T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/595 Esas
KARAR NO : 2025/41
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/11/2020
KARAR TARİHİ : 22/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ... Ltd. Şti. tarafından keşide edilen ... Bankası'na ait ... numaralı 06/04/2019 keşide tarihli 22.500 TL bedelli çek, avans çeki olarak müvekkili lehdar ... Ajansı- ...'a verildiğini ancak çekin müvekkili ... Ajansı-...'un elinden rızası dışında çıktığını ve başka şahıslar tarafından müvekkilinin kaşesi kullanılarak imzalandığını, daha sonra müvekkili aleyhine davalılardan ... tarafından başlatılan icra takibinin ve çekin incelenmesinden söz konusu çekin müvekkilinden sonra diğer davalı ...'a ciro edildiği görüldüğünü, müvekkili ... Ajansı-... ile davalılar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin davalılara herhangi bir borcu da bulunmadığını, çek arka yüzünün ciro kısmında bulunan imzanın müvekkili ... Ajansı-...'a ait olmadığını, ...'in çekin ibrazında karşılıksız çıkması üzerine ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasından müvekkillerine karşı haksız şekilde icra takibi başlattığını, dosya incelendiğinde müvekkiline gönderilen ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiği anlaşıldığını, müvekkilinin söz konusu icra takibinden dosyaya sunacakları vekaletnameden görüleceği gibi vekil tayin ettiği 19.11.2020 tarihinde haberdar olduğunu, bu nedenle icra hukuk mahkemesinde yapılması gereken imzaya itiraz davasını açma hakkını kullanamadığını, tüm bu sebeplerle; öncelikle .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine konu çekin kambiyo vasfına hazi olmadığı göz önüne alınarak icra takibinin müvekkili yönünden teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına, aksi halde mahkemenin takdir edeceği makul bir teminat karşılığında tedbiren durdurulmasına, müvekkilinin davalılara herhangi bir borcu olmadığının tespitine, müvekkili aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasından kötüniyetli olarak başlatılan takipten dolayı davalıların alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, bu tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına ve davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacının, .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı takibine konu çekteki imzasına itiraz ederek menfi tespit talebinde bulunduğunu ancak davacının imza itirazında samimi olmadığını gösteren birtakım deliller olduğunu, öğrendikleri kadarıyla keşidecisi yine davadışı ... şirketi, lehtarı da davacı ... olan 3 adet çekin yasal süresi içinde bankaya ibraz edildiğini ve karşılığının bulunması üzerine tahsil edildiğini, bu çeklerdeki davacının imzasıyla, dava konusu çekteki imzanın birebir aynı olduğunu, davacının, bu çeklerle ilgili ne bir çalıntı ihbarında bulunduğunu, ne çek iptal davası açtığını, ne de imza itirazında bulunduğunu, yani davacının, bu çeklerdeki imzasını benimsediğini, bu çeklerdeki imzayla dava konusu çekteki imzanın birebir örtüşmesi davacının imza itirazında haksız ve kötüniyetli olduğunu gösterdiğini, davacının, çekteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia etmiş ise de bu çekin kaybolduğu veya çalındığını yani rızası dışında elinde çıktığını gösteren ciddi hiçbir inandırıcı delil de sunmadığını, yapılacak yargılama neticesinde davacının borçtan sorumlu olmadığına karar verilse dahi çek müvekkiline ciro yoluyla geçtiğini, davacı ile müvekkili arasında da başka ciro bulunduğunu, bu nedenle müvekkilinin, çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilecek durumda olmadığı gibi, bu yönde bir araştırma yapması madden ve hukuken de imkansız olduğunu, müvekkilinin çekteki alacağının varlığına inanarak iyiniyetle bir takip yaptığını, bu nedenle de haksız ve kötüniyetli olmadığını, bu nedenle de müvekkili aleyhine tazminata mahkum edilmesine yasal olanak bulunmadığını, tüm bu sebeplerle; davanın reddine, davacının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, .... Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyanın UYAP kayıtları, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalı ...'in mükellef sicil bilgilerini içerir müzekkere cevabı, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalı ...'in sicil formunu içerir müzekkere cevabı, Mahkememiz kaleminde 09/07/2021 tarihinde alınan davacıya ait imza örnekleri aslı, ... Noterliği'nin 29/03/2021 tarih, ... yevmiye nolu vekaletname aslı ile imza sirküleri aslı, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen yoklama fişi aslı, imza beyannamesi aslı, kira sözleşmesi aslı, 2 adet ...'un ıslak imzasının bulunduğu dilekçe aslı, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen yoklama fişi aslı, ... İlçe Nüfus Müdürlüğü'nden gelen 2015/ ... nolu nüfus cüzdan talep belgesi aslı ile 2017/ ... nolu adres beyan formu aslı, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen yoklama fişi aslı, 06/01/2014 tarihli kira sözleşmesi aslı, ... Noterliği'nin 03/01/2014 tarih, ... yevmiye nolu imza beyannamesi aslı, işe başlama/bırakma bildirimi aslı, ... Bankası'na ait, İstanbul keşideli, 06.04.2019 keşide tarihli, ... seri numaralı, 22.500,00-TL bedelli çek aslı, ... Adli Tıp Kurumu Başkanlığı ... İhtisas Dairesi bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra takibine konu keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti, lehtarı ... Ajansı- ... olan ... Bankası'na ait 06/04/2019 keşide tarihli 22.500,00-TL tutarlı çekteki imzanın sahte olduğu iddiasıyla Menfi Tespit talebinden ibarettir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ... tarafından .... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı icra dosyasına konu senedi müvekkilinin imzasını kullanarak sahte şekilde düzenlediğini, diğer davalı ...'a cirolandığını, çek arka yüzündeki ciro ve imzanın davacıya ait olmadığını, imzaya itiraz ettiklerini, çek üzerindeki ciroların incelenmesinde en son ciranta olarak ... şirketinin göründüğü dolayısıyla çekin hamilinin bu şirket olduğu ancak buna rağmen çekin yetkisi olmamasına rağmen davalı ... tarafından takibe konulduğunu, tüm bu sebeplerle teminatsız olarak icra takibinin durdurulmasına, sahte ciro kapsamında müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ve davalının asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; keşidecisi yine dava dışı ..., lehtarı davacı ... olan 3 adet çekin yine bu davaya konu çekteki imza ile birebir aynı olan imza ile cirolanmasına rağmen imza itirazında bulunmadığını, bu imzaları benimsediğini, karşılığı bulunduğundan tahsil edildiğini, bu sebeple davaya konu çek üzerindeki imzanın sahteliğinin ileri sürülmesinin kötü niyet taşıdığını, bahsedilen diğer çeklerin de incelenmesi gerektiğini, ayrıca yine davaya konu çek yönünden davacı tarafından bugüne kadar çalıntı çek nedeniyle herhangi bir çek iptali davası açılmadığını, ... 'ya müzekkere yazılarak davacının 3. Kişilere temsil yetkisi verilip verilmediğnin sorulması gerektiğini, tarafların ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davalı/alacaklı tarafından davacı/borçlu aleyhine 20.470,00 TL asıl alacak, 2.250,00 TL tazminat, 67,50 TL komisyon ve 535,87 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 23.323,37 TL borcun ödenmesi amacıyla 27/05/2019 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
.... Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/... Esas ve 2023/... Karar Sayılı dosyasının incelemesinde; davaya konu çekin keşidecisi olan dava dışı ... Ticaret Limited Şirketin temsilcisi ... ... hakkında Resmi Belgede Sahtecilik, Bilişim Sistemleri Banka veya Kredi Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık suçlarından dolayı kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sırasında ... ...'in beyanlarında şirket adına suça konu çeki tanzim edip ...'a aralarındaki ticari ilişkiden dolayı verdiğini, ancak vadesinin uzun olduğu gerekçesiyle çekin iade edildiğini, çek iade edildiğinde çek arkasında ...'un şirket kaşesinin bulunduğunu ancak kaşe üzerinde imzanın olmadığını, o şekilde çekin kendisine iade edildiğini, çekin ofisinde bulunduğunu, sonrasında çekin ofisinden kaybolduğunu, ne şekilde tekrar tedavüle konulduğunu bilmediğini, bir başkasına vadesini düzelterek verip vermediğini hatırlamadığını, o dönemde geri dönen çeklerini ödediğini, sonrasında ... isimli birinin bu çekle ilgili olarak icra takibi yaptığında bu olayı öğrendiğini, ... ile görüştüğünde çeki ... isimli kişiden aldığını söylediğini, kendisinin her ikisi ile de alış verişinin ve ticari ilişkisinin bulunmadığını, ...'a ait şirket kaşesi üzerindeki cironun kendisine ait olmadığını iddia ettiği, Soruşturma aşamasında temin edilen 30/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda, çekteki keşideci imzasının sanık ... ...'in eli ürünü olduğu, yine ön yüzündeki yazı ve rakamların sanık ... ...'in eli ürünü olduğu, çek arkasındaki 1.ciranta imzasının mağdur ...'un eli ürünü olmadığı, mağdur ...'un imzasına benzetilerek atılmaya çalışılan imzanın sanık ... ..., müşteki ... veya tanık ...'in eli ürünü olup olmadığı hususunun tespit edilemediğinin anlaşıldığı, yargılama sonucunda Sanık ... ...'in suça konu çekin keşidecisi olduğu, çekteki birinci ciranta imzasının sahte olduğunun iddia edildiği, alınan bilirkişi raporuyla suça konu çekteki yazılar ve keşideci imzasının sanığın eli ürünü olduğunun belirlendiği, bilirkişi raporuna sanığın da itirazının olmadığı, birinci cirantaya ait olduğu belirtilen sahteciliğin sanık tarafından yapıldığına dair delil bulunmadığı, çekteki ikinci ciranta olan müşteki ...'ın çeki sanıktan aldığını beyan ettiği, çek ile ilgili yapılan icra takibinin kesinleştiği, sanığın bu takip yönünden itirazının bulunmadığı, bu şekilde alacağın tahsilini engellemek yönünden sanığın hileli davranışlarda bulunmadığı, bu itibarla uyuşmazlığın hukuki mahiyette olduğu anlaşılmakla sanığın üzerine atılı suçları işlediği sabit olmadığından hakkında beraat kararı verildiği, kararın 21/11/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
... Adli Tıp Kurumu Başkanlığı ... İhtisas Dairesi'nin 09/10/2024 tarihli raporuna göre; "İnceleme konusu çekin arka yüzünde bulunan 1. ciro imzası ile ...'un mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'un eli ürünü olmadığı hususlarını bildirir kanaat raporudur" şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.
Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, kural olarak, hukukî ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukukî ilişkinin ( borcun ) varlığını kanıtlamak durumundadır.
Tüm hukuki işlemlerde olduğu gibi kambiyo ilişkisinin hukuken geçerli olarak doğduğunu kabul etmek için tarafların karşılıklı iradeleri ile meydana gelmiş olması şarttır. Senedin düzenlenmesinde iradenin oluşumu ve beyanı aşamasında , iradenin özgür bir biçimde oluşmadığı veya gerçek iradeye uygun şekilde açıklanmadığı yolundaki “borçlanma iradesinin bulunmaması , senedin sahte olması” iddiası her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında, toplanan deliller, celp edilen dosyalar, çek aslı ve ATK ... İhtisas Kurulu raporu birlikte düşünüldüğünde; dava konusu çeke ilişkin davalı ... tarafından davamız konusu olan .... İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı icra dosyası ile icra takibinin başlatıldığı, davacı şirket tarafından çekte kendilerine ait olarak görünen ilk ciroda bulunan imzanın sahte olduğunun iddia edildiği, davacı şirket yetkilisinin toplanan ıslak imza örnekleri üzerinden düzenlenen ATK ... İhtisas raporunda belirtildiği üzere inceleme konusu çekin arka yüzünde bulunan 1. ciro imzası ile ...'un mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'un eli ürünü olmadığının tespit edildiği, dava konusu çeke ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/... Esas ve 2023/... Karar Sayılı dosyasında yapılan yargılamada davaya konu çekin keşidecisi olan dava dışı ... Limited Şirketin temsilcisi ... ... hakkında Resmi Belgede Sahtecilik, Bilişim Sistemleri Banka veya Kredi Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık suçlarından beraat kararı verildiği ve yapılan yargılama sırasında temin edilen 30/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda, çekteki keşideci imzasının sanık ... ...'in eli ürünü olduğu, yine ön yüzündeki yazı ve rakamların sanık ... ...'in eli ürünü olduğu, çek arkasındaki 1.ciranta imzasının mağdur ...'un eli ürünü olmadığı, mağdur ...'un imzasına benzetilerek atılmaya çalışılan imzanın sanık ... ..., müşteki ... veya tanık ...'in eli ürünü olup olmadığı hususunun tespit edilemediğinin anlaşıldığı, tüm bu sebeplerle davacı şirket adına atılan 1.cirodaki kaşe üzerindeki imzanın sahte olduğu dava ve takip konusu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığı anlaşıldığından davanın kabulü ile davacının ... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı icra takibine konu keşidecisi ... Ltd. Şti, lehtarı ... Ajansı- ... olan ... Bankasına ait 06/04/2019 keşide tarihli 22.500,00 TL tutarlı çekten dolayı İİK 72. Maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespitine ve alacağın likit oluşu ve davalıların dava konusu haksız şekilde elde ettiği çeki kötü niyetli olarak takibe koyduğu anlaşıldığından asıl alacağın (14.094,00-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile davacının ... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı icra takibine konu keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti, lehtarı ... Ajansı- ... olan ... Bankasına ait 06/04/2019 keşide tarihli 22.500,00 TL tutarlı çekten dolayı İİK 72. Maddesi uyarınca BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Takip konusu asıl alacağın %20 oranında (4.094,00 TL) kötüniyet tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 1.398,31-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 349,58-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.048,73-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 20.470,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 54,40-TL Başvuru Harcı, 349,58-TL Peşin/nisbi Harcı, 5.750,00-TL ATK fatura bedeli, 755,70-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 6.909,68-TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nın 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda dava değeri itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 22/01/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.