T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/180 Esas
KARAR NO: 2023/448
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/03/2022
KARAR TARİHİ: 06/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı ... A.Ş. ile aralarında abonmanlık sözleşmesi kapsamında ... sözleşme hesap numaralı elektrik sayacına ilişkin 03/02/2022 tarihinde kaçak elektrik kullanıldığı gerekçesiyle kaçak ve usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlendiğini akabinde 07/02/2022 tarihli ... fatura seri nolu 126.804,02 TL kaçak elektrik kullanım bedeli faturası geldiğini, faturanın ödendiğini, ödenmiş olan kaçak elektrik kullanım bedelinin iadesi amacıyla arabuluculuk başvurusu yaptığını, ancak başvurunun anlaşmama ile sonuçlandığını, tutanakta 3 akım trafosunda 1 nolu fazdaki, kale ucu kablosunun çıkık olduğu tespit edilse de söz konusu sayacın uzaktan okuma sistemi ile okunduğunu, müdahale ile çıkarılmış olsaydı çok daha önce tespit yapılarak kaçak işlemi uygulaması gerektiğini, akım trafosunun kale ucu çıkartılmış kullanılmış olması halinde akım trafosu ve akıllı sayaçta bozulmaların meydana geleceğini ancak akım trafosunda herhangi bir zararın meydana gelmediğini, kaçak kullanım var ise davalı kurum personeli tarafından kontrol amacıyla gelindiğinde kale ucunun çıkmış veya çıkarılmış olduğunu düşündüklerini, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğunu, tanzim edilen kaçak elektrik kullanım ceza bedelinin de keyfi ve hatalı hesaplamalar yaparak haklarının ihlal edildiğini beyan ederek davanın kabulüne, kaçak elektrik kullanmamış olduğunun borcu bulunmadığının tespiti ile borcu bulunmadığının tespiti ile kaçak elektrik kullanım cezasının iptaline, borcu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı bedelin yasal faizi ile istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kaçak elektrik kullanım tespiti ve tahakkukunun mevzuata uygun olduğunu, müvekkili kurumun işlemlerinde herhangi bir hata bulunmadığını, ... Tüketim numaralı mahalde 03.02.2022 tarihinde davalı kurum kaçak kontrol ekipleri tarafından yapılan kontrolde ... seri sayaca R fazının akım trafosunun S1 ucunun çıkık olduğu, tüketicinin bu şekilde eksik kayıt yaptırdığının tespit edildiğini, tespite istinaden H... seri kaçak tespit tutanağı tanzim edildiğini, tutanak karşılığı hesap edilerek karşılığı 126.804,02 TL kaçak faturası oluşturulduğunu, davacının kullanımında olan tesisatta müvekkili kurumun kaçak kontrol ekiplerince 03.02.2022 tarihinde yaptığı kontrolde tüketicinin ölçü bölümünün mühürsüz olduğu, sayaca ait "R" fazının akım trafosunun "S1" ucunun çıkık olduğu sayacın bu fazda kayıt yapmadığının tespit edildiğini, davacı kaçak elektrik kullanmadığını, kaçak elektrik yakalama durumunda personellere verilmekte olan prim nedeniyle tutanağı düzenleyen personel tarafından prim nedeni ile tutanağı düzenleyen personel tarafından prim almak için kabloyla oynayıp gerçek dışı tutanak düzenlenmiş olduğunu iddia etmiş olsa da dosyasına iddiasını ve tutanakların aksini kanıtlar nitelikte, tespit tutanağı ve sair belgelerle aynı kapsam ve mahiyette herhangi bir somut delil sunamadığını iddia ederek, davanın esastan reddine karar verilmesini yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 11/10/2022 tarihli duruşmasında davalı tanığı ... beyanında; "Ben 2018 yılından beri ... kurumunda saha teknik personeli olarak çalışıyorum, 03/02/2022 tarihinde sayaca bağlı cihazın vermiş olduğu uyarılara istinaden ... Mah. ... Cad. No: adresinde bulunan ... isimli fabrikaya gittik, benimle beraber toplamda 4 kişi denetim yaptık, diğer kişiler ...,, mahalle yapmış olduğumuz denetimlerde ve kontrollerde sayaca ait R fazının akım trafosunu S1 ucunun çıkık olduğu ve sayacın bu fazda kayıt yapmadığını tespit ettik, buna ilişkin tespitlerimizi videoya aldık, bana göstermiş olduğunuz 03/02/2022 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağı altındaki imza bana aittir, tespiti yaptıktan sonra bağlantıyı düzelterek normal haline getirdik,Bağlantı kablolarının önceden bizim tarafımızdan düzeltilmesi ve müdahalesi söz konusu değildir, ihbar üzerine gittiğimizde direk video kaydına alarak denetime başlarız, kaçak elektrik tespitinden sonra sadece bağlantı kablolarını düzeltme işlemi için müdahale ederiz, öncesinde müdahalemiz söz konusu değildir ayrıca akım trafosunun kurum personeli tarafından değiştirilmesi söz konusu değildir, akım trafosu abonenin kendi elektrikçisi tarafından değiştirilir, değiştikten sonra ...'a haber verilir ve ... sadece kontrolünü sağlar, normal dönemde fatura tahakkukunu otomatik sayaç okuma sistemi (...) dediğimiz sistem üzerinden uzaktan yapılmaktadır, personelin bizzat gidip sayaç okuyarak fatura düzenlemesi söz konusu değildir" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 27/12/2022 tarihli duruşmasında davalı tanığı ... beyanında; "Ben ... 'ta 9 yıldır çalıştım, 12/09/2022 tarihinde iş akdime son verilmiştir, ben neredeyse her bölgede saha kaçak mobil ekip teknikeri olarak çalıştım, 03/02/2022 tarihinde Esenyurtta bulunan adrese gittik, olayı hatırlıyorum, tutanağı ben hazırladım, Osos ihbarına istinaden iş yerine gittik, teknik sorumlumuz ... bize osos evrakını çıkardı, evraka istinaden iş yerine gittik, iş yerine gittiğimizde akım trafosunun ucunun açık olduğunu tespit ettik, gittiğimizde ucu açık şekilde bulunuyordu, sıkıntıyı düzeltip mühürledik, abonenin de imzasını aldık ve ne yapılması gerektiğini söyledik, tutanak üzerinde bulunan ismimin altındaki imza bana aittir, bildiklerim bundan ibarettir, ...'ın yaklaşık 5 milyon abonesi bulunmaktadır, özellikle ticari iş yerlerinde denetim zor olduğu için sayacın üzerine takılan araç vasıtasıyla bilgisayar üzerinden denetim işlemini gerçekleştirmektedir, özellikle akım 3 fazdan 1 faza geçmiyorsa sıkıntı var demektir, bu şekilde yapılan denetim sonucunda osos evrakı hazırlanarak bizzat iş yerine gidip denetim yapıyoruz ayrıca kaçak elektrik olup olmadığı da bilgisayar üzerinden yapılan yukarıda bahsetmiş olduğum sistemde anlaşılmaktadır, tutanağın düzenlediği tarihler de kaçak elektrik tespitinde prim alınması yoktu, akım trafosunu düzeltirken akımı arttırmıyoruz zaten tespit esnasında video kaydına alınıyor, dosya bazında da alınması gerekir ayrıca hesaplama yapılırken sözleşmede belirtilen güç neyse ona göre hesaplama yapılır benim vermiş olduğum akımın herhangi bir önemi yoktur" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.
