak davalı tarafından yine noterlik aracılığı ile verilen cevapta ayıp iddiasının ve sözleşmenin feshinin kabul edilmediğinin bildirildiğini, açıklanan nedenlerle müvekkili tarafından kullanılmayan fatura konusu malların iadesi ile müvekkili tarafından kullanılan ürünlerin iadesi mümkün olmadığından ayıp oranında ödenen fatura bedellerinin istirdadını talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan 29/06/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenle dosyada yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca davalı tarafça ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... Esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açıldığını, iş bu dava ile tarafların ve uyuşmazlığın aynı olduğunu, davaların birleştirilmesine karar verilmesini, esas yönden ise davacı tarafça herhangi bir ayıp ihbarında bulunulmadığını, müvekkilinin sözleşme yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacının haksız davasının reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... Esas 2020/... Karar sayılı ilamı ile davalının yetki itirazı kabul edilerek dosya Mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; asıl dava davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali, birleşen dava, taraflar arasındaki ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan istirdat davasıdır.
Asıl davada, davalı taraf yetki itirazında bulunarak ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu ve davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
6100 sayılı HMK'nın "yetki sözleşmesi" başlığını taşıyan 17. maddesinde "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." hükmü yer almaktadır. HMK'nın 18/2. maddesinin " Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesi şarttır. " hükmünden de açıkça anlaşılabileceği üzere yetki anlaşmasıyla yetkilendirilen mahkemelerin HMK'nın 17. ve 18. maddelerindeki düzenlemeye paralel olarak "belirli" olması şarttır. Seçilen mahkemenin belirli olduğunun kabulü için de yetkili kılınan mahkemeler ismen zikredilmiş bulunmalıdır. HMK 19. maddesinde "Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir" hükmü düzenlenmek suretiyle yetki itirazının şekli ve zamanı ile usule uygun yetki itirazının bulunmaması halinde ne yapılması gerektiği düzenlemiştir.
Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında imzalandığı ihtilafsız olan 14.05.2013 tarihli Gizlilik Sözleşmesinin 15. Maddesinde " Taraflar iş bu Sözleşme'den veya Sözleşme'ye ilişkin olarak kaynaklanabilecek her türlü dava,takip ve ihtilaf ve uyuşmazlığı çözmek için İstanbul ( Çağlayan) mahkemeleri ve icra dairelerinin münhasıran yetkili olacağını gayri kabili rücu kabul ederler" şeklinde kararlaştırılmış, ancak daha sonra taraflar arasında 02.01.2018 tarihli ...Sarf Malzemeleri Genel Satın Alma Şartnamesi başlıklı sözleşme imzalandığı ve iş bu sözleşmenin 14. Maddesinde "Anlaşmazlık halinde Alıcı ve Satıcı toplantı ve müzakereler düzenleyerek çözüm ürütmek için ellerinden gelenin en iyisini yapacaklardır. Toplantı ve Müzakerelerin neticesinde her iki tarafı da tatmin edecek ortak bir karara varılamaması halinde, Alıcı ve Satıcı sorunu bağlayıcı olmayan arabuluculuk yardımıyla çözmek için gerekli adımları atacaklardır. Müzakerelerin her iki tarafı da tatmin eden ortak bir karar ile sonuçlanmaması halinde sözleşmeden doğan tüm uyuşmazlıklara ilişkin olarak Kocaeli Mahkemeleri yetkili olacaktır" şeklinde kararlaştırılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişki Gizlilik Sözleşmesinin ihlali olmayıp, davalıdan satın alınan ürünlerin gizli ayıplı olduğuna ilişkindir.Taraflar arasında en son imzalanan 02/01/2018 tarihinde imzalanan ... Sarf Malzemeleri Genel Satın Alma Şartnamesi bulunmaktadır. Taraflar arasında düzenlenen 02/01/2018 tarihli Sözleşmesinin 14. Maddesinde her türlü uyuşmazlık durumunda Kocaeli Mahkemeleri yetkili olduğunun düzenlendiği, davacı tarafça yetkili mahkemede dava açılmayarak yetkisiz olan Mahkememizde açılmıştır. Davalı taraf süresinde yetki itirazında bulunarak yetkili mahkemenin sözleşmede belirtildiği üzere Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemelerinin olduğunu belirtmiş, davacı tarafça davalının yetki itirazı kabul edilerek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi talep edilmiştir. Birleşen davada ... Hukuk Dairesi'nin 2021/ ... E.,2021/ ... K. Sayılı ilamı ile davada yetkili mahkemenin Kocaeli mahkemeleri olduğu açıklanmıştır.
Somut olayda yukarıda açıklandığı şekilde, mahkememizin yetkisiz olduğu açık olup, asıl ve birleşen davanın birlikte görülmesi gerektiği, süresinde yetki itirazında bulunarak doğru yetkili mahkemeyi belirten davalı şirketin yetkiye yönelik itirazı haklı olduğundan, mahkememizin yetkisizliğine ve dosyanın görevli ve yetkili mahkeme olan Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Asıl ve Birleşen Davalar Yönünden;
1- Davacı tarafça açılan Asıl ve birleşen DAVALARIN, HMK 114/1-ç maddesi gereğince mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince ayrı ayrı USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
2- HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde asıl ve birleşen dava dosyalarının görevli ve yetkili ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere Kocaeli Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davaların açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3- Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; taraf vekillerinin ve davacı şirket yetkilisi Mustafa Kemal Tümay'ın yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi, verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/11/2022
Katip ...
e-imza*
Hakim ...
e-imza*
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.