T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/47 Esas
KARAR NO: 2022/11
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/01/2021
KARAR TARİHİ: 07/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı aracın 01/09/2020 tarihinde ... ilçesi ... Mahallesi ... Sokaktan sağdan çıkarak ... Caddesi yönüne ilerlemekte iken ... Caddesinin (kendisine göre) sağından giderken (yanındaki bayan ile konuşan) yola bakmadan şerit ihlali yapan davalı şirkete zorunlu trafik sigortası ile sigortalı ... plakalı ...’nın sevk ve idaresindeki aracın çarptığını, müvekkilinin ... plakalı aracı ile ... Sokağın sağından, ... Caddesinin sağ şeridine doğru dönerken ... plakalı aracın caddenin (şoförün gittiği yön bakımından) sağından giderken, yanındaki bayanla konuştuğu için çarpışma esnasında, aniden sola kaymak suretiyle müvekkilinin dönüşünü kapatıp çarpışmaya sebep olduğunu, kazanın oluşumuna ... plakalı aracın sebebiyet verdiğini, bu kaza nedeni ile müvekkilinin aracında oluşan hasar için yetkili servisin 03/11/2020 tarihinde 8.529,94 TL’lik teklif verdiğini, şuan dövizdeki artış nedeni ile bu rakamın 12.000,00 TL civarına yükseldiğini, kaza nedeni ile müvekkilinin aracının orjinalliğinin bozulduğunu ve aracında emsallerine değer kaybı meydana geldiğini, kaza nedeni ile oluşmuş zararların tazminini müvekkilinin davalı ... şirketinden 02/11/2020 tarihinde talep ettiğini, müvekkilinin yazılı başvurusuna davalı tarafça kusur tespit çalışmasında müvekkilinin kusurlu bulunduğundan bahisle talebin reddedildiğini beyanla fazlaya dair talep ve kaza nedeni ile müvekkilinin aracında oluşmuş hasarın 3.000 TL ile aracında bu kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybından 500 TL olmak üzere toplam 3.500 TL’nin davalı ... şirketinden tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin şirket adresinin ...'da olması sebebiyle yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, dosyanın ... Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, davanın hem yasa hem de sözleşme hükümlerinde öngörülen sürelerin geçmiş olması nedeniyle zamanaşımına uğradığını, davacının zamanaşımına uğrayan tüm taleplerin reddini talep ettiklerini, ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ...-...-... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile 22/11/2019-2020 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde doğacak rizikolara karşı teminat altına alındığını, davacı yanın davada 01/09/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta oluştuğu iddia olunan hasar nedeniyle maddi zarar talebinde bulunduğunu, davaya konu hiçbir meblağı kabul etmemek kaydıyla poliçeden dolayı müvekkilinin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına 41.000 TL ile sınırlı olduğunu, teminat limitinin bildirmenin hiçbir şekilde kabul anlamına gelmediğini, müvekkili şirket nezdinde sigortalı aracın 01/09/2020 tarihinde ... plakalı araçla trafik kazasına karıştığı ve zarar gören araçta meydana gelen hasar ve değer kaybı talebiyle yapılan ihbar üzerine ... nolu hasar dosyaları açıldığını, sigortalı aracın kusurunun bulunmadığı tespit edildiğinden davacının talebinin reddedildiğini, davaya konu talep ile ilgili müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek üzere davacı tarafından talep edilen hasar bedelinin son derece fahiş olup hasar miktarının tespiti gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere davacı tarafça her ne kadar hükmedilecek tazminatın KDV dahil tutarı talep edilmiş ise de, tazminata KDV'nin dahil edilebilmesi ancak onarımına ilişkin faturanın davacı tarafça sunulması halinde mümkün olacağını, davacı yanın faiz talebi bulunmamakta olup müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini beyanla davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Bilirkişi raporu, 10.12.2020 tarihli arabuluculuk son tutanağı, ... plakalı araca ait poliçe ve hasar dosyası ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 01.09.2020 tarihinde meydana gelen kazada davacıya ait araçta oluşan değer kaybı ve hasar bedelinin tazmini istemine ilişkindir.
Davacı taraf, davalı nezdinde zorunlu trafik sigortası ile sigortalı aracın kusurlu davranışı nedeniyle oluşan kaza sonucu aracında oluşan değer kaybı ve hasar bedelinin davalı ... şirketinden tazminine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını asıl yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını bu nedenle davanın reddini, ayrıca 01.09.2020 tarihinde meydana gelen kazada sigortalı aracın kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini, davacı tarafın talep ettiği hasar bedelinin fahiş olduğu nedeniyle sınırlı sorumluluk ilkesi, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesinin gözetilerek açılmış olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 10/12/2020 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Davalı .... tarafından yetki itirazında bulunulmuş ise de; dava konusu talebin haksız fiilden kaynaklandığı, HMK madde 16 gereği haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olduğundan , söz konusu davada davacı yanın yerleşim yerinin ve zarar görenin yerleşim yerinin mahkememiz yetki alanında olduğu anlaşıldığından HMK 7. maddesi uyarınca davalı ....'nın yetki itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı .... tarafından zaman aşımı itirazında bulunulmuş ise de; uyuşmazlık konusu hasarın 01/09/2020 tarihinde meydana geldiği, davacı tarafça davanın 25/01/2021 tarihinde 2 yıllık zaman aşımı süresi içinde açıldığı anlaşılmakla, davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen zamanaşımı itirazına itibar edilmeyerek yargılamaya devam olunmuştur.
Makine Mühendisi bilirkişi ..., Sigorta Nitalikli Hesap Uzmanı ..., Adli Trafik Uzmanı ... tarafından düzenlenen 09/07/2021 tarihli heyet raporuna göre;"01/09/2020 taraihli saat 19:50 olan maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında ; kaza mahallinin ... ili ... ilçesi ... semti ... Mah. ... Caddesi olduğu, Trafik kazasına ilişkin kusur değerlendirilmesinde ; 01/09/2020 günü saat 19:50 sıralarında sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... ili ... ilçesi ... semti ... Mah. ... Sokak üzerinde seyir halinde iken ... Caddesi kesişimine geldiğinde aracının sol ön kısımları ile gidiş istikametine göre sağ tarafında ... Caddesi üzerinde seyir halinde olan sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın Sol ön kısımlarının çarpışması sonucu iki araçlı, maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olup, ... plakalı araç sürücüsü ...'in; sevk ve idaresindeki aracı ile ... Sokak üzerinde seyir halinde iken ... Caddesi kesişimine geldiğinde, kendi istikametine göre sağ tarafında ... Caddesi üzerinden gelen araca ilk geçiş hakkını vermesi, kazayı önlemek için zamanında tedbir alması gerekirken bu kurallara riayet etmediği, bu suretle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57/c-2 ve 84/h maddesini ihlal ettiği anlaşılmakla %75 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'nın; sevk ve idaresindeki aracı ile kavşaklara yaklaşırken aracının hızını yolun icap ve şartlarına uygun süratle seyretmesi, çarpmayı önlemek için zamanında tedbir alması gerekirken bunlara riayet etmediği, bu suretle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/a maddesini ihlal ettiği anlaşılmakla %25 oranında tali kusurlu olduğu,
Hasar ve Değer kaybı yönünden yapılan incelemede; Dava konusu aracın 01.09.2020 tarihinde ... idaresinde ... mevkii ... Caddesi üzerinde seyir halinde iken ... idaresindeki ... plakalı araca duramayarak çarpması neticesinde sol ön kısmı ile ön kısmına çarpması sonucu maddi hasarın meydana geldiği, kaza neticesinde ön tampon ve ön panjur kısımlarının hasar gördüğü, kaza resimlerinin incelenmesinden ön panjurun değişmesi gerektiği ve ön tamponda yapılacak onarıma dair işçilik masrafında göz önüne alındığında, kazaya dair hazırlanan ekspertiz raporunda hasar bedeli olarak düzenlenen raporda parça bedeli ve işçilik dahil olmak üzere KDV dahil toplam 3.609,24 TL bedelin dava konusu araca ait hasarı yansıttığının tespit edildiği,