DELİLLER: Arabuluculuk son tutanağı, Kaçak elektrik tespit tutanağı, 07/02/2022 tarihli ... fatura seri no'lu, 126.804,02-TL tutarlı kaçak elektrik faturası, tanık beyanları, tahakkuk dosyası, bilirkişi raporu kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, İİK 72.maddesine dayalı menfi tespit ve istirdat talebine ilişkin olup dava konusu borç kaçak elektrik kullanımından kaynaklanmaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkilinin ... sözleşme hesap numaralı elektrik sayacına ilişkin olarak 03/02/2022 tarihinde kaçak elektrik kullandığı gerekçesiyle usulsüz kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini ve akabinde 07/02/2022 tarihli ... fatura seri numaralı 126.804,02 TL kaçak elektrik kullanım bedeli faturasının düzenlendiğini, müvekkilinin elektriğinin kesilmesi halinde ticari itibarının sarsılacak olması nedeniyle fatura bedelinin ödendiğini, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığını belirterek borçlu olmadığının tespiti, kaçak kullanım cezasının iptali ve borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 127.125,00 TL'nin ödeme tarihi olan 21/02/2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kaçak elektrik kullanım tespiti ve tahakkukunun mevzuata uygun olduğunu, kurum işlemlerinde herhangi bir hata bulunmadığını, müvekkil kaçak kontrol ekipleri tarafından yapılan kontrollerde ... seri sayaca R fazının akım trafosunun S1 ucunun çıkık olduğunu, bu şekilde eksik kayıt yaptırdığının tespit edildiğini, buna istinaden kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiğini, ve tutanak karşılığı 126.804,02 TL kaçak elektrik faturasının düzenlendiğini,. fatura bedelinin doğru hesaplandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir
Kaçak elektrik tespit tutanakları, düzenlendiği tarih itibariyle maddi olgulara ilişkin tespitleri içermekte olup, aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan belgelerdendir. Tutanağın aksinin iddia edilmesi halinde bundan kendisine hak bahşeden kişinin aksini ispat etmesi gerekir. (Yargıtay 3. HD 2019/6017 Esas- 2020/... Karar nolu, 01/07/2020 tarihli, 2020/2109 Esas- 2020/3340 Karar nolu 24/06/2020 tarihli, 2019/4862 Esas- 2020/305 Karar nolu 16/01/2020 tarihli ilamı)
Mahkememizce kaçak elektrik tespit tutanağında isim ve imzası bulunan davalı tanıkları ... ve ... dinlenmiş olup, davalı tanıkları beyanlarında 03/02/2022 tarihinde davacı şirkete ait sayaca bağlı cihazın uyarı vermesi üzerine denetim ve kontrollere gittiklerini, yapılan denetimde sayaca ait R fazının akım trafosunun S1 ucunun çıkık olduğunu ve bu nedenle fazla kayıt yapmadıklarını tespit ettiklerini, akım trafosunun kablolarına kendileri tarafından yapılmış bir müdahale söz konusu olmadığını, tutanak altındaki isim ve imzanın kendilerine ait olduğunu beyan etmişler, tanık beyanları ile kaçak elektrik tespit tutanağındaki tespitlerin birbiriyle uyumlu olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Elektrik Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 11/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacının, sayacın akım trafosunun R-Fazının S1 ucunu çıkartıp sözü geçen fazda kayıt yapmasını engellediği 03.02.2022 tarih ve ... sayılı kaçak elektrik tutanağıyla tespit edilmiş olup Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42. Maddesindeki; “Perakende satış sözleşmesi mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle elektrik enerjisi tüketilmesi kaçak elektrik enerjisi tüketimi sayıldığından dava konusu somut olayın kaçak elektrik enerjisi tüketimi olduğu kanaatine varıldığı, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 45. Maddesinde; “Kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; son endeks okuma ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir. Belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır” hükmü yer alıp dava konusu somut olayda; kaçak tespit tarihi 03.02.2022, kaçak tespit tarihinden önceki son endeks okuma tarihi 31.01.2022, kaçak başlangıç tarihi 15.12.2021 olduğundan; 31.01.2022-03.02.2022 arasındaki 3 günlük süre kaçak tüketim süresi ve 15.12.2021-31.01.2022 arasındaki 47 günlük süre de ek tüketim süresi olarak belirlendiği, buna göre, 31.01.2022-03.02.2022 arasındaki 3 günlük kaçak tüketim bedeli kaçak tarife fiyatlarıyla, 15.12.2021-31.01.2022 arasındaki 47 günlük ek tüketim bedeli de normal tarife fiyatlarıyla hesaplanacak olup davalı şirket, yönetmeliğin 46. Maddesi gereğince; kaçak tüketim bedelini tarifenin 1,5 katı ile hesaplaması gerekirken, mükerrer kaçak tüketimine ilişkin 2 katı ile hesaplama yapmış olup bu nedenlerle davalı şirketin hesapladığı 126.804,02 TL bedel kadri maruf olmadığı, davacının kullandığı kaçak tüketim bedeli 5.628,74 TL, davacının kullandığı ek tüketim bedeli 48.874,58 TL olup davacının kullandığı toplam tüketim bedeli 54.503,32 TL olup davacı ... Ltd. Şti.’nin kullandığı elektrik enerjisinin bedeli 54.503,32 TL olduğundan, davalı ... A.Ş.’nin tahsil ettiği 126.804,02 TL’nın 72.300,70 TL’nı dava tarihinden itibaren işleyecek %9 yasal faiziyle beraber davacı ... ve Ticaret Ltd. Şti. iade etmesi gerektiği" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazlarını ayrıntılı olarak irdelenip değerlendirilmesi bakımından ek rapor tanzimine karar verildiği, elektrik mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen23/04/2023 tarihli ek raporda taraf vekillerinin itirazlarının karşılandığı ve kök rapordaki görüşün korunduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, sayacın akım trafosunun R-Fazının S1 ucunu çıkartıp sözü geçen fazda kayıt yapmasını engellediği 03.02.2022 tarih ve ... sayılı kaçak elektrik tutanağıyla tespit edildiği, dinlenen tanık beyanları ile kaçak elektrik tespit tutanağındaki tespitlerin doğrulandığı, davacı tarafça akım trafo kablolarına davalı tarafça müdahale edildiği itirazında bulunmuşsa da bu hususta ispata elverişli delil ibraz edemediği, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42. Maddesinde “Perakende satış sözleşmesi mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle elektrik enerjisi tüketilmesi" kaçak elektrik enerjisi tüketimi sayıldığından dava konusu somut olayın kaçak elektrik enerjisi tüketimi olduğu, Mahkememizce alınan bilirkişi kök ve ek raporunda Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca emsal Yargıtay Kararları doğrultusunda düzenlenen 03/02/2022 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağına istinaden yapılan hesaplama neticesinde kaçak tüketim miktarı bedeli 54.503,32 TL olarak hesaplandığı ve bilirkişi kök ve ek raporu yeterli teknik inceleme ve değerlendirme içermekte olup hükme ve yargısal denetime de elverişli görülmekle hükme esas alınmış olup davacı taraf davalı tarafa 21/02/2022 tarihinde ihtirazi kayıtla ödeme yapmış ve davacının kullandığı toplam tüketim bedeli 54.503,32 TL olduğundan, davacının 07/02/2022 tarihli ... seri numaralı 126.804,02 TL kaçak elektrik kullanım bedeli faturasından kaynaklı olarak İİK 72. Maddesi uyarınca davalıya 72.300,70 TL borçlu olmadığının tespiti ile, 72.300,70 TL'nin ödeme tarihi olan 21/02/2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
2-Davacının 07/02/2022 tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım bedeli faturasından kaynaklı olarak İİK 72. Maddesi uyarınca davalıya 72.300,70 TL BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİ ile, 72.300,70 TL'nin 21/02/2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 4.938,86-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 2.170,98-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 2.767,88-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 11.568,11-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 9.200,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvuru harcı ve 2.170,98-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.251,68-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 1.500,00-TL Bilirkişi ücreti ve 267,00-TL posta giderinden ibaret toplam 1.767,00-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 1.004,96-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafça yapılan 120,00 TL tanıklık ücretine ilişkin yargılama giderinin kabul red oranına göre 51,76 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, kalan kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
9-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin kabul red oranına göre 750,73-TL'sinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 569,27-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
10-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 06/06/2023
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*