T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/330 Esas
KARAR NO: 2021/646
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/09/2019
KARAR TARİHİ: 16/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 23/09/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı şirket hissedarı ve yetkilisi ... ile müvekkilinin şirket hissedarı ve yetkilisi ... 'nin yaklaşık 8 sene boyunca eğitim sektöründe birlikte ve ortak olarak çalıştıklarını, 2018 yılının nisan ayında bu ortaklıklarını bitirme yönünde karar aldıklarını, aralarındaki şifahi anlaşmaya göre ...'nun davacı şirketteki %50 hissesini ...'ye devir edeceğini, ...'nin de davalı şirketteki %50 hissesini ...'na devredeceğini, yapılan anlaşmaya göre ... Ltd Şti'ne ait %50 hissenin ... Noterliği'nin 11/07/2018 tarih ve ... yevmiye sayısı ile ...'nin devraldığını, aynı doğrultuda 31/08/2018 tarihinde davalı ... Ltd Şti'ne %50 hissesi bulunan ... de bu hissesi ... Noterliği'nin ... yevmiye sayılı hisse devir sözleşmesi ile ...'na devrettiğini, devir sonrasında gerekli tescil ve ilan işlemlerinin yapıldığını ve şirket yetkilisi olarak ...'nin seçildiğini, imza sirkülerinin çıkarıldığını, hukuksal olarak yapılan devir işlemleri sonrasında müvekkili şirketinin eski yetkilisi ve ortağı ...'nun şirkette hiçbir ortaklığı veya yönetim, çek keşide etmek gibi bir yetkisinin kalmadığını, müvekkili şirketin ortaklık yapısının ve yetkili temsilcisinin değiştiği 11/07/2018 tarihinde yapılan mizan incelemesinde 3 adet çeki doldurarak bankaya ibraz ettiğini, çeki bizzat imzalayanın ... olduğunu, çekin bankaya ibrazı esnasında keşide tarihi itibariyle çekte yetkili temsilci imzasının bulunmadığı, arkasının yazılamayacağının davalı şirkete bildirildiğini ve bu hususun "işbu çek keşide imzası tutmadığından tarafımızca hiçbir işlem yapılmamıştır" şeklinde muhatap banka tarafından çekin arkasına şerh edildiğini, yetkisiz imza ile çek hakkında işlem yapmak isteyen davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı takip dosyası ile müvekkili şirket hakkında kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile icra takibine giriştiğini, yapılan icra takibine ödeme emrinin Tebligat Kanununun 35.maddesine göre tebliğ edildiğini, müvekkili şirketin itiraz süresini kaçırdığını, imza itirazı ve kambiyo senedi vasfı itirazını yapamadığını beyanla yapılan icra takibi sebebi ile borçlu bulunmadığının tespitine, takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan 17/06/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili davalıya borçlu olduğunu, dava konusu çekin müvekkil şirketin yetkilisi ...'nun davacı şirketin yetkilisi olduğu dönemde keşide edildiğini, çek için düzenlenen çek tahsilat bordrosunun pay devrinden iki gün önce düzenlendiğini, benzer şekilde düzenlenen farklı çeklerin ödendiğini bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra dosyası, ... Noterliği'nin 11/07/2018 tarih ve ... yevmiye sayılı limited şirket pay devir sözleşmesi, ... Noterliği'nin 31/08/2018 tarih ve ... yevmiye sayılı limited şirket pay devir sözleşmesi, ...Noterliği'nin 30/07/2018 tarih ve ... yevmiye sayılı imza sirküleri, ... Bankası ... Şubesine ait 25/05/2019 keşide tarihli, 480.000,00-TL bedelli ... seri numaralı çek, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/... sayılı soruşturma dosyası, ... Müdürlüğü kayıtları, banka kayıtları, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi kayıtları, imza örnekleri, çek tahsilat bordrosu sureti bilirkişi raporu ve tüm dosya kaspamı.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı davalı şirket tarafından borçlu davacı aleyhine 480.000-TL bedelli çeke ilişkin kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/... sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki ... Ltd. Şti. ve ... tarafından şüpheli ... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yapılan soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
Adli Tıp Uzmanı Grafolog Bilirkişi ... tarafından sunulan 25/11/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre; inceleme konusu çekte yer alan ... adına atılı keşideci imzasının, ...'ye ait dosyada mevcut mukayese imzaları ile karşılaştırıldığında grafolojik, grafometrik ve kaligrafik esaslar açısından uygunluk ve benzerlik saptanmadığından söz konusu keşideci imzasının ...'nin eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalı aleyhine açılan kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı taraf dava konusu icra takibine dayanak olan çekin davacı şirketin eski ortağı ve yetkilisi olan ... tarafından davacı şirketi temsil yetkisi olmamasına rağmen keşide edilmek suretiyle bankaya ibraz edilmek suretiyle davacı şirketin haksız şekilde borçlandırılmaya çalışıldığını, söz konusu çek ile başlatılan icra takibinden dolayı davalı şirkete borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Davalı taraf ise davacının müvekkili davalıya borçlu olduğunu, dava konusu çekin müvekkil şirketin yetkilisi ...'nun davacı şirketin yetkilisi olduğu dönemde keşide edildiğini, çek için düzenlenen çek tahsilat bordrosunun pay devrinden iki gün önce düzenlendiğini, benzer şekilde düzenlenen farklı çeklerin ödendiğini bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce daha önce yapılan yargılama neticesinde 24/12/2020 tarihli karar ile "Davacı tarafça açılan davanın kabulü ile; Davacı ... Ltd. Şti.'nin ... İcra Dairesi'nin 2019/... esas sayılı icra dosyasında takip konusu çekten dolayı davalı ... San. Tic. Ltd.Şti.'ne borçlu olmadığının tespitine, Asıl alacağın (480.000,00-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine" karar verildiği, davalı tarafça kararın istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 24/05/2021 tarih, 2021/... Esas,2021/... Karar sayılı ilamıyla; davalı şirketin sicil adresine usulüne uygun tebliğ yapılmadığından ve taraf teşkili sağlanmadan karar verildiğinden bahisle mahkememiz kararının kaldırılması üzerine dosya yukarıdaki esasa kaydedilerek, yargılamaya devam olunmuştur.
İstinaf ilamı doğrultusunda davalı şirketin sicil adresine usulüne uygun tebligat yapılıp taraf teşkili sağlanmış ve dilekçeler aşaması tamamlanmıştır.
... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas Sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı davalı şirket tarafından borçlu davacı aleyhine 480.000-TL bedelli çeke ilişkin kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/... sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki ... Ltd. Şti. ve ... tarafından şüpheli ... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yapılan soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
... Noterliği'nin 11/07/2018 tarih ve ... yevmiye sayılı limited şirket pay devir sözleşmesi'nin incelenmesinde; ... tarafından davacı şirketteki toplam 2000 pay karşılığı 50.000,00-TL'lik hak ve hissenin tamamının ...'ye devredildiği anlaşılmıştır.
... Noterliği'nin 31/08/2018 tarih ve ... yevmiye sayılı limited şirket pay devir sözleşmesi'nin incelenmesinde; ... tarafından davalı şirketteki toplam 21500 pay karşılığı 537.500,00-TL'lik hak ve hissenin tamamının ...'na devredildiği anlaşılmıştır.
... Noterliği'nin 30/07/2018 tarih ve ... yevmiye sayılı imza sirküleri'nin incelenmesinde; davacı ... Ltd. Şti.'nin 11/07/2018 tarihinden itibaren münferiden temsile yetkili kişinin ... olduğu anlaşılmıştır.
... Müdürlüğü kayıtlarının incelenmesinde; davacı şirketin ...nün ... sicil numarasına kayıtlı ve ... Ltd. Şti. unvanlı şirket olduğu ve ticaret merkezinin ... - ... olduğu, şirketin tek ortak ve yetkilisin ... olduğu, ortaklık değişikliğine ilişkin 1107/2018 tarihli pay devir işleminin 180702018 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu çekin ... Bankası ... Şubesine ait İstanbul 25/05/2019 keşide yer ve tarihli, ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi emrine 480.000,00-TL bedelli ... adına keşide imzası bulunan ... seri numaralı çek olduğu, çekin 28/05/2019 tarihinde ibrazı üzerine keşideci imzası tutmadığından bahisle işlem yapılamadığı anlaşılmıştır.
Adli Tıp Uzmanı Grafolog Bilirkişi ... tarafından sunulan 25/11/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre; inceleme konusu çekte yer alan ... adına atılı keşideci imzasının, ...'ye ait dosyada mevcut mukayese imzaları ile karşılaştırıldığında grafolojik, grafometrik ve kaligrafik esaslar açısından uygunluk ve benzerlik saptanmadığından söz konusu keşideci imzasının ...'nin eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre; davacı tarafça dava konusu icra takibine dayanak çekteki imzanın davacı şirketi temsile yetkili ... tarafından atılmadığı söz konusu imzanın davacı şirketin eski ortağı ve yetkilisi olan ... tarafından davacı şirketteki pay devri sonrasında şirketi temsil yetkisi olmadığı halde haksız şekilde borçlandırmak için temsil yetkisi olmadığını bildiği halde icra takibine konu ettiğinden bahisle çekten dolayı borçlu olmadığı iddia edilmiş olup, incelenen pay devri sözleşmeleri ve ticaret sicil kayıtlarına göre dava konusu 480.000,00-TL bedelli 25/05/2019 tarihli keşidecisi davacı ... Ltd. Şti. olan çeki, keşide tarihi olan 25/05/2019 tarihi itibariyle davacı şirket adına imzalamaya tek yetkili kişi olan davacı şirketin tek yetkilisi ve ortağı ... olduğu sabit olup, davacı şirketin tek yetkilisi ve ortağı olan ... veya onun tarafından verilecek vekalet kapsamındaki vekili dışında bir başka kişi tarafından çekin imzalanması halinde davacı şirketin çekten sorumlu tutulması mümkün olmayıp çekin geçersiz olacağı açıktır. Davacı tarafça takip konusu çekteki imzaya itiraz edilmesi nedeniyle çekin keşide tarihi itibariyle davacı şirket adına çek keşide etmeye yetkili kişi olan davacı ...'nin alınan ıslak imza örnekleri ile dava konusu çekteki imzanın karşılaştırılması suretiyle davacı şirket yetkilisi ...'nin eli ürünü olup olmadığı hususunda yapılan imza incelemesi sonucunda düzenlenen grafolog bilirkişi raporu ile dava konusu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir.
Çekin asli unsurlarından olan keşide tarihi, gerçek keşide tarihinden soraki bir tarih olarak da yazılabilir. Bu takdirde ibraz süresi uzatılmış sayılır (Fırat Öztan-Kıymetli Evrak Hukuku sh:1054). Davalı tarafça dosyaya sunulan 09/07/2018 tarihli çek tahsilat bordrosu ile dava konusu 25/05/2019 keşide tarihli çekin gerçekte çek tahsilat bordrosunun düzenlendiği ve şirket yetkilisi ...'nun şirketteki hisselerini devir tarihi 11/07/2018 tarihinden iki gün öncesi olan 09/07/2018 tarihinde düzenlendiği bu tarih itibariyle davacı şirketin yetkilisi olan ...'nun davacı şirket adına çek keşide etmeye yetkili olduğu iddiasında bulunmuş ise de Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 18/01/2018 tarih, 2017/8493 Esas- 2018/243 Karar sayılı ve ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 25/05/2021 tarih, 2020/113 Esas-2021/1157 Karar sayılı içtihatlarında da belirtildiği gibi; çekin ileri tarihli düzenlendiği, ancak tarafların müşterek imzasını taşıyan bir belge ile kanıtlanması halinde kabul edilebilir. Somut olayda alacaklının sunduğu 09/07/2018 tarihli çek tahsilat bordrosunda sadece davalı alacaklının imza ve kaşesi bulunmakta olup, çek borçlunun imzasını taşımamaktadır. Bu nedenle alacaklı takip dayanağı çekin ileri tarihli düzenlendiğini İİK'nun 169/a maddesinde yazılı nitelikte bir belge ile ispatlayamadığına ve yapılan imza incelemesi ile çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı sabit olduğuna göre, dava konusu çek keşide tarihi itibari ile borçlu şirket yetkilisi tarafından düzenlenmediğinden ve davalı tarafça çekin davacı şirketi temsile yetkili kişi tarafından imzalandığına ilişkin aksini ispata yarar beyan ve delil ileri sürülmediğinden düzenlenen grafolog bilirkişi raporunun denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olmasından dolayı davacı tarafın çekteki imzaya itirazının geçerli olduğu ve çekteki imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı sabit olduğundan dava ve takip konusu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığı anlaşıldığından davanın kabulü ile davacı ... Ltd. Şti.'nin ... İcra Dairesi'nin 2019/... esas sayılı icra dosyasında takip konusu çekten dolayı davalı ... San. Tic. Ltd.Şti.'ne borçlu olmadığının tespitine, ayrıca davacı şirketin eski ortağı ve yetkilisi olan davalı şirket yetkilisi tarafından davacı şirketteki kendi paylarının devri sonucu davacı şirketi çekin keşide tarihi itibariyle tek yetkili kişinin ... olduğunu tartışmasız şekilde bilmesine rağmen söz konusu çeke ilişkin haksız ve kötü niyetli şekilde icra takibi başlatıldığından dolayı asıl alacağın (480.000,00-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KABULÜ ile;
a) Davacı ... Ltd. Şti.'nin İ.... İcra Dairesi'nin 2019/... esas sayılı icra dosyasında takip konusu çekten dolayı davalı ... San. Tic. Ltd.Şti.'ne BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
b) Asıl alacağın (480.000,00-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2- Davacı tarafça yatırılan peşin harcın alınması gereken 36.481,35-TL karar harcından mahsubu ile bakiye 27.361,01-TL karar harcının davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
3- Dava türünün menfi tespit davası olması nedeniyle zorunlu arabuluculuğa tabi olmasa da davacı tarafça davadan önce arabuluculuğa gidilmesi tarafların arabuluculuk görüşmesi sonrasında anlaşamamaları nedeniyle arabulucuya kamudan ödenen giderin yargılama gideri olarak sayılmasına ve ödenen 1.320,00-TL arabulucu ücretinin haksız çıkan davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4- Davacı tarafça yargılama sırasında yatırılan 44,40-TL başvuru harcı, 9.120,34-TL peşin harç olmak üzere toplam 9.164,74-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5- Davacı tarafça yargılama sırasında yapılan 14 adet tebligat gideri 208,80-TL, bilirkişi ücreti 800,00-TL olmak üzere toplam 1.008,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa bırakılmasına,
6- Davalı tarafça yargılama sırasında yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
7- Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 43.752,79-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8- Karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürlüğü kasasındaki dava konusu çek aslının ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/... soruşturma sayılı dosyasına iadesine,
9- Taraflarca yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının yatıran ilgili tarafa resen iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/09/2021
Başkan ...
e-imza *
Üye ...
e-imza *
Üye ...
e-imza *
Katip ...
e-imza *
* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.