T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/301 Esas
KARAR NO: 2023/589
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 14/05/2022
KARAR TARİHİ: 13/09/2023
Birleştirilen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... E. Sayılı Davasında;
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 27/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;17.08.2018 tarihinde davalı sürücü ... ... sevk ve idaresindeki davalı ...ya ait davalı ... Sigorta tarafından ZMMS ile sigortalı ... plakalı araç ile ... Caddesi istikametine doğru seyir halinde iken ... Caddesi Kavşağına geldiği esnada kontrolünü kaybetmek suretiyle aracın ön kısmı ile davacıların murisi ... ...’ün sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletin sol yan kısmına çarpması sonucu davacıların murisi ... ...’ün vefatına sebep olduğunu, davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu, davacılar adına sigorta şirketine yapılan başvuru sonucunda davacı ... ... ... ve davacı ... ... ...’e ödeme yapılmadığını, davacı ... ...’e kısmi ödeme yapıldığını belirterek, 17.08.2018 günü meydana gelen trafik kazası nedeniyle vefat eden ... ...’ ün desteğinden yoksun kalan davacılar için fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik her bir davacı için ayrı ayrı 50,00 TL olmak üzere toplam 150,00 TL destekten yoksun kalma / maddi tazminatın tüm davalılardan, kaza tarihinden itibaren işleyecek avans reeskont faizi ile birlikte davalılardan (davalı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) müşterek ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ... plaka sayılı aracın müvekkil şirket nezdinde ... nolu 15.01.2018-2019 vadeli ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve poliçe limiti olan 360.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacı ... ... ...’ün 05.10.1994 doğumlu kaza tarihinde 24 yaşında olduğunu, davacı ... ... ...’ün 29.12.1997 doğumlu ve kaza tarihinde 21 yaşında olduğunu, yaşları esas alındığında destek tazminatı haklarının söz konusu olmadığını, müteveffa ... ...’ün dava dışı hak sahipleri eşi ... ... ve oğlu ... tarafından müvekkil şirket aleyhine açılan ... Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/... E. sayılı dosyası ile açılan destekten yoksun kalma tazminatı talepli açılan davada, yargılama esnasında müvekkil şirketin hak sahiplerine 09.04.2019 tarihli ibraname ile 155.700,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 180.468,00 TL ödeme yapıldığını, iş bu ödeme ile bakiye teminat limitinin 204.300,00 TL ile sınırlı olduğunu belirterek, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunup bulunmadığı, var ise kusur oranının ATK Trafik İhtisas dairesince belirlenmesini, davacının kendi yaralanmasında müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının tespit edilmesini, hesaplamanın TRH Moralite Tablosuna göre ve ölenin vergilendirilmiş gelirine göre ve iskonto oranının (teknik faizin) 1,8 olarak kabul edilerek devre başı ödemeli belirli süreli rant ile hesaplanmasını, SGK’dan herhangi bir ödeme alınıp alınmadığı ve herhangi bir aylık bağlanıp bağlanmadığının tespitinin gerektiğini belirterek, müvekkil şirketin kaza tarihi ile temerrüde düşmediğini ve kaza tarihinden itibaren başlayacak faiz talebinin yerinde olmadığını , dava konusu trafik kazasının bir haksız fiil olması ve ticari bir ilişki niteliğinde olmaması nedeniyle davacı tarafın ticari faiz isteminin yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekilinin dava dilekçesi cevabında, özetle; dava konusu ... plakalı aracın 2016 yılından itibaren dava dışı ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından kiralandığını, kiralayan firma ile aralarında 28/12/2016 tarihli “Araç Kiralama Sözleşmesi” nin bulunduğunu, aracın 36 aylık uzun süreli anlaşma ile işbu firmaya kiraya verildiğini, dilekçe ekinde kaza yılı 2018 yılının tüm aylarını kapsar Filo Kiralaması yapan firmaya düzenlenen e- faturaların sunulduğu ve ... plakalı aracın sunulan e- faturalarda bulunduğu, işleten sıfatının yer değiştirdiğini bu bağlamda kendilerine husumet yönlendirilemeyeceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
... ... San. A.Ş. Vekili sunmuş olduğu dilekçesinde özetle; müteveffa ... ...'ün eşi ... ... ve oğlu ... tarafından davalılar aleyhine açılan ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/... E sayılı destekten yoksun kalma tazminatı talepli davası açıldığını, bu yargılama esnasında davalı sigorta şirketi tarafından hak sahiplerine toplam 155.700,00-TL asıl alacak olmak üzere toplam 180.468,00-TL ödeme yapmış ve makbuz dekontlarını da mahkemeye sunduğunu, davalı sigorta şirketi dava dosyasına sunduğu cevap dilekçesinde bakiye teminat limitlerinin halen 204.300,00-TL olduğunu beyan ettiğini, davacıların, sigorta şirketine müracaat ederek her hangi bir talepte bulunmadan huzurdaki davayı ikame etmişlerdir,sigorta şirketine başvuru şartı yerine getirilmediğini, ayrıca davalı sigorta şirketinin dava dosyasına sunduğu sigorta poliçesinde de görüldüğü üzere; ... plaka sayılı araç davalı sigorta şirketi nezdinde ... nolu 15.01.2018-15.01.2019 vadeli zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olup sigorta poliçesi davalı sigorta tarafından dosyaya sunulduğunu, )müteveffanın, davacılara gerçekten destek olduğunun ispatı gerektiğini, müteveffa motosiklet üzerindeyken huzurdaki davaya konu trafik kazası meydana gelmiş olup, bu kaza sırasında kask ve benzeri dizlik, dirseklik gibi güvenlik ekipmanı kullanıp kullanmadığını, davacıya ait güncel nüfus kayıt örneğinin dosyaya kazandırılarak başkaca destekçisi olup olmadığı ile destekçilikten çıkanların tespiti gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, davanın öncelikle husumet yokluğu nedeniyle ve/veya davanın esastan reddine, yargılama ücreti ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
ISLAH: Davacılar vekili sunmuş olduğu ıslah dilekçesinde; davalılar aleyhine ikame etmiş olduğumuz iş bu davada meydana gelen trafik kazası nedeniyle muris ... ...'ün desteğinden yoksun kalan davacı müvekkillerin uğradığı maddi zararın tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olmadığından HMK 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası ikame edilen iş bu davada bilirkişi raporu sonrası bedel arttırımı talebinde bulunmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; kaza tarihinden itibaren avans reeskont faiz işletilmek koşuluyla, davacı ... ... için 50,00 TL, davacı ... ... ... için 50,00 TL, davacı ... ... ... için 50,00 TL olmak üzere toplamda 150,00 TL destek yoksun kalma/maddi tazminatının (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacı ... ... ...'ün uğramış olduğu 3.143,91 TL destek yoksun kalma/maddi tazminatının (davalı ... Sigorta 2.859,34 TL ‘sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılar ... ..., ..., ... Sigorta'dan kaza tarihi olan 17.08.2018 tarihinden itibaren işletilecek avans reeskont faiziyle müşterek ve müteselsiln tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davacı ... ... için 50,00 TL, davacı ... ... ... için 50,00 TL olmak üzere toplamda 100,00 TL destek yoksun kalma/maddi tazminatının (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydı ile) kaza tarihi olan 17.08.2018 tarihinden itibaren işletilecek avans reeskont faiziyle ana ve birleşen davalılardan müşterek ve müteselsiln tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'ndan gelen, müteveffa ... (T.C.: ...)'ün vefatı sebebiyle davacılara (... ...
... (TC:...), ... ... ... (TC:...), ... ...
(TC:10367055186) maas bağlanmış, aylık bağlama kararları ekte olup, üçüncü kişilerin kastı
olmadığından, ilk pesin sermaye değeri oluşmadığı ve rücuya tabi durum olmadığı anlaşıldığına dair cevap, ... 'nden gelen, ... plakalı aracın ... şasi
numarasından yapılan sorgulama sonucu belirtilen tarihi kapsar şekilde geçmiş tescil bilgilerini
gösteren tablo ve güncel bilgilerine ilişkin araç tescil özet raporu, ... 'nden gelen ... plakalı araç kaydına rastlanmadığına dair cevap, hasar dosyası, ATK kusur raporu, bilirkişi raporu, 09/05/2022 düzenleme tarihli dava şartı arabuluculuk son tutanağı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, 17.08.2018 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davacıların murisi ... ...'ün vefatı nedeniyle davacıların maddi zarara uğrayıp uğramadıkları destekten yoksun kalma haklarının bulunup bulunmadığı, bu kazadan kaynaklı davalıların sorumlu olup olmadığından ibaret tazminat davasıdır.
Davacı, 17.08.2018 tarihinde meydana gelen ölümlü trafik kazasında davacıların destekleyeni ... ...'ün vefat ettiğini, kazaya neden olan aracın ZMM sigortası ile davalı şirket olduğunu, sürücüsünün yine davalılardan ... ... olduğunu beyanla, davacıların destekleyeninin vefat etmesi nedeniyle uğradıkları destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleştirilen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... E. Sayılı Davasında davacı, meydana gelen kaza sebebiyle davalılardan araç maliki ... A.Ş'nin asıl davada sunulan cevap dilekçesi ile birlikte kazaya karışan aracı ... ... SANAYİ A.Ş'ye uzun süreliğine kiraladığının öğrenildiği ve bu nedenle aracın işleten sıfatını kazandığını, davacının maddi ve manevi zararlarından davalı ... ... San. A.Ş'nin de sorumlu olduğunu beyanla asıl dosya ile birleştirilerek uğranılan destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kaza sebebiyle davacılara daha önce ödeme yapıldığını, kusur oranlarının belirlenmesi ve yine müteveffanın davacıların desteğinin olup olmadığının belirlenmesi gerektiğini, müterafik kusur durumunun araştırılması gerektiğini, davacıların söz konusu kaza nedeniyle Sgk'dan bir ödeme alınıp alınmadığının belirlenmesi gerektiğini ve yine müteveffanın tazminat talep edebilecek başkaca hak sahibinin olup olmadığının araştırılması gerektiğini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın işleteni olmadığını, söz konusu aracın ... Sanayi ve Tic. Aş' (... ... ...)'ye uzun süreli kiralandığını, aracın işleteninin bu şirket olduğunu, husumet itirazlarının bulunduğunu bu sebeple talep edilen tazminatlardan sorumlu olmadığını, husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... San. A.Ş vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazlarının bulunduğunu, müteveffanın davacıların gerçekten desteklerinin olup olmadığının kanıtlanması gerektiğini, müterafik kusurun araştırılması gerektiğini, Sgk'dan davacıların bu kaza sebebiyle ödeme alıp almadığının araştırılması gerektiğini ve yapılacak hesaplamaların Trafik Sigortası Genel Şartlarına uygun olması gerektiğini ve yine müteveffanın tazminat talep edebilecek başkaca hak sahibinin olup olmadığının araştırılması gerektiğini talep etmiştir.
Dava konusu trafik kazasının 17.08.2018 günü saat 18:35 sıralarında sürücü ... ... idaresindeki ... plakalı motosikleti ile ... Caddesi üzerinde seyir halinde iken kaza mahalli olan kavşağa geldiğinde aracının sol yan kısmına; seyir istikametine göre sol tarafından gelerek kavşak mahalline giriş yapan sürücü Muhittin ... idaresindeki ... plakalı otomobilin ön kısmı çarpması neticesi dava konusu ... ... 'ün hayatını kaybettiği trafik kazasını meydana geldiği anlaşılmıştır.
SGK'ya yazılan müzekkere cevabında davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, ölüm aylığı bağlanan davacılara rücuya tabi herhangi bir ödemenin olmadığının belirtildiği, Müteveffanın kızı ... ... ...” ün, 2016 yılında 2 ay, 2017 yılında 10. Ve 11 aylarda, 2018 yılında ise 5-6-7-8 aylarda aşari ücretle 4/a statüsünden prime esas kazancının bulunduğu, ... ...' nin 07/06/2021 tarihinde evlendiği, Eş ... ...'ün SGK hizmet dökümünde ise 4/a statüsünden 2016 yılından itibaren düzenli ve sürekli olarak asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiği tespit edilmiştir.
Müteveffa ... ...'ün ölümü ile geriye desteğinden yoksun kalan eşi ... ..., oğlu ... ..., kızı ... ... ... ve oğlu ...'ün kaldığının nüfus kayıtlarından tespit edildiği anlaşılmıştır.
Davalı sigorta şirketinin 17.08.2018 kaza tarihini kapsar ... plakalı aracın 15/01/2018- 15/01/2019 vadeli dönemi ZMMS poliçesi ile sigortalandırmış olduğunun mevcut poliçenin tetkikinden tespit edildiği anlaşılmıştır.
Zorunlu mali mesuliyet sigortasında rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının ödeyeceği tazminat 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesinin yollamasıyla anılan Kanunun 85. maddesine göre belirlenmektedir. Buna göre; sigorta ettiren işleten tarafından motorlu aracın işletilmesi sonucu meydana gelen kişinin yaralanması veya ölmesinden kaynaklanan bedeni zararlara dayalı maddi tazminat ile tedavi giderleri ve maddi hasarlar sigortacının poliçe limitleri dahilinde tazminle zorunludur.
Bu haliyle davacının yakını ... ...'ün vefat ettiği trafik kazası sonucu davacıların kazaya karışan aracın sürücüsünün kusurlu eyleminden doğan destekten yoksun kalma nedeniyle uğranılan zarara ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında davalı sigorta şirketinden yasa gereği kaza tarihindeki poliçe limiti dahilinde destekten yoksun kalma tazminatı talep hakkı mevcut olup, TBK ve KTK'da yer alan yasal düzenlemeler gereği sigorta şirketlerinin kaza tarihindeki sigorta poliçesindeki limite kadar meydana gelen trafik kazalarından dolayı sorumlu oldukları açıktır.
Müteveffa ... ...'ün ve dosya kapsamında Uyap ortamında alınan nüfus kayıt örnekleri , dosya içinde yer alan veraset ilamının incelenmesinde geriye destek hakkı kazanan davacıların kaldığı ve davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunabileceği anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Bürosunun 14/01/2019 tarih ve 2019/... esas sayılı iddianamesiyle ... . Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/... Esas, 2020/... Karar sayılı 24/09/2020 tarihli kararıyla meydana gelen trafik kazasında ... plaka sayılı araç sürücüsü sanık ... ...'in tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu taksirle ölüme neden olma suçundan dolayı yargılanarak hapis cezası ile cezalandırıldığına ilişkin karar verilmiştir.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre davacıların tazminat hakkı olup olmadığı hususunda gerçekleşen kaza nedeniyle davacıların desteğinin kusur oranının ve davacıların destekten yoksun kalma tazminatlarının belirlenmesi için dosya daha önce kusur oranlarının belirlenmesi için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiş, alınan kusur raporunda Sürücü ... ...'in %90 (yüzde doksan) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ... ...'ün %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş, alınan kusur raporu daha önce ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/... Esas 2020/... Karar sayılı dosyada ve yine ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/... Esas, 2020/... Karar sayılı ceza dosyasında alınmış kusur raporları ile uyumlu birbirini destekler nitelikte olduğundan tazminat hesabının yapılması için dosya aktüerya ve sigorta konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenlenmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/15518 E. 2017/6331 K. Sayılı ilamına göre; "Desteğin, küçük çocuklarının bakım ihtiyacından ne zaman kurtulacağını tayin etmek çocuğun yaşadığı yöreye, sosyal çevreye, çocuğun özelliklerine, cinsiyetine, ailenin sosyal ve ekonomik durumuna göre değişmektedir. Hakim, her somut olayda, destek ölmeseydi, ne kadar süre ile destek olacak idiyse bu süreyi destek süresi olarak kabul eder. Ana-babaya yardımda, onların yaşama süreleri; çocuklara yardımda ise, çocukların çalışmaya başlama süresi esas alınır. Çocuklarda, kız veya erkek olmalarına, yüksek öğrenim yapıp yapmamalarına göre farklı süreler kabul edilmektedir. Bunun dışında kız çocukları için genellikle, çalışmaya başlama veya evlenme ile destek ihtiyacı ortadan kalkar."
Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında kabul gören uygulamaya göre normal şartlarda erkek çocuklar 18, kız çocukları 22 yaşına kadar destek tazminatı alabilecekler, çocukların yüksek okul okuyor olması yada okuması ihtimali varsa 25 yaşına kadar destek alabileceklerdir.(Yargıtay HGK 10/06/2015 tarih 2013/17-2343 esas 2015/1534 karar, 17. HD. 09/04/2015 tarih 2013/17627 esas 2015/5572 karar, 21. HD. 10/12/2013 tarih 2013/17221 esas 2013/23524 karar, 4. HD. 24/01/2011 tarih 2010/1818 esas 2011/512 karar sayılı ilamları)
2918 sayılı KTK.nun hükümlerine göre trafik kaydı, işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü de yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde "işleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süreli kiralama ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin olan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse bu kimse işleten sayılır" şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.
Bu yasal düzenlemeler karşısında kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir.
Somut olayda; davalı ... Şirketinin araç kiralama hizmeti veren bir şirket olduğu, dosya kapsamında yer alan 28/12/2016 tarihli sözleşme ile de aracın uzun süre diğer davalı ... Aş' (... ... ...)'e kiralandığı, yine aracın uzun süre kiralandığı ve yine kaza tarihini de kapsar şeklinde kiralamaya ilişkin faturaların sunulduğu, yine davalılardan araç sürücü olan ... ...'in SGK kayıtlarına göre aracı kiralayan ... Sanayi ve Tic. Aş' (... ... ...) şirketinde çalıştığı, uzun süreli araç kiralama sözleşmelerinde sorumluluğun kiracı şirkette olduğuna ilişkin düzenlemelerin olduğu mevcuttur. Karayolları Trafik Kanunu 3. Maddesindeki yer alan tanıma göre; "işleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği veya araç üzerinde fiili tasarrufta bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." düzenlemesine yer verildiği, bu haliyle davalı ... Şirketi ile diğer davalı ...Sanayi ve Tic. Aş' (... ... ...) arasında kazaya karışan aracın uzun süreli kiralanmasına ilişkin sözleşme yapıldığı, davalı ... Sanayi ve Tic. Aş'nin işleten konumunda bulunduğu, davalı ... Şirketi'nin araç sahibi olarak sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır.
Aktüerya ve Sigorta uzmanı bilirkişiden alınan 06/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda;" Müteveffa ve desteğinden yoksun kalanların beklenen yaşam süreleri ve destek süreleri; TRH 2010 Kadın- Erkek yaşam tabloları kullanılarak hesaplama yapıldığı, dava konusu kaza nedeniyle daha önce yapılan 17/07/2019 ödeme tarihi dikkate alındığında; 14/12/2018 tarihinde destekçi ... ...’ ün vefatı sonrasında; Anne ... ...’ ün; toplam DYK zararının 47.081,40 TL olduğu, davalı tarafın olayın oluşumunda % 90 kusurunun bulunduğunun kabulü durumunda davalılardan 41.524,22 TL talep edebileceği, davacıya yapılan 33.349,78 TL ödeme ile zararının % 80,31 inin karşılandığı, Ödeme tarihinde diğer dava dışı ve davacılar dahil ödenebilecek miktarın (248.559,45) teminat limiri 360.000,00 TL ‘ nin içinde bulunduğu, 06/01/2023 Rapor/ hesap tarihi dikkate alındığında; 14/12/2018 tarihinde destekçi ... ...’ ün vefatı sonrasında; Davalı sigorta şirketi tarafından davacı anneye ve dava dışı eş ve oğlu ...’e yapılan tazminat ödemeleri toplamının (asıl alacak) 189.049,78 TL olduğu, 360.000,00 TL teminat azami limiti dikkate alındığında sigorta şirketinin davacıların maddi zararını azami 170.950,22 TL ‘si ile sınırlı sorumluluğunun bulunduğu; Anne ... ...’ ün; toplam DYK zararının 253.996,64 TL olduğu, davalı tarafın olayın oluşumunda % 90 kusurunun bulunduğunun kabulü durumunda talep edebileceği maddi zararının 228.596,98 TL olduğu, davacıya 17/07/2019 tarihinde yapılan 33.349,78 TL ödemenin güncel değeri 43.776,84 TL ‘ nin tenzili ile davalılardan bakiye talep edebileceği destek zararının 184.820,14 TL olabileceği, Davalı sigorta şirketinin işbu zararın azami teminat limiti dahilinde 168.090,88 TL ‘sinden sorumlu olduğundan, diğer davalılar işleten ve sürücünün ise kalan 16.729,26 TL ‘sinden müşterek ve müteselsil sorumlu olduklarından söz edilebileceği, Kızı ... ... ...’ ün; toplam DYK zararının 3.493,24 TL olduğu, davalı tarafın olayın oluşumunda % 90 kusurunun bulunduğunun kabulü durumunda talep edebileceği maddi zararının 3.143,91 TL olduğu, dava öncesi davacı kızı ...’ye herhangi bir tazminat ödendiğine dair belge bulunmadığı, Davalı sigorta şirketinin işbu zararın azami teminat limiti dahilinde 2.859,34 TL ‘sinden sorumlu olduğundan, diğer davalılar işleten ve sürücünün ise kalan 284,58 TL ‘sinden müşterek ve müteselsil sorumlu olduklarından söz edilebileceği, Oğlu ... ...’ ün; babasını kaybettiğinde 24 yaşında olduğu, .yüksek Yargı kararları dahilinde destek yaşının üzerinde bulunduğu (18), lisans eğitimi gördüğüne dair herhangi bir belgenin dosyada bulunmadığı, bu bağlamda babasının vefatı nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceği, Davacı anne ... ... yönünden temerrüt tarihinin sigorta şirketi yönünden kısmi ödeme tarihi 17/07/2019 olabileceği, davacı ... ... ...’ yönünden dava tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edilebileceği, araç işleteni ve sürücüsü yönünden haksız fiil tarihi olabileceği, sigortalı aracın hususi otomobil olduğu dikkate alındığında, yasal faiz talep edilebileceğinin hukuki değerlendirmesinin elbette Yüce Mahkemeye ait olduğu, " şeklinde görüş beyan edilmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu 3. Maddesindeki yer alan tanıma göre; "işleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği veya araç üzerinde fiili tasarrufta bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." düzenlemesine yer verildiği, davalı ... Şirketi ile diğer davalı ... Sanayi ve Tic. Aş' (... ... ...) arasında kazaya karışan aracın uzun süreli kiralanmasına ilişkin sözleşme yapıldığı, sözleşmenin konusuna ilişkin faturaların sorulduğu, davalılardan ... ...'nin ...'da çalıştığı, davalı ... Şirketi'nin işleten konumunda bulunduğu, araç sahibi olarak sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından davalı ... Şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, 17.08.2018 günü saat 18:35 sıralarında sürücü ... ... idaresindeki ... plakalı motosikleti ile ... Caddesi üzerinde seyir halinde iken kaza mahalli olan kavşağa geldiğinde aracının sol yan kısmına; seyir istikametine göre sol tarafından gelerek kavşak mahalline giriş yapan sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobilin ön kısmı çarpması neticesi sonucu ölümlü ve yaralanmalı dava konusu trafik kazasının meydana geldiği ve kazada sürücü Sürücü ...'in %90 (yüzde doksan) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ... ...'ün %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu söz konusu kusur raporunun soruşturma dosyası ve kaza tespit tutanağı ve diğer mahkemelerde yapılan yargılama sonucunda alınan raporlar ile uyumlu olduğu, davacıların müteveffanın çocukları ve eşi olduğu, davacılardan ... ... ...'ün babasını kaybettiği tarihte Yargıtay içtihatları doğrultusunda destek yaşının üzerinde olduğu ancak dosya kapsamında diğer davacılar yönünden sürekli babanın desteğinde olduklarının tespit edildiği anlaşılmış olup düzenlenen bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun hükme ve denetime elverişli olduğu anlaşıldığından müteveffa ... ...'ün vefatı nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceklerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, Davacı ... ... ... yönünden 3.143,91- TL tazminatın kaza tarihi olan 17/08/2018 tarihinden itibaren (davalı ... Sigorta A.Ş yönünden 2.859,34-TL ile sınırlı olmak üzere dava tarihi olan 14/05/2022 tarihinden itibaren) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ..., ... ... San. A.Ş (... ... Sanayi A.Ş.) ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, Davacı ... ... yönünden 50- TL tazminatın kaza tarihi olan 17/08/2018 tarihinden itibaren (davalı ... Sigorta A.Ş yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 17/07/2019 tarihinden itibaren) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ..., ... ... San. A.Ş (... ... Sanayi A.Ş.) ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, Davacı ... ... ... yönünden destekten yoksun kalma tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A.)Mahkememizin 2022/... E. Sayılı asıl dava ve Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı davası yönünden; Davanın Kısmen Kabulü ile;
1-Davalı ... A.Ş. yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
2-Davacıların destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin kısmen kabulü ile fazlaya ilişkin talebin reddine;
a-) Davacı ... ... ... yönünden 3.143,91- TL tazminatın kaza tarihi olan 17/08/2018 tarihinden itibaren (davalı ... Sigorta A.Ş yönünden 2.859,34-TL ile sınırlı olmak üzere dava tarihi olan 14/05/2022 tarihinden itibaren) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ..., ... ... San. A.Ş (... ... Sanayi A.Ş.) ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
b-)Davacı ... ... yönünden 50- TL tazminatın kaza tarihi olan 17/08/2018 tarihinden itibaren (davalı ... Sigorta A.Ş yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 17/07/2019 tarihinden itibaren) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ..., ... ... San. A.Ş (... ... Sanayi A.Ş.) ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
c-)Davacı ... ... ... yönünden destekten yoksun kalma tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 269,85-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 135,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 134,15-TL harcın davalılar; ... Sigorta Anonim Şirketi, ... ... Sanayi Anonim Şirketi, ... ...'den müştereken müteselsilen alınarak Hazineye irad kaydına,
4-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 3.093,91-TL vekalet ücretinin davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi, ... ... Sanayi Anonim Şirketi, ... ...'den müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
5-Davalı ... Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 3.093,91-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken müteselsilen alınarak davalı Davalı ... Anonim Şirketi'ne verilmesine,
6-Davacılar tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin/nisbi Harcı, 55,00-TL Tamamlama Harcı, 1.800,00-TL Bilirkişi ücreti, 581,85-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.598,25TL'nin davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi, ... ... Sanayi Anonim Şirketi, ... ...'den müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
7-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.640,00-TL'nin davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi, ... ... Sanayi Anonim Şirketi, ... ...'den müştereken müteselsilen alınarak tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacılar vekilinin ve Davalı ... ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 13/09/2023
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı
*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.