T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/378 Esas
KARAR NO: 2022/46
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 28/06/2021
KARAR TARİHİ: 18/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ciro ve teslim yoluyla yetkili hamili bulunduğu ... tarafından keşide edilen; 13/05/2021 tarihli Ünye keşideli 125.000.-TL bedelli ... Bankası ... Şubesi ... nolu çek bedeli, müvekkilinden sonra gelen cirantaya elden ödendiğini ve sonraki ciranta tarafından çek bankadan geri iade alınarak müvekkili ...'e teslim edildiğini, böylelikle müvekkilinin çekin yetkili hamili olduğunu, müvekkilinin uhdesinde bulunan çek kaybolduğunu, çalınan veyahut kaybolan söz konusu çek, müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığından ve çeki elinde bulundurabilecek olan üçüncü bir kişinin, özellikle Keşide Tarihi üzerinde oynama yapmak suretiyle çek borçlusuna başvurması halinde müvekkilinin sorumluluğu doğma ihtimali bulunacağını beyan ederek; talep konusu çekin zayi olması nedeniyle öncelikle söz konusu çek hakkında ihtiyati tedbir yolu ile ödeme yasağı konulmasına ve yargılama sonucunda talep konusu çekin iptalini talep etmiştir.
DELİLLER: Ticaret sicil gazetesi ilanı, ... Bankası A.Ş. Ve ... A.Ş'ye yazılan müzekkere cevabı, çek bilgileri fotokopisi ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, T.T.K.nun 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 818/1-s bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.
TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
TTK nun 762. madde hükmü gereğince dava konusu çekler hakkında iptali talebinde bulunulduğu hususunda ticaret sicil gazetesinde üç kez ilan yapılmıştır.
Davacı taraf çekin bankaya ibraz edildiğini, ibrazdan sonra zayi olduğunu iddia etmiştir. Çekin, ibrazından sonra dahi kıymetli evrak vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 730. maddesi delaletiyle TTK 669 ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle iptal isteminde bulunulabilir. Bir başka deyişle, çekin ibraz edildikten sonra kaybedilmesi zayi iptal davası açılmasına engel değildir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/11997 E. 2018/4372 K. Sayılı ilamı)
Bu haliyle talep eden tarafın kaybolduğunu iddia ettiği çeke ilişkin yukarıda yazılı düzenlemeler kapsamında TTK 762 maddesi gereğince Ticaret Sicili Gazetesinde gerekli ilanlar usulüne uygun şekilde yapılmış ve ilan süresinin bitimine kadar Mahkememize çek ibraz olunmamıştır. Bu halde talep eden üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmiş ve çekin iradesi dışında elinden çıktığını ispatlamıştır. Bu nedenle talep konusu olan çekin iptaline karar verilmesi gerektiğinden oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ ile,
2- ... Bankası ... şubesine ait 13/05/2021 keşide tarihli 125.000,00 TL bedelli, ... çek numaralı, keşidecisi ... olan çekin TTK 764. Maddesi uyarınca ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca hesaplanan 80,70 TL harcın, peşin alınan 59,30 TL'den mahsubu ile eksik 21,40-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Ödeme yasağı kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
5-Karar kesinleştiğinde bankaya ödeme yasağının kaldırılması yönünde müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağının kaldırılarak mahkememize bilgi verilmesinin istenmesine,
6-Davacı tarafından sunulan teminatın HMK'nın 392/2. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde davacıya iadesine,
7-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 18/01/2022
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*