T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/328 Esas
KARAR NO: 2022/75
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/06/2021
KARAR TARİHİ: 01/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; 22.02.2018 tarihinde davacı ...’in grup şirketi dava dışı ... A.Ş ile davalı ... Petrol arasında Siirt ili ... İlçesinde bulunan taşınmaz üzerindeki akaryakıt satış ve servis istasyonunda, münhasıran davacıdan satın alacağı akaryakıt, LPG, madeni yağ vb ürünlerin satışı amacıyla 5 yıl süreli, Standart Bayilik Sözleşmesi, Çerçeve Protokol, Ürün Alım Taahhütnamesi, Ariyet Demirbaş Belgesi ve Ticari Koşullar isimli sözleşmeler akdedildiği, Çerçeve Protokolün 10. maddesi uyarınca 1.000.000,00 TL bedelli banka teminat mektubu verildiği, 22.02.2018 tarihli Ürün Alım Taahhütnamesi ile davalının anlaşmanın yürürlüğü süresince geçerli olmak üzere yıllık en az 1.650 ton beyaz ürün (kurşunsuz benzin, normal benzin ve motorin), anlaşma süresi boyunca toplam 8.250 ton ürün almayı, eksik kalan ton üzerinden 60 USD kar mahrumiyeti ödemesinin kabul edildiği, 14.06.2018 tarihinde ... A.Ş.’nin tüm borç ve alacakları ile ... A.Ş.’ye devredildiği, davalıya gerekli ihtarnameler gönderildiği, çerçeve protokol’ün 13/c maddesi uyarınca, sözleşmeleri süresinden önce feshetmesi halinde 100.000 Amerikan Doları cezai şart ödemekle yükümlü olduğu, davalı ... Petrol, ... Noterliği’nin 08.02.2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 1.650 ton taahhüdü yerine getiremeyeceğinden sözleşmeyi fesih edeceğini, verilen ... Noterliği 23.02.2021 tarih ... yevmiye numaralı fesih ihtarnamesine cevap verildiği, davalı ... Noterliği 24.02.2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmeyi haksız olarak fesih ettiği, fesih ihtarnamesindeki nedenler haksız nedene dayandığı, bayilik ilişkisinin davalı tarafından süresinden önce sona erdirilmesi sebebiyle 5 (beş) yıllık yatırım bedeli olan 1.069.717 TL’nin işlememiş süreye tekabül eden davacıya iade edilmesi gereken kısmının 355.466,94 TL olduğu, işbu alacağa sözleşmede kararlaştırıldığı üzere 22.02.2018 tarihinden itibaren sözleşmesel faiz işletildiğini beyan ederek; davanın kabulüne, yapılacak bilirkişi incelemesi sonrasında dava değeri artırmak üzere, şimdilik 1.000 USD eksik ürün alımından kaynaklı cezai şart alacağının, 1.000 USD erken fesih nedeniyle cezai şart alacağının sözleşmenin fesih tarihinden itibaren işleyecek Kamu Bankalarının bir yıl vadeli kredilere uygulanan faizi esas alınarak, fiili ödeme tarihindeki TCMB döviz kuru karşılığı hesap edilecek Türk Lirası karşılığının, 355.466,94 TL yatırım katılım bedeli alacağının, 12.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek Libor+3 oranında faizi ile birlikte davalı ... Petrol tarafından davacıya ödenmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davalı firma ile 22.02.2018 tarihli 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi ve ürün alım taahhütnamesi akdedildiği, işbu taahhütnamede yıllık asgari 1.650 Ton beyaz ürün alınacağı eksik kalan ton başına 60 USD ceza ödeneceğinin kararlaştırıldığı, 6098 sayılı Borçlar Kanunu “Aşırı İfa Güçlüğü” başlıklı 138. maddesinde belirtilen aşırı ifa güçlüğü borçludan borcun aynen ifasını beklemenin dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiği gibi, salgın hastalık olan Covid-19 dan dolayı insanların bir süre sokağa çıkamadıkları, bu durumun meydana gelmesi davalı için öngörülemeyen ve öngörülmesi mümkün olmayan olağanüstü bir durum olduğu, davacı firma davalı tarafından sunulan teminat mektubunu nakde çevirerek hukuk düzenince kendisine tanınmış olan bir hakkı objektif iyi niyet kurallarına aykırı olarak haksız bir şekilde nakde çevirdiğini, davalı firmanın mezkur sözleşmeyi erken veya haksız feshettiği hususu tamamen gerçek dışı olduğunu, davacı objektif iyi niyet (TMK md 2) kurallarına aykırı davrandığını belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, taraflar arasında düzenlenen bayilik sözleşmesi kapsamında erken fesih ve eksik ürün alımından kaynaklı cezai şart ve yatırım katılım bedel iadesine ilişkin alacak davasıdır.
Mahkememizde görülmekte bulunan taraflar arasındaki dava ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyasının aynı sebepten doğduğu, taraflarının aynı olduğu, dava konularının ve nedenlerinin benzer olduğu ve biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
HMK 166. Maddesinin 2. Fıkrasında " Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HMK 166. Maddesinin 4. Fıkrasında " Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Bu haliyle aynı olaydan kaynaklanan davaların taraflarının aynı olduğu, aynı nedene ve konuya dayalı olduğu, birbirine benzer sebepten doğduğu ve biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunduğu sabittir. Bu yüzden Mahkememizin işbu dava dosyası ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/ ... Esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, dava konularının ve nedenlerinin benzer olduğu, taraflarının aynı olduğu, biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olduğu, ayrıca delillerin birlikte toplanması ve değerlendirilmesinin usul ekonomisi gereği olduğu, davacı tarafın birleştirme talebinde bulunduğu anlaşıldığından Mahkememiz dosyasının HMK 166/2 maddesi gereğince ilk açılan dava olan ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyasında birleştirilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı vekili tarafından açılan DAVANIN bağlantılı olması nedeniyle HMK 166/1 maddesi gereğince daha önce açılan ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyasında BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2- Birleştirme kararının HMK 166/3 maddesi gereğince derhal birleşen dosyanın mahkemesine bildirilmesine,
3- Yargılamaya birleştirilen dava dosyası üzerinden devam edilmek üzere dosyanın birleşen dosyaya gönderilerek esasın bu şekilde kapatılmasına,
4- Birleştirme kararının birleşen dosya üzerinden mahkemesince taraflara tebliğine,
5- Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun birleştirilen dosyada değerlendirilerek karara bağlanmasına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda esas hüküm ile birlikte İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 01/02/2022
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*