T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/85 Esas
KARAR NO: 2021/930
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/01/2017
KARAR TARİHİ: 24/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacının yeğeni olan davalı ... ile diğer davalı arasında kurulacak şirket ve alınacak makinaların bedellerinin davalı tafraından ödenmesi halinde teminat olmak üzere ...'ya vermiş olduğu, vekalet ile ... İlçesi, ... Mahallesi mevkinde bulunan 70 ada, 140 parseldeki 5 nolu bağımsız bölüm üzerinde alacaklı lehine ipotek tesis edildiği, davalılar arasında yapılan ipotek uyarınca 100.000,00 TL teminat ipoteği verileceği, gerektiği takdirde 100.000,00 TL daha ipotek verileceğinin kararlaştırıldığını, ancak ipotek akti kurulurken sözleşmeye aykırılık doğduğu ve bu nedenle ipotek irade sakatlığı sebebi ile hükümsüz hale geldiğini, davalılardan ...'in birinci makinayı şirket üzerine, ikinci alınan makinayı ise direkt kendi üzerine fatura ettiğini, bu şekilde diğer davalıyı da dolandırdığı, kurulan şirket üzerinde ...'in kötü davranışları nedeniyle diğer davalı ...'nın söz hakkı sahibi olamadığı, ... tarafından ...'nın ve bir kısım çalışanlarının iş yerinden kovulduğu, ... İcra Müdürlüğünün 2016/... E. Sayılı dosyasından yapılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ödeme emrinin gönderilmesi üzerine iş bu davanın açılması zorunluluğunun doğduğu belirtilerek, ipoteğin fekkine, borcun olmadığının tespitine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle müvekkilinin adresinin Anadolu Yakasında kalması nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesi ve harcın ikmal edilmesi gerektiğini belirtmiş, esasa ilişkin olarak da; dava konusu yapılan ipotekte davacının taraf olmadığını, ipoteğin davalılar arasında düzenlendiğini, protol maddesinde tesis edilecek ipotek bilgilerine yer verilmediğini, dolayısıyla davacının dava konusu ettiği ipotek ile davalılar arasında akdedilen protokolde bahsi geçen ipotek tesis işlemi arasında herhangi bir organik bağ kurulamayacağını, söz konusu icra takibinin kıymetli evraka dayandığını, müvekkilinin 3. Kişi konumunda olduğunu, para gibi tedavül niteliği bulunan kıymetli evrakta müvekkilinin davacı ile davalı ... arasındaki vekalet ilişkisinin var olup olmadığını, vekalet kapsamını araştırma yükümlülüğünün bulunmadığını, ispat külfetinin davacı tarafta olduğunu savunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevabı, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevabı, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevabı, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevabı, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevabı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı ve davalı tarafın beyanları, toplanan deliller ve yapılan yargılama neticesinde dava, menfi tespit ve ipoteğin fekki davasıdır.
HMK'nın 1.maddesinde " Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar,
kamu düzenindendir.
" hükmü ve HMK'nın 114.maddesinde " Dava şartları şunlardır:...
c) Mahkemenin görevli olması." hükmü düzenlenmiştir.
HMK'nın 115. maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." düzenlemesi bulunmaktadır.
TTK'nın 4.maddesinde "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,
d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,
e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmü düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlığın konu ipoteğin, şirketin kurulmasından önce davacı tarafından davalı ...'ya verilen vekaletle kurulacak şirkete alınacak mallara ilişkin teminat olarak verildiği, ipoteğin tesis edildiği tarih itibariyle tarafların tacir olmadığının dosya kapsamından anlaşıldığı, ipoteğin tesis edildiği tarih itibariyle kurulmuş bir şirketin bulunmadığı ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğmadığı, bu nedenle davanın TTK'nın 4.maddesinde sayılan ticari davalardan olmadığı, mahkemelerin görevinin HMK'nın 114.maddesinde dava şartları arasında düzenlendiği ve dava şartlarının mevcut olup olmadığı HMK'nın 115.maddesine göre yargılamanın her aşamasında kendiliğinden araştırılabileceği, HMK'nın 2.maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi olduğundan Mahkememizin görevsizliğine, yargı yerinin tayini için dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,
2- Mahkememizce verilen görevsizlik kararına karşı süresi içerisinde kanun yoluna başvurulmuşsa ve Mahkememizin görevsiz olduğunun tespit edilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi halinde bu ret kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde tarafların Mahkememize başvurarak dosyanın görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine aksi takdirde HMK 20. maddesi uyarınca Mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
3- HMK'nın 20. Maddesindeki yasal şartlar yerine getirildiğinde dosyanın görevli Mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4- Mahkememizce verilen görevsizlik kararı istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın merci tayininde görevli ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ... HUKUK DAİRESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
5- Karar kesinleştiğinde merci tayini ile görevli mahkeme ... Asliye Hukuk Mahkemesi olarak tespit edildiği takdirde dosyanın re'sen görevli mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
6- Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza