T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/547 Esas
KARAR NO: 2022/471
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali)
DAVA TARİHİ: 24/09/2021
KARAR TARİHİ: 05/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ... San. Ve Tic. A.Ş.’nin iflas tasfiyesinin ... İcra İflas Müdürlüğü'nün 2014/... İflas sayılı dosyası ile yürütüldüğünü, bu kapsamda davalı bankaya müzekkere yazılarak müflis şirketin banka nezdinde bulunan tüm hak, alacak ve bakiyelerinin iflas dosyasına gönderilmesi istendiğini, davalı bankanın müflis şirket hesabındaki paraları masaya göndermemesinin uyuşmazlığın konusunu oluşturduğunu, 2014 yılında yapılan yazışmalarda, davalı bankanın müflisin hesaplarında TL, Euro ve Dolar türünden bulunan paraları bildirdiğini, ancak bloke konulduğu gerekçesiyle göndermediğini, sonrasında davalı bankanın müflis hesabındaki TL bakiyeyi gönderdiğini, EURO ve Dolar’ın ise, bloke kaldırıldığında otomatik ödeme talimatları nedeniyle İş Finansal Kiralama A.Ş.’ne gönderildiğini, ... A.Ş.’den talep edilebileceğini belirterek göndermediğini, ... A.Ş.’ne paranın gönderilmesinin sorumluluğunun davalı bankaya ait olduğunu, diğer alacaklılara göre İş Finansal Kiralama A.Ş.’nin ayrıcalığının bulunmadığını, iflas tarihinden sonra müflise ait hak ve alacakların masaya ait olduğunu, hiç bir surette el değiştiremeyeceğini (İİK 184,191,192), davalı bankanın icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile İflas Müdürlüğü'ne ait paranın ikame edilmesi adına işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu beyan ederek; davanın kabulüne, bankanın ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve davalı aleyhinde en az %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Bankanın ... Şubesi borçlularından Müflis ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin müvekkil Banka nezdindeki hesapları üzerine iflas müdürlüğünden gelen müzekkereler doğrultusunda blokeler tesis edildiğini ve bu hususta iflas müdürlüğüne bilgi verildiğini, müflis firmanın hesaplarında bulunan tutarların İflas Dairesine gönderilmesinin talep edilmesi üzerine talep edilen hesap bakiyelerinin aktarım işlemlerinin yapılabilmesi için müflisin hesapları üzerindeki iflas blokeleri ve diğer tüm blokelerin kaldırıldığını, hesap bakiyelerin transferinde TL hesapların transferinin tamamlandığını, Döviz hesap bakiyelerinin ise, müflis firmanın Banka sistemlerinde kayıtlı bulunan otomatik ödeme talimatları doğrultusunda ... A.Ş.'ye aktarıldığını, bu hususun İflas Müdürlüğü’ne bildirilmesine rağmen Bankadan tahsili için takip ve dava açıldığını, bankanın müflisten alacaklı olduğunu, alacağının iflas masasına kayıtlı bulunduğunu, müflisin otomatik ödeme talimatları doğrultusunda alacaklısına yaptığı ödemenin banka üzerinden gerçekleşmiş olmasının bankaya ödenen tutarı iflas masasına ödeme yükümlülüğü getirmediğini, banka nezdinde masaya aktarılması gereken malvarlığı bulunmadığını, ... A.Ş.’nin müvekkili gibi müflis firmanın alacaklılarından biri olduğunu, İİK. 191. Madde hükmü gereği kendisine yapılan ödemenin iflas masasının alacaklıları karşısında hükümsüz bulunduğunu, davacının, otomatik ödeme talimatı doğrultusunda müflisin hesaplarında bulunan bakiyeleri tahsil eden ... A.Ş. 'den söz konusu tutarların istenmesinde yasal bir engel bulunmazken müflisten bir para tahsil etmemiş olan bankaya dava açtığını, müflis firmanın sistemde kayıtlı olan otomatik ödeme talimatı doğrultusunda 30.10.2014 tarihinde ... numaralı hesaptan 6.013,18 USD ve 30.10.2014 tarihinde ... numaralı hesaptan 1.837,81 EUR. ... A.Ş.'ye aktarıldığını, Banka nezdinde müflis firmanın talep edebileceği müflise ait bir hak ve alacak bulunmadığını, davanın ... A.Ş.'ye ihbarı gerektiğini beyan ederek;davanın ... A.Ş.'ye ihbarını, davacının iddialarının haksız, hukuka ve gerçeğe aykırı olması sebebiyle açılan davanın reddini, haksız ve kötü niyetli olarak takibe geçen davacı alacaklının takip tutarının yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER: ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, hesap özeti, ödeme talimatları ve ödeme planları tablosu, ... İcra İflas Müdürlüğü 2014/... İflas sayılı dosyası, Türkiye İş Bankası 08/12/2021 tarihli müzekkere cevabı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava; davacı alacaklı iflas idaresi tarafından davalı borçlu banka aleyhine iflas masasına ödenmesi gereken miktarın üçüncü kişiye ödenmesinden kaynaklanan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine yönelik İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı taraf, müflis şirketin banka nezdinde olan tüm hak, alacak ve bakiyelerin iflas dosyasına gönderilmesi hususunda müzekkere yazıldığı, müflisin TL hesabındaki bakiyelerin gönderildiği ancak döviz hesabındaki bakiyelerin bloke kaldırıldığında otomatik ödeme talimatı nedeniyle ... A.Ş'ye gönderildiğinin bildirildiği, bakiyelerin iflas dosyasına gönderilememesinde davalı bankanın sorumlu olduğunu belirterek davacının davalı bankaya bildirilmesine rağmen davalı banka tarafından iflas masasına ödenmesi gereken müflis şirketin döviz hesabındaki bakiyenin üçüncü kişiye ödenmesi nedeniyle başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafça yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, kötüniyetli karşı tarafın icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf ise davacı iflas müdürlüğü tarafından gönderilen müzekkereler doğrultusunda müflis şirketin TL hesabındaki bakiyelerin aktarıldığını, ancak döviz hesabındaki bakiyelerde otomatik ödeme talimatı nedeniyle ... A.Ş'ye aktarıldığını, davacının döviz hesabındaki bakiyeleri tahsil eden ... A.Ş'den söz konusu tutarları istemesinde yasal bir engel olmadığını, bankanın sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine ve kötüniyetli alacaklı tarafın kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 6.312,14 USD ve 2.014,29 Euro borcun ödenmesi amacıyla 19/03/2020 tarihinde ... İcra Müdürlüğünde icra takibi başlatıldığı, davalı/borçlunun yetki itirazında bulunması üzerine davacı/alacaklı tarafından kabul edilerek dosyanın yetkili İstanbul İcra Müdürlüğüne gönderildiği, borçluya çıkartılan ödeme emrinin tebliğine ilişkin evrakın bulunmadığı, borçlunun 23/06/2021 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/... E. 2014/... K. Sayılı ilamı ile ... San ve Tic A.Ş. tarafından ‘iflasın ertelenmesi’ amacıyla açılan davada;05.06.2014/14;47 itibariyle, açılan (iflasın ertelenmesi) davanın reddine ... San ve Tic A.Ş.'nin iflasına ve saat 14;47 itibariyle iflasın açılmasına’ karar verildiği, ... San ve Tic A.Ş.’nin iflas tasfiyesine ilişkin işlemlerinin ... İcra Müdürlüğü’nün 2014/... E sayısı ile kayıtlı dosyası üzerinden yürütüldüğü anlaşılmıştır.
Dava konusu müflis şirketin davalı bankadaki döviz hesabındaki bakiyenin üçüncü kişiye ödenmesi nedeniyle davalı bankanın sorumlu olup olmadığı, davacının davalı bankadan alacaklı olup olmadığı hususundan kaynaklıdır.
Mahkememizce dosya kapsamında bulunan deliller üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi heyet raporuna göre; davalı banka, iflas tarihi itibariyle müflis şirketin hesabında hesapta bulunan 1.991.61 EURO’nun; 129,80 EURO+1.837,81 EURO = 1.967,61 EURO'yı fatura karşılığı olarak ... A.Ş.'ye ödemiş, 11.43 EURO +0,57 EURO+11,43 EURO+ 0,57 EURO= 24,- EURO’yu hesap işletim ücreti olarak müflis hesabından tahsil ettiği, davacının icra takibine konu taleplerinden biri, bu hesaptan iflas tarihi sonrası 30.10.2014 tarihli işlemlerle çıkan 1.991,61 EURO’nun iflas masasına takip tarihinden itibaren işleyecek Sabit Oranlı Faizi ile fiili ödeme günündeki efektif satış kuru üzerinden ödenmesi talebi olduğu, Davalı banka, iflas tarihi itibariyle müflis şirketin hesabında bulunan 6.037,18 USD’nin; 6.013,18 USD’yi fatura karşılığı olarak ... A.Ş.'ye ödemiş, 11.43 USD +0,57 USD +11,43 USD+ 0,57 USD= 24,- USD’yi hesap işletim ücreti olarak müflis hesabından tahsil ettiği, davacının icra takibine konu taleplerinden biri, bu hesaptan iflas tarihi sonrası 30.10.2014 tarihli işlemlerle çıkan 6.037,18 USD’nin iflas masasına takip tarihinden itibaren işleyecek Sabit Oranlı Faizi ile fiili ödeme günündeki efektif satış kuru üzerinden ödenmesi talebi olduğu, davalı banka tarafından müflis firmanın iflasının 05.06.2014 tarihinde açıklanmasından sonra 30.10.2014 tarihinde, dava dışı ... A.Ş.’ne, müflise ait :... numaralı USD hesabından 6.013,18 USD, ... numaralı EURO hesabından 1.837,81 EURO, ödendiği; ödemenin, ... A.Ş. ile müflis firma arasında imzalanan ... ve ... no’lu sözleşmelere ilişkin kira taksitlerine konu borç için yapıldığı, finansal kiralamaya konu malların; müflis masasına girmesi halinde ( ... A.Ş. tarafından fatura düzenlenerek müflis şirkete satılması halinde) Banka’nın masa malvarlığına dahil bir ‘mal’dan kaynaklanan borcu ödemesi nedeniyle masadan alacaklı hale geleceği, ancak, iflasın açıklanmasından sonra oluşan bu alacak nedeniyle İİK m 201/1 uyarınca takas talebinde bulunamayacağı; tersi durumda, yani malların masa malvarlığı içinde olmaması halinde ise, Banka'nın masa malvarlığına dahil mevduat hesabından ödeme yapması nedeniyle dava dışı leasing firmasına ödediği tutarı masaya ödemek zorunda olduğu; davacının hesaplarında, iflas tarihi itibariyle mevcut bulunan 6.037,18 USD (ödenen 6.013,18 USD) ve 1.991,61 EURO (ödenen 1.837,81 EURO) tutarı, takip tarihinden itibaren 3095 sK’nun 4.a maddesi uyarınca “Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı” ile birlikte, fiili ödeme tarihindeki T.C.Merkez Bankası efektif satış kurlarından karşılığını talep edebileceği" şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında toplanan deliller itibariyle; davacı iflas idaresi tarafından davalı bankaya gönderilen müzekkerelere rağmen müflisin davalı bankadaki EURO ve USD döviz hesabında bulunan bakiyelerin iflas masası yerine ... A.Ş'ye ödenmesi nedeniyle davalı bankanın ödemeyi iflas masasına yapması gerektiğinden bahisle başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası açılmış olup, davalı tarafça otomatik ödeme talimatı nedeniyle ödemenin ... A.Ş'ye yapıldığı ve ödenen miktarın ... A.Ş'den istenmesinde yasal engel bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuş ise de; müflisin bir bankada parası (mevduatı) varsa, banka bu parayı iflas ilan edilmeden iyi niyetle (yani iflası bilmeden) müflise ödemekle borcundan kurtulacağı buna karşılık, iflas ilan edilmişse, banka ne kadar iyi niyetli olursa olsun, iflasın ilanından sonra müflise yaptığı ödeme ile borcundan kurtulamaz, mevduatı masaya tekrar ödemek zorunda olduğu, (KURU,B.İİ Hukuku-El Kitabı,2013, sh:1221) davalı banka, her ne kadar otomatik ödeme talimatlarının varlığını gerekçe göstermekteyse de, otomatik ödeme talimatı ‘iflas ile birlikte’ konulmuş olması gereken blokenin dikkate alınmamasını gerektirmediği gibi, müflis yerine masaya ödeme yapması zorunluluğunun dikkate alınmaması için gerekçe olamayacağı, bankanın, iflas kararının açıklanmasından ve ilanından sonra, gerçekte masa malvarlığı içinde olması gereken bir tutarı, iflas idaresinin talimatı olmadan... A.Ş.’ne, yani 3.şahsa ödemesinin ihmali bir davranış olduğu ve davalı bankanın sorumlu olduğu anlaşılmakla, düzenlenen bilirkişi heyet raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış her ne kadar bilirkişi heyet raporunda leasing konusu malların masaya dahil edilip edilmediğine, banka’nın ödediği tutarları ‘takasa’ konu edemeyeceği veya tümüyle masaya borçlu olması nedeniyle masaya ödemesi gerektiğinin değerlendirilmesi konusu Mahkememizin takdirine bırakılmışsa da söz konusu değerlendirmelerin ayrı dava konusu olabileceği, davalının takas definde bulunmadığı, ayrıca takas defi olsa bile iflasın açıklanmasından sonra oluşan bu alacak nedeniyle İİK m 201/1 uyarınca takas talebinde bulunamayacağı anlaşılmakla; davalı bankanın iflas masasına ödemesi gereken bedeli üçüncü kişiye ödemesi nedeniyle ihmali davrandığı, kendi hatasından kaynaklı olduğu bu nedenle müflis hesabında bulunan ve aktarılan 6.037,18 USD ve 1.991,61 EURO'yu iflas masasına ödemesi gerektiği, davacı tarafça 6.037,18 USD ve 1.991,61 EURO'nun dava konusu edildiği ve takip konusu edilen işlemiş faiz alacağının dava konusu edilmediği anlaşılmakla takip talebindeki işlemiş faiz alacağı değerlendirilmemiş olup; yapılan yargılama sonucunda davacı tarafça açılan davanın kabulü ile davacı tarafın başlattığı ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/ ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 6.037,18 USD ve 1.991,61 Euro alacağa yönelik yapılan yapılan itirazın iptaline, takibin takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihindeki TC Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden 3095 Sayılı Kanunun 4.a maddesi uyarınca devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte devamına, asıl alacak likit olmakla hüküm altına alınan alacağın takip tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevrilmesi ile belirlenen miktarın %20 oranında hesaplanan 10.647,39-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davacı tarafça açılan DAVANIN KABULÜ ile;
a) Davacı tarafın başlattığı ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/ ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 6.037,18 USD ve 1.991,61 Euro alacağa yönelik yapılan yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihindeki TC Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden 3095 Sayılı Kanunun 4.a maddesi uyarınca devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte devamına,
b) Hüküm altına alınan alacağın takip tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevrilmesi ile belirlenen miktarın %20 oranında hesaplanan 10.647,39-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 5.068,60-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 1.267,16-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 3.801,44-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 10.446,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-)Davacı tarafça yatırılan 59,30-TL başvuru harcı ve 1.267,16-TL peşin olmak üzere toplam 1.326,46-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-)Davacı tarafından yatırılan 1.800,00-TL Bilirkişi ücreti ve 55,95-TL posta giderinden ibaret toplam 1.855,95-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
7-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 05/07/2022
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*