T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1 Esas
KARAR NO: 2022/1
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 03/01/2022
KARAR TARİHİ: 04/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ... Bankası ... Şubesi'nin, ... çek numaralı, keşidecisi ... Ticaret Limited Şirketi olan 05/03/2022 keşide tarihli 104.000,00 TL bedelli çek ve ... Bankası ... Şubesi'nin, ... çek numaralı, keşidecisi ... Limited Şirketi olan 22/01/2022 keşide tarihli 95.000,00 TL bedelli çeklerin müvekkili uhdesinde iken kaybolduğunu ve her iki çekin zayi olduğunu, müvekkilinin çek hamilinin yanında çalışanı olduğunu, işverenin çekleri müvekkiline verdiğini, hal işi yapan ve sürekli dışarılarda çalışan müvekkilinin farkına varmadan çekleri düşürdüğünü, başka bir yere ödeme yapacakları sırada dava konusu çeklerin olmadığını, kaybettiğini fark ettiğini, toplam 198.000,00 TL bedelli çeklerin meşru hamilinin davacı müvekkilinin işvereni ... olduğunu, söz konusu çeklerin müvekkilini uhdesinde iken kaybolduğunu, zayi edilen çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde telafisi mümkün olmayan zararlar meydana gelecek ve mağduriyet yaşanacağını, bu nedenle kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve mağduriyet yaşanmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına (çek teminat bedeli vs.) ve çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesi amacıyla iş bu davayı açma zorunluluğu doğduğunu beyanla talep konusu çekler için ödeme yasağı verilmesi ve çekin iptalinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, TTK'nın 778/1-ı madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 778/1-ı bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.
TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK Madde 762- (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. (2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir.
TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651. ve 652.maddelerinde hamiline iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir.
Talep edenin dava dilekçesindeki açıklamasına göre; talebe konu çeklerin meşru hamilinin davacının işvereni ... olduğu, davacının davaya konu iki çekin yetkili hamili olmadığı, lehtar ve ciranta sıfatının bulunmadığı, davacının çeklerin yetkili hamilinin çalışanı olduğu, çeklerin yetkili hamili olan işvereni ... adına işvereninin ticari ilişkileri çerçevesinde çeklerin taşıyıcısı olduğu, davacının meşru hamil olmayıp zayi edilen çeklerin feri zilyedi olduğu, buna göre yetkili hamil sıfatının bulunmadığı, bu sıfatının yokluğu nedeniyle çek iptali davasını açamayacağı, taraf sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla, talebe konu çeklerin yetkili hamil çalışanının bu davayı açması mümkün olmadığından aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Talep eden tarafından açılan DAVANIN, aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3- Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4- Talep eden tarafca yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının resen iadesine,
Dair; talebin türü ve niteliği gereği talep edenin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.04/01/2022
Katip ...
e-imza*
Hakim ...
e-imza*
* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.