T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/251 Esas
KARAR NO : 2025/46
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/04/2022
KARAR TARİHİ : 28/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı-karşı davalı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı Alt Yüklenici arasında 07/09/2020 tarihli “...” ile ilgili olarak sabit birim fiyatlı sözleşme akdedildiğini, davalı taraf, kararlaştırılan iş programına ve İdare ile yürütülen asıl iş programına uymadığını, hatalı ve eksik imalatlar ile birlikte yükümlendiği işi tamamlamadan iş sahasını terk ettiğini, ... 23. Noterliği ... tarih ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile; sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğinin tespit edildiği, verilen mühlet içerisinde eksik bıraktığı işleri tamamlaması gerektiği aksi halde sözleşmenin davacı tarafça tek taraflı feshi ile hatalı ve eksik işlerin sözleşme dışı 3. Firmalara namı hesabına yaptırılarak cari hesabına borç kaydedileceği hususları davalı tarafa ihtar ve ihbar edilerek eksik işleri tamamlaması adına kendisine mühlet tanındığını, ancak davalı tarafça söz konusu ihtarnameye herhangi bir dönüş yapılmadığını, tanınan mühlet içerisinde eksikliklerin giderilmesi yönünde herhangi bir eylemde de bulunmadığını, yine ... 1. Noterliği ... tarih ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı tarafa son kez mühlet verilerek eksik bıraktığı işleri tamamlaması aksi takdirde sözleşmenin feshedilerek işin 3. Firmalara namı hesabına yaptırılarak cari hesabına borç kaydedileceği davalı tarafa ihtar edildiğini, davalı taraf, işbu ihtarnamenin de gereğini yerine getirmediğini, ... 23. Noterliği'nin ... tarih, ... Yevmiye No.lu ihtarnamesi ile 07/09/2020 tarihli sözleşme feshedildiğini, davalı tarafın hatalı yaptığı ve eksik bıraktığı imalatların tespiti talebi ile davacı tarafça ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D. İş Sayılı tespit davası ikame edildiğini, dosya kapsamında yapılan keşif neticesinde 20/01/2022 tarihli Bilirkişi Raporu tanzim edilip, raporda davalı tarafça imalat ve montajı yapılmayan eksik işlerin bedeli 948.571,08 TL olarak tespit edildiğini beyan ederek; müvekkilş şirketin maruz kalacağı muhtemel hak kayıplarının ve ileride telafisi mümkün olmayacak zararların önüne geçebilmek adına davalı şirket aleyhine ihtiyati tedbir karar verilmesini, şimdilik kısmi olarak 110.000,00 TL'nin, sözleşme tarihi olan 07/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama ve vekalet ücretininin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
TALEP: Davalı-karşı davacı vekili karşı dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan ... İlçe Belediye Hizmet Binası İkmal Yapım İşi sözleşmesi kapsamında müvekkili şirketin elektrik işlerini yüklendiğini, müvekkili şirket tarafından sözleşme imzalandığı tarihten itibaren proje ve şartnameye uygun yapılması gereken işlerin geneli, malzeme işçilik dahil olmak üzere sorunsuz bir şekilde tamamlandığını, yapılan işlerin hakediş bedeli belediye tarafından kabul edilmiş ana yüklenici olan davacıya bu bedel idarece ödendiğini, sözleşmede belirlenen işlerin kapsamı işveren idarenin talepleri doğrultusunda genişletilerek müvekkili şirket asıl yükümlendiği işler yanında bir de ilave işler yapmak zorunda kaldığını, yapılan bu ilave işlerle ilgili müvekkili tarafından hakediş bedeli proje haline getirildiğini ancak ilave işler bedelinin davacı yüklenici tarafından ödenmediğini, ilave iş bedellerinin ödenmeyeceği net bir şekilde müvekkili şirkete bildirildiğini, sözleşme bedelinin dışında ilave işlerin bedeli de davacının ücret borcu kapsamında olduğunu, taraflar arası imzalanan sözleşme teklifinin “Açıklamalar” kısmında projede değişiklik olması durumunda ayrıca fiyatlandırılacağının açıkça hükme bağlandığını, ancak davacı taraf müvekkili şirkete ödeme yapmadığından dolayı sözleşme gereği edimini yerine getirmediğini, ilave iş talepleriyle ilgili arabuluculuk sürecine başvurulduğunu ancak süreç anlaşamama ile sonuçlandığını beyan ederek; şimdilik 20.000 TL'nin temerrüt tarihi olan 10/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davacı-karşı davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı-karşı davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve karşı dava etmiştir.
CEVAP: Davacı-karşı davalı vekili karşı davada cevap dilekçesinde özetle; Davalı-karşı davacının ilave işler dahi sözleşmede yükümlendiği işleri yerine getirmediğini, davalı-karşı davacının eksik bıraktığı imalatların tespiti, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş Sayılı davası kapsamında yapılan keşif neticesinde tanzim edilen 20/01/2022 tarihli Bilirkişi Raporu ile yapıldığını, mezkur raporda davalı tarafça imalat ve montajı yapılmayan eksik işlerin bedeli 948.571,08 TL olarak tespit edildiğini beyan ederek; asıl davalarının kabulüne, karşı davanın reddine karar verilemesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. iş sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, ...hakediş raporları, ... 23. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... 1. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... 23. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ...17. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası, taraflar arasında imzalanan 07/09/2020 tarihli ... İlçe Belediye Hizmet Binası İkmal Yapım İşi sözleşmesi, faturalar, keşif, bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; asıl dava yönünden davalı alt yüklenici şirketin "..." kapsamında hatalı ve eksik imalatı olup olmadığı, hatalı ve eksik imalat varsa davacı asıl yüklenicinin zararı olup olmadığı, varsa miktarı, karşı dava yönünden "..." kapsamında davalı-karşı davacı tarafından yapılan ilave işler olup olmadığı, varsa ilave işlerin bedelinin ne kadar olduğundan ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında düzenlenen 07/09/2020 tarihli sözleşme kapsamında davalı tarafın iş programına uymadığını, hatalı ve eksik imalatlarla birlikte işi tamamlamadan iş sahasını terk ettiğini, ... 23. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile eksik işlerin tamamlanması aksi halde sözleşmenin tek taraflı feshi ile davalı nam ve hesabına 3. Kişilere yaptırılacağı hususunun ihtar edildiği, ancak verilen süre içerisinde eksik işlerin tamamlanmadığını, ... 23. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini, davalı tarafın hatalı ve eksik bıraktığı imalatların tespiti için ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D.iş sayılı dosyasıyla delil tespiti yaptırıldığını, eksik işlerin bedelinin 948.571,08 TL olarak tespit edildiğini, davalı nam ve hesabına 3. Kişilere davalı tarafından eksik bırakılan işlerin yaptırıldığını ve davalı tarafın carisine borç olarak kaydedildiğini, bu nedenle ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile kısmi olarak 110.000,00 TL alacağın sözleşme tarihi olan 07/09/2020 tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 20/04/2022 tarihli ara kararı ile davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, gerekçeli ara kararın taraflara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesi ve karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından sözleşme kapsamındaki işlerin eksiksiz şekilde tamamlandığını, hakediş bedelinin belediye tarafından kabul edildiğini, davacıya bu bedelin ödendiğini, müvekkilinin ilave işler yaptığını ancak ilave işler bedelinin ödenmediğini, müvekkili tarafından yapılan imalat miktarlarının hakediş raporlarıyla sabit olduğunu, hakedişlerde davacı ve idarenin imza ve onayının bulunduğunu, yazılı hakediş raporlarının kesin delil niteliğinde olduğunu, davalının ilave işlerle ilgili hakedişi onaylamadığını ve kesilen faturayı kabul etmediğini, müvekkilinin inşaat alanında çalışmasını engellediğini, davacı tarafından yaptırılan delil tespitinin yokluğunda yapıldığını belirterek davanın reddi ile karşı dava bakımından yapılan ilave işler nedeniyle şimdilik 20.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 10/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı/karşı davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Asıl dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 23/03/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Karşı dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 02/02/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile karşı davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından dava açılmadan önce delil tespiti talebinde bulunulduğu, ... Sulh Hukuk Mahkemesinde ... D. iş sayılı tespit davası dosyası kapsamında tanzim edilen 17.01.2022 tarihli bilirkişi raporunda; ''...Yangın Algılama Sistemine ait alt yapı kablolama tesisatını yapıldığı, tavanlarda algılayıcı detektörler ile buton montajlarının gerçekleştiği ancak, sisteme ait yangın algılama kontrol paneli ve listede belirtilen diğer malzeme ve cihazların temin ve montajlarının gerçekleşmediği ... Sistemine yapı kablolama tesisatının yapıldığı, ancak sisteme ait listede belirtilen amplifikatör, projeksiyon, rack kabin iç donanımı, güç kaynağı, raf ve fan modülü gabi malzeme ve cihazların temin ve montajlarının gerçekleşmediği.. sistemine yapı kablolama tesisatının yapıldığı, ancak sisteme ait listede belirtilen Kayıt cihazı, monitör askı aparatı gibi malzeme ve cihazların temin ve montajlarının gerçekleşmediği.Kartlı Geçiş ve Güvenlik sistemine ait yapı kablolama tesisatının yapıldığı, ancak sisteme ait listede belirtilen 8 reader kapasiteli kartlı geçiş ve güvenlik sistemi saha kontrolörü, bataryaları, manyetik kontak, kart okuyucu gibi malzeme ve cihazlarının temin ve montajlan gerçekleşmediği.. .Jeneratörün yerine montajının gerçekleştiği, ancak besleme kablosunun çekilmediği ve devreye alınmadığı, Ana panolara ait topraklama kablolarının çekili olmadığı, eş potansiyel bara montajlanın gerçekleşmediği, Paratoner sistemine ait hiç bir imalat ve montajın yapılmadığı, UPS sisteminin devreye alınmadığı, Binanın giriş bölümüne ait dekoratif aydınlatma armatürünün tavana montajlı olmadığı, armatürü oluşturan parçalarının zemin üzerinde montaja hazır durumda bırakıldığı, Bazı bölümlerde farklı ölçülerde bir kısım kablo tavalarının montajlarının gerçekleşmediği, Çevre aydınlatma tesisatına ait projesinde belirtilen farklı kesitlerdeki kabloların eksik durumda olduğu, armatür montajlarının gerçekleşmediği, Özellikle giriş kat olmak üzere aydınlatma ve priz tesisatına ait anahtar ve priz montajlarının yapılmadığı, binanın elektrik tesisatına ait imalat ve montajlarının genel olarak zayıf akım tesisatı kapsamına giren malzeme ve cihazlarının temin ve montajları gerçekleşmediği tespit edildiği... sonuç olarak imalat ve montajı yapılmayan eksik işleri bedelinin (KDVDahil) 948.571,08 TL olacağı..” şeklinde rapor düzenlenmiştir. Delil tespiti raporunun davalı tarafa tebliğ edilmediği, itiraz hakkının tanınmadığı ve delil tespiti tarihinin 05/01/2022 tarihi olması nedeniyle işin bitim tarihinden çok sonra üçüncü kişilere yaptırılan işlerden sonra delil tespiti raporunun alındığı anlaşılmakla delil tespiti raporuna Mahkememizce itibar edilmemiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) talimat yazılarak dava konusu işlerin yapıldığı mahalde elektrik mühendisi bilirkişi marifetiyle keşif yapmak suretiyle davalı alt yüklenici şirketin "..." kapsamında sözleşme kapsamında yapılan işlerin ne olduğu ve miktarı, hatalı ve eksik imalatı olup olmadığı, hatalı ve eksik imalat varsa davacı asıl yüklenicinin zararı olup olmadığı, varsa miktarı, 3. Kişilere yaptırılan işlerin miktarı, karşı dava yönünden "..." kapsamında davalı-karşı davacı tarafından yapılan ilave işler olup olmadığı, ilave işler varsa sözleşme kapsamındaki işlerin sözleşmede belirlenen fiyatlar üzerinden hesaplanması, ilave iş mahiyetinde ise yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiç fiyatları ile hesaplanarak ve varsa ödemeler düşülerek davalının toplam alacak miktarının belirlenmesi hususunda bilirkişi raporu düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, talimat mahkemesince keşif yapıldığı ve elektrik mühendisi ... tarafından düzenlenen 07/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Yapılan incelemeler neticesinde; taraflar arasında fesh olan sözleşme kapsamı dâhilinde ki tüm (alt-üst yapı) elektrik işlerin tamamlanmış olduğu, söz konusu sözleşme ve eklerinin (onaylı uygulama projesi, teknik şartname vs.) kapsamı dışında davalı firmanın ilave işler yaptığı, ancak davalı firmanın söz konusu yaptığı ilave işler için idarenin (... Büyükşehir Belediyesi) onaylı herhangi bir proje-imalat değişikliği belgesinin olmadığı, davacı firma; yüklendiği "... İkmal İnşaatı Yapım İşi" kapsamında ki alt ve üst yapı elektrik işleri yapımını davalı firmaya KDV hariç 4.250.000,00 TL’ye (KDVDâhil 5.015.000,00 TL) taşero ettiği, sonrasında davalı firmanın işi tamamlamadığı, tamamlanmayan eksik işlerin tespiti ise artık yapılamayacağından, dava dosyası içerisinde ki 17.01.2022 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen 948.571,08 TL bedelin eksik iş bedeli olarak alınmasının yerinde olacağı, davacı firma eksik bırakılan işleri tamamlattırmak için KDV Dâhil 1.107.401,76 TL bedel ödediği, zararının ise (1.107.401,76-948.571,08 = 158.830,68TL) KDV Dâhil 158.830,68 TL olduğu, davalı firma her nekadar idarenin (...) onaylı herhangi bir proje-imalat değişikliği olmamasına rağmen ilave işler yaptığı, bu ilave işleri bedelinin KDV Dâhil 767.081,81 TL olduğu, davalı firmanın, sözleşme fesh olana kadar ki aldığı hakedişlerden davacı firmanın %6 oranında kesinti yaptığı, bu kesintileri toplamının 151.271,86 TL olduğu, davalı firmanın toplamda ( 767.081,81 TL + 151.271,86 TL - 158.830,68) = 759.522,99 TL) 759.522,99 TL bedel alacağı olacağı" şeklinde rapor düzenlenmiştir. ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dava konusu işlerin yapıldığı mahalde elektrik mühendisi, yapı işleri genel şartnamesine hakim bilirkişi ve sözleşme alanında uzman bilirkişi marifetiyle keşif yapmak suretiyle dosya kapsamında bulunan sözleşme, üçüncü kişiye yaptırıldığı iddia olunan sözleşme ve faturalar, ihtarnameler, delil tespit raporu, hakediş raporu, geçici kabuş ve tüm deliller değerlendirilmek suretiyle davalı alt yüklenici şirketin "..." kapsamında sözleşme kapsamında yapılan işlerin ne olduğu ve miktarı, hatalı ve eksik imalatı olup olmadığı, hatalı ve eksik imalat varsa davacı asıl yüklenicinin zararı olup olmadığı, varsa miktarı, davacı tarafça 3. Kişilere yaptırılan işlerin olup olmadığı ve miktarı, 3. Kişilere yaptırıldığı ileri sürülen işler yönünden davalı tarafça düzenlenen sözleşme kapsamında olup olmadığının belirlenmesi, karşı dava yönünden "... İşi" kapsamında davalı-karşı davacı tarafından yapılan ilave işler olup olmadığı, ilave işler varsa sözleşme kapsamındaki işlerin sözleşmede belirlenen fiyatlar üzerinden hesaplanması, ilave iş mahiyetinde ise yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiç fiyatları ile hesaplanarak ve varsa ödemeler düşülerek davalının toplam alacak miktarının belirlenmesi hususunda bilirkişi raporu düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, elektrik mühendisi ..., muhasebeci ve sözleşme alanında uzman bilirkişi ..., yapı işleri genel şartnamesi konusunda uzman inşaat mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15/09/2023 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Davacı firma davalı firmanın yarım bıraktığı işleri başka firmalara yaptırdığını iddia ettiği, dava dosyasına sunulan faturaların tarih aralığı 10/12/2021 - 20/02/2022 olduğu ve faturaların toplam bedelinin 1.107.401,81 TL olduğu, söz konusu faturaların davacı firmanın muhasebe kayıtlarında olduğu ve davalı firma carisine yansıtma kayıtları yapılarak yansıtıldığı, davalı firmanın muhasebe kaydında olmadığı, davacı firmanın defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda davalının kestiği 7 adet fatura (4.833.374,23 TL.) ve başka firmalara yaptırdığı iş bedeli olarak kesilen 6 adet faturayı (1.107.401,81 TL.) hesaplarına eklediği, toplam bedelin 5.940.776,04 TL olduğu, yapılan ödemeler, virman vb. kayıtların toplamının 4.640.229,62 TL. olduğu, sonuç olarak 1.300.546,42 TL. davacı firmanın alacaklı olduğu, davalı firmanın yaptığı iş bedeli olarak 7 adet fatura kestiği, kesilen toplam fatura bedelinin 4.833.374,23 TL. olduğu, eksiklikler tamamlandıktan sonra yapılan ilave işlerin bedeli olarak 1 adet 1.021.781,03 TL. bedelli e- fatura kestiği, davalı firmanın yaptığı toplam iş bedelinin 5.855.155,26 TL. olduğu, davacı firmanın yaptığı ödemeler, % 6 oranında yapılan hakediş kesintileri, sgk ödemeleri toplamı olan 5.155.522,36 TL. toplam fatura bedeli olan 5.855.155,26 TL.’den düşüldükten sonra 699.632,91 TL. davalı firmanın davacı firmadan alacaklı olduğu, tarafların defter kayıtlarının elektronik ortamda tutulduğu yapılan inceleme sonucunda davacının diğer taşeron firmalara yaptırdığı iş bedellerini kayıtlarına aldığı davalı firmaya virman kayıtları ile yansıttığı ve davalı firma kayıtlarında söz konusu yansıtma virman kayıtlarının olmadığı tespit edildiği, davalı firmanın ilave hakkediş bedeli olarak kestiği faturanın kayıtlarında olduğu davacı firmanın kayıtlarında olmadığı" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Davacı ve davalı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmesi ve bilirkişi raporunda hakedişlerin değerlendirilmediği anlaşılmakla dosya kapsamında bulunan sözleşme ve faturalar, ihtarnameler, delil tespit raporu, hakediş raporu, geçici kabul ve tüm deliller değerlendirilmek suretiyle Mahkememiz ara kararına uygun olarak davanın eser sözleşmesinden kaynaklı olarak alacak davası olduğu gözetilerek bilirkişi heyetine hakediş-sözleşme alanında uzman bilirkişi eklenerek bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verildiği, elektrik mühendisi ..., muhasebeci ve sözleşme alanında uzman bilirkişi ..., yapı işleri genel şartnamesi konusunda uzman inşaat mühendisi bilirkişi ... ve hakediş konusunda uzman bilirkişi... tarafından düzenlenen 03/06/2024 tarihinde düzenlenen bilirkişi ek raporuna göre; "...'nde yapılan üst yapı ve alt yapı elektrik işlerinin her iki firmanın muhasebe kayıtlarına kaydedilen fatura meblağının 4.833.374,23 TL olduğu, eksik iş bedelinin KDV dahil tutarının 948.571,08 TL olduğu, .... A.Ş. ile ...Şti. arasında akdedilen 07.09.2020 tarihli sözleşmenin feshinin ardından ... A.Ş. tarafından eksik işlerin üçüncü firmalara yaptırıldığının belirtildiği, eksik işlerin yaptırıldığı iddia edilen firmaların isimleri ile bu firmalara yaptırılan işlerin KDV dahil tutarının 1.107.401,76 TL olduğu, eksik işlerin 948.571,08 TL'ye tekabül ettiği, bu işleri tamamlattırmak için ... A.Ş. tarafından eksik işlerin üçüncü firmalara yaptırıldığı, davacı firma tarafından üçüncü firmalara KDV dahil 1.107.401,76 TL tutarında iş yaptırıldığı; bu durumda davacı...A.Ş. firmasının (948.571,08 TL - 1.107.401,76 TL =) 158.830,68 TL zararının olduğu, sözleşmenin feshinin ardından davacı ...Tic. A.Ş. tarafından üçüncü firmalara yaptırılan eksik işlere ilişkin faturalar incelendiğinde kablo, priz, priz çerçevesi, anahtar, tuş, iletken bağlantı, eriyen bant, kontrol kalemi, ledli sensör, vavien, kablo kanalı, paratoner, duman dedektörü, giriş izleme modülü, gaz dedektörü, deprem sensörü, projektör, bağlantı ekipmanları vb gibi elektrik işleri ile alakalı kalemler olduğu, dolayısıyla üçüncü kişilere yaptırıldığı ileri sürülen işlerin sözleşme kapsamında olduğu, ilave işe ilişkin davalı firma tarafından tanzim olunan hakediş bedeline ilişkin KDV dahil 1.021.781,03 TL tutarındaki faturanın davacı ...Tic. A.Ş. tarafından kayıtlara alınmadığı, ancak davacı firmanın faturaya itiraz ettiğine dair belge bulunmadığı, bilirkişi ... tarafından tanzim olunan 07.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen ilave iş miktarı olan 767.081,81 TL'den daha az miktarda, 145.041,11 TL tutarında, ilave iş yapıldığı,nyapılan iş bedelinin 4.500.875,17 TL olduğu, sözleşmenin feshi sonrasında davacı ... A.Ş. firmasının 1.107.401,81 TL tutarındaki işi üçüncü firmalara yaptırdığı, davalı ...Tic. Ltd. Şti. firması tarafından yapılan ilave iş miktarının 145.041,11 TL olduğu, toplamda yapılan iş miktarının (4.500.875,17 TL + 1.107.401,81 TL + 145.041,11 TL =) 5.753.318,09 TL olduğu, davacı ...A.Ş. firmasının defter kayıtlarında yapılan ödemeler ve virman kayıtlarının toplamının 4.640.229,62 TL olduğunun belirtildiği, davalı firmanın defter kayıtlarında davacı firma tarafından yapılan ödemeler, % 6 oranında hakediş kesintileri, SGK ödemeleri toplamının 5.155.522,36 TL olduğunun belirtildiği, hakediş kesintileri (ilk paragrafta görüleceği üzere) hesaplamaya dahil edildiğinden mükerrerlik olmaması amacıyla davacı ... A.Ş. firmasının defter kayıtlarında belirtilen meblağ olan 4.640.229,62 TL'nin yapılan iş bedelinden düşüldüğü, bu durumda davacı ...Tic. A.Ş. firmasının (5.753.318,09 TL-4.640.229,62 TL =) 1.113.088,47 TL alacaklı olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir. ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davacı ve davalı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmesi ve bilirkişi raporunda hakedişlerin değerlendirilmediği anlaşılmakla dosya kapsamında bulunan sözleşme ve faturalar, ihtarnameler, delil tespit raporu, keşifte tespit edilen hususlar, hakediş raporu, geçici kabul ve tüm deliller değerlendirilmek suretiyle Mahkememiz ara kararına uygun olarak davanın eser sözleşmesinden kaynaklı olarak alacak davası olduğu gözetilerek; asıl ve karşı dava yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılmasının istenilmesine karar verildiği, elektrik mühendisi ..., muhasebeci ve sözleşme alanında uzman bilirkişi ..., yapı işleri genel şartnamesi konusunda uzman inşaat mühendisi bilirkişi ...ve hakediş konusunda uzman bilirkişi ... tarafından düzenlenen 23/09/2024 tarihinde düzenlenen bilirkişi 2. ek raporuna göre;"Belli bir dönemde yapılan işlerin, kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak teşkil etmemek üzere geçici hakediş raporlarıyla yükleniciye ödendiği; kesin hakediş raporunun yüklenici ile olan hesabın nihai anlamda kesilmesi niteliğinde olduğu; tarafımıza tevdi edilen dosya münderacatında kesin hakedişe ilişkin evrakın yer almadığı, Mahkeme kararında hakediş dikkate alınarak değerlendirme yapılması istenildiğinden 12 nci hakediş baz alınarak değerlendirme yapıldığı, 12 nolu hakediş evrakı ışığında konu ele alındığında, taahhüt edilen işin sözleşme ve eklerinde yer alan hükümlere uygun olarak tamamlanması sonrasında yüklenici tarafından geçici kabul başvurusunda bulunulduğu dolayısıyla eksik imalatın bulunmadığı, eksik imalatın bulunmaması sebebiyle 3 üncü kişilere yaptırılan işlerin olmadığı bu duruma bağlı olarak asıl yüklenicinin zararının olmadığının değerlendirildiği, 12 nolu hakediş baz alındığında, geçici kabul başvurusunda bulunulan yani taahhüt edilen işin sözleşme ve eklerinde yer alan hükümlere uygun olarak tamamlandığı gün olarak kabul edilen 05.11.2021 tarihinden sonra davacı firma tarafından dava dışı diğer firmalara yaptırıldığı ileri sürülen işlerin davacı ile davalı arasında imza edilen sözleşme kapsamında olmadığının değerlendirildiği, bilirkişi ... tarafından tanzim olunan 07.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda 767.081,81 TL ilave iş yapıldığının belirtildiği, davalı firma tarafından tanzim olunarak davacı firmaya gönderilen ... tarihli ve ... sayılı ilave işe ilişkin faturanın KDV dahil tutarının 1.021.781,03 TL tutarında olduğunun görüldüğü, Yapılan İlave İş Miktarının Bilirkişi ... Tarafından Belirlenen 767.081,81 TL Olduğu Varsayımı Altında Davacı firma tarafından davalı firmaya 5.155.522,36 TL ödeme yapıldığının kabulü altında; davalı firmanın davacı firmadan (5.782.081,81 TL - 5.155.522,36 TL=) 626.559,45 TL alacaklı olduğu, Yapılan İlave İş Miktarının Davalı Firma Tarafından Tanzim Edilen Faturada Belirlenen 1.021.781,03 TL Olduğu Varsayımı Altında Davacı firma tarafından davalı firmaya 5.155.522,36 TL ödeme yapıldığının kabulü altında; davalı firmanın davacı firmadan (6.036.781,03 TL - 5.155.522,36 TL=) 881.258,67 TL alacaklı olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Karşı davanın kısmi dava olarak açıldığı, karşı davacı vekili tarafından karşı davanın ıslah edildiği ve 19/11/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile karşı dava dava değerini 626.559,45 TL olarak ıslah ettikleri, ıslah dilekçesinin davacı-karşı davalı vekiline tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davacı şirketin yüklendiği ... İlçesi Belediye Hizmet Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi’nde yapılacak olan üst ve alt yapı elektrik işlerinin 07.09.2020 tarihli davacı ve davalı tarafından düzenlenen sözleşme ile davalı şirket tarafından üstlenildiği, .. Belediye Başkanlığının iş sahibi, davacı şirketin asıl yüklenici, davalı şirketin alt yüklenici olduğu, sözleşme kapsamında davalı şirketin...İlçesi Belediye Hizmet Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi kapsamı içerisindeki tüm malzemeli elektrik işlerini KDV Hariç 4.250.000 TL karşılığında yapacağını taahhüt ettiği, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39. maddesine göre; Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödeneceğinin kararlaştırıldığı, ... Belediye Başkanlığı tarafından dosyaya sunulan 12 no lu hakedişin incelemesinde hakedişin iş sahibi idare ve asıl yüklenici davacı şirket tarafından düzenlendiği, 27/08/2020-31/10/2021 tarihleri arasında elektrik işlerinin yapılmış olduğu, elektrik tesisatı kapsamında yapılan iş miktarının (3.950.505,72 TL + 719.384,38 TL =) 4.669.890,10 TL olduğu, bu meblağa % 18 oranında KDV eklendiğinde yapılan iş miktarının, başka bir ifade ile idare tarafından davacı firmaya yapılan ödeme miktarının 5.510.470,32 TL olduğu, davacı ile davalı arasında düzenlenen 07.09.2020 tarihli sözleşmede işin bedelinin 4.250.000,00 TL olduğu, bu meblağa KDV eklendiğinde yapılan iş karşılığında davacı firmanın davalı firmaya 5.015.000,00 TL ödeneceğinin anlaşıldığı, 12 nolu hakediş çerçevesinde 30.09.2021 tarihi itibariyle elektrik işlerinin tamamlandığı, 12 nolu hakediş döneminin son günü olan 31.10.2021 tarihinden 5 gün sonra, 05.11.2021 tarihinde, davacı şirket tarafından idareye geçici kabul başvurusunda bulunulduğu, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 41. maddesine göre; taahhüt edilen iş, sözleşme ve eklerinde yer alan hükümlere uygun olarak tamamlandığında yüklenici idareye geçici kabulün yapılması için yazılı olarak başvuruda bulunacağı düzenlenmiş olup taahhüt edilen işin sözleşme ve eklerinde yer alan hükümlere uygun olarak tamamlanması sonrasında davacı asıl yüklenici tarafından geçici kabul başvurusunda bulunulduğu dolayısıyla eksik imalatın bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Eser sözleşmesinde kural olarak işin yapıldığını ispat külfeti yüklenicide, bedelin ödendiğini ispat külfeti iş sahibindedir. Kural olarak sözleşme kapsamında işin yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmektedir. Bunun aksi her türlü delille ispatlanabilir. Somut olayda davacı taraf işin üçüncü kişiler tarafından tamamlatıldığını iddia etmiş ise de; her zaman düzenlenmesi mümkün olan faturalar ve sözleşme dışında başkaca delil ileri sürülmediği, dava dışı ...Tic A.Ş ile davacı arasında işin bitim tarihi 30/12/2021 olan 01/11/2021 tarihli ... İlçesi Belediye Hizmet Binası üst yapı ve alt yapı elektrik işlerine ilişkin olarak sözleşme düzenlendiği ancak sözleşmenin ve üçüncü firmalara yaptırıldığı belirtilen işlere ilişkin faturaların davacı şirket tarafından idareye geçici kabul başvurusunda bulunulan 05.11.2021 tarihi sonrasına ait olduğu eksik imalatın bulunmaması sebebiyle taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında üçüncü kişilere yaptırılan işlerin olmadığı bu duruma bağlı olarak asıl yüklenici olan davacının zararının olmadığı anlaşılmakla asıl dava yönünden davacı-karşı davalı tarafça davalı-karşı davacı taraf aleyhine açılan asıl davanın reddine karar verilmiştir.
Karşı dava yönünden ilave iş bedelinin ödenmesi istemine yönelik olarak alt yüklenici firma olan davalı-karşı davacı tarafından dava açıldığı, davalı-karşı davacı şirket tarafından ilave işlere ilişkin olarak düzenlenen 10.11.2021 tarihli ve 00012 sayılı faturanın KDV dahil tutarının 1.021.781,03 TL olduğu, davalı-karşı davacı tarafından düzenlenen faturanın davacı-karşı davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, inşaat mühendisi bilirkişi ... tarafından dava konusu işlerin yapıldığı mahalde yapılan inceleme neticesinde ilave iş miktarının 767.081,81 TL olarak tespit edildiği, sözleşme kapsamında KDV dahil iş bedeli 5.015.000,00 TL, ilave iş bedeli 767.081,81 TL olmak üzere toplam iş bedelinin 5.782.081,81 TL olduğu, davacı-karşı davalı şirket tarafından davalı-karşı davacı şirkete yapılan ödeme miktarı olan 5.155.522,36 TL'nin düşülmesi sonucunda ödenmeyen ilave iş bedeli alacağının 626.559,45 TL olduğu anlaşılmakla; düzenlenen 23/09/2024 tarihli bilirkişi raporunun dosya kapsamındaki delillere, hakediş raporlarına uygun olduğu ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınarak davalı-karşı davacı tarafça davacı-karşı davalı taraf aleyhine açılan karşı davanın kabulü ile; davacının 626.559,45 TL sözleşmeden kaynaklı alacağının 20.000,00 TL'sinin dava tarihinden, 606.559,45 TL'sinin 19/11/2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
ASIL DAVA YÖNÜNDEN
1-Davacı-karşı davalı tarafça davalı-karşı davacı taraf aleyhine açılan asıl davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 615,40-TL harcın peşin alınan 1.878,53-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 1.263,13-TL'nin davacı-karşı davalıya iadesine,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davacı-karşı davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davalı-karşı davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak, davalı-karşı davacıya verilmesine,
5-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
KARŞI DAVA YÖNÜNDEN
6-Davalı-karşı davacı tarafça davacı-karşı davalı taraf aleyhine açılan karşı davanın KABULÜ ile; davacının 626.559,45 TL sözleşmeden kaynaklı alacağının 20.000,00 TL'sinin dava tarihinden, 606.559,45 TL'sinin 19/11/2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 42.800,28-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 11.041,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 31.758,68-TL harcın davacı-karşı davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davacı-karşı davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
9-Davalı-karşı davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 97.983,92-TL nisbi vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine,
10-Davalı-karşı davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvuru harcı, 10.700,00-TL ıslah harcı ve 341,60-TL peşin harç olmak üzere toplam 11.122,30-TL harcın davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine,
11-Davalı-karşı davacı tarafından yatırılan 5.950,00-TL Bilirkişi ücreti, 972,00-TL posta gideri ve 1.000,00-TL ATGV araç ücretinden ibaret toplam 7.922,00-TL yargılama giderinin davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine,
12-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep edilmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 28/01/2025
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*