Anayasa Mahkemesi 17/7/2020 tarihli ve E.2019/40, K.2020/40 sayılı kararı ile Hazine Müsteşarlığı'nın ZMMS Genel Şartları ekindeki formülasyona göre yapılan değer kaybı uygulamasını iptal etmiş, bu karar Resmi Gazete'nin 09.10.2020 tarihinde yayınlanmıştır. Bu nedenle değer kaybının belirlenmesi, Yargıtay'ın aracın kaza öncesi 2.el değeri ile araç hasarlarının onarılmış vaziyetteki 2.el rayiç değeri arasındaki fark kriterine göre belirlenmesi zaruriyetinin ortaya çıktığı, Anayasa Mahkemesinin 17/7/2020 tarihli ve E 2019/40, K 2020/40 sayılı kararı dikkate alınmak suretiyle, trafik kazalarında Yargıtay'ın uygulamış olduğu aracın kaza öncesi 2. el değeri ile kaza sonrası onarılmış aracın 2.el değeri arasındaki farkın değer kaybına eşit olacağı kriterine göre yapılan piyasa araştırmasında, davacı tarafa ait ... plakalı vasıtanın ... model olduğu, aracın sadece ön tampondan hasar aldığı ve rayiç değerinde hasar sonrası 1.000TL değer kaybının oluşacağının belirlendiği,
Sigorta yönünden yapılan incelemede; ... plakalı vasıtanın davalı ... AŞ. nezdinde ...-...-... sayılı poliçe ile zorunlu mali mesuliyet poliçesi mevcut bulunduğu, davanın davacı tarafa ait araçta oluşan hasar ve değer kaybının talebine ilişkin olduğu, davalı ... şirketi tarafından meydana gelen trafik kazası sonrasında ... plakalı araç üzerinde ekspertiz incelemesi yaptırıldığı ve 11/09/2020 tarih 590 sayılı ekspertiz raporu ile araçta oluşan zararın 3.609,24TL olarak belirlendiği, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının KTK. m. 91'de belirtildiği üzere işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları karşılamak amacıyla oluşturulmuş bir zarar sigortası türü olduğu, 2918 sayılı KTK.nun 91.maddesine göre: “İşletenlerin, bu Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu" , yasanın 85/1. maddesine göre de, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüs unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu"nun düzenlendiği, yasanın 91/1. ve 85/1. maddeleri bir arada ele alındığında, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nı yapan sigortacının - poliçede belirlenen limite kadar, işletenin sorumluluğunu - üstlendiği sonucuna varıldığı, Değer kaybının Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin Esas: 2014 / 5205 Karar: 2014 / 7062 Karar Tarihi: 06.05.2014 kararında da açıkça belirtildiği üzere KZMMS (Trafik) poliçesi kapsamında olduğu, 6098 TBK 49 ve müteakip maddeleri gereğince meydana gelen kaza sebebiyle zarar görenin mal varlığında meydana gelen eksilme zararlarını isteyebileceği gibi, dolaylı olarak uğradığı zararlar da zarar verenden istenebildiği, bu çerçevede bakıldığında, değer kaybı zararı, davacının mal varlığında meydana gelen bir zarar kapsamında kaldığı, araç tamamen onarılmış olsa dahi, teknolojinin gelişmesi sebebiyle, parça değişimi yapılmamış olsa dahi, araçların kaza geçirdiği, kaportanın onarım ve boya konuları kolaylıkla tespit edilebildiği, bu da aracın kaza geçirmesi sebebiyle kazanın şekline göre değişen oranlarda bir kısım değerinden kaybetmesine sebebiyet verdiği dolayısıyla, değer kaybı araçla doğrudan ilişkili olup, zarar görenin gerçek zararını ifade ettiği, Değer Kaybına ilişkin talep sigortalının KTK 85/1 md. Kapsamında ödemekle yükümlü olduğu gerçek zarar olmakla, değer kaybına ilişkin gerçek zararın tespit edilmesi halinde sigorta şirketi bu talep yönünden araç Maliki ve ile birlikte, değer kaybı tazminatından poliçe teminatı kapsamında sorumlu olabileceği, Değer kaybının aracın gerçek zarar kalemleri arasında bulunduğuna ilişkin Yargıtay Kararları mevcut olduğu, T.C. YARGITAY 17.Hukuk Dairesi Esas: 2011/2123 Karar: 2011/8057 Karar Tarihi: 22.09.2011 kararında değer kaybının ZMM (trafik) sigortası kuvertüründe olduğunun belirtildiği, Ekspertiz raporu incelendiğinde, 02/09/2020 tarihinde hasarın davalı ... şirketine ihbar edildiği ve davalı ... şirketi tarafından 11/09/2020 tarihinde hasarın reddedildiği , Davalı ... şirketinin 11.09.2020 ret tarihi itibari ile temerrüde düştüğü, davacı tarafın dava dilekçesinde faiz talep etmediği, Davalı ... şirketinin meydana gelen hasar ve değer kaybından, dava dışı sigortalısının %25 kusuru oranınca sorumlu olacağı kanaatine varılmıştır." şeklinde bilirkişiler tespitlerde bulunmuştur.
Tarafların itirazları ve beyanları değerlendirilmek üzere dosya ek rapor düzenlenmesi için yeniden bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi heyetince 10.12.2021 tarihli ek rapor düzenlendiği, düzenlenen rapora göre tarafların itirazları yeniden değerlendirilmekle; dava konusu trafik kazasında kusur yönünden yapılan itirazların değerlendirilmesinde dosya kapsamında kök raporda belirlenen kusur oranlarının değişmesine neden olabilecek herhangi bir değişiklik olmadığından kusur oranlarının belirlenmesinde bir değişiklik yapılmayacağı, hasar ve değer kaybı yönünden yapılan itirazların incelenmesinde, dava konusu aracın 01.09.2020 tarihinde ... idaresinde ... mevkii ... Caddesi üzerinde seyir halinde iken ... idaresindeki ... plakalı araca duramayarak çarpması neticesinde sol ön kısmı ile ön kısmına çarpması sonucu maddi hasarın meydana geldiği, kaza neticesinde ön tampon ve ön panjur kısımlarının hasar gi kaza resimlerinin incelenmesinden ön panjurun değişmesi gerektiği ve ön tamponda yapılacak onarıma dair işçilik masrafında göz önüne alındığında, kazaya dair hazırlanan maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı ve hasar resimlerinin incelenmesinden aracın ön tampon, ön panel, klima ve radyatörü ile sol far bölgelerinden hasar aldığı, parça bedeli ve işçilik dahil olmak üzere KDV dahil toplam 9.489,40 TL bedelin kadri maruf olduğunun tespit edildiği, ilk raporda sehven eksik olarak bir takım parçalar yönünden değerlendirme yapılmadığından kök rapordaki miktar yönünden yapılan hesaplamanın revize edilerek hasar miktarının 9.489,40-TL olduğu, değer kaybı açısından yapılan irdelemede, aracın kilometre sayacının 142.798 km gibi yüksek değerde olması sebebiyle 14.05.2015 tarihli ve 29355 sayılı Resmi Gazetenin 19, 20 ve 21'inci sayfasında araçlarda değer kaybı uyarınca; dava konusu aracın kaza tarihi olan 01.09.2020 tarihindeki rayiç değerin 235.000-TL olarak belirtildiği, yapılan hesaplama sonucunda 1.605-TL değer kaybının oluştuğu, tespit edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, düzenlenen bilirkişi raporları, toplanıp değerlendirilen delillere göre; Davacı tarafa ait ... plakalı araca davalı ... şirketine zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan ... plakalı aracın çarpması neticesinde maddi hasarın oluştuğu, ... plakalı aracın davalı .... Nezdinde ...-...-... sayılı poliçe ile zorunlu mali mesuliyet poliçesinin mevcut olduğu, kaza sonrası davalı ... şirketi tarafından ... plakalı araç üzerinde 11/09/2020 tarih 590 sayılı ekspertiz raporu ile araçta oluşan zararın belirlendiği, dosya kapsamında alınan heyet raporunda ... plakalı araç sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında %75 oranında asli kusurlu olduğu, davalı ... şirketinin sigortalısı ... plakalı araç sürücüsünün ise %25 oranında tali kusurlu olduğu, kaza tarihi itibariyle davacı aracındaki gerçek hasar miktarının 9.489-TL, değer kaybının ise 1.605,00-TL olduğunun tespit edildiği, düzenlenen dosya kapsamına uygun, denetime ve kanaat edinmeye elverişli bilirkişi raporu ile davacının aracındaki kaza tarihi itibariyle gerçek hasarın belirlenen kusur oranlarına göre 2.372,35-TL , değer kaybının ise yine kusur oranlarına göre 401,25-TL olarak tespit edildiği anlaşılmakla, davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;
1-) 2.372,35 TL hasar bedeline ilişkin maddi tazminatın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine.
2-)Değer kaybı bedeli 401,25-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli olan 189,46-TL nin peşin alınan 59,78 TL den düşümü ile kalan 129,68 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T tarifesi gereği 2.773,60- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T tarifesi gereği 726,40-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 67,00 TL tebligat ve posta gideri, 2.400,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.467,00 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul kısmen red oranına göre % 79,25'ine tekabül eden 1.955,10-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320-TL'nin kısmen kabul, kısmen red oranına göre 1.046,04 TL nin davacıdan, 273,96 TL nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kabul edilen ve reddedilen kısım yönünden miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/01/2022
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı