T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/741 Esas
KARAR NO: 2023/91
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/12/2021
KARAR TARİHİ: 08/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;Müvekkil şirket tarafından trafik sigortası ile sigortalanan ... Enerjisi Elektrik Üretimi adına kayıtlı ... plakalı aracın 24.09.2020 tarihinde... plakalı araç ile maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kazanın Çanakkale’nin Çan ilçesinde, ...Termik Santrali’nde meydana geldiğini, kaza sonucunda ... plakalı araçta meydana gelen 8674,45 TL’lik hasarın müvekkil şirketten sistem üzerinden talep edilmiş olup, müvekkil şirket tarfından 19.02.2021 tarihinde davalı şirkete 8674,45 TL’nin sehven ödendiğini, ödeme yaparken araç işletenlerinin aynı olduğunun bilinemediğini, kazaya karışan araçların işletenlerinin aynı olup, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığından ödenen bedeli davalı şirketten talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, davalı şirketin sebepsiz zenginleştiğini, her iki araç maliki aynı olduğundan sigorta poliçesi olmasaydı kişi kendine dava açamayacağından kasko sigortacısı olan davalı şirketin trafik sigortacısı olan müvekkil şirkete rücu etmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 8674,45 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;Dava konusu olayda 24.09.2020 tarihinde...’ın, idaresindeki ... plakalı araç ile geri manevra yaptığı sırada park halindeki ... plakalı araca çarpması sonucu hasar meydana gelmiş olup müvekkil şirkete kasko sigortalı ...plakalı araca 8674,45 TL tazminat ödendiğini, ödenen tazminatın ...plakalı aracın trafik sigortacısı olan davacıdan rücu edilmiş ve rücu edilen tutarın davacı tarafından müvekkile ödenmiş olduğunu, davacının tacir olup sehven ödemeden bahsedemeyeceğini, müvekkil şirketin selefi olan işletenin başka bir aracın ve menfaatin sahibi olup; davacı sigorta şirketinin başka bir aracın hukuki sorumluluğunu üstlendiğini, ...plakalı aracın kasko poliçesi ile sigorta eden müvekkil şirket açısından kasko sigortalı araca yine aynı şirketin başka bir aracının hasar vermesi durumunda halefiyet hakkının doğduğunun kabulünün gerekeceğini, somut olayda işleten – malik aynı olsa da zarar gören ve zarar veren araçlar farklı olduğu gibi zarar gören aracın kasko sigortacısı ve zarar veren aracın ZMMS sigortacısının farklı olduğunu, müvekkil şirketin mal – zarar sigortası türünden olan kasko poliçesiyle sigortalısının kasko zararını, davacının ise tanzim ettiği ZMMS ile üçüncü kişilere verilecek işletenin sorumlu bulunduğu zararları ödeme yükümlülüğünün bulunduğunu, alacak ve borçlu sıfatının aynı kişide ve aynı mal varlığında birleşmesinin gerçekleştiğinden bahsedilemeyeceği için birleşmenin şartlarının oluşmadığını, alacaklı ve borçlu sıfatları somut olayda işleten biçimsel olarak birleşse bile birleşmenin sigorta sözleşmeleri nedenleriyle aynı mal varlığında gerçekleştiğinin kabulünün mümkün olmadığını, bu tür olaylarda birleşmenin varlığını düşünmenin işletenin sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı üstlenen ZMMS’nin mal varlığında haksız bir kazanç yaratılmasını, zarar görenin zararını üstlenen kasko sigortasında ise mal varlığının azalması sonucunun doğuracağını, bu durumu hukukun korumayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER : Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden gelen, ... plakalı araca ait en son tanzim edilmiş olan Trafik Sigortası
poliçesindeki... şasi numarası bilgisi kullanılarak yapılan sorgulama ile,
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) poliçe ve hasar bilgisi, Kasko Sigortası poliçe ve hasar bilgisi, Ekspertiz Rapor bilgisi, Kaza Tespit Tutanağı bilgisi, İhtiyari Mali
Mesuliyet Sigortası ve Yeşil Kart poliçe bilgileri araştırılmış olup, bulunan bilgilerin ve ...plakalı araca ait en son tanzim edilmiş olan Trafik Sigortası poliçesindeki... şasi numarası bilgisi kullanılarak yapılan sorgulama ile, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) poliçe ve hasar bilgisi, Kasko Sigortası poliçe ve hasar bilgisi, Ekspertiz Rapor bilgisi, Kaza Tespit Tutanağı bilgisi, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası ve Yeşil Kart poliçe bilgileri araştırılmış olup, bulunan bilgilerin gönderildiğine dair müzekkere cevabı, ... plakalı araca ait ...numaralı poliçe sureti ve iş bu poliçe sebebiyle dava konusu kaza neticesinde, davacı vekili tarafından 08.02.2021 tarihinde başvuruda bulunulmuş olup, şirket nezdinde...numaralı hasar dosyası açıldığı ve içerisinde bulunan evrakların birer suretinin gönderildiğine dair müzekkere cevabı, ... Sigorta A.Ş'den gelen dava konusu poliçe, zeyilname ve ekleri, ...Noterler Birliği'nden gelen..., ...plakalı araca/araçlara ait araç tescil özet
raporu/raporları, bilirkişi raporu, 10.12.2021 tarihli dava şartı arabuluculuk son tutanağı, tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, 19.02.2021 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davacı sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın davalıdan talep edilip edilemeyeceği, davalının dava konusu kazadan dolayı ödenen bu tazminata hak kazanıp kazanmadığından ibaret tazminat davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil sigorta şirketi tarafından sigortalı bulunan ...Güneş Enerjisi Elektrik Üretimi'ne kayıtlı ... plakalı aracın karıştığı kazaya ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından sistem üzerinden yapılan başvuru üzerine hasara ilişkin ödeme yapıldığı, ancak daha sonra yapılan araştırma sonucunda kazaya karışan araçların işletenlerinin aynı olduğu yapılan ödemenin haksız yapıldığı bu nedenle sehven yapılan ödemenin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; işleten-malik aynı olsa da zarar gören ve zarar veren araçlar farklı olduğu gibi, zarar gören aracın kasko sigortacısı ve zarar veren aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısının farklı olduğu, her iki sigorta şirketinin tüzel kişiliklerinin farklı olduğu, alacaklılık ve borçluluk sıfatlarının birleşmesinin mümkün olmadığı tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın 23/12/2021 tarihinde açıldığı ve zorunlu dava şartı olan arabuluculuğa tabi olduğu anlaşılmakla, davacı tarafça arabuluculuğa başvurulduğu ve dosyaya sunulan 10/12/2021 tarihli son tutanak ile arabuluculuk sürecinin anlaşmama ile sonuçlandığı anlaşılmakla davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi Sigorta Uzmanı Bilirkişi tarafından düzenlenen 08/12/2022 tarihli raporunda özetle;" Davacı... Sigorta A.Ş nezdinde dava dışı sigortalısı... Santrali adına kayıtlı... plakalı aracın ... sayılı poliçe ile Zorunlu Mali Mesuliyet sigortasının mevcut olduğu, davalı Groupama Sigorta A.Ş nezdinde ise sigortalısı Asil Rüzgar Hidroelektrik Santrali adına kayıtlı ... plakalı vasıtanın 32677669 sayılı poliçe ile kasko sigortasının mevcut olduğu, 24.09.2020 tarihinde ...plakalı araç sürücüsü manevra yaptığı esnada park halindeki ... plakalı araca çarparak hasarın meydana geldiği, çarpan ve çarpılan her iki aracın işleteni aynı olup, araçlar ... Hidroelektrik Santraline ait olduğu, Davalı ...Sigorta A.Ş ... plakalı aracın hasarını kasko sigortacısı olarak karşılayarak ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet sigortacısı bulunan davacı...Sigorta A.Ş’ne rücu ettiği, ... Sigorta A.Ş tarafından da 19.02.2021 tarihinde de... Sigorta A.Ş’ne 8.674,45 TL ödeme yapıldığı, iş bu davada davacı ...Sigorta A.Ş çarpan ve çarpılan araçların işleteninin aynı olduğunu ve her iki araç işleteninin bu nedenle bir birine karşı 3. Kişi durumunda olamayacağını belirterek, sehven yaptıkları 8.674,45 TL’nin geri iadesini talep ettiği, davacı ... Sigorta A.Ş ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet sigortacısı olduğu, Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası, motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, o aracı işletenin 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu karşılamayı amaçlayan bir sorumluluk sigortası olarak yer aldığı, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları A3/ b maddesindeki düzenlemeler incelendiğinde işleten tarafından ileri sürülecek tazminat taleplerinin teminat dışı kaldığını belirlemiş ve işletenin 3. kişi olarak kabul etmediği, davaya konu olay incelendiğinde, her iki aracın işleteninin aynı olduğu ve birbirlerine karşı 3. kişi konumunda olmadığı, birbirlerinden talepte bulunmalarının hukuken mümkün bulunmadığı, davalı ... Sigorta A.Ş’nin kasko sigortacısı sıfatı ile yaptığı ödeme uyarınca sigortalısı işletenin haklarına halef olduğu ve bu durumda işletenin haklarına halef olarak aynı işletene rücu edemeyeceği , sonuç olarak çarpan ve çarpılan araçların ileteninin aynı olduğu, birbirlerine karşı 3. kişi olarak kabul edilemeyeceği, alacaklılık ve borçluluk sıfatlarının aynı işleten üzerinde birleştiği, davacı ...Sigorta A.Ş nezdinde mevcut Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının, işletenin 3.kişilere vereceği zararları teminat altına aldığı, her iki aracın işleteninin aynı olması ve birbirlerine karşı 3. kişi olarak kabul edilemeyeceği dikkate alındığında, davacı...Sigorta A.Ş’nin 8.674,45 TL’lik ödemeyi talep edebileceği, davacı tarafça kaza tarihinden itibaren faiz talep edilmişse de, 19.02.2021 ödeme tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulabileceği," şeklinde tespitlerde bulunmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre;Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, ... ve ... plakalı araçlara ait poliçeler, 19/02/2021 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenmiş ... numaralı hasar dosyası, düzenlenen 08/12/2022 tarihli bilirkişi raporu, toplanıp değerlendirilen delillere göre; ... ve ... plakalı araçlara ait trafik tescil bilgilerine göre her iki aracın işleteninin aynı olduğu, yine kaza tespit tutanağı incelendiğinde davaya konu kazanın yine araçların işletenine ait iş yerinde gerçekleştiği, mevcut düzenlemeler ışığında yapılan incelemede borcu sona erdiren haller olarak TBK 135. Maddede alacaklı ve borçlu sıfatının birleşmesinin sayıldığı, somut olayda davacı ZMMS ile sigortalı ... araç ile davalı kasko sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın çarpışması sonrası maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş ve davacı sigorta şirketi kendisine yapılan başvuru sonrası yine aynı işlete ait olan araç için davalı kasko sigorta şirketine hasar bedelini ödemiştir. Ancak her iki aracın da işleteni dava dışı ...Hidroelektrik Santralleri...Enerjisi Elektrik Üretimi'dir. Bu durumda, her iki aracın işleteni aynı kişi (şirket) olup, her iki araç bakımından da 3.kişi durumunda olmadığı gibi, TBK'nın 135/1 maddesindeki alacaklılık ve borçluluk sıfatı işleten ...Rüzgar Hidroelektrik Santralleri ...Enerjisi Elektrik Üretimi'nde birleşmiştir. Karayolları Trafik Kanunun 85/1 maddesi uyarınca işleten olarak kendi sorumluluğunu üstlenen davalı zorunlu trafik sigortacısından tazminat talebinde bulunması mümkün değildir. ZMMS 3. Kişilerin zararlarını karşılamakla zorunlu olup işleten aynı zamanda 3. Kişi olmadığından davacının zarardan sorumlu tutulması mümkün değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.02.2013 tarihli 2011/17-13 2011/191 K. Sayılı ilamında ".. Davacı zarar gören aracın işleteni sıfatıyla aracın hasar görmesi nedeniyle alacaklı durumda ise de, bu araca zarar veren aracın işleteni olması nedeniyle aynı zamanda bu hasarın tazmin borçlusu olduğu, davacı işleten olarak her iki araç bakımından da 3. Kişi durumunda olmadığı gibi BK. 116 maddesi uyarınca kendi üzerinde borçluluk ve alacaklılık sıfatının birleştiği, davaya konu ettiği talebi poliçe eki genel şartları gereğince teminat dışı bulunduğu, davacının Karayolları Trafik Kanununun 85/1 maddesi uyarınca işleten sıfatıyla kendi sorumluluğunu üstlenen zorunlu trafik sigortacısından talepte bulunmasının olanaklı olmadığı..." bildirilmiştir. Zira, ZMSS üçüncü kişilerin zararlarını karşılamakla yükümlü olup, işleten aynı zamanda üçüncü kişi olamaz. (YHGK 15.4.2011 gün 2011-17-13 Esas, 2011/191 Kararı) Tüm bu açıklamalar doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KABULÜNE, 8.674,45-TL tazminatın ödeme tarihi olan 19/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı yandan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2- Sair hususların gerekçeli kararda açıklanmasına,
Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 592,55-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 148,14-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 444,41-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 8.674,45-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 148,14-TL Peşin/nisbi Harcı, 950,00-TL Bilirkişi ücreti, 110,85-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.268,29TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.360,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irad kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda dava değeri itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/02/2023
Katip
¸e-imzalı
Hakim
¸e-imzalı