T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/719 Esas
KARAR NO: 2022/693
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/12/2021
KARAR TARİHİ: 23/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı şirketin dava dışı ... Tic. Ltd. Şti.’ye olan borçlarına karşılık 26.09.2011 tarihli ipotek belgesinden anlaşılacağı üzere 250.000,00-TL’ye kadar sorumlu olmak şartı ile taşınmaz malını teminat olarak gösterdiğini, dava dışı şirketin borçlarını ödememesi üzerine ipotekli taşınmazın ... İcra Müdürlüğü'nün 2012/... Esas sayılı dosyası ile satılarak paraya çevrildiğini, ancak satış sonucu tahsil edilen miktarın alacağı karşılamadığından bahisle 148.115,00-TL miktarlı rehin açığı belgesi düzenlenerek .... İcra Müdürlüğü'nün 2013/... Esas sayılı dosyası ile müvekkili hakkında icra takibi düzenlendiğini, yaşamını yurt dışında sürdüren müvekkilinin yakın zamanda Türkiye’ye yapmış olduğu ziyaret esnasında başka gayrimenkulü üzerinde tesis edilen haciz şerhinin kaynağını öğrenmek için yaptığı araştırma neticesinde hakkındaki icra takibinden haberdar olduğunu, ipotek akit tablosu incelendiğinde taraflar arasında üst sınır (limit) ipoteği düzenlendiğinin anlaşılacağını, bu doğrultuda davalı şirketin tahsil edebileceği miktarın ipotek akit tablosuna konu limit miktarı olan 250.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, müvekkilinin dava dışı şirketin borçlarına 250.000,00-TL ile sınırlı olmak şartı ile sadece gayrimenkulü ile teminat oluşturduğunu, limitten fazlası için ipotekli taşınmazın dahi sorumlu olamayacağı olayda ne ipotek akit tablosunda ne de başkaca bir belgede şahsi kefaleti de bulunmayan müvekkili aleyhine ilamsız icra takibi yapılmasının mümkün olmadığını, borçlu olmadıklarına karar verilmesini talep ettikleri .... İcra Müdürlüğü'nün 2013/... Esas sayılı dosyasında bir diğer borçlunun ise ipoteğe konu gayrimenkulün diğer hissedarı olan ... ... olduğunu, müvekkili ile birlikte hissedarı olduğu taşınmazın paraya çevrildiği .... İcra Müdürlüğü 2012/... Esas sayılı dosyası haricinde, .... İcra Müdürlüğü 2012/... Esas sayılı dosyası ile ... ...’nun tek başına hissedarı olduğu ve yine limit dahilinde teminat gösterilen gayrimenkulün satılarak paraya çevrildiğini, bu dosyadan alınan rehin açığı belgesinin ise .... İcra Müdürlüğü’nün 2013/... Esas sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini, müvekkili ile benzer şekilde herhangi bir şahsi kefaleti olmayan, sadece gayrimenkulü ile ve limit dahilinde teminat gösteren ... ... tarafından açılan menfi tespit davasında huzurdaki davaya konu olan .... İcra Müdürlüğü'nün 2013/... Esas ve .... İcra Müdürlüğü'nün 2013/... Esas sayılı dosyaları hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/... E. 2017/... K. sayılı kararı ile ... ...’nun borçlu olmadığına dair verilen kararın Yargıtay tarafından onandığını, davalı tarafın kötü niyetli olarak takip başlattığını, bu nedenle aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, somut olayda davalı tarafın maddi hukuk bakımından alacaklı olduğunu düşünmesini gerektirir bir durum bulunmadığını, basiretli bir tacir gibi hareket etme yükümlülüğünde olan davalı tarafın basit bir inceleme ile müvekkilinin herhangi bir şahsi kefaletinin olmadığını bilebilecek durumda olduğunu, davacı müvekkili ile doğrudan veya dolaylı herhangi bir ticari ilişkisi bulunmayan, herhangi bir cari hesabı veya alacak-verecek ilişkisi bulunmayan davalı tarafın neye dayanarak icra takibi başlattığı sorusuna verecek bir cevabı olmadığını, bu nedenle kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek .... İcra Müdürlüğünün 2013/... Esas sayılı dosyasına konu 148.115,00-TL alacak bakımından borçlu olmadıklarının tespitine, davalı tarafa aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/... Esas sayılı dosyasıyla huzura getirilen davaya konu .... İcra Müdürlüğü'nün 2013/... Esas sayılı dosyasının takip dayanağı rehin açığı belgesine bağlı alacak olmadığı tespiti ile yapııldığını ve kararın 10.09.2019 tarihinde kesinleştiğini, mahkemece verilen bu karar sonrasında dosyada her iki borçlu için herhangi bir işlem yapılmadığını (son haciz talebi 11.02.2019 tarihindedir) ve dosyanın takipsiz bırakıldığını, takipsiz bırakılan dosyada borçlular adına mahkeme kararı öncesinde yapılan tüm hacizlerin yasa gereği düştüğünü, davacı vekilinin (aynı zamanda dava dışı ... ...'nun da .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/... Esas sayılı dosyada vekilidir) borçlu ... ... adına almış olduğu bu mahkeme kararının dahi icra dosyasına sunma gereği duymadığını, bununla birlikte icra dosyasının işlemden kaldırılması dilekçesi sunulduğunu, .... İcra Müdürlüğ'ünün 2012/... Esas sayılı dosyasından tanzim edilen rehin açığı belgesine dayalı olarak müvekkil tarafından talep edilen bir alacak ve cebri icra tehdidi altında kalan bir borçlu olmadığını, bu durumun icra dosyasıyla da sabit olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde "yurt dışında yaşamını süren müvekkilinin yakın zamanda Türkiye'ye yapmış olduğu ziyaret sırasında takipten haberdar olduğu iddiası" tamamıyla gerçek dışı olduğunu, davaya konu takip dosyasında tebligatların tamamının davacı asile yapıldığını ve bununla birlikte huzurdaki davanın hukuki yararını ortadan kaldıran dava dışı ... ... tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/... Esas sayılı dosya ile açılan davanın vekili ile huzurdaki davanın vekilinin aynı kişi olduğun, huzurdaki davada davacı tarafça kötü niyetli olarak açıldığını, arz edilen nedenlerle dava konusu hakkında daha önce verilmiş bir mahkeme kararı olması ve davacının huzurdaki davayı açmakta hukuki yararı olmaması sebebiyle davacının kötü niyetli ve haksız davasının reddine, davacı aleyhine haksız dava nedeniyle kötü niyet tazminatına hükmedilemesine, yargılama giderlerinin ve ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : ... İcra Müdürlüğünün 2012/... Esas sayılı icra dosyası, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/... Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtları, 26.09.2011 tarihli ipotek belgesi, rehin açığı belgesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava; davacı tarafından ticari satış nedeniyle verilen ipoteğin paraya çevrilmesi nedeniyle davalı tarafından başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2013/... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığına ilişkin Menfi Tespit isteminden ibarettir.
Davacı taraf, müvekkilinin ....İcra Müdürlüğünün 2013/... Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe konu davacıya ait ... Mahallesi, ... Pafta, ... Ada, 1 Parselde, 1 nolu bağımsız bölümde davalının dava dışı ... Tic. Ltd. Şirketinin davalı şirket ile yapmış bulunduğu ve yapacağı (Satılan ve satılacak olan yapı malzemesinden doğan borçların keşidecisi cirantası ve kefili sıfatıyla imzalamış olduğu vadesi gelmiş veya gelecek arkası yazılan ve karşılığı olmayan protesto olan bono ve çeklerin taahhütlerin sebep ve ciheti ne olursa olsun davalı şirkete doğmuş ve doğacak tüm borçlarından dolayı) 250.000,00 TL 'ye kadar olan kısım için verilen ipotek senedinin paraya çevrilmesi için davalı tarafından takip yapıldığı oysa verilen ipoteklerin üst limit ipoteği olduğu limiti aşan kısmı için davacı hakkında icra takibi yapılamayacağı ve davacıdan istenemeyeceği iddiasıyla borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün 2013/... sayılı takip dosyası incelendiğinde, alacaklısının ... Tic. Ltd. Şti, borçularının ... ve ... olduğu, takip konusunun davalı ile dava dışı ... ... İnş. Tic. Ltd. Şirketinin davalı şirket ile yapmış bulunduğu ve yapacağı sözleşmelerden dolayı doğmuş ve doğacak tüm borçlarından kaynaklanan 26.09.2011 tarih ve ... Yevmiye numaralı ipotekten dolayı 260.191,78-TL üzerinden takip yapıldığı, bu icra takibinin .... İcra Müdürlüğünün 2012/... Esas sayılı dosyasından kaynaklı üst sınır ipoteğine ilişkin rehin açığı belgesine istinaden başlatılan takip dosyasından ibaret oldığu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, takip dosyası, düzenlenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davaya konu ipoteğin üst sınır ipoteği olduğu, bu hususun 4721 Sayılı yasanın 851 - 881 ve 875.maddelerinde yer aldığı, olayımızda "Doğmuş ve doğacak" borçlar için ipotek tesis edildiğinden bunun üst limit ipoteği olarak kabulü gerektiği, bu ipotek türüne göre ileride gerçekleşecek veya gerçekleşmesi muhtemel olan bir alacağın teminatı olarak tesis edilen bu ipotek türünde borcun ulaşacağı miktar belirsiz olduğundan taşınmazın ne kadar miktar için teminat teşkil edeceği ipotek akit tablosundaki miktar ile sınırlanabileceği, davaya konu ipoteğin incelenmesinde bu miktarın 250.000,00-TL ile sınırlı olduğu, bu haliyle bu miktar üzerindeki bir borçtan yani davaya konu rehin açığı belgesine dayalı borçtan sorumlu olmayacağı, incelenen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/... Esas sayılı dosyasında da belirlendiği üzere ....İcra Müdürlüğünün 2012/... Esas sayılı dosyasında taşınmaz ihale bedelinin 260.000,00 TL olduğu, ipotek bedelinden 10.000,00 TL fazla olduğu, ayrıca 2012/... Esas sayılı dosyada ise ihale bedeli 92.500,00 TL olup, ipotek bedelinden 7.500,00 TL eksik olduğu, her iki ipotek bedelinin her iki taşınmazın ihale bedeli toplamını geçtiği anlaşıldığından davacının ....İcra Müdürlüğünün 2013/... Esas sayılı dosyasın borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekilinin kötü niyet tazminat talebi ise öğreti ve Yargıtay uygulamasına göre alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir urumda olduğu olduğu halde icra takibine girişen alacaklı kötü niyetli kabul edilir. Davalının icra takibine girişilmekte kötü niyetli olduğu hususunun dosya kapsamında açıkça kanıtlanmamış olması yada öyle olduğu açıkça kanıtlanmasına gerek olmaksızın dosya kapsamından açıkça anlaşılmasının mümkün olduğu bir durumun dosya kapsamında mevcut olmadığı bu itibarla İİK 67 maddesinde düzenlenen Kötü Niyet tazminat koşullarının bulunmadığı kanaati oluştuğundan kötü niyet tazminat talebin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile davacının .... İcra Müdürlüğünün 2013/... Esas sayılı dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Koşulları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 10.117,74-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.529,44-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 7.588,30-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 23.217,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 2.529,44-TL Peşin/nisbi Harcı, 950,00-TL Bilirkişi ücreti, 86,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.625,24-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı ... davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 23/11/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır