T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/197 Esas
KARAR NO: 2022/474
TALEP: Zayi Belgesi Verilmesi
TALEP TARİHİ: 29/03/2022
KARAR TARİHİ: 05/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Talep eden şirket yetkilisinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Şirketinin bulunduğu siteye ait ... Sok. .... B Blok no: ... adresindeki otoparkta park halinde bulunan ... plakalı aracımın bağaj kısmından; şirketine ait çanta ve çanta içindeki şirketime ait karar defteri çalındığını, durumun anlaşılması üzerine 25.03.2022 tarihinde İstanbul ... İlçe Emniyet Müdürlüğü ... Polis Merkezi Amirliğine gidilerek şikayette bulunulduğunu, 2022/... olay yıl-no olarak kayıt altına alındığını, çalınan evraklarım zayi olduğundan TKK madde 82, (7) numaralı fıkra uyarınca çalınan şirketine ait karar defterine zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER: ... Polis Merkezi Amirliği 2022/...
tahkikata evrakı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Hukuki niteliği itibariyle, zayi belgesi verilmesi isteğine ilişkindir. Dava TTK 82/7 maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrar ise tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü içermektedir.
TTK 18/2 maddesi "Her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir" hükmünü içermektedir.
Tacir basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklamalı ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri ihtimam ile yerine getirmelidir. TTK 82 ve 18. Madde kapsamında yapılan değerlendirmede; tacirin basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri ihtimam ile yerine getirmesi gerekmektedir.
Davacı şirket yetkilisi şirketin zayi olduğunu belirttiği karar defterinin şirketin otoparkında park halindeki aracından hırsızlık yolu ile zayi olduğu öne sürülmüştür. Davacı şirket yetkilisi ... Polis Merkezi Amirliğine şikayet yoluna başvurmuş, celp edilen tahkikat evraklarında olayın failinin bulunamadığı anlaşılmıştır. Davacı şirket yetkilisi kolluğa vermiş olduğu ifadesinde ve duruşmamızda alınan beyanında şirket karar defterinin çalındığı aracında herhangi bir zorlamanın bulunmadığını, kapının açık olduğunu, muhtemelen çocuğunun araç kumandasını basmak suretiyle aracın kilidini açtığını ve hırsızlığın bu şekilde meydana geldiğini beyan etmiştir.
Tacirin TTK'nın 82/7 maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması gerekmektedir. Dava konusu defterin şirketin otoparkında araç içerisinde bırakıldığı ve aracın kilidinin açılmış olduğu dikkate alındığında, defter ve belgelerin korunması için gerekli özenin gösterilmediği, defterleri özenle saklama yükümlülüğüne uygun davranılmadığı, (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi13. Hukuk Dairesinin 2021/2100 E. 2022/696 K. Sayılı ilamı) tacirlerin ticari kayıt ve belgelerinin şirket merkezlerinde güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza etmeleri gerektiği, bu itibarla basiretli bir tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve müstenidatı belgelere gereken özen ve ihtimamın gösterilmesi gerektiği, davacının özen ve yükümlülüğünü ihlal ettiği ve davacının muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı, kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı dikkate alınarak TTK 82/7 maddesi gereği zayi kararı verilmesi koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış olmakla davanın reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2021/863 E. 2021/838 K. Sayılı ilamı)
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Talep eden tarafça zayi belgesi isteminin REDDİNE
2-Yeteri kadar harç alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Talep eden tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde talep eden tarafa iadesine,
Dair talep eden şirket yetkilisinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile ...Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/07/2022
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*