T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/198 Esas
KARAR NO: 2024/249
DAVA: Menfi Tespit (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 29/03/2022
KARAR TARİHİ: 20/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'ün, Avustralya'da yaşadığını, müvekkilinin 21/09/2019 tarihinde Türkiye'ye geldiğini, 05/10/2019 tarihinde Avustralya'ya gittiğini, müvekkilinin tüm dünyayı saran salgın hastalık nedeniyle 01/12/2021 tarihine kadar Türkiye'ye gelemediğini, 01/12/2021 tarihinde Türkiye'ye geldiğinde, davalı ... Kargo tarafından aleyhine İstanbul... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasıyla icra takibi yapıldığını öğrendiğini, müvekkili ...'ün, yurtdışında olması nedeniyle aleyhine yapılan icra takibinden bilgisi olmadığını, 25/09/2020 tarihinde yapılan tebligat neticesinde borcu olmadığı halde icra takibinin şeklen kesinleştiğini, davalının icra dosyasına takip dayanağı olarak 20/01/2020 tarihli asıl alacak 120.824,68 TL yazılı olduğunu ancak borca dayanak belge sunmadığı veya belge ibraz edilmediği görüldüğünü, davalı firmayla görüşen müvekkiline borcunun yasal dayanağı da açıklanmadığını, alacağın dayandığı belgelerin muhakkak suretle takip talebi ve ödeme emrinde olması gerektiğini, eğer bu belgeler yoksa ispat yükünün davalı/alacaklıda olduğunu, bu ispat için mutlaka yazılı belge olması gerektiğini, müvekkilinin yurtdışında yaşadığını ve davalı ... Kargo ile bir alışverişi olmadığını, dosyada diğer borçlu olan... ile davalı firma arasındaki ilişkiyi bilmediğini, bilebilecek durumda da olmadığını, diğer borçlu ile birlikte neden aleyhine icra takibi yapıldığını da anlamadığını, müvekkilinin yurtdışında olması nedeniyle icra takibi kesinleştiğini, müvekkilinin davalı firmaya bir borcu olmadığını ve buna rağmen aleyhine icra takibi yapıldığını, yapılan icra takibinin kötü niyetli olduğunu, tüm bu sebeplerle; diğer yasal hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasına borcu olmadığının tespitine, davalı aleyhine asıl alacak olan 120.824,68 TL'nin %20 sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; İlgili icra takibinde uygulanan takip muameleleri hukuka uygun olarak yerine getirildiğini, başlatılan ilgili icra takibinin, mevzuaten uygun olarak ikame edildiğini, yapılan sağlayıcı nitelikteki takip işlemleri ile de hukuka uygun olarak yerine getirildiğini, davacı tarafın yurt dışında olması nedeniyle ödeme emrine itiraz edemediğini belirtmişse de ödeme emri usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, icra dosyasında mevcut olan tebliğ mazbatasında davacı her ne kadar yurt dışında olduğunu iddia etse de geçiçi olarak işte olduğu komşusu Dilek BOZKIR tarafından beyan edildiğini, kendisinin imzadan imtina etmesi üzerinde TK. uyarınca 21. madde uyarınca tebligat muhtara bırakıldığını, davacı yanın dava dilekçesinde müvekkili şirket ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını belirttiğini, ancak müvekkili şirketin, davacı ile aralarındaki kargo sözleşmesindeki taşıma taahhüdünü özen ve ivedilikle yerine getirdiğini, yapılan taşıma işlemleri neticesinde faturalar kesildiğini, buna karşılık davacı, müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilmiş olan taşıma hizmetine karşılık olarak ödenmesi gereken ücreti ödemediğini, bu fatura değerlerinin toplamının 120.000,00-TL olarak çıktığını, müvekkili şirket ifa yükümlülüğünde olduğu kendisine verilen kargoları tam ve özenle taşıma olan tüm edimleri eksiksiz bir şekilde yerine getirmiş olmasına rağmen davacı taraf tek yükümlülüğü olan para verme edimini gereği gibi ifa etmediğini, bu davaya ve ilgili icra takibine konusu faturaların çoğu e-arşiv fatura olarak düzenlendiğinden e-arşiv fatura uygulaması kapsamında oluşturulan faturalar elektronik mali mühür ve zaman damgası ile imzalanarak elektronik ortamda arşive alındığını, bu sebeple mahkemeye sunulan faturaların asıl niteliğinde olduğunu, e-arşiv fatura kapsamında elektronik belge biçiminde oluşturulan faturaların davalı tarafa hem elektronik ortamda hem de fiziken teslim edildiğini, dava dilekçesinin ekinde yer alan faturaların üzerinde de not olarak yazdığı üzere e-arşiv izni kapsamında elektronik ortamda iletildiğini, söz konusu e-arşiv faturaların ulaştırılması sorumluluğu Türkkep üzerinde olduğunu, müvekkili şirket tarafından bahse konu alacağın tahsili amacıyla davacı taraf ile defalarca iletişime geçmiş olsa da bu borcu ödemekten kaçındıklarını, bunun neticesinde müvekkili şirket tarafından İstanbul... İcra ... Esas numaralı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından bu takibe kötü niyetli olarak itiraz edilmesi neticesinde takibin durduğunu, bu doğrultuda, davacı tarafından haksız ve alacağı sürüncemede bırakmak amacıyla takibe yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin faturaya ilişkin edim borcunu yerine getirmesine rağmen davacı tarafından bedel ödeme borcu tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmediğini, tüm bu sebeplerle; davacının iddialarının hukuki mesnetten uzak ve dayanaksız olması nedeniyle öncelikle tedbir talebinin ve davanın esastan reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı yan üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, ... Ticaret Odası'ndan gelen davacının gerçek kişi tacir kaydı olmadığına ilişkin müzekkere cevabı, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davacının gerçek kişi tacir kaydı olmadığına ilişkin müzekkere cevabı, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davacının yıllık gelir vergi beyannamesini ve sicil kayıtlarını gösterir müzekkere cevabı, ...A.Ş.'den gelen ..., 1..., 1Z61YU051D944012233, ..., ..., 1Z61YU051D943883723, ... takip numaralı kargoların teslimat bilgileirnin yazılı olduğu sistem sorgu ekran görüntüleri ve inovasyon belgelerini içerir müzekkere cevabı, bilirkişi kök ve raporu ile tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, davalı tarafça davacı aleyhine başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı icra dosyasından kaynaklı olarak davacının borçlu olmadığının tespiti ve kötü niyet tazminat talebinden ibarettir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Avustralya'da yaşadığını, en son 21/09/2019 tarihinde Türkiye'ye geldiğini ve 05/10/2019 tarihinde Türkiye'den ayrıldığını, yaşanan salgın hastalık sebebiyle de 01/12/2021 tarihine kadar Türkiye'ye gelmediğini, davalı ile herhangi bir alışverişi olmadığını, icra dosyasındaki diğer borçlu ile davalı arasındaki ilişkiyi bilmediğini belirterek, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle; usulüne uygun icra takibi yapıldığını, davacı ile aralarında kargo taşımacılığına ilişkin sözleşme düzenlendiğini, üzerine düşen taşıma taahhüdünü yerine getirdiğini, ancak taşıma karşılığı düzenlenen faturaların karşılığının davacı tarafından ödenmediğini, bu sebeple kötü niyetle açılan davanın reddine ve davacının kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davalı/alacaklı tarafından davacı/borçlu aleyhine 120.824,68-TL borcun ödenmesi amacıyla 17/09/2020 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 25/09/2020 tarihinde tebliğ edildiği, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir bilirkişi ve Taşımacılık Uzmanı Bilirkişi tarafından 13/10/2022 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Dava konusunun, taraflar arasında davalı tarafından akdedildiği iddia edilen taşıma sözleşmesinden kaynaklı düzenlenen faturalardan dolayı davacı yanın borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğu, Davalının 2019-2020 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfının mahkemeye ait olduğu, Davalının incelenen ticari defterlerine göre; dava tarihi olan 29.03.2022 itibariyle davacı yandan 120.824,68 TL alacaklı olduğu, ...Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 13.04.2022 tarihli müzekkereye cevap yazısı ile;... vergi kimlik numaralı...'ün 03.12.2021 tarihinden itibaren “Belirli bir mala tahsis edilmemiş mağazalardaki bir başka ülkeyle yapılan toptan ticaret” faaliyeti nedeniyle vergi kaydının olduğu, bilanço usulüne göre defter tuttuğunun beyan edildiği, davacının dava dilekçesinde ...Kargo ile bir alışverişi olmadığını beyan ettiği ancak davalının ticari defter incelemesinde 02.10.2019 tarihinde 6.155,52 TL davacı tarafından ödendiğine dair kaydın mevcut olduğu, davacının dava dilekçesinde... Kargo ile bir alışverişi olmadığını, dosyada diğer borçlu olan ... ile davalı firma arasındaki , icra takibi kötü niyetli olduğunu belirtmekte olduğunun görüldüğü, Avusturalya ülkesine ... Kargo ile gönderilen Kargoların ... kanalı ile gitme zorunluluğu bulunduğu, ... Kargonun ve diğer kargo şirketlerine ilişkin Kargo gönderilerinin ... tarafından taşındığının bilindiği, dava dosyasında Avusturalya ülkesinde bulunan... ve onun belirlediği ...Shop ... adresine emtialar kargo ile taşındığı görülmekle davaya konu anlaşmazlık faturalarına ilişkin taşımaları...fişlerinden takip edilmekte olduğu, davacı her ne kadar İcra Dosyasındaki takibinde - diğer borçlu olan ...ile firma arasındaki ilişkiyi bilmediğini belirtse de faturalar altında... isminin gönderilen emtiaların... olduğunu tasdik eden otorite olarak kabul edilmekte olduğu, hava yolu kargo taşımacılığında kullanılan 'taşıyıcı' kavramı, sözleşme gereğince kargoyu iki nokta arasında hava yolu vasıtasıyla taşınmasından sorumlu işletme olarak yer aldığı, burada da bu şirketin ... olduğu, Uluslararası hava yolu kargo taşımasıyla ilgili Varşova Konvansiyonu ile bu konvansiyonu değiştiren Lahey Protokolü'nün hangisinin sözleşmede uygulanacağı belirtilirse, o kuralların geçerli olacağı, dava konusu taşımaya ilişkin ... Kargonun taşıma işlemlerini tamamlamış olduğu, alıcı (Davacı) adına fatura düzenlediği, sonuç olarak davalı şirketin ticari defterlerinde davacıdan 120.824,68 TL alacaklı olduğu, taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığı, alacağı oluşturan 8 adet faturaya konu hizmetin verildiğine ilişkin...fişlerinin ispatlayıcı belge olarak kabul edilmesinin takdiri mahkemeye ait olduğu, ... fişlerinin kabulü halinde ... Kargo Tarafından Avusturalya ülkesine yapılan taşımaya ilişkin davalı şirketin sunmuş olduğu cari hesap hareketlerine göre dava tarihi olan 29.03.2022 itibariyle davacı yandan 120.824,68 TL alacaklı olduğu gözlemlenmiştir.," şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Düzenlenen bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş , davacı yanın bilirkişi raporuna itiraz etmesi üzerine dosya ek rapor düzenlenmek üzere yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş, yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir bilirkişi ve Taşımacılık Uzmanı Bilirkişi tarafından 15/02/2024 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda kök rapordaki kanaatlerinin değişmediği anlaşılmıştır.
Menfi tespit davası kişinin dava tarihi itibariyle gerçekte borçlu olmadığının tespiti amacıyla açılan aslında olumsuz bir tespit davasıdır. Menfi tespit davalarında dava tarihi itibariyle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti gerekir. Menfi tespit davalarında haklılık durumu dava tarihi itibariyle belirlenir.
Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir. Davalı hangi hukuki ilişki nedeniyle ne miktarda alacaklı olduğunu usulüne uygun delillerle ispatlamak zorundadır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafça icra takibinde 120.824,68-TL cari hesap ekstresine dayalı olarak davacı taraf aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu davacı tarafça taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, kargo taşımacılığına ilişkin herhangi bir sözleşme yapılmadığı iddiası ile borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olarak dava açtığı, mahkememizce incelenen davalı defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak düzenlendiği ve sahibi lehine delil niteliğini taşıdığı, incelenen davalı ticari defter ve kayıtlarına göre davalının dava tarihi olan 29.03.2022 itibariyle davacı yandan 120.824,68 TL alacaklı olarak göründüğü, davacının kayıtlı olduğu vergi dairesine yazılan müzekkere cevabında davacının belirli bir mala tahsis edilmemiş mağazalardaki bir başka ülkeyle yapılan toptan ticaret faaliyeti nedeniyle vergi kaydının olduğunun anlaşıldığı, ... A.Ş'ye ve... Kargo ...ve ...A.Ş'ye yazlan müzekkere cevaplarında dava konusu faturaların içeriğini oluşturan emtiaların taşındığına ilişkin ... fişlerinin bulunduğu anlaşıldığından bu haliyle davalı taraf davacıdan alacaklı olduğunu ispat etmekle davacı yanın davalı ile taşımacılığa ilişkin bir ticari ilişkisinin bulunduğu anlaşılmakla davacı tarafça dvaalıya borçlu olmadığına dair açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalının kötüniyet tazminatı talebi yönünden; İİK. 72/4 Maddesinde;'' (Değişik fıkra: 09/11/1988 - 3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./15.md.) yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez,'' hükmü düzenlenmiş olup Davalı lehine kötüniyet tazminatının koşullarından biri ihtiyati tedbir kararının uygulanması olduğundan Mahkememizce davacı lehine ihtiyati tedbir kararı verilmediğinden davalı yanın kötü niyet tazminat talebin reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı Tarafça Açılan Davanın REDDİNE,
2-Koşullar oluşmadığından davalı yanın Kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın peşin yatırılan 2.063,39-TL harçtan mahsubu ile fazladan alınan 1.635,79-TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 19.332,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 20/03/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.