T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/36 Esas
KARAR NO: 2023/284
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/01/2021
KARAR TARİHİ: 11/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafça müvekkili aleyhine ... İcra Müdürlüğü 2018/... esas sayılı dosyası ile 1-... Bank ... Şubesine ait ... nolu 31.08.2018 keşide tarihli, 200.000,00.-TL bedelli çek, 2-... Bank ... Şubesine ait ... nolu 31.08.2018 keşide tarihli, 200.000,00.-TL bedelli çek, 3-... Bank ... Şubesine ait ... nolu 31.08.2018 keşide tarihli, 100.000,00.-TL bedelli çeklere dayanak olarak kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, müvekkiline ödeme emrinin tebliğinden itibaren taraflarınca yetkiye, borca itiraz ettiklerini, çeklerdeki imzaya itiraz saklı kalmak kaydıyla takibin iptal ve taliki talepli dava açıldığını; davalarının öncelikle yetki itirazları yönüyle kabulüne ve ... İcra Müdürlüklerinin yetkisizliğine dair karar verildiğini, icra mahkemesince öncelikle yetki itirazlarının incelendiğini ve bu yönden incelenip karara bağlandığından diğer itirazlarının incelenmediğini bu nedenle çekler üzerindeki imzaların müvekkili şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığının tespiti için işbu menfi tespit davasını açmak zorunda kaldıklarını, icra takibine konu çeklerdeki imzanın müvekkiline ait olmadığını ve müvekkilinin davalı tarafa borcu bulunmadığını beyan ederek; dava konusu çekler üzerindeki keşideci imzalarının müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığının ve bu nedenle müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile söz konusu çeklerin müvekkili şirket açısından iptaline, davalının %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu çekler, ileri tarihli düzenlenmiş çekler olduğunu, müvekkili söz konusu çekleri ... Ltd. Şti.'den 10.10.2017 tarihinde alarak ciroladığını, ... Ltd. Şti.'den edindikleri bilgiye göre işbu çekler 28.09.2017'de ... tarafından ...'e verildiğini, davacı şirketin, dava dışı ... ve Ticaret A.ş.'nin, ... Ltd. Şti.'nin ve müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesini, söz konusu çeklerin hangi tarihlerde düzenlendiğinin ve teslim alındığının ve söz konusu çeklerin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, davacı şirketin borca batık durumda olduğunu, piyasada bir çok borcunun bulunduğunu ve çeklerin üzerindeki imzanın ... ...'a ait olduğunu savunarak; davanın reddine, müvekkili lehine dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yarıgılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... İcra Müdürlüğü 2018/... esas sayılı dosyası, davacı şirketin ticaret sicil kayıtları, ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/... esas sayılı dosyası, ... ... Şubesine ait ... nolu 31.08.2018 keşide tarihli, 200.000,00.-TL bedelli çek sureti, ... ... Şubesine ait ... nolu 31.08.2018 keşide tarihli, 200.000,00.-TL bedelli çek sureti, ... ... Şubesine ait ... nolu 31.08.2018 keşide tarihli, 100.000,00.-TL bedelli çek sureti, ... Noterliğinin 25/12/2017 tarih ve ... yevmiye no'lu evrak aslı, ... Noterliğinin 12/10/2016 tarih ve ... yevmiye no'lu evrak aslı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı tarafça davalı aleyhine açılan kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı icra takibine konu çeklerdeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacağını, davanın kabulü ile takibin dava sonuna kadar tedbiren durdurulması dava konusu çekler üzerindeki keşideci imzalarının müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığının ve bu nedenle davalıya borçlu olmadığının tespiti ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde davacının alacakları geciktirmek ve karşılıksız çek dosyalarının karara çıkmasını geciktirmek için bu davayı açtığını, çeklerdeki imzanın davacı şirket yetkilisi ... ...'a ait olduğunu, ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi gerektiğini belirterek davanın reddi ile %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
... İcra Müdürlüğü 2018/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde davalı/alacaklı tarafından borçlular ..., ..., ... Ltd Şti, ... ve Tic A.Ş, ... Tic ve San A.Ş aleyhine dava konusu çeklerden kaynaklı olarak 500.000,00 TL asıl alacak, 2.938,35 TL işlemiş faiz, 1.500,00 TL komisyon ve 50.000,00 TL çek tazminatı olmak üzere toplam 554.438,35 TL borcun ödenmesi amacıyla 11/09/2018 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğü 2018/... esas Sayılı icra takibine dayanak çeklerin fotokopilerinin incelemesinde; ... ... Şubesine ait ... çek seri numaralı, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 31/08/2018, 200.000,00 TL bedelli, keşidecisi "... Ticaret ve Sanayi A.Ş", lehdarı ve 1. Cirantanın "... ve Ticaret A.Ş", hamilin "... A.Ş" olduğu, ... ... Şubesine ait ... çek seri numaralı, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 31/08/2018, 100.000,00 TL bedelli, keşidecisi "... Ticaret ve Sanayi A.Ş", lehdarı ve 1. Cirantanın "... ve Ticaret A.Ş", hamilin "... Taahhüt Tic A.Ş" olduğu, ... ve ...'in ... olarak çekin ön yüzünde isim ve imzalarının bulunduğu, ... ... Şubesine ait ... çek seri numaralı, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 31/08/2018, 200.000,00 TL bedelli, keşidecisi "... A.Ş", lehdarı ve 1. Cirantanın "... A.Ş", hamilin "... Taahhüt Tic A.Ş" olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 21/01/2021 tarihli ara kararı ile icra takibinden sonra menfi tespit davası açıldığından davacı tarafın icra takibinin durdurulması şeklindeki ihtiyati tedbir talebinin reddi ile İİK 72/3 maddesi gereğince icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde %15 teminat ile ihtiyati tedbir kararı verildiği, Mahkememizin 21/01/2021 tarihli ara kararı ile tedbire konu teminatın süresinde yatırılmadığı ve ihtiyati tedbirin uygulanması talep edilmediğinden HMK 393/1 maddesi gereğince ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalktığının tespitine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 09/11/2021 tarihli duruşmasının 1 no lu ara kararı gereği ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı icra dosyasında bulunan ve imza incelemesine esas olan ... ... Şubesine ait ... seri numaralı 31/08/2018 keşide yerli 200.000,00 TL bedelli, ... ... Şubesine ait ... seri numaralı 31/08/2018 keşide yerli 200.000,00 TL bedelli ve ... ... Şubesine ait ... seri numaralı 31/08/2018 keşide yerli 100.000,00 TL bedelli olmak üzere 3 adet çek aslının masrafı yatırılması halinde celbine karar verildiği davacı vekili tarafından toplam 1.530,00 TL olan masrafın yatırılması üzerine çek asıllarının celbi için ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı dosyasına 16/12/2021 tarihinde müzekkere yazıldığı, ... İcra Müdürlüğü tarafından çek asıllarının 20/12/2021 tarihinde Mahkememize posta yoluyla gönderildiği ancak kasa kaydı tutulduktan sonra çek asıllarının bulunduğu zarfın Mahkememizde kaybolduğu, bunun üzerine dosya arasında da bulunan 10/02/2022 tarihli tutanağın tutulduğu, sorumluluğu bulunan personeller hakkında disiplin soruşturmasının başlatıldığı, imza incelemesine ilişkin dosyanın bilirkişiye teslimine kadar ve dosya hakkında esas hakkında karar verilene kadar geçen süre zarfında Mahkememiz kaleminde, arşivde, depoda, kasada, kanun yolu incelemesine gidilen dosyalar arasında yapılan araştırmalar sonucunda çek asıllarının bulunamadığı anlaşılmakla, her ne kadar Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre fotokopi üzerinden imza incelemesi yapılamasa da söz konusu çeklerin kaybolmasında tarafların bir kusurunun bulunmadığı ve hak kayıplarının önüne geçmek amacıyla Mahkememizce dosya arasında bulunan çek fotokopileri üzerinden imza incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Grafolog bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "İnceleme konusu, ... ... Şubesine ait, keşidecisi ... TİC. VE SAN. A.Ş., keşide yeri İstanbul., keşide tarihi 31.08.2018 olan, “ 100.000.00-YÜZBİN TL” tutarlı ... seri nolu, “ 200.000.00- İKİYÜZBİN TL” tutarlı ... seri nolu ve “ 200.000.00-İKİYÜZBİN TL” tutarlı ... seri nolu toplam 3 adet çek fotokopisinde “... SAN. A.Ş.” adına atılmış keşide imzaları ile ilgili şirket yetkilisi ... ...’a. ait mevcut mukayese imzaları arasında ; tersim biçimi, alışkanlıklar, istif, doğrultu ve seyir, bakımından da farklılıklar saptandığından, inceleme konusu imza fotokopilerinin mevcut mukayese imzalarına kıyasla ... ...’IN ELİ ÜRÜNÜ OLMADIĞININ KABULÜ GEREKTİĞİ " şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre; davacı tarafça takip konusu çeklerdeki imzaya itiraz edilmesi nedeniyle davacı şirket yetkilisinden alınan ıslak imza örnekleri, ilgili kurumdan celbedilen davacı şirket yetkilisine ait imza asılları ile dava konusu çeklerdeki imzanın karşılaştırılması suretiyle davacı şirket yetkilisi ... ...'in eli ürünü olup olmadığı hususunda yapılan imza incelemesi sonucunda düzenlenen grafolog bilirkişi raporu ile dava konusu çeklerdeki imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı tespit edilmiş olmakla, davacı tarafın çekteki imzaya itirazının geçerli olduğu ve çekteki imzanın davacının eli ürünü olmadığı sabit olduğundan ve imzaya itirazın mutlak defi olduğu ve hamile karşı da ileri sürülebileceğinden dava ve takip konusu çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığı anlaşıldığından Davanın kabulü ile ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı icra takibine konu ... ... Şubesine ait ... nolu 31.08.2018 keşide tarihli, 200.000,00.-TL bedelli çek, ... Bank ... Şubesine ait ... nolu 31.08.2018 keşide tarihli, 200.000,00.-TL bedelli çek, ... ... Şubesine ait ... nolu 31.08.2018 keşide tarihli, 100.000,00.-TL bedelli çeklerden dolayı davacının İİK 72. Maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespitine, çeklerdeki ciro zincirinde davacı ile davalı arasında lehdarin bulunduğu ve davalının çeklerdeki imzanın davacıya ait olmadığını bilebilecek durumda olmaması dikkate alınarak davalının kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden ve şartları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine ve çeklerin üzerinde ciranta ve lehdara ait imzaların bulunduğu ve imzaların istiklali ilkesi gereğince cirantaların imzanın geçersizliğinden etkilenmeyeceği dikkate alınarak çek iptali koşulları oluşmadığından çek iptali talebinin reddine dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı icra takibine konu ... Bank ... Şubesine ait ... nolu 31.08.2018 keşide tarihli, 200.000,00.-TL bedelli çek, ... Bank ... Şubesine ait ... nolu 31.08.2018 keşide tarihli, 200.000,00.-TL bedelli çek, ... Bank ... Şubesine ait ... nolu 31.08.2018 keşide tarihli, 100.000,00.-TL bedelli çeklerden dolayı davacının İİK 72. Maddesi uyarınca BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davacının kötüniyet tazminatı talebi ve çek iptali talebi koşulları oluşmadığından reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 34.155,00-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 853,88-TL harç ve 7.684,87-TL tamamlama harcın mahsubu ile bakiye kalan 25.616,25-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 73.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan 59,30-TL başvuru harcı, 7.684,87-TL tamamlama harcı ve 853,88-TL peşin harç olmak üzere toplam 8.598,05-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 2.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 1.778,80-TL tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 3.778,80-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
8-Karar kesinleştiğinde celbedilen imza asıllarının ilgili kurumlara iadesi için müzekkere yazılmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 11/04/2023
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*