T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/81 Esas
KARAR NO: 2021/431
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/01/2018
KARAR TARİHİ: 28/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; 27.05.2007 tarihinde borçlu ... adına kayıtlı ...plakalı aracın borçlunun sevk ve idaresindeyken karışmış olduğu kaza sonucu vefat edenin mirasçısı için ödenen destekten yoksun kalma tazminatının borçludan müteselsilen ve rücuen tahsili talepli müvekkili aleyhine 64.600,00 TL bedelli ilamsız icra takibi başlatıldığını, bu takibe ilişkin ödeme emrine yasal sûresi içinde 19/01/2017 tarihli dilekçeyle itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, müvekkilinin adına kayıtlı araçla Ölümlü trafik kazasına karıştığım ancak ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2007/... E-2007/... K. Sayılı dosyasında müvekkilinin beraat ettiğini ve beraat kararının kesinleştiğini, müvekkilinin hiçbir borcunun olmadığını, davalıya hiçbir borcunun bulunmadığının tespit edilmesine ve davalı tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E. Sayılı dosyasıyla müvekkil aleyhine kötü niyetle açılan takibin iptalini, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; 27.05.2007 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ...plaka sayılı aracın 19/12/2006-19/12/2007 bitiş tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... poliçe nolu Trafik Sigorta Poliçesi ile davacı ... adına müvekkiline sigortalı olduğunu, ...plakalı aracın davacının alkollü olarak sevk ve idaresindeyken 27/05/2007 tarihinde karışmış olduğu kaza neticesinde vefat eden ... ... için müvekkili tarafından ödenen toplam 64.600,00 TL yoksun kalma tazminat bedelinin müteveffanın mirasçısı olan ... 'a ödenen bu tazminatın davacı borçludan tahsili için ... îcra Müdürlüğü'nün 2017/... E. Sayılı dosyası üzerinden davacıya ödeme emri gönderildiğini, sigorta şirketi taralından ödenen her iki tazminat bedelinden davacı ...'ın rücuen sorumlu olduğunu, alkollü araç kullanmanın rücu sebebi olduğunu, kazada vefat eden ... ... ve ...'un mirasçısına ödenen destekten yoksun kalma tazminatının tahsilinin gerektiğini, .... icra Müdürlüğü'nün 2017/... E. Sayılı dosyalan üzerinden takibin devamını, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Bilirkişi raporu ve ... İcra dairesinin 2017/... Esas sayılı icra dosyası,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı aleyhine davalı tarafından başlatılan ... İcra Müdürlüğünün 2017/... E. sayılı icra dosyasında davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile ... İcra Müdürlüğünün 2017/... E. sayılı icra takibine konu edilen davalı tarafından davacının alkollü araç kullanması dolayısıyla meydana gelen kaza neticesinde dava dışı müteveffa mirasçılarına ödedikleri destekten yoksun kalma tazminatı için başlatılan takip dolayısıla davacının söz konusu trafik kazası dolayısıyla yopılan ceza yargılamasından beraat ettiği belirtip davalıya hiçbir borcunun bulunmadığını beyan ederek davanın kabulü ile borçlu olmadığının tespitini ve haksız takip sebebiyle %20'den az olmamak üzere davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile talebin zamanaşımına uğradığını, davacının beraat ettiği ceza dosyasının hukuk mahkemesi yönünden bağlayıcı olmadığını, ehliyetsiz araç kullanan davacının kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... İcra Müdürlüğünün 2017/... E. sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalının alacaklı, davacının borçlu olduğu, alacaklının borçlu hakkında 64.600,00 TL asıl alacak için 05/01/2017 tarihinde takip başlatıldığı, ödeme emrinin davacı borçluya 18/01/2017 tarhinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı tarafça zamanaşımı defiinde bulunulmuş ise de; menfi tespit davalarında zamanaşımı için İİK'da herhang bir süre öngörülmemiş ancak maddi hukuk davaya dayanak hukuki sebebin ileri sürebilmesini bir süre ile sınırlamışsa bu süre içinde menfi tespit davasının açılması gerekir. Takipteki davacıya tebliğ tarihi ve dava tarihi dikkate alındığında 10 yıllık genel zamanamşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin zamanaşımı defiinin reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2007/... E., 2007/ ... K. sayılı dosya arasına alınmış, dosyanın incelenmesinde kazanın meydana gelmesinde sanık olan davacının herhangi bir kusur olmadığı ATK raporu ile tespit edildiğinden beraatına karar verildiği görülmüştür.
Mahkememiz dosyası kapsamında kusur yönünden yeniden rapor alınmış ve ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin 03/12/2020 tarihli raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davacının kusursuz olduğu, müteveffa ... ...'un ise %100 kusrulu olduğu belirtilmiştir. Yine dosaya kapsamında alınan 13/4/021 tarihli aktüer bilirkişi raporuna göre de davacının kusursuz olması dolayısıya herhangi bir borcunun olmadığı tespit edilmiştir.
Menfi tespit davasında ispat yükü davada ileri sürülen idddiaların niteiğine göre davacı veya davalı üzerinde olabilir. Borçlu, hakkında kesinleşen ve bir belgeye dayanmayan senetsiz yapılan icra takibi hakkında menfi tespit davasında Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 05/11/2003 tarih 13-695/630 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere 'yokun ispatı mümkün olmadığı' gerekçesiyle; hiçbir belgeye dayanmayan icra takibi yapan davalı/alacaklının alacağını alacağının varlığını ispat etmesi gerekir.
Somut olay bakımından da davacı aleyhine davalı tarafından ilamsız takip başlatılmıştır. Dosaya kapsamında alınan ATK raporu ile davacının meydana gelen ve takibe konu borca dayanak olan tarfaik kazasının meydana gelmesinde kusursuz olduğu ve aktüer raporu ile davacının herhangi bir bir borcunun olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca davacı adına kesinleşmiş ve meydana glen trafik kazasında kusuru olmaması dolayısıyla verilmiş bir beraat kararı da mevcuttur. İspat yükü üzerinde olan davalı tarafın davacının takibe konu alacaktan sorumlu olduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmıştır. Böylelikle davacının borçlu olmadığının tespiti ile davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Kötüniyet tazminatı yönünden yapılan incelemede; menfi tespit davası sonunda icra takibinin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması halinde ve borçlunun talebi ile alacaklı alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilir. Kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının borçluya karşı icra takibinde buunmuş olması, icra takibinin hem haksız hem de kötü niyetle yapılmış olması ve davacı borçlunun bu hususta talepte bulunması gerekir. Bu tazminat için takibin haksız olması dolayısıyla iptal edilmesi yeterli olmayıp takibin hem haksız hem de kötü niyetle yapılması gerekmektedir.
Somut dosya bakımındna dava konusu icra takibinin başlatılmasında davalının kötü niyetle hareket ettiği hususu ispat edilemediğinden kötü niyet tazminatı talebinin şartları ve koşulları oluşmadığı anlaşılarak davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere;
Davanın KABULÜ ile;
1- ... İcra Müdürlüğünün 2017/... E. sayılı icra dosyasında davacının davalıya İİK 72. Maddesi uyarınca BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2- Davalının icra takibinde kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan ve başlangıçta eksik alınan bakiye 3.309,62 TL peşin harç ve 18,50 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 3.273,72 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacının yatırdığı 1.103,21 TL peşin harç ve 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.139,11 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan 286,00 TL tebligat ve posta gideri, 800,00 TL bilirkişi ücret olmak üzere toplam 1.086,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 9.198,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8- Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın “Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik”in 207. maddesi uyarınca davacının bildireceği İBAN numarasına, İBAN numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan gider avansında kalan paradan karşılanmak üzere PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürünce davacı tarafa İADESİNE,
9-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 216/1 maddesi uyarınca taraflardan birinin talebi olmadıkça gerekçeli kararın tebliğe çıkarılmamasına,
10- Karar kesinleştiğinde .... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosyasının iadesine,
Dair verilen karar; kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine istinafı kabil olmak üzere, davacı ve davalı vekillerinin yokluğunda okunarak, alenen ve usulen tefhim olundu. 22/06/2021
Katip ...
e-imza*
Hakim ...
e-imza*