T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/649 Esas
KARAR NO: 2022/552
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 12/11/2021
KARAR TARİHİ: 21/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirketin, dünyaca ünlü "..." logosu ile yurt içi ve yurt dışı paket ve hızlı kargo taşımacılığı işi ile iştigal etmekte olduğunu, müvekkili şirket ile davalı/ borçlu şirket arasında davalı/borçlu şirkete ait uluslararası gönderilerin taşınması konusunda mutabakata varıldığını, buna göre davalı/borçlu şirkete ait gönderi ... taşıma takip numarası ile Birleşik Krallığa / İngiltere'ye taşındığını ve taşınan bu gönderinin, gönderi alıcısına teslim edildiğini, taşıyıcı müvekkili şirketin ifa ettiği taşıma işi karşılığı hak kazandığı taşıma ücretini 02.03.2020 tarihli ... numaralı 10.553,17-₺ tutarlı fatura ile tahakkuk ettirdiğini, keşide edilen taşıma ücretinin faturası elektronik fatura olup aynı gün içerisinde davalı/borçlu şirketin sistemine düştüğünü ancak davalı/borçlu şirketin, müvekkili şirketin hak kazandığı taşıma ücretini ödemediğini, taşıma ücreti faturasının ödenmemesi sebebiyle davalı/borçlu şirket aleyhine 16.04.2020 tarihli ... numaralı 300,94-₺ tutarlı vade farkı faturası keşide edildiğini ve elektronik olan işbu faturanın da davalı/borçlu şirketin sistemine aynı gün düştüğünü, davalı borçlu şirketin her iki faturaya da her hangi bir itirazı olmadığını, sistem üzerinden iade faturası keşide olunmadığını ve bu surete her iki fatura içeriğinin de kesinleştiğini, her iki faturanın ödenmemesi üzerine davalı/borçlu şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyası ile 22.03.2021 tarihinde icra takibine girişildiğini, davalı/borçlu şirket 20.04.2021 tarihli dilekçesi ile davalı /borçlu şirketin müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını iddia ederek icra takibine itiraz ettiğini ve bu itiraz üzerine icra takibinin durduğunu, davalı/borçlu şirketin itirazı üzerine zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ve pandemi sebebiyle telekonferans yöntemiyle toplantı yapıldığını ve yapılan görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamadığını, davalı/borçlu şirketin ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra takibine itirazı haksız ve usulsüz olduğunu, müvekkili şirketin icra takip tarihi itibari ile davalı/borçlu şirketten 10.854,11-₺ tutarında taşıma ücreti alacağı bulunduğunu, bu sebeple, davalı/borçlu şirketin icra takibine vaki itirazının iptaline, icra takibinin devamına, icra takibine konu edilen alacak faturaya dayalı likit olmakla, haksız yere itiraz eden davalı/borçlu şirketin % 20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf davalı/borçlu şirkete tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili, davacı tarafından keşide edilen 02.03.2020 tarihli 10.553,17-₺ tutarlı faturaya ... Noterliği 09.03.2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile itiraz ettiğini ve faturayı iade ettiğini, davacının iddia ettiği gibi müvekkili tarafınca kabul edilen ve kesinleşen bir faturanın söz konusu olmadığını, davacının "vade farkı" olduğu iddiasıyla talep ettiği 300,94-₺'nin de haksız olduğunu ve kabulünün mümkün olmadığını, vade farkı talep edilebilmesi için müvekkili ile davacı arasında ticari ilişkiye konu bedelin peşin veya belli bir tarihte ödenmesi kararlaştırılmış olması gerektiğini ve vade farkının alınacağına dair sözleşmede açık hüküm bulunmalı veya vade farkı uygulaması, taraflar arasında sürekli uygulanan teamül haline gelmiş olması gerektiğini, somut olayda ise belirtilen şartların hiçbirisi bulunmadığından davacının taleplerinin tamamının haksız olduğunu, faturanın konusu olan " ... " numaralı konşimentodan kaynaklı navlun ücretinin müvekkilinden talep edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili ile davacı arasında müvekkilinin taşıma ücretinden borçlandıran bir sözleşme söz konusu olmadığını, müvekkilinin konşimento evrakında alıcı değil, gönderici olduğunu, " ... " numaralı konşimentoda taşımanın alıcı ödemeli olarak kararlaştırıldığını ve bu halde davacının taşıma ücretini alıcı " ... Ltd" şirketinden talep edilebileceği hususunun tartışmasız olduğunu, konşimento evrakı dışında 11.02.2020 tarihli ... ... Ltd adına kesilen faturada ve 12.02.2020 tarihli ... evrakında "EX-WORKS"-"EXW" incoterms olarak yer almakta olduğunu ve ödemenin alıcı ödemeli olduğu bu fatura ve resmi kayıt ile de sabit olduğunu, davacının taşıma konusu ürünleri ayıpsız olarak teslim ettiğini, yahut alıcıdan bu taşıma için herhangi bir ücret tahsil etmediğini ya da edemediğini ispatlayamadığını, müvekkili ile davacı arasında müvekkilinin navlun bedelinden sorumlu olduğu bir akit yapılmamış olduğundan müvekkilinin sorumlu olduğu bir bedelin olmadığını, davacı ile taşıma için anlaşan ve navlun bedelini kararlaştıran Birleşik Krallık'ta yerleşik ... ... Ltd isimli alıcı firma olduğunu, ilgili firma müvekkiline ... İngiltere ile anlaştığını ve mailde gönderdiği barkodlar ile taşıma işleminin yapılacağını bildirerek müvekkilinden kablo satın aldığını, müvekkili de alıcı tarafından gönderilen barkod numaraları ile malı taşıyıcı ...'e alıcı ödemeli olarak teslim ettiğini, EXWORKS taşımanın doğası gereği müvekkilinin tek sorumluluğu olan malı teslimi tastamam yerine getirdiğini, navlun ödeme sorumluluğu olmadığı için doğal olarak taşıyıcı firma ile navlun bedeli hususunda herhangi bir mutabakat yapmadığını, müvekkilinin ihracat yaptığı ürünün dosyada mübrez faturada da görüldüğü üzere 1.068,95-EUR olduğunu ve 11.02.2020 tarihinde kur 6,5-₺ olduğundan ₺ olarak karşılığı 6.948,175-₺ olduğunu, davacının "alıcı ödemeli" bir taşıma sözleşmesi olmasına rağmen taşıma bedelinin alıcıdan almadan ve bunu müvekkiline bildirmeden malı alıcıya teslim etmekte kusurlu olduğunu, bu kusurunun telafisinin ise müvekkilinin ticaretinde oldukça zarara uğratacak fahiş navlun bedelini müvekkilinden talep etmek olamayacağının açık olduğunu, navlun bedelinin sorumlusu alıcı ... ... Ltd şirketi olup davacının bu şirketten aldığı/alabileceği navlun bedelini müvekkilinden talep etmesinin hiçbir haklı izahı olmadığını, davacının .... İcra Müdürlüğü 2021/... Esas sayılı takipte 10.854,11-₺ talep etmekte de haksız olduğunu, açıklanan nedenlerle davacının takip bedelinin %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile arabuluculuk ve dava vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER : .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, ... Dairesi Müdürlüğü'nden gelen ... Limited Şirketi'ne ait BA-BS formlarını içerir müzekkere cevabı, ... Anonim Şirketi'nin 12.02.2020-16.04.2020 tarihleri arasını gösterir cari hesap ekstresi, ... Anonim Şirketi ile ... Kablo Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında düzenlenen 02.03.2020 tarihli ... numaralı 10.553,17-₺ tutarlı taşıma ücreti faturası, ... Anonim Şirketi ile ... Ticaret Limited Şirketi arasında düzenlenen 16.04.2020 tarihli ... numaralı 300,94-₺ tutarlı vade farkı faturası, ... taşıma takip numaralı gönderiye ilişkin airwaybill = havayolu taşıma senedi = konşimento, ... Limited Şirketi'nin kaşe ve imzasını içerir 12.02.2020 tarihli Dolaşım Belgesi, ... Kablo Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından Birleşik Krallıkta mukim gönderi alıcı olan ... ... Ltd firmasına keşide olunan davalı/borçlu şirketin kaşe ve imzasını içerir 11.02.2020 tarihli fatura, ... taşıma takip numaralı gönderinin teslimine ilişkin ... Anonim Şirketi'nin sistem sorgusu çıktısı, ... Noterliği 09.03.2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname sureti, 11.02.2020 tarihli ... ... Ltd adına kesilen fatura, 12.02.2020 tarihli ... Müdürlüğü E-imzalı Evrakı, ... ... Ltd tarafından gönderilen barkodlara ilişkin kayıt ve mail yazışması, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin yurt içi yurt dışı kargo taşımacığı yaptığını, davalı ile de bu hizmete ilişkin anlaşma yaptıklarını, bu anlaşmaya göre davalı şirkete ait gönderinin Birleşik Krallığa/İngiltere'ye taşınarak alıcısına teslim edildiğini, ancak söz konusu taşıma hizmeti karşılığında düzenlenen faturanın ödenmediğini, bunun üzerine alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini , davalı tarafın takibe konu borca itiraz ettiğini beyan ederek icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, kötüniyetli karşı tarafın icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından keşide edilen faturanın ... Noterliği 09.03.2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile itiraz edilerek faturanın iade edildiğini, fatura konusu borcun olmadığını, vade farkına ilişkin faturanın düzenlenmesini gerektirir aralarında hiçbir hukuki düzenlemenin bulunmadığını, konşimentodan kaynaklı borçlarının bulunmadığını çünkü düzenlenen konşimentonun alıcı ödemeli olarak düzenlendiğini, müvekkil şirketin ise konşimetoda gönderici olarak yer aldığını, müvekkil tarafından sunulan konşimento örneğinden de bu hususun anlaşıldığı, tüm bu nedenlerle haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 14/07/2021 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı tarafından borçlu davalı aleyhine 10.854,11-TL asıl alacağa ilişkin başlatılan adi takip yolu ile icra takibine borçlu davalı tarafından süresinde itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği ve itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı ve davalının sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, mahkememizce davaya konu icra takip dosyası celp edilerek incelenmiş ve tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde taşıma uzamanı ve mali müşavir tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir ve Taşıma Uzmanı Bilirkişi tarafından 31.03.2022 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; Davacı ve davalı tarafın yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde; 2020-2021 yılına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin TTK hükümlerine göre zamanında yapıldığı, tarafların ticari defterlerinin lehine delil olarak kullanılabileceği, Davacı Ticari Defter Kayıtlarında davalı taraf ile cari hesap ilişkisinin 12.02.2020 tarihli 302,00-TL tutarlı kayıt işlemi ile başladığı, 29.02.2020 tarihli 302,00 TL (A) tutarlı kayıt işlemi ile bakiyenin sıfırlandığı, 03.03.2020 tarihli 10.553,17 TL (B) tutarlı kayıt işlemi ile davacı tarafın davalı taraftan 10.553,17 TL alacaklı olduğu, 16.04.2020 tarihli 300,94 TL (B) tutarlı kayıt işlemi ile davacı tarafın davalı taraftan 10.854,11 TL alacaklı olduğu, sonuç olarak 22.03.2021-01.05.2021 tarihinde davacı tarafın davalı taraftan 10.854,11 TL alacaklı olduğu, davalı tarafın kayıtlarının incelenmesinde davacı taraf ile cari hesap ilişkisinin 02.03.2020 tarihli 10.553,17 TL (A) tutarlı kayıt işlemi ile başladığı, 01.10.2020 tarihinde davalı tarafın davacı tarafa 10.854,11 TL borçlu olduğu, 01.10.2021 tarihinde davalı tarafın davacı tarafa 10.854,11 TL borçlu olduğu, BA-BAS formlarının birbirini teyit eder şeklinde olduğu, taşıma hukuku yönünden yapılan değerlendirmede taşıma hususunun gerçekleştiği, malın alıcısına teslim edildiği konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, dosyadaki mevcut belgelerden taşımanın alıcı ödemeli yapıldığı, sonuç olarak incelenen ticari defterlere göre davacının icra takibi konusu bedel kadar davalıdan alacaklı olduğu, ancak dosya kapsamında mevcut konşimento ve diğer belgelerden taraflara arasında yapılan taşıma sözleşmesinin alıcı ödemeli düzenlendiği, alıcının ücreti ödememesi durumunda malın karşı tarafa teslim edilip edilmemesi konusunda taşımacının gönderenden talimat istemesi ve bu talimata göre hareket etmesi gerektiği, talimat alamaması durumunda hapis hakkını kullanabileceği, navlun tahsil edilmeden malın tesliminden taşıyıcının sorumlu olacağı. " şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacının davaya konu ettiği hizmetin karşılığı olan bedelin düzenlenme sebebini oluşturan konşimentoya davalı tarafın itirazının bulunması ve davalı tarafından aynı hizmete yönelik sunulan konşimento örneğinin davacı yanın dava dilekçesinin ekinde sunmuş olduğu konşimentodan farklı olması üzerine mahkememizin 20.05.2022 tarihli celsesinin ara kararı ile aslını sunması için davacı tarafa 1 aylık kesin süre verilmiş aksi halde dosyanın mevcut haliyle devam edileceği ihtarı yapılmıştır. Mahkememizce verilen kesin süre sonunda davacı tarafından sadece dava dilekçesinin ekinde sunmuş olduğu konşimento örneği ile bilirkişi tarafından karşılaştırma yapılması için boş konşimento sureti sunulduğu, davaya konu konşimento aslını sunmadıkları anlaşılmıştır.
Davalı yan tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan ve davaya konu hizmet sonucunda düzenlenen konşimento örneği olduğu iddia edilen konşimentonun incelenmesinde, göndericinin ... Kablo San. Ve Tic. Ltd. Şti olduğu, alıcının ... ... Ltd. Olduğu , ücretin ödenmesi kısmının ise alıcı ödemeli olarak doldurularak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından mahkememize dava dilekçesi ekinde sunulan konşimento fotokopisinde ise hiçbir bilginin bulunmadığı, sadece konşimentonun gönderici şirket adı bölümünde "..." ibaresinin olduğu, bunun dışında belge üzerinde herhangi bir bilginin yer almadığı, imzalı olmadığı, herhangi bir ticari şirketin kaşesinin ve imzasının bulunmadığı, anlaşılmıştır.
Faturanın onu teslim alan kişiyi borç altına sokabilmesi için taraflar arasında borç doğurucu bir ilişkinin varlığı ve faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Borç münasebeti olmaksızın düzenlenen ve muhatap tarafından her nasılsa teslim alınan faturaya sekiz günde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokmaz. Ancak TTK 21/2 maddesi uyarınca , faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen bu bedeli kabul edilmiş sayılır.
Fatura tek başına alacağın kanıtı değildir. Faturanın dayanağı olan temel ilişkinin ispatı gerekir. Tek yanlı düzenlenen faturanın, düzenleyen tarafın kendi ticari defterlerine kayıt edilmiş olması alacağın varlığını ispatlamaz.
Faturalarda belirtilen malların davalı alıcıya teslim edildiği iddiasını davacı ispatla yükümlüdür. Fatura içeriğindeki malların davalıya teslimi dayanak belgelerle kanıtlanmadığı sürece ticari defterler tek başına malın teslim edildiğini ispata yeterli değildir.(Y.19.H.D. 2016/19744E. 2018/5005K.)
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, takip dosyası, düzenlenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı alacaklı tarafça davalı borçlu aleyhine başlatılan faturaya dayalı alacaktan kaynaklanan icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle dava açılmış ise de; mahkememizce tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesinin yapıldığı, taraflar arasında taşıma konusunda ticari ilişkilerinin bulunduğunun sabit olduğu, bu hususun her iki tarafın kabulünde olduğu, tarafların ticari defterleri üzerinde davaya konu faturanın kayıtlı olduğu, ancak davalı yan tarafından faturanın ... Noterliği 09.03.2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile itiraz edilerek iade edildiği, davacı yan tarafından ticari defterlerde kayıtlı olan faturanın temelini oluşturan hukuki ilişkinin varlığını kanıtlayan konşimentonun aslının mahkememize sunulmadığı, konşimentonun fotokopisi incelendiğinde de davalıyı borç altına sokacak hiçbir kaydın, imzanın bulunmadığı, davalı tarafından sunulan konşimento suretinde ise ödemenin alıcı tarafından yapılacağı şeklinde düzenlendiği, bu haliyle yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere faturaların davacının defterlerine kayıtlı olmasının alacağın varlığına tek başına ispata yeterli olmadığı, ispat yükünün davacıda olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesinde taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu ancak söz konusu taşıma hizmetinden dolayı taşıma bedelinden davalı tarafın sorumlu olduğunun kesin olarak tespit edilemediği, davacı tarafça 05.04.2021 tarihli alacağın tahsili için icra takibi yapıldığı, davalı tarafın süresinde itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve davacı tarafından süresi içinde itirazın iptali davası açıldığı, mahkememizce bilirkişi incelemesi yapıldığı, tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelendiği, davacının ticari defterlerini usulüne uygun tutulduğu, faturaların ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu, taraflar arasında dosya kapsamında sunulmuş yazılı bir sözleşme bulunmadığı, davacının davalıdan faturalardan kaynaklı alacağının bulunduğunu ispat edemediği, alacağın varlığını hukuka ve usule uygun delillerle kanıtlayamadığı, davalı borçlu tarafça icra takibine yönelik yapılan itirazın haklı olması nedeniyle davacı tarafça açılan itirazın iptali davasının reddine, davacı tarafın kötü niyetli olduğu yargılama sırasında ispatlanamadığından, şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin koşulları oluşmadığından reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 80,70-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 50,40-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek Hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ...Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar usulen okundu, anlatıldı. 21/09/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır