T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/762 Esas
KARAR NO: 2023/237
DAVA: Alacak (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2021
KARAR TARİHİ: 29/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı arasında imzalanan 23.07.2020 tarihli "Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesi" ile , 2 adet ... makinesi alım ve satımında, müvekkil şirketin vereceği danışmanlık ve komisyon hizmeti "..makina imalatçılarını bulup, organize eder, pazarlık için destek verir, makinaların teknik bilgilerini istenildiği gibi organize edip kontrol eder. Bu çalışma Türkiye Geneli yapılır. Hizmet bedeli olarak 1 yıl geçerli olan bu sözleşme için 180.000 Euro KDV %18 dahil bedel faturaya istinaden alınır..."olarak belirlendiğini, sözleşmenin IV-1 maddesi uyarınca davacı şirkete 180.000 Euro hizmet bedeli ödeme günündeki kur üzerinden ödeneceğini, sözleşme konusu makinelerin davalı şirkete 16.09.2020 ve 21.09.2020 tarihinde teslim edildiğini, teslimat sözleşmesinde taraflardan davalı ... Makina ..., 41.085 Euro makina bedelini tahsil ettiğini kabul etmiş ve dava dışı, makinaları satın alan ... ... Ltd. Şti.'nin davalıya bakiye 70.015 Euro borcu kaldığı taraflarca kabul edildiğini, davalı tarafından, anılan sözleşme gereğince, müvekkil şirkete 80.000 Euro ödeme yapıldığını, davalı tarafça, müvekkil şirketin alacağına mahsuben ... plakalı araç müvekkil şirkete tahsis ve teslim edildiğini, araç müvekkil şirket adına tescil edilecek ve bedeli alacaktan düşüleceğini, müvekkil şirketin, bu nedenle davalıya 20.000 Euro bedeli de "emanet" kaydı ile gönderdiğini, taraflar arasında, alacağın tahsili halinde hesaplaşmak üzere bu işlemler yapıldığını, ancak davalı tarafça daha sonra araç iade alınmış olmasına rağmen, gönderilen bu bedel de iade edilmediğini, müvekkil tarafından aracın zorunlu trafik sigortası yaptırılarak 483,00 TL ödeme yapıldığını, ayrıca, araca 4.550 TL lik tamirat yaptırıldığını, ancak, davalı taraf aracı müvekkil şirket adına tescil ettirmediğini ve iade aldığını, müvekkilin alacağını tahsil etmek amacıyla yaptığını ve toplam 5.033,00 TL müvekkile ödenmediğini, davalı tarafın, makineleri teslim alan alıcı firmanın ( dava dışı ... Internasyonel Teknoloji ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti. ) kendisine yapması gereken ödemeleri yapmadığı gerekçesi ile müvekkil şirkete bakiye alacağını ödemediğini, müvekkil şirketin, davalının alacağını alabilmesi için davalı tarafından yapılacak icra takibi masraflarını üstlenmiş ve davalı vekili Av. ...'e bu işlemler için 03.12.2020 tarihinde 25.000 TL. Ve 5.000 TL olmak üzere toplam 30.000 TL gönderdiğini, davalı tarafça, dava dışı alıcı firma aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyası ile Av. ... tarafından icra takibi yapıldığını, yapılan bu masraf da davalı tarafça müvekkile ödenmediğini, müvekkilin, sözleşmeden kaynaklanan bakiye alacağının yanı sıra, ayrıntıları açıklanan ve alacağını tahsil amacıyla yapmış olduğu 35.033,00 TL alacağının da davalıdan tahsilini talep etmek zarureti doğduğunu, açıklanan nedenlerle taraflar arasındaki 23.07.2020 tarihli Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesi uyarınca ödenmeyen bakiye komisyon bedelinin fazlaya ilişkin talep haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000 Euro ( Beşbin Euro ) 'nun, fiili ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden, 19.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca, devlet bankalarınca bir yıllık euro mevduat hesaplarına işletilen en yüksek mevduat faizi oranında faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, alacağın tahsili için müvekkil şirket tarafından yapılan masraflar toplamı 35.033,00 ( Otuzbeşbin otuz üç ) TL'nin 19.05.2021 tarihinden itibaren, 3095 sayılı yasanın 2/II hükmü uyarınca ticari işlerde uygulanan, TCMB'nın kısa vadeli kredilerde uyguladığı avans faizi oranında faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.
DELİLLER : ....İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyası UYAP kayıtları, Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesi, Teslimat Sözleşmesi, 20.05.2021 düzenleme tarihli dava şartı arabuluculuk son tutanağı, bilirkişi raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, taraflar arasındaki Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesinden kaynaklı davalı şirketten bakiye alacağının olup olmadığı, alacağı varsa hangi miktarda alacağının bulunduğundan ibaret alacak davasıdır.
Davacı vekili özetle; taraflar arasında 23/07/2020 tarihli Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre müvekkil şirketin 2 adet ... makinesinin alım satımında danışmanlık ve komisyon hizmeti verilmesinin kararlaştırıldığı, hizmet karşılığı ödeme günündeki kur üzerinden 180.000,00-EURO bedelin ödeneceğinin düzenlendiği, müvekkil şirket tarafından üstelenilen edim yerine getirilerek sözleşmeye konu makinelerin davalı şirkete teslim edildiği, yine taraflar arasındaki teslimat sözleşmesi ile davalı yanın 41.085-EURO makine bedelini tahsil ettiğinin kabul edildiği, ancak makineleri alan dava dışı şirket tarafından bir kısım ödemeler davalıya yapılmaması nedeniyle müvekkil şirkete sözleşmeden kaynaklanan bakiye bedelin ödenmediği, hatta müvekkil şirketin dava dışı şirketten davalı yanın alacağını alması için davalı yanın yaptığı icra takip masraflarını üstlendiği ve bir kısım harcamalar yaptığı, tüm bunlara rağmen davalı yanın müvekkil şirkete bakiye borcu ödemediğinden belirtilen bedelin arabuluculuk anlaşma tutanağının düzenlendiği tarih olan 19/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca , devlet bankalarınca bir yıllık euro mevduat hesaplarına işletilen en yüksek mevduat faiz oranında faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 20/05/2021 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların görüşme sonrası anlaşamama nedeniyle arabuluculuk sürecinin tamamlandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında taraflar arasındaki sözleşmeler, faturalar davacı tarafın ticari kayıtları üzerinde mali müşavir tarafından yapılan bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenen 04/07/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre; "Davacının 2020-2021 yılı yasal defterlerinin açılış onaylarının muntazaman yaptırıldığı, birbirini teyit eder vaziyette işli oldukları yine TTK.nun 64/3 maddesinde yer aldığı şekli ile süresi içerisinde 2020- 2021 yılının sene sonu Noter Kapanış Tasdik onayının mevcut olduğu, buradan hareketle ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kullanılabileceği, davacı yanın defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davalı ile ticari ilişkinin mevcut olduğu, Davalı Şirketin 2020 yılında ... Nolu ..., 2021 yılında ... Hesap Kodunda İzlendiği tespit edilmiş olup muavin defter kayıtlarının tetkikinden işlenmiş oldukları resmi defter kayıtlarının ayrıntılı olarak tablo halinde gösterildiği, Davacı ... SAN. TİC. LTD ŞTİ. firmasının yasal defter ve dayanağı belgelerinin tetkikinde; Taraflar arasında ki ticari çalışmanın davacının yasal defter ve dayanağı belgelerine göre 11.08.2020 tarihinde başlamış olduğu Davacı ve Davalı taraf arasında Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesi İmzalanmış olduğu ve 15.10.2020 tarihinde 185.972,00.-TL Karşılığı 20.000,00.-EURO tutarındaki paranın Davacı ......LTD.ŞTİ tarafından Davalı ... firmasına gönderilmesi ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlanmış olduğu, ve buradan hareketle Davacı ... SAN. TİC, LTD ŞTİ. firmasının Davalı ... firmasına yasal defter anağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 15.10.2020 cari Hesap Son Hareket tarihi itibari ile (30.09.2020 ile 15.10.2020 kayıt tarihleri arasındaki Euro bedelli işlemelerden kaynaklı olarak) 60.000,00.-EURO ve (20.08.2020-20.09.2020 kayıt tarihleri arasındaki TÜRK LİRASI bedelli işlemlerden kaynaklı olarak) 17.080,00.-TL tutarında borçlu olduğu, Davacı ... San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından Dava açılış dilekçesinde 3 madde de yazılı olan Toplam 35.033,00.-TL tutarlı masraf Bedellerini Davalı ... Makina - ...'dan talep etmiş olduğu, masraflara ait olan Belgelerin Davacı .... LTD.ŞTİ. firmasının resmi defterlerinde kayıtlı olmadığı, " şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Taraflar arasında Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesinin düzenlendiği, yine bu sözleşmeye istinaden Teslimat Sözleşmesinin düzenlendiği, Davacının 2020-2021 yılı yasal defterlerinin açılış onaylarının muntazaman yaptırıldığı, birbirini teyit eder vaziyette işli oldukları yine TTK.nun 64/3 maddesinde yer aldığı şekli ile süresi içerisinde 2020- 2021 yılının sene sonu Noter Kapanış Tasdik onayının mevcut olduğu, buradan hareketle ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kullanılabileceği, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının 2 adet ... makinenin dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti'ye satımına aracılık ettiği, dava konusu makinelerin dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti'ye teslim edildiği ve bunun üzerine davalıya dava dışı şirket tarafından makine bedellerine ilişkin 341.085,00-Euro ödeme yapıldığı, davacı şirketin sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirdiği ancak davalı şirketin dava dışı şirket tarafından 80.000,00-Euro ödenmediğinden bahisle bakiye kalan borcun ödemediği, diğer taraftan dava dışı şirketten geriye kalan borcunun tahsiline ilişkin ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyasından takip başlattığı, davacı şirketin ise bu takibin masraflarının karşılanmasına istinaden davalı şirkete bir takım ödemeler yaptığı, davacı ile davalı arasındaki danışmanlık ve komisyon sözleşmesinin fiyat ve ödeme şekli başlıklı maddesinde davacı tarafa makine satışlarından kesilmiş ve tahsil edilmiş ödemelerden yapılacağının kararlaştırıldığı, davalı tarafından 341.085,00-Euro bedelin tahsil edildiği, tahsil edilen miktarın davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşme bedelini karşıladığı, davacının sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği anlaşılmakla davacının sözleşme bedeli kapsamında talep etmiş olduğu 5.000,00-Euro alacak yönünden talebin kabulüne, davacı tarafından davalı şirketin alacağının tahsili için ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan takipte yaptığı diğer masraflara ilişkin talep ettiği 35.033,00-TL yönünden dosya kapsamında ödemeye ilişkin ve yine aracın davacıya teslim edildiğine ilişkin herhangi bir delil bulunmadığından davacının bu talebinin reddine, karar vermek gerekmiş, bu haliyle davacı tarafın EURO alacağı yönünden davalıdan alacaklı olduğunu ispat ettiği, davacının davalıyı dava tarihinden önce temerrüde düşürdüğüne dair ihtarname olmadığı ancak davaya konu alacak için 19/05/2021 tarihinde arabuluculuk görüşmelerin başlatıldığı anlaşılmakla temerrüt tarihi mahkememizce arabuluculuk görüşmelerin başlatıldığı gün olan 19/05/2021 tarihi olarak kabul edilmiş, düzenlenen uzman bilirkişi raporunun da mahkememizce dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunması nedeniyle davanın kısmen kabulü ile taraflar arasındaki Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesinden kaynaklı 5.000,00-EURO bakiye komisyon ücretinin temerrüt tarihi olan 19/05/2021 tarihinden itibaren fiili ödeme tarihindeki TC Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden 3095 Sayılı Kanunun 4.a maddesi uyarınca devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
a-) 5.000,00-EURO bakiye komisyon ücretinin temerrüt tarihi olan 19/05/2021 tarihinden itibaren fiili ödeme tarihindeki TC Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden 3095 Sayılı Kanunun 4.a maddesi uyarınca devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-) Davacı tarafın alacağın tahsili amacıyla yaptığı masraflara ilişkin talebinin reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 4.727,05-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.780,04-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.947,01-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 11.072,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 1.780,04-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 1.839,34TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 950,00-TL Bilirkişi ücreti, 175,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.125,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 747,22-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320-TL'nin kısmen kabul, kısmen red oranına göre 876,34 TL nin davalıdan ,443,66 TL nin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 29/03/2023
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı