T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/213 Esas
KARAR NO: 2024/320
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 05/04/2022
KARAR TARİHİ: 26/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 05/04/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı ... ... ...'nın, ... A.Ş.'nin 9650 hisse sahibi ile ortağı olduğunu şirketin diğer ortaklarının %30 hisse sahipliği ile ... ..., %20 hisse sahipliği ile ... ...'nun %100 hissedar olduğu ... Gıda olduğunu, davacıya ... ... tarafından ortaklık teklif edildiğini, davacının aktif ve yerleşik faaliyet gösteren işletmeyi bildiğinden işbu ortaklık teklifini kabul ettiğini, davacının ... ... ... ilk olarak 04.02.2016 tarihli hisse devir sözleşmesi ile ... ...'ın %20 oranındaki nama yazılı hissesini devraldığını, işbu hisse ile %20 davacıya, %50 ... ...'nun %100 sahibi olduğu ... gıdaya, %30 hissenin de ... ...'a ait olduğunu, daha sonra ... ile davacı arasında imzalanan hisse devir sözleşmesi uyarınca ... Gıda'nın ...'daki %30 oranında nama yazılı hissesi de 24.06.2016 tarihinde davacı ... ... ... ya devredildiğini, hisse devirlerinin devreden hissedar ... Gıda ve ... yönetim kurulu tarafından onaylandığını, usulüne uygun pay defterine kaydedildiğini, davacının %50 hisse oranına ulaştığını, davacının İstanbul dışında ikamet etmesi sebebi ile Yönetim Kurulu başkan yardımcısı olarak davacının oğlu ... ... ...'nın atanmasını istediğini, bunun üzerine ... ... ...'nın yönetim kurulu başkan yardımcısı, ... ...'ın yönetim kurulu başkanı, ... ...'nun yönetim kurulu üyesi olduğunu, ... ... ...'nın usulsüz işlemler tespit ettiğini, ihtarnameler gönderdiğini, yönetim kurulu üyelerinin bunu üzerine 24.08.2016 tarihinde usulsüz Yönetim Kurulu toplantısı ile ... ... ...'yı azlederek ... atadıklarını, 03.10.2017 tarihine ... Cumhuriyet Başsavcılığına nitelikli dolandırıcılık, resmi ve özel belgede sahtecilik suçlarını işledikleri bahisle ... ..., ... ... ve ... ... hakkında şikayette bulunulduğunu, ... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde görülen Sorumluluk ve Tazminat davası kapsamında toplanan deliller vasıtası ile davalı şirket ... ile ilgili olarak şirketin tamamen pasif hale getirmek amacı ile ... ... isimli restoranın işletme ruhsatını devrettiğinin anlaşıldığını, anılı restoranın ...'nın tek işletmesi ve tek gelir kaynağı olduğunu, davacının %50 hissesine sahip olduğu ve dava konusu devir işlemine ilişkin genel kurul kararın davacının olumlu oyu olmaksızın işlemin butlan olduğunu, satışın yapılabilmesi için ortaklar genel kurul kararı alınması gerektiğini, bu durumda ... şirketinin gelir elde etmeyen zarar eden şirket haline geldiğini, 08.07.1997 tarih ... sıra numaralı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının huzurdaki davada verilen karar kesinleşene kadar üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi ve ruhsatın ... tarafından kullanılmasının durdurulması için ihtiyatı tedbir kararın verilmesini, çalışma ruhsatının 05.10.2016 tarihinde ... A.Ş den ... A.Ş.'ye devrine ilişkin butlanla malul olduğuna, geçersiz olup ruhsatın ... ya ait olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıların üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Gıda vekili tarafından sunulan 11/05/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu işlemle ilintili ... sıra nolu İş Yeri Açma ve Çalışma ruhsatı davalı ... gıda tarafından kullanılmamakta olup bu sebeple davanın öncelikle husumet yokluğu nedeniyle davalı ... gıda şirket yönünden reddinin gerektiğini, davacı dava dilekçesinde özetle ... Sokak No: ... İstanbul adresinde bulunan faaliyet konusu içkili lokanta olan işletmenin ... sıra nolu İş Yeri Açma ve Çalışma ruhsatının davalı ... tarafından 05.10.2018 tarihli işlemle davalı şirket ... A.Ş.'ye devrine ilişkin işlemin butlan olduğunun tespitini talep ettiğini, davacının talebinin reddinin gerektiğini, davalı ... Gıda Ticaret A.Ş. tek ortaklı bir anonim şirketi olduğunu, davalı şirket dava dilekçesinde bahsi geçen '... ...' isimli işletmenin sahibi olup işbu cevap dilekçesinin ekinde sunduğunu, 09.05.2017 tescil tarihli Marka Tescil Belgesi ile ... marka numaralı '... ...' markasının sahibi olduğunu, davacının iddia ve beyanları tamamen gerçek dışı olduğunu, davalı ... Anonim Şirketi 01.10.2018 Tarihli kira sözleşmesi ile kiracı olarak bulunduğu ... Sokak No: ... Şişli İstanbul adresinde bulunan marka sahibinin de kendisinin olduğu ... ... isimli işletmenin sahibi olup ... Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen 15.10.2018 tarihli ... numaralı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı ve ... Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından düzenlenen 23.10.2018 tarihli, ... kayıt numaralı İşletme Kayıt Belgesi ile ticari faaliyetine devam ettiğini, davalı şirket ... A.Ş dava dilekçesinde yer alan tüm tartışmaların dışında olup usul ve yasalara uygun olarak ticari hayatına devam ettiğini, bu sebeplerle dava konusu işletme ruhsatı ile ilişiği bulunmayan davalı ... gıda açısından davanın reddi talep etmiştir.
Davalı ... vekili tarafından sunulan 26/05/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... ... ... ile davalı ... arasında ortaklık ilişkisi değil bir borç ilişkisi mevcut olduğunu, yönetim kurulu başkan yardımcısı olarak görev yapan ... ... ...'nın yönetim kurulu üyesi olması 1219 sayılı tababet ve şuabatı san'atlarının tarzı icrasına dair kanun'a göre mümkün olmadığını, davacının söz konusu ruhsat devri işleminin "önemli miktarda şirket varlığının toptan satışı" niteliğinde olduğu ve bu nedenle genel kurul kararı gerektiği iddiası gerçeği yansıtmadığını, ... yönetim kurulu üyeleri ... ... ve ... ...'ın şirket yönetiminde hukuka aykırılıklar ve usulsüz işlemler yaptığı bu nedenle şirketin zarara uğradığı iddiaları tamamen gerçek dışı olup hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının davalı ... şirkette pay sahibi olduğu tarihten sonra diğer ortakların işlemleri nedeniyle şirketin büyük ölçüde zarara uğradığı iddiası kabul edilemeyeceğini, davaya konu işletme ruhsat devri sözleşmesi hukuka uygun olup herhangi bir usulsüzlüğün bulunmadığını, davacının açmış olduğu davanın esastan reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Ticari defter kayıtları, Genel kurul karar defterleri, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyası, Yazışmalar, Kira sözleşmesi, Ruhsat, Bilirkişi raporu, Bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı.
Serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişi ... , Gıda mühendisi bilirkişi ... ve Nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ... tarafından hazırlanan 22/03/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre; Dava konusunun, davacının ortağı olduğu davalı ... ve Ticaret A.Ş.'nin 08.07.1997 tarih ... sıra nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının davada verilen karar kesinleşene kadar üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi ve ruhsatın ... tarafından kullanılmasının durdurulması için ihtiyatı tedbir kararın verilmesini, çalışma ruhsatının 05.10.2018 tarihinde ... ve Ticaret A.Ş.'den ... Gıda Tic. A.Ş.'ne devrine ilişkin butlanla malul olduğuna geçersiz olup ruhsatın ... ve Ticaret A.Ş.'ne ait olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıların tahmiline karar verilmesini talebinden ibaret olduğu davalı ... ve Ticaret A.Ş.'nin 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalı ... ve Tic. A.Ş.'nin incelenen ticari defterlerinde; Davalı şirketin diğer davalı ... Gıda Tic. A.Ş. ile olan hesap hareketlerini 331.92 nolu Ortaklara Borçlar hesabında takip edildiği, 01.01.2022 tarihi itibariyle davalı ... ve Tic. A.Ş. şirketinin diğer davalı ... Gıda Tic. A.Ş.'ne 1.942.790,32 TL borçlu olduğu, davalı ... Gıda Ticaret A.Ş.'nin 2017, 2018, 2021, 2022 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalı ... Gıda Tic. A.Ş. şirketinin incelenen ticari defterlerinde; Davalı şirketin diğer davalı ... ve Tic. A.Ş. ile olan hesap hareketlerini 132.01.001 nolu İştiraklerden Alacaklar hesabında takip edildiği, 01.01.2022 tarihi itibariyle davalı ... Gıda Tic. A.Ş.'nin diğer davalı ... ve Tic. A.Ş.'den 1.942.790,32 TL alacaklı olduğu, ... ve Tic. A.Ş.'nin gelir tablolarından görüleceği üzere davalı şirketin Net satışlarının; 2017 yılında 4.059.822,93 TL, 2018 yılında 3.917.897,62 TL, 2019 yılında 5.353,24 TL, 2020 yılında 0,00 TL, 2021yılında 0,00 TL olduğu, Şirketin 2020 ve 2021 yıllarında satışının olmadığı, gayri faal durumda olup, ...'nın restorant gelirinden başka bir gelir kaynağının olmadığı, şirketin 2017 yılından beri zarar etmiş olduğu görülmüş olup en son 2021 yılında 17.879,85 TL zarar ettiği, Neticeten; Her iki davalı şirketin incelenen ticari defter kayıtlarının bir birleriyle örtüşmekte olduğu, ... Tic. A.Ş.'nin diğer davalı ... ve Tic. A.Ş.'den 1.942.790,32 TL alacaklı olduğu, dava konusu olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının kendi başına ekonomik bir değer ifade etmediği, işletme ancak ruhsatı alan şirket ile birlikte bir değerinin olabileceği, işletme ruhsatının hacize kabil olmayıp ekonomik değere sahip olmaması nedeni ile ekonomik yönden TTK. 408 kapsamında önemli bir varlık olduğundan söz edilemeyeceğinin görüş ve kanaatine varılmıştır.
Serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişi ... , Gıda mühendisi bilirkişi ... , Nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ... ve Nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ... tarafından hazırlanan 01/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; Davalılar arasında yapılan ruhsat devrinin, Yargıtay ve öğretideki görüşler doğrultusunda, TTK m. 408/2-f uyarınca önemli nitelikte şirket varlığının toptan satışı niteliğinde olup olmadığına ilişkin takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, sayın Mahkemece davalılar arasında yapılan ruhsat devrinin başlı başına veya bu devrin “örtülü işletme devri” sayılmak suretiyle önemli nitelikte şirket varlığının toptan satışı niteliğinde olduğuna kanaat getirilmesi halinde işlemin geçersiz olabileceği, Geçersizliğin türü bakımından Yargıtay kararlarında yokluk, kesin hükümsüzlük ve askıda hükümsüzlük sebeplerine dayanıldığı, Öğretide kabul edilen TTK m. 371/4 uyarınca üçüncü kişinin iyi niyetli olup olmadığının incelenmesi suretiyle sonuca gidilmesi halinde, davalılar arasındaki irtibat nedeniyle ruhsatı devralan ... Gıda Tic. A.Ş.'nin iyiniyetli olmadığına karar verilebileceğinin görüş ve kanaatine varılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME VE GEREKÇE
Dava, davalı ... şirketine ait 08.07.1997 tarih ... nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının devrine dair satış işleminin TTK 408 maddesi uyarınca butlanla malul olduğunun tespitine ilişkindir.
Davacı taraf; 05.10.2018 tarihinde yapılan ve ... Sok. No ... ..., Şişli/İstanbul adresinde, faaliyet konusu içkili lokanta olan işletmenin 08.07.1997
tarihinde ... sıra no ile verilmiş İşyeri Açma ve Çalışma ruhsatının ...'dan, ... Gıda’ya devri işleminin TTK m. 408/2-f'de düzenlenen "Önemli Miktarda Şirket Varlığının Toptan Satışı" niteliği taşıdığı ve önemli miktarda şirket varlığının toptan satışının şirket Genel Kurulu'nun devredilemeyen görev ve yetkileri arasında
olduğunu, Genel Kurul kararı olmaksızın yapılan ruhsat devrinin butlanla malul olduğunu, bu işlemin butlanının tespiti talep etmiştir.
Türk Ticaret Kanunun 408. maddesinde: (1) Genel kurul, kanunda ve esas sözleşmede açıkça öngörülmüş bulunan hâllerde karar alır. (2) Çeşitli hükümlerde öngörülmüş bulunan devredilemez görevler ve yetkiler saklı kalmak üzere, genel kurula ait aşağıdaki görevler ve yetkiler devredilemez: a) Esas sözleşmenin değiştirilmesi. b) Yönetim kurulu üyelerinin seçimi, süreleri, ücretleri ile huzur hakkı, ikramiye ve prim gibi haklarının belirlenmesi, ibraları hakkında karar verilmesi ve görevden alınmaları. c) (Değişik bent: 26/06/2012-6335 S.K./22.md.) Kanunda öngörülen istisnalar dışında denetçinin seçimi ile görevden alınması. d) Finansal tablolara, yönetim kurulunun yıllık raporuna, yıllık kâr üzerinde tasarrufa, kâr payları ile kazanç paylarının belirlenmesine, yedek akçenin sermayeye veya dağıtılacak kâra katılması dâhil, kullanılmasına dair kararların alınması. e) Kanunda öngörülen istisnalar dışında şirketin feshi. f) Önemli miktarda şirket varlığının toptan satışı. (3) Tek pay sahipli anonim şirketlerde bu pay sahibi genel kurulun tüm yetkilerine sahiptir. Tek pay sahibinin genel kurul sıfatıyla alacağı kararların geçerlilik kazanabilmeleri için yazılı olmaları şarttır. '' şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.
Davalıların TTSG bilgileri incelendiğinde, davalı ... ve Tic. A.Ş. merkezinin davaya konu işletmenin bulunduğu adres olan ... ... Sok. No:5/1 Şişli/İstanbul adresinden
... Mahallesi ... Aralığı Sk. No: ... ... /İstanbul adresine taşındığı, davalı ... Tic. A.Ş. merkezinin ... ... Sok. No: ... ... /İstanbul
adresinden davaya konu işletmenin bulunduğu ... ... Sok. No: ... /İstanbul adresine taşındığı görülmüştür.Dosya kapsamında toplanan delillerden somut olayda; işletmenin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının, ... Noterliğinin 05.10.2018 tarihli ve ... yevmiye no.lu onaylama işlemi ve İşletmenin Ruhsat Devri Sözleşmesi
kapsamında davalı ... ve Tic. A.Ş. tarafından davalı ... Gıda Tic. A.Ş.’ye devredildiği, ... Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... sayılı ve 10.10.2022 tarihli yazısından Davalı ... Gıda Tic. A.Ş.’nin davaya konu işletmeye ilişkin 15.10.2018 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatına sahip olduğu
anlaşılmıştır. Dava konusu olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının kendi başına ekonomik bir değer ifade edip etmediği TTK m. 408 kapsamında önemli bir varlık olup olmadığı yönünden yapılan incelemede, davalı ... ve Tic. A.Ş.’nin 2020 ve 2021 yıllarında satışının olmadığı, gayri faal durumda olduğu, ...’nın restorant gelirinden başka bir gelir kaynağının olmadığı, şirketin 2017 yılından beri zarar etmiş olduğu görülmüş, en son 2021 yılında 17.879,85 TL zarar ettiği tespit edilmiş olup davaya konu işletmenin davalı ... ve Tic. A.Ş.’nin tek gelir kaynağı, tek işletmesi olduğu, ruhsat devrini takiben şirketin zarar ederek gayri faal duruma geçtiği görülmekle davaya konu ruhsatın devri ile şirketin asli faaliyetini yürütmesinin imkansız hale geldiği, tasfiyesine sebep olacak şekilde gayri faal duruma düştüğü dikkate alındığında ruhsatın şirketin varlığını sürdürebilmesi için hayati önemi haiz olduğunun bariz bir şekilde ortaya çıktığı, dosya kapsamında ruhsatın devri sonrasında devreden ve devralan şirketlerin adres değişikliği yaparak devralan şirketin merkezini davaya konu işletmenin bulunduğu adrese taşındığı adeta taraflar arasında işletme devri niteliğinde bir işlem yapıldığı, ruhsat devri işlemi sırasında davalı ... Tic. A.Ş. yönetim kurulu üyeleri arasında ... ...’nun bulunduğu ve yönetim kurulu başkan yardımcısı sıfatıyla imza yetkili olduğu, davalı ... Tic. A.Ş. pay sahipleri arasında diğer davalı ... Tic. A.Ş.’nin olduğu, aynı dönemde davalı ... Tic. A.Ş.’nin tek pay sahipli olduğu, pay sahibi ... ...’nun aynı zamanda bu şirkette de tek yönetim kurulu üyesi olduğu anlaşılmakla şirketlerin ortaklık yapıları gereği yapılan ruhsat devrinin şirketler arasındaki ilişki sebebi ile iyiniyetli olmadığı, ruhsat devri işlemine ilişkin genel kurul izni bulunmadığı ve daha sonra yapılan işleme icazet verildiğine dair bir belgenin bulunmadığından ... Noterliğinin 05.10.2018 tarih ... yevmiye nolu onaylama işlemi ile davalı ... şirketine ait 08.07.1997 tarih ... nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının devrine dair satış işleminin TTK m. 408 kapsamında önemli bir varlık olması ve genel kurul kararı bulunmaması sebebi ile yoklukla malul olduğu anlaşılmış ve davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; ... Noterliğinin 05.10.2018 tarih ... yevmiye nolu onaylama işlemi ile davalı ... şirketine ait 08.07.1997 tarih ... nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının devrine dair satış işleminin yoklukla malul olduğunun TESPİTİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 427,60TL nispi karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 346,90-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan başvuru harcı, peşin harç, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 9.233,45TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T gereği hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana resen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar usulen okundu, anlatıldı. 15/09/2023
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır
5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.