T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/632 Esas
KARAR NO: 2023/268
DAVA: Kooperatif Ortaklığından İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 04/11/2021
KARAR TARİHİ: 06/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Ortaklığından İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 04/11/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; 24.07.2010 tarihinde kooperatife ortak olduğunu; kendisine 25.12.2011 tarihli ... ada, ... parsel, ... Blok 4 nolu ... meskenin tahsis edildiğini, meskenin kendisine 56 .500 TL sabit fiyat- sabit taksit sözleşmesiyle satıldığını, borcunu ödediğini, bu satışa dair yönetim ve genel kurul kararının bulunmadığını, fiyatının fahiş olduğunu, 10 yıldan beri zilyedi olmasına rağmen tapusunun verilmediğini, üzerinde milyonlarca liralık haciz ve takyidatlar bulunduğunu, kooperatif vekili ... tarafından ... Noterliğinden gönderilen 01.04.2012 ve 31.05.2021 tarihli ihtarnameler ve - 02.08.2021 tarihli yönetim kurulu kararıyla 5.050 TL borcu olduğu gerekçesiyle ortaklıktan ihraç edildiğini, ihraç kararı veren yönetim kurulunun süresinin 08.09.2020 tarihinde sona erdiğini yetkisinin olmadığını, avukatın ihtarname keşide edemeyeceğini, ortaklarının kat mülkiyet tapusunu yıllardır vermeyen kooperatifin üyelikten ihraç işlemini - doğruluk kurallarına aykırı bulan - Yargıtay (23.HD 23.06.2020 tarihli 2017/442 E2020/2225 K) kararına aykırı olduğunu, ihracının kooperatif yönetiminin usulsüzlükleri hakkında şikayetçi ve davacı olmasına duyulan husumetten kaynaklandığını, eşitlik ilkesine uyulmadığını iddia etmiş ve ihraç kararının iptaline ve üyelik kaydının yeniden yapılmasına , kendisine tahsisli ve tedbirli İstanbul İli ... ilçesi, ... pafta ... ada, ... parsel, A Blok 4 nolu tapu kaydındaki takyidatların terkini suretiyle tapu kaydının iptaline ve adına tesciline dava masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan 09/12/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının ortak olurken imzaladığı ödeme ve taksitlendirme belgesine göre 30.09.2015 tarihinde ödemesi gereken 5.050 TL'yi ödemediğini, bunun yasal faiziyle birlikte ödenmesi için gönderilen 10 gün ödeme süreli birinci ihtarnamenin ve bir ay ödeme süreli 2 ihtarnamenin kendisine tebliğ edildiğini, ödememesi üzerine kooperatifler Kanununun 27. Maddesi gereğince ortaklığının düştüğünü, ve yönetim kurulunun ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin kararının 12.08.2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiğini, hakkında daha önce alınmış olan ortaklıktan ihraç kararının Yargıtay 23. HD 21.12.2020 tarihli 2018/... E 2020/... K sayılı kararıyla 2 ihtarnamede 1 ay yerine 30 gün süre tanınması gerekçesiyle iptal edildiğini, kooperatif henüz amacına ulaşmadığı için dava konusu olayda Kooperatifler Kanununun 81. Maddesini uygulama imkanının olmadığını, davacının haczi kabil olmayan bir alacak için gelen haciz ihbarnamesine itiraz etmeyerek birlikte hareket ettiği ... 'ın dosyasına 5.061,54 TL yatırdığını, ihtarnamelerle verilen süre geçtikten sonra 30.09.2021 tarihinde 3.şahsın hesabına yaptığı ödemenin sonuç doğurmayacağını, aidat borcunun haczi kabil olmadığının bu ödemenin kooperatif açısında geçerli olmadığını savunmuş yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine, dava giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER: Davalı Kooperatife ait sicil kayıtları, Davalı Kooperatifin 02/08/2021 tarihli davacının ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin yönetim kurulu kararı, ... . Noterliği'nin 06/08/2021 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas sayılı dosyadan verilen 06/10/2016 tarihli tedbir kararı, ihtarnameler, Tapu kayıtları, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, ... Noterliği'nin 18/10/2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, Banka kayıtları, keşif, bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamı.
... İcra Dairesi'nin 2020/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... Esas, 2016/... Karar sayılı 29/06/2016 tarihli ilamından kaynaklanan vekalet ücreti ve yargılama gideri alacağından oluşan toplam 3.580,84-TL alacağa ilişkin ilamlı icra yoluyla icra takibi başlatılığı anlaşılmıştır.
... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu Tasfiye Halinde ... aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... Esas, 2017/... Karar sayılı 22/06/2017 tarihli ilamından kaynaklanan vekalet ücreti ve yargılama gideri alacağından oluşan toplam 4.952,98-TL alacağa ilişkin ilamlı icra yoluyla icra takibi başlatılığı anlaşılmıştır.
.... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/... Esas,2020/... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; görevi kötüye kullanma ve kooperatif yöneticisinin dolandırıcılığı suçundan yapılan yargılama neticesinde bir kısım sanıklar hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle bir kısım sanıklar hakkında mahkumiyet hükmü kurulduğu ve kararın istinaf edildiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... Esas, 2017/... Karar sayılı dosyanın incelenmesinde; davacı ... tarafından ... aleyhine açılan kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptaline yönelik davanın kabulü ile davalı kooperatifin 02/07/2015 tarih, 741 sayılı davacının kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına dair yönetim kurulu kararının iptaline karar verildiği, kararın istinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2017/1788 Esas, 2018/885 Karar sayılı ilamıyla davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21/12/2020 tarih, 2018/1679 Esas, 2020/4407 Karar sayılı ilamıyla onandığı ve kararın 28/01/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 08/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının 23.07.2011 tarihinde, ... ada ,2 parsel, A Blok 4 numaralı dairenin 56.500 TL sabit bedelle tahsis edilmesi suretiyle davalı kooperatife ortak kaydedildiği, konut bedelinin 51.450 TL'lik bölümünü sözleşme hükümleri uyarınca 22.01.2015 tarihine kadar ödediği, 2015 yılı Ocak- Ağustos aylarında 600 TL ve Eylül 250 TL olarak ödenmesi gereken toplam 5050TL borcunun kaldığı, davacıya tahsis edilen bodrum katındaki konutun 12.02.1996 tarihli İmar Uygulama Plan notundaki “Bodrum katlarda bağımsız bölüm yapılamaz” ibaresine aykırı olarak inşa edildiği, bodrum katların iskan edilemeyeceğine ve tadilat planı ile yasal hale getirilemeyeceğine dair resmi yazılarının olduğu, mülkiyeti kooperatif ait olan konutun üzerinde yüksek tutarlı hacizler bulunduğu, davalı kooperatifin 18.06.2017 tarihli genel kurul toplantısında borcu 10.000 TL'nin altında olan üyelere senet düzenlenerek tapu verilmesine karar verildiği ancak davacıyla bu karar yönde bir görüşme yapılıp yapılmadığına dair belge ve bilgi bulunmadığı, davacının 2015 yılından kalan toplam 5050 TL tutarındaki borcunu ödemediği gerekçesiyle ortaklıktan ihraç edildiği, ihraç işleminde 7244 sayılı Kanun ve bu kapsamdaki düzenlemeler nedeniyle yetkisizliğin söz konusu olmadığı, davacının; ihraç kararının iptaline, ortaklık kaydının yeniden yapılmasına , İstanbul İli ... ilçesi, ... 7 .pafta ... ada, 2.parsel, A Blok 4 nolu konutun tapu kaydındaki takyidatların terkini suretiyle tapu kaydının iptaline ve adına tesciline karar verilmesini talep ve dava ettiği tespit edildiğini, bu tespitler çerçevesinde; davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen ihtarnamelerdeki “yasal gecikme faizi “ifadesinin kesin bir borç bildirimi niteliği taşımaması ve davacının ne kadar gecikme faizi borcu olduğunun belirsiz ve yoruma bağlı kalması,18.06.2017 tarihli gencl kurul toplantısında borcu 10.000 TL'nin altında olan üyelere senet düzenlenerek tapu verilmesine karar verilmesine rağmen davacıyla bu kapsamda anlaşma yoluna gidildiğine dair belge ve bilgi bulunmaması, davacının edimini büyük ölçüde yerine getirmesine rağmen tahsis edilen konutun imar mevzuatına aykırı olması ve üzerinde yüksek miktarlı haciz şerhlerinin olması nedenleriyle TMK 2 maddesine aykırı olan ihraç kararının iptal edilmesi gerektiği, davacıya tahsis edilen konutun kat irtifak tapusunun verilmesinin hakkaniyete uygun olacağı, kooperatif açısından zarar ve risk oluşturmayacağı davalı kooperatifin konut üzerindeki hacizleri kaldırma yükümlülüğü olmakla beraber bunu yerine getirme imkanı ve zamanı hakkında görüş oluşturma imkanının olmadığı değerlendirmesi yapıldığının sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 07/12/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; dava konusu olan konutun dava tarihi itibariyle değerinin 379.631,66TL olabileceğini, davalı kooperatifin inşaatlar yönünden İmar Kanunu hükümleri ile bağlı olduğunu , tapu sicil kaydı devam eden ve üzerinde kamulaştırma ve tedbir şerhi bulunmayan kat irtifaklı dairenin devir ve tesciline mezkur kanun açısından sakınca olmadığını , ancak dava konusu kat irtifaklı dairenin tapu kaydına ... Asliye Ticaret Mahkemesince konulan “davalıdır ve ihtiyati tedbir “ şerhinin kaldırılıp kaldırılmadığı konusunda belge bulunmadığını, davalı kooperatifin sabit bedelli ortağı olan davacı, 5.050 TL borcu nedeniyle şekil şartlarına uygun olarak ortaklıktan ihraç edilmiş olmakla birlikte; ihraç kararının öncesinde; davacıya tahsis edilen bodrum kattaki dairenin iskan edilemeyeceğine dair ... Belediye Başkanlığının ... Asliye Ticaret Mahkemesine muhatap yazılarının olması, dairenin üzerinde haciz şerhinin bulunması, borcu 10.000 TL'nin altında olan üyelere senet düzenlenerek tapu verilmesi yönündeki 18.06.2017 tarihli genel kurul kararının davacıya uygulanmaması, davacının 21.12.2020 tarihinde kesinleşen yargı kararıyla ( yargılama gideri ve vekalet ücretinden dolayı) kooperatiften 4.952,98 TL alacaklı hale gelmesi ve ayrıca davacıya gönderilen ihtarnamelerde gecikme faizi oranının ve ödenecek gecikme faizi tutarının belirtmemesi dikkate alınarak YHGK'nin 13.07.2011 kararı kapsamında TMK madde 2 “ye aykırı olarak değerlendirildiğini, ... Belediye Başkanlığının ... adlı kişiye hitaben yazdığı 21.01.2022 tarihli yazısının , davacının ihracından ve huzurdaki davanın açılmasından sonraki tarihi taşıması, kooperatif tüzel kişiliğine ya da resmi bir makama hitaben yazılmış olmaması, dava tarihinden sonraki bir tarihi taşıması, bodrum katlara yapılan konutların yasal hale geldiğine (iskan edileceğine) ilişkin açık bir ifadeyi içermemesi, içerdiği kabul edilse bile (davacının tapu tescil talebi bunu göstermektedir) tarafların uzlaşma ve anlaşmalarını sağlamaması sebebiyle değerlendirme dışında tutulduğu, yine davacıya tahsisli dairenin üzerindeki hacizlerin tek bir dava dosyasına indirilmiş olmasının da aynı kapsamda olduğu sonuç ve kanaatine varmışlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında toplanan deliler ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı kooperatif ortağı tarafından davalı kooperatif aleyhine açılan kooperatif ortaklığından çıkarmaya yönelik kooperatif yönetim kurulu kararının iptaline ve kendisine tahsis edilen bağımsız bölümün kooperatif adına olan tapusunun iptali ile adına tapuya tescili istemine ilişkindir.
Davacı tarafça davalı kooperatifin 02/08/2021 tarih ve 924 sayılı kooperatif üyeliğinden çıkarmaya ilişkin kararının iptali ile kooperatife üye kaydının yeniden yapılmasına, ayrıca adına tahsisli ve tedbirli olan İstanbul İli, Arnavutköy ilçesi ... ... Pafta, .... Ada, ... Parsel, ... blok.... Nolu meskenin tapu kaydındaki takyidatların ( haciz ve şerhlerin fekki ) terkini suretiyle kooperatif adına olan tapu kaydının iptali ve adına hükmen tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf ise kooperatifin üyelikten çıkarma kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının kooperatif üyeliğinden çıkarma kararının iptali ve tapu iptal tescil talebine yönelik haksız davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı tarafın davalı kooperatif adına tapuda kayıtlı dava konusu taşınmaza ilişkin tapu iptal ve tescil talebinin davacının kooperatif üyeliğinden çıkarılması kararının iptaline ilişkin 1 numaralı bentteki karar kesinleştikten sonra değerlendirilmesi mümkün olduğundan davacı tarafın tapu iptal ve tescil talebi yönünden dava tefrik edilerek Mahkememizin 2023/... esasına kaydedilmiştir.
Dava konusu ihtilaf davalı kooperatifin 02/08/2021 tarih ve 924 sayılı kararı davacının kooperatif ortaklığından çıkarılmasına ilişkin kararının haklı olup olmadığı hususundan kaynaklıdır.
Mahkememizce davacı tarafça açılan davada hem kooperatif ortaklığından çıkarılma kararının iptali hem de adına tahsisli bağımsız bölümün davalı kooperatif adına olan tapusunun iptali ile adına tescili istemi bulunduğundan dava konusu taşınmaz üzerinde keşif yapılarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Davacı tarafından tapu iptal ve tescil talebi yönünden dava tefrik edildiğinden eldeki davada kooperatif ortaklığından çıkarma kararının iptali yönünden değerlendirme yapılarak bu hususta Mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre, davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen ihtarnamelerdeki “yasal gecikme faizi “ifadesinin kesin bir borç bildirimi niteliği taşımaması ve davacının ne kadar gecikme faizi borcu olduğunun belirsiz ve yoruma bağlı kalması, 18.06.2017 tarihli gencl kurul toplantısında borcu 10.000 TL'nin altında olan üyelere senet düzenlenerek tapu verilmesine karar verilmesine rağmen davacıyla bu kapsamda anlaşma yoluna gidildiğine dair belge ve bilgi bulunmaması, davacının edimini büyük ölçüde yerine getirmesine rağmen tahsis edilen konutun imar mevzuatına aykırı olması ve üzerinde yüksek miktarlı haciz şerhlerinin olması nedenleriyle TMK 2 maddesine aykırı olan ihraç kararının iptal edilmesi gerektiği tespit edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça davalı kooperatif ortaklığından haksız şekilde çıkarıldığı borcu bulunmadığı bu nedenle ihraç kararının iptali talep edilmiş, davalı kooperatif ise davacının borcunu ödemediği için ortaklıktan haklı nedenle çıkarıldığı savunulmuş olup, benzer şekilde davacının daha önce kooperatif ortaklığından çıkarılması kararının iptaline yönelik .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... Esas, 2017/... Karar sayılı dosyasında davacının kooperatif kanununa aykırı şekilde ortaklıktan çıkarıldığı için ihraç kararının iptaline karar verilmiş, karara karşı temyiz başvurusu sonucunda kooperatif tarafından davacıya gönderilen ihtarnamede yasal sürelere uyulmadığından bahisle ihraç kararının haksız olduğundan bahisle ihraç kararının iptaline dair mahkeme kararı onanmış, bunun üzerine davalı kooperatif yönetimi tarafından davacıya borcunu ödemesi hususunda tekrar sürelere uygun şekilde ihtarname gönderilmiş akabinde davacının borcunu ödemediğinden bahisle ortaklıktan ihracına karar verilmiş ise de, mahkememizce alınan bilirkişi raporundaki tespitler doğrultusunda davacının borçlu olduğu tespit edilmiş ancak davalı kooperatifin de ... . İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı icra dosyasından davacı tarafa borcunun bulunduğu, davacıya tahsis edilen dairenin imara aykırılık durumunun giderilmediği, ayrıca taşınmaz üzerinde hacizler bulunduğu, davacıya borcunu ödemesi hususunda gönderilen bildirimde net şekilde talep edilen gecikme faizi miktarı ve bu miktar dahil toplam borcun belirtilmemesi nedeniyle kesin borç ihtarı niteliğinde olmaması, davalı kooperatif tarafından genel kurul toplantısında alınan karar ile borcu 10.000,00-TL altında olan ortaklara tapularının verilmesine karar verilirken davacının daha az miktar olan 5.050,00-TL tutarında borcunun gerekçe gösterilerek ortaklıktan çıkarılması hakkaniyete ve eşit işlem ilkesine aykırı olup, TMK 2. maddesi gereği dürüstlük ilkesiyle de bağdaşmadığı anlaşıldığından, davacının kooperatif ortaklığından çıkarılmasına yönelik davalı kooperatif yönetim kurulunun 02/08/2021 tarih ve 924 sayılı kararının haksız olması nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KABÜLÜ ile; Davalı ...'nin 02/08/2021 tarih ve 924 Karar sayılı Davacı ...'un kooperatif ortaklığından çıkarılmasına ilişkin yönetim kurulu kararının İPTALİNE,
2- Davacı tarafın davalı kooperatif adına tapuda kayıtlı dava konusu taşınmaza ilişkin tapu iptal ve tescil talebinin davacının kooperatif üyeliğinden çıkarılması kararının iptaline ilişkin 1 numaralı bentteki karar kesinleştikten sonra değerlendirilmesi mümkün olduğundan tapu iptal ve tescil talebi yönünden davanın TEFRİKİ ile yeni esasa kaydına, (2023/... Esas'a kaydedildi)
3- Davacı tarafça yatırılan 59,30-TL peşin harcın alınması gereken 179,90-TL karar harcından mahsubu ile bakiye 120,60-TL karar harcının davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4- Bu dosyada tapu iptal tescil talebi yönünden yatırılan 6.141,60-TL peşin harcın tefrik edilen dosyada değerlendirilmesine,
5- Davacı tarafça yargılama sırasında yapılan 31 adet tebligat-posta masrafı 395,50-TL, başvurma harcı 59,30-TL peşin harç 59,30-TL, bilirkişi ücreti 5.482,60-TL olmak üzere toplam 5.996,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafça tapu iptal ve tescil talebine ilişkin yargılama sırasında yapılan keşif yol ücreti 650,00-TL ve keşif harcı 571,90-TL'ye ilişkin yargılama giderinin tefrik edilen dosyada değerlendirilmesine,
7- Davalı tarafça yargılama sırasında yapılan 7 adet tebligat-posta masrafı 150,00-TL yargılama giderinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına
8- Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine,
9- Taraflarca yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının yatıran ilgili tarafa resen iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize gönderilecek veya sunulacak dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/04/2023
Başkan ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Katip ...
e-imza*
*Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.