T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/6 Esas
KARAR NO: 2021/329
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 05/01/2021
KARAR TARİHİ: 06/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize sunduğu dava dilekçesinde; Müvekkili ... A.Ş., 2019 yılının Eylül ayına kadar muhasebe ve denetim işleri için Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (“SMMM”) ... ile birlikte çalıştığını, Müvekkili Şirket ile SMMM ... arasında uzun yıllar boyunca süren iş ve güven ilişkisi nedeniyle Müvekkili Şirket’e ait ticari defterlerin tutulması, saklanması ve gerektiğinde işlemler sağlanabilmesi için SMMM ... Müvekkili Şirket’in iç ilişkileri doğrultusunda görevli ve yetkili kılındığını, bu duruma istinaden ... A.Ş.’ye ait; Yönetim Kurulu Karar Defteri, Pay Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri'nin SMMM ...’a 2000 yılında teslim edildiğini ve şirketin yönetim kurulu, genel kurulu veya sermaye artırımı gibi yıllık gerçekleştirilecek işlemlerde kullanılmak üzere zaman zaman teslim alındığını, Müvekkili Şirket tarafından yılsonu işlemlerinin sağlanması ve belgelerin teslim edilmesi için sürekli olarak SMMM ... ile iletişime geçilmeye çalışılsa da kötü niyet unsuru içeren hareketlerle hiçbir şekilde bu belgeler teslim edilmediğini, yaratılan bu durum üzerine tarafımızca 21 Aralık 2020 tarihinde söz konusu defterlerin Müvekkili Şirket’e teslimini talep eden bir ihtarname düzenlendiğini, ihtarnamenin tebliğ edildiği gün olan 25 Aralık 2020 tarihinden itibaren 2 gün içinde söz konusu defterlerin Müvekkili Şirket’e yine ibraz edilmediğini, SMMM ... tarafından sessiz kalınarak hiçbir şekilde bilgi verilmediğini, Müvekkili Şirket’in yılsonu işlemleri ve yeni yıla girilmesi vesilesiyle sermaye artırımı başta olmak üzere Şirketin yönetimi hususunda çeşitli iş ve işlemler yapacak olması nedeniyle söz konusu defterlerin ibrazı gerçekleşmediği için ilgili aksiyonlar alınamadığını, kötü niyetli bir şekilde SMMM ... tarafından elde tutulmaya devam edilen belgelerin kaybedildiği veya Müvekkili Şirket’in rızası olmadan elde tutulmaya devam ettiği bu nedenle Türk Ticaret Kanunu (“TTK”) 82/7. maddesi kapsamında süresi içinde Yönetim Kurulu Karar Defteri, Pay Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri'nin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVACI TANIĞI ...:(TC.No: ... ) 16/02/2021 tarihli Duruşmadaki beyanında ... tic. A.ş 'de 2019 yılı eylül ayından itibaren mali müşavir olarak çalışıyorum, şirket 1985 yılında kurulmuştur, 2000 yılına kadar şirket defterleri şirket bünyesinde tutulmuş olup, 2000 yılında mali müşavir ... ile dışarıdan çalışılmıştır, söz konusu belgeler 2000 yılında mali müşavire teslim edilmiştir, 2019 yılının eylül ayında söz konusu belgeler mali müşavirden istenilmiş olup sadece 2019 yılının 7. Ayına ilişkin alış satış faturaları ile 2019 yılının ticari defterlerini teslim etmiştir, ancak yönetim kurulu karar defteri pay defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defterini teslim etmemiştir söz konusu defterler bir kez tutulan defterler olup ticari defterler gibi her yıl tasdik edilmemektedir, şirket ihtiyacı olduğunda söz konusu defterleri mali müşavirden istemektedir, 2019 yılının nisan ayında ki genel kurul toplantısı da bu defterler verilerek yapılmıştır, ancak şirketin yeni genel kurulu toplantısında ve sermaye arttırımı yapacak olması sebebiyle söz konusu defterler istenildiğinde mali müşavir defterleri bulamadığını söyleyerek teslim etmemiştir, bu konuda kötü niyetli olduğunu düşünüyorum, defterlerin teslimi konusunda da ihtarname çekilmiştir, ancak defterler teslim edilmemiştir, ben 2019 yılının eylül ayında şirketin mali müşaviri olarak çalışmaya başladım ve bu tarihten önce şirkete bağlı çalışan olarak mali müşavir yoktur, şirket dışarıdan ... ile çalışıyordu, bildiklerim bundan ibarettir, dedi.
TANIK : ...'ın(TC.No:... )23/03/2021 tarihli duruşmadaki beyanında Ben 45 yıldır, serbest muhasebeci mali müşavir olarak çalışıyorum, yaklaşık 10-15 yıl kadar önce ...Tic. A.ş. İlea mali müşavir hizmeti vermek üzere anlaşmıştım 2019 yılında davacı ile çalışmayı bıraktım, bana sormuş olduğunuz, yönetim kurulu karar defteri, pay defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri şirketin kuruluşuna ilişkin defterlerdir, ben bu defterlerden sadece karar defterini çalışmaya başlarken almıştım, diğer pay defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri bende değildi, bu defterler şirket bünyesinde bulunuyordu, 2019 yılında davacı ile çalışmayı bıraktıktan sonra karar defterini de teslim ettim, ayırca genel kurul üç yılda bir yapıldığından söz konusu karar defteri şirket getirirdi ve tescil işlemlerini hazırlardım, daha sonra şirket notere imza sirkülerini çıkartmaya giderdi, hatta en son genel kuruldan sonra bana tekrar karar defteri gelmemiştir, davacı şirketi benim yakın aile dostumdur, bu nedenle defteri teslim alırken veya teslim ederken herhangi bir belge alıp vermedim, ticari defterler benim bünyemdeyken kaybolmamıştır, şirket kendisi defterleri kaybetmiştir, bu şekilde benim üzerime atılmaktadır, bildiklerim bundan ibarettir, dedi.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili talep dilekçesinde; müvekkili ... A.Ş'ye ait yönetim kurulu karar defteri, pay defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defterinin SMMM ...'a 2000 yılında teslim edildiğini, zaman zaman işlemlerde kullanılmak üzere teslim alındığını, iş ilişkisinin sona ermesinden sonra teslim alınan defterlerin teslim edilmediğini, 21 Aralık 2020 tarihinde keşide edilen ihtarnameye rağmen defterlerin teslim edilmediğini bu nedenle müvekkili şirkete ait yönetim kurulu karar defteri, pay defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri hakkında zayi belgesi kararı verilmesini talep etmiştir.
TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren haller sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.
Davacı taraf tanık deliline dayanmış olmakla dinlenen davacı tanığı ...'in 2019 yılı Eylül ayından itibaren davacı şirkette çalışan mali müşavir olduğu, zayi belgesi istenen defterlerin mali müşavirden istendiği ancak teslim edilmediği hususunda tanık beyanının bulunduğunun anlaşıldığı, davanın zayi belgesi istemine ilişkin olup çekişmesiz yargı işi niteliğinde olduğundan resen araştırma ilkesinin hakim olduğu bu nedenle Mahkememizce uyuşmazlığın aydınlatılması için davacı tarafça zayi kararı verilmesi istenen defterlerin bulunduğu mali müşavir ...'ın dinlenilmesine karar verildiği, tanık ...'ın beyanında söz konusu defterlerin kendisinde bulunmadığını, defterleri teslim ettiğini beyan ettiği anlaşılmakla; davacı tarafın zayiye konu defterlerin mali müşavir ...'a teslim edildiğine ilişkin ispata yarar delil sunamadığı, dosya kapsamında defterlerin mali müşavirde bulunduğunun sabit olmadığı, davacı tarafça zayiye konu defterlerin korunmasında gerekli dikkat ve ihtimamın gösterilmediği, böylece TTK 82/7 maddesi uyarınca davaya konu yönetim kurulu karar defteri, pay defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defterinin zayi belgesi verilmesini gerektirir şekilde zayii olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafça yatırılan harç yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacı tarafa resen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 06/04/2021
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı