T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/102 Esas
KARAR NO: 2021/905
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/02/2021
KARAR TARİHİ: 21/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkil firmanın dava konusu ... plakalı ... marka ... tipi 2013 model aracı 28.07.2020 tarihinde ... Noterliğinin ... Yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile davalıdan satın aldığını, satın alınmadan evvel yapılan ekspertiz incelemesi sonucu düzenlenen raporda ayıba ya da arızaya ilişkin herhangi bir bulguya yer verilmemiş olması üzerine aracın satın alındığını, kısa bir süre sonra araç motorundaki kusur nedeniyle motorun hararet yaparak yandığını, derhal davalıya ...Noterliğinin ... yevmiye numaralı 20 Ekim 2020 keşide tarihli ihtarnamesi ile gizli ayıp bildiriminde bulunulduğunu, seçimlik hakkın davalıya bildirildiğini, araçtaki ayıpların giderilmesi için gerekli tüm masrafların davalı tarafça karşılanması ve aracın ayıpsız hale getirilmesinin istenildiğini, ne var ki davalı taraf göndermiş olduğu 27/10/2020 tarihli cevabi ihtarname ile her şeyi reddettiğini, bunun üzerine ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/... D. İş sayılı dosyası üzerinden delil tespiti yapıldığını, düzenlenen bilirkişi raporunda, aşırı ısınma ve su kaçağı sebebiyle araç motorunda büyük hasar meydana geldiği, daha evvel araç motorunda su kaçağı nedeni ile motorda meydana gelen aşırı ısınma (aynı sebepten dolayı) nedeniyle sarmış olan 4 silindir kol yatağının aşınan krank miline adaptasyonu için orijinal olmayan yapma yatak koyularak onarım yapıldığı ve bu tip arızaların yüzeysel kontrollerle anlaşılamayacağı, kullanım anında tezahür eden arızalar olduğu, mevcut ayıbın satın alınırken fark edilmesinin mümkün olmadığının belirtildiğini, davalı tarafın gizli ayıpları gizlemiş olduğunu, müvekkilin aracın tamiri için 119.501,31-TL harcama yapmak zorunda kaldığını belirterek, gizli ayıp nedeniyle ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/...... D. İş sayılı dosyası ile tespit edilmiş tamir bedeli olan 97.248,38-TL’nin 24/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davanın HMK’nin 403. maddesine açıkça aykırı usulle gerçekleştirilen tespit işlemi sonrasında alınan usulsüz bilirkişi raporuna dayandırılmış olduğunu, aracı teslim aldığı 28.07.2020 tarihinden itibaren araç üzerinde her türlü müdahalede bulunma imkânı olan davacı tarafın, ihtarname çektikten sonra yokluklarında tespit işlemi yaptırmasının iyi niyetli olmadığını gösterdiğini, bilirkişi raporunda ekspertiz raporunda yer verilmediği iddia edilen ya da gözden kaçtığı iddia edilen ayıpların davacı tarafından bilirkişi incelemesinden önce motor aksamı sökülerek oluşturulması ve sanki önceden varmış gibi müvekkile mal edilmesinin hedeflenmiş olduğunu, Tespit raporundaki tek doğru olgunun, bilirkişi incelemesinden önce aracın davacı tarafça özel servise götürüldüğü ve açılarak motorunun söküldüğüne dair ifade olduğudur ki vakanın tespitine dair bu ifadenin haklı savunmalarını desteklediğini, bilirkişinin aracın öncesinde özel servis tarafından söküldüğü ve ayıp olarak tespit edilen hususların oluşturulması için her türlü müdahalede bulunulmasının mümkün olduğunu bilmesine rağmen, bu maddi gerçeği göz ardı ederek sanki araç hiçbir müdahale imkânı olmaksızın huzurunda ilk defa sökülmüş gibi rapor düzenleyerek fahiş hataya düşüldüğünü, Davacının araç alım satımı işinde faaliyet gösteren, profesyonel bir firma olduğunu, buna göre basiretli bir tacir gibi davranması gereken karşı tarafın, TBK 223. maddesi kapsamında aracı kendi belirlediği eksper firmasına inceleme için götürmüş, ekspertiz incelemesinden sonra, araçta belirlenen ve yapılması gerekenleri bilip üstlenerek satın almış olduğunu, araçla ilgili müvekkilin gizlediği bir ayıp bulunmadığın, aracın davacı tarafından hor kullanımından dolayı motorunun hararet yaparak yanmasının müvekkile yüklenebilecek bir husus olmadığını, ekspertiz raporunda belirlenen ve rapor edilen eksikliklerin giderilmesi, gerekli onarımlarının yapılmasından sonra kullanılması gerektiği aksi takdirde araçta motor arızası oluşacağı satın alma tarihinde açıkça belli olup bunu her normal vatandaş gibi bu işle iştigal eden davacı firmanın bilmemesinin mantık dışı olduğunu, davacı tarafın, bu gerekliliği ihmal edip motorunun hararet yaparak yanmasına sebebiyet verdikten sonra bunun sorumluluğunu müvekkil şirketin üzerine atma çabasına girmiş olduğunu, davacı taraf yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçınarak aracı kullanmaya devam ederek neticede de araca zarar vermiş, sonrasında da özel serviste araç motorunu söktürüp gizli ayıp kapsamına giren müdahalelerde bulunulmasını sağlayarak müvekkil şirkete husumet yöneltmiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2020/... D.iş sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, ... Noterliğinin 28/07/2020 tarihli ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, 27/07/2020 ... Noterliği 20/10/2020 tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamesi, ... Noterliği 27/10/2020 tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnames, 07/12/2020 tarihli 119.501,31 TL tutarlı e-fatura, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava davalı tarafından davacıya satılan ... marka ... motor numaralı eski ... yeni ... plakalı araçtaki arızadan kaynaklı olarak alıcı tarafından satıcıya karşı açılan alacak davası olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 28/07/2020 tarihinde araç satış sözleşmesi ile eski ... yeni ... plakalı aracın davalıdan satın alındığını, araç satın alınmadan önce yaptırılan ekspertiz incelemesinde herhangi bir ayıp ya da arızanın bulunmadığını, aracın satın alınmasından kısa bir süre sonra araç motorundaki kusur nedeniyle motorun hararet yaparak yandığını, gizli ayıbın davalıya ihtarname ile bildirildiğini, taleplerinin karşılanmadığını, delil tespiti yapıldığını, aracın tamiri için 119.501,34 TL harcama yapıldığı belirterek hasarın tamir bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sökülmüş motorda müvekkilinin yokluğunda yapılan delil tespitinin geçersiz olup kabul etmediklerini, davacının aracı satın almadan önce kendi belirlediği eksper firmasına götürerek inceleme yaptırdığını ve araçta belirlenen ve yapılması gerekenleri bilip aracı satın aldığını, bu nedenle müvekkili şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini, aracın tesliminden sonra araçta meydana gelebilecek arızalardan sorumluluğun sözleşmede aksine düzenleme olmadıkça alıcıya ait olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava konusu uyuşmazlığın davalı tarafından davacıya satılan ... marka ... motor numaralı eski ... yeni ... plakalı araçtaki ayıbın açık ayıp mı gizli ayıp mı olduğu, TBK'nın 223/2. maddesi kapsamında ayıbın olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkabilecek türden olup olmadığı, bu kapsamda ayıp ihbarlarının süresinde ve usulüne uygun yapılmış sayılıp sayılamayacağı, davacının alım esnasında bu ayıpların varlığından haberdar olup olmadığı, satım bedeline nazaran söz konusu ayıplar ile satılan malı o haliyle kabul etmiş sayılıp sayılamayacağı, hasar bedelinin varlığı ve kadri maruf olup olmadığı konularında toplandığı anlaşılmaktadır.
... Noterliğinin 28/07/2020 tarihli ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile eski ... yeni ... plakalı ... marka aracın satıcı ... A.Ş tarafından alıcı ...ne 200.000,00 TL bedelle satıldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davalıya gönderilen ... Noterliğinin 20/10/2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ... plakalı aracın motorunun hararet yaptığı belirtilerek ayıp bildiriminde bulunulduğu aracın ayıpsız hale getirilmesi aksi halde aracın tamir edilerek masrafların isteneceğinin ihtar edildiği anlaşılmıştır. İhtarnamenin tebliğine ilişkin evrakın sunulmadığı ancak davalı tarafından gönderilen ihtarname cevabının içeriğinden ihtarnamenin davalıya 24/10/2020 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından davacıya gönderilen ... Noterliğinin 27/10/2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile motorun hararet yaparak yanmasının alıcıdan kaynaklı olduğunu ve satıcı şirketin sorumluluğunun bulunmadığı belirtilerek davacı tarafından gönderilen ihtarnamede belirtilen taleplerin kabul edilmediği anlaşılmıştır.
... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/... D. İş sayılı dosyasına verilmiş, arızalı motor üzerinde incelemeye dayalı düzenlenmiş Makine Mühendisi imzalı Bilirkişi Raporunda, aracın kilometre bilgisinin 141.595 km olduğu, kullanım esnasında aşırı ısınma ve su kaçağı meydana gelmiş olmasından dolayı 23.10.2020 tarihinde yetkili servise çekici araç ile getirilmiş olduğu, motorda daha önceki arızası nedeni ile 4. silindire ait kol yatağında orijinal olmayan yapma yatak kullanılmış olduğu ve yatağın sarmış olduğu, motor contasının yanık olduğu, silindir ölçülerinin maksimum boyutta olması nedeniyle reklifiye yapılamayacağı, krank yataklarında aşınmalar olduğu, emme manifoldunda yapıştırılmış kırıklar bulunduğu, supap yuvaları ve iticilerin aşınmış olduğunun görüldüğü, motor revizyon maliyetinin KDV dahil 97.248,38-TL olacağı belirtilmiştir.
27.07.2020 tarih ... seri numaralı ekspertiz Raporunda; aracın 140.955 km’de olduğu, motorda vuruntulu çalışma ve üfleme tespit edilmediği, km ve yaşı sebebiyle servis bakımı ve kompresyon testi gerektiği, motor soğutma sisteminde bir olumsuzluk tespit edilmediği, motor üst bölgede ve alt karterde yağ kaçakları gözlendiği, motor ve şanzıman alt takozlarının sök tak işlemli olduğu belirtilmiştir. Ölçüm değerleri verilmemiş olmakla birlikte, dyno performans testi motor güç ve tork değerlerinin iyi olduğu belirtilmiştir.
Taraf delilleri toplandıktan sonra makine mühendisi ve sözleşme alanında uzman bilirkişiden bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 10/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Motorunda meydana gelen hasarın hararete bağlı gelişmiş olduğu, kafa contasının yanmasında davacı tarafın katkısı söz konusu olmakla birlikte, hararete ve motorun komple revizyonuna, satıştan daha önce motorda yapılmış orijinaline uygun olmayan onarımların etkenliği bulunduğu, motorunun satış öncesi işlemli olduğu ve orijinaline uygun olmayan şekilde gelişi güzel toplanmış olduğu, satış esnasında dava konusu aracın geçmişine ilişkin bilgilendirmenin davacı yana yapılmamış olduğu ... Sulh Hukuk Mahkemesine verilmiş bilirkişi raporu ile sabit olup, araçta tespit edilen motorun orijinaline uygun toplanmamış ve işlemli oluşu, satılanın değerini ve vasıflarını olduğundan daha yüksek göstererek aracı alacak kişinin satın alma iradesini etkileyecek ve ekonomik kayba sebebiyet verici nitelikte olduğundan AYIP kapsamında olduğu, söz konusu ayıp, makul süre inceleme ve olağan gözden geçirme ile tespiti mümkün olmayıp, belirli kullanım süresi sonrası ortaya çıkacak nitelikte olduğundan GİZLİ AYIP niteliğinde olduğu, ... Sulh Hukuk Mahkemesine verilmiş bilirkişi raporunda yer alan motor revizyon kalemleri, motordaki ayıbı gidermeye yönelik olup, parça bedelleri ve işçilik ücreti olay tarihindeki piyasa rayiçlerine uygun olup hasarlanmasında davacının etkenliği söz konusu olan KDV dahil 2.570,31-TL tutarındaki silindir kafa contası ile ayıpla ilişkisi bulunmayan KDV dahil 5.260,51-TL tutarındaki külbütör kapağı ve ortalama 2.000-TL işçilik maliyetinin toplam maliyetten tenzil edilmesi durumunda, ayıp nedeniyle ortaya çıkan zarar tutarı; KDV dahil (97.248,38–(5.260,51+2.570,31+2.000)) 87.417,56-TL olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davacı iddiası, davalı savunması, ekspertiz raporu, araç satış sözleşmesi, ihtarnameler, delil tespiti raporu, Mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ... Noterliğinin 28/07/2020 tarihli ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile eski ... yeni ... plakalı ... marka aracın satıcı/davalı ... A.Ş tarafından alıcı/davacı ...ne 200.000,00 TL bedelle satıldığı, aracın motorunun hararet yaptığı belirtilerek davacı tarafından ... Noterliğinin 20/10/2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile usulüne uygun olarak ayıp ihbarında bulunulduğu, Mahkememizce düzenlenen bilirkişi heyeti raporu dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve tarafların itirazlarını karşılar mahiyette olmakla hükme esas alınmış ve dava konusu araçta, satın alındıktan çok kısa bir kullanım süresinde 640 km sonra motor arızasının meydana gelmiş olduğu, motorun 4. silindirine ait krank kol yatağın önceden işlemli olduğu, emme manifoldu içerisinde yapıştırılmış kırıklar bulunduğu, motorun conta yakmış olduğunun delil tespiti raporu ile sabit olduğu, motorun 4. silindirine ait krank kol yatağının işlemli olduğu tespitleri göz önünde bulundurulduğunda, komple motor revizyon gereksiniminin ortaya çıkmasında motorun önceden işlem görmüş olmasının etken olduğu ve hasarın artmasına (motor yenileme maliyetin artmasına) katkı verdiği, krank mili ve yataklarının işlemli olup olmadığı, motorun içinde orijinaline uygun olmayan onarımın mevcut olup olmadığı, dışarıdan yapılacak muayene ve makul süre inceleme ile anlaşılabilir olmadığı gibi, ekspertiz inceleme esnasında, konusunda uzman bir teknik personelin de anlayabileceği bir durum olmadığı, bu nedenle alıcı/davacının aracı satın almadan önce yaptırmış olduğu ekspertiz incelemesinde bu durumu bilmesinin mümkün olmadığı, hasarın, satın alımdan yaklaşık 3 ay sonra ortaya çıkmış olması ve motorun daha önceden işlemli olduğu dikkate alınarak soğutma sistemindeki olası sızıntının satış esnasında var olduğu ve dava konusu aracın motorunun satış öncesi işlemli olduğu ve orijinaline uygun olmayan şekilde gelişi güzel toplanmış olduğu, satış esnasında dava konusu aracın geçmişine ilişkin bilgilendirmenin davacı yana yapılmamış olduğu, bu durumun ayıp kapsamında olduğu, söz konusu ayıp, makul süre inceleme ve olağan gözden geçirme ile tespiti mümkün olmayıp, belirli kullanım süresi sonrası ortaya çıkacak nitelikte olduğundan gizli ayıp olduğu mahkememizce kabul edilmiş, Silindir kafa contasının yanmasını gerektirecek düzeyde motorun hasarlanmış olması, davacının aracını hararet ikazına rağmen kullanmasıyla mümkün olduğundan ortalama bir sürücünün göstermesi gereken dikkat ve özenin gösterilmemesi sebebi ile ortaya çıkan motor revizyonu maliyeti içindeki silindir kafa contası ve işçilik maliyetinden davacı taraf sorumlu olmakla bilirkişi raporunda ... Sulh Hukuk Mahkemesine verilmiş bilirkişi raporunda yer alan motor revizyon kalemleri, motordaki ayıbı gidermeye yönelik olup, parça bedelleri ve işçilik ücreti olay tarihindeki piyasa rayiçlerine uygun olduğu ve motorun hasarlanmasında davacının etkenliği söz konusu olan KDV dahil 2.570,31-TL tutarındaki silindir kafa contası ile ayıpla ilişkisi bulunmayan KDV dahil 5.260,51-TL tutarındaki külbütör kapağı ve ortalama 2.000-TL işçilik maliyetinin toplam maliyetten tenzil edilmesi durumunda, ayıp nedeniyle ortaya çıkan zarar tutarı KDV dahil (97.248,38–(5.260,51+2.570,31+2.000)) 87.417,56-TL olduğu belirlenmiş olduğu anlaşılmakla söz konusu tamir bedelinden araçtaki gizli ayıp nedeniyle satıcı olan davalının sorumluluğunun bulunduğu Mahkememizce kabul edilerek davanın kısmen kabulü ile davacının 87.417,56 TL hasar tamir bedeli alacağının temerrüt tarihi olan 24/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak 3095 Sayılı Kanunun 2/2 maddesi gereğince TCMB ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-)Davacının 87.417,56 TL hasar tamir bedeli alacağının temerrüt tarihi olan 24/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak 3095 Sayılı Kanunun 2/2 maddesi gereğince TCMB ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 5.971,49-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 1.660,76-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 4.310,73-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 12.164,28-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-)Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
5-)Davacı tarafça yatırılan 59,30-TL başvuru ve 1.660,76-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.720,06-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-)Davacı tarafından yatırılan 1.800,00-TL Bilirkişi ücreti ve 63,50-TL posta giderinden ibaret toplam 1.863,50-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 1.675,10-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
7-)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin kabul red oranına göre 1.186,54-TL'sinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 133,46-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
8-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/12/2021
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*