T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/340 Esas
KARAR NO: 2022/705
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/05/2022
KARAR TARİHİ: 29/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Dava dışı ... İnş. İç ve Dış. Tic. Ltd. Şti' ye bağlı olarak ilgili Firmanın ... Şubesini işleterek kömür alışverişi yaptığını, esnaf olduğu zamanlarda, ilgili dava dışı şirketten almış olduğu ve piyasaya sunduğu kömürlerin ödemesini yapmak üzere kendisinin borçlu olduğu ve borcuna karşılık olarak ödeme yapmak üzere senetler düzenlendiğini, müvekkili ilgili senetlerin ödemelerini dava dışı şirkete düzenli olarak yaptığını ve yapmış olduğu ödemelerin tüm makbuzlarını da kendi uhdesinde sakladığını, müvekkili aleyhine başlatılmış olan icra takibine konu senetleri ödediğini ve senetlerde lehtar olan ... İnş. İç ve Dış. Tic. Ltd. Şti' ye karşı herhangi bir borcu kalmadığını ancak .... İcra Müdürlüğünün 2021/... E, 2021/... e, 2021/... e sayılı dosyaları ile müvekkili aleyhine kötü niyetli olarak senetlerdeki alacakların ciro silsilesiyle devri yapılarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takipler başlatıldığını, takip taleplerine konu senetler, müvekkilinin tüm senet borçlarını takipten önce ödemesine rağmen müvekkiline iade edilmediğini, yapmış olduğu tüm ödemeler dolayısıyla da takip konusu senetlerin tüm borcunun ödendiğine dair dava dışı şirketten ödeme makbuzlarına rağmen ibraname aldığını ve ilgili dava dışı şirkete karşı herhangi bir borcunun kalmadığını da bu şekilde tutanak altına alındığını, ancak müvekkili tarafından yapılmış olan tüm ödemelere ve ibranameye rağmen, müvekkilinin ödemiş olduğu makbuzların karşılığında dava dışı olan ve açıkça kötü niyetli olan ... Tic. Ltd. Şti'den borçlu olduğu takiplere konu senetleri alamadığını, müvekkilinin icra takiplerine konu senetlerin tüm borcunu ödemesine rağmen dava ve takip konusu senetler ciro silsilesi ile önce dava dışı ... Ltd. Şti ye ciro edildiğini, ... İç ve Dış Ticaret A.Ş'den ise yine dava dışı ... A.Ş ye ciro edildiğini, senette son lehtar olan ilgili dava dışı banka tarafından ilgili icra dosyaları ile takibe geçildiğini, ancak daha sonra açılmış olan davaya konu .... İcra Müdürlüğünün 2021/... E, 2021/... e, 2021/... e sayılı dosyaları alacağın temliki yapılmak suretiyle davalıya devredildiğini, müvekkili eldeki icra dosyaları ile tüm borcu senetlerdeki lehtara ödemesine rağmen mağdur konuma düşürüldüğünü ve aleyhine, herhangi bir borcu olmamasına rağmen yapılmış olan haciz işlemleri ile mağdur konuma düştüğünü beyan ederek; ilgili icra dosyalarının hakkında şimdilik ve tedbiren durdurma kararı verilmesini, ilgili icra takiplerinin iptaline, ve kötü niyetli ve ağır kusurlu olunması sebebiyle de davalı tarafın takip konusu alacağın %40’ından aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... A.Ş.'den devir ve temlik sözleşmeleri uyarınca temlik aldığını, kambiyo senetlerinin mücerretliği nedeniyle davacı vekilinin iddialarının kambiyo hukukuna temelden aykırı bulunduğunu ve müvekkili şirketin huzurdaki davada hasım gösterilmesinin mümkün olmadığını, davaya dayanak bonolar davacı tarafından imzalandığını, borç temlik eden banka'ya ödenmediğini, borcun ödenmemesi üzerine banka tarafından yasal takip işlemleri başlatıldığını, akabinde borç müvekkili şirkete temlik edildiğini, davacı taraflın borcuna istinaden başlatılan yasal takip işlemleri usul ve yasaya uygun olup davacı borçlu tarafından işbu takibe yasal süresi içinde itiraz da edilmediğini, takip usulüne uygun şekilde itirazsız kesinleştiğini, itiraz bulunmaksızın kesinleşen takip dosyası hakkında davacı taraflarca borcun kendilerine ait olmadığı yönünde bir iddiada bulunularak 11 yıl sonrasında işbu dava ikame edildiğini, davacının, icra takiplerinin başlangıcı olan 2011 yılından 2022 yılına kadar 11 yıl sessiz kalmasının davacının kötüniyetle borçtan kurtulma saiki ile işbu davayı ikame ettiğini açıkça ortaya koyduğunu, dava konusu ve takibe dayanak bonolar 6762 Sayılı TTK'da yer alan tüm şartları içerdiğinden ve kambiyo vasfını taşıdığından bonoların karşılığını alamayan alacaklının İİK 167 ve devamı maddelerinde yer alan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapmaya hakkı bulunduğunu, davacı borçlunun icra takiplerinden 11 yıl sonra ileri sürdükleri iddiarı ispat etmesi gerektiğini beyan ederek; davacı yanın haksız ve hukuka aykırı davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas, 2021/28472 esas ve 2021/28480 esas sayılı dosyaları, ödeme belgeleri, ... A.Ş. ile ... A.Ş. arasındaki alacak devir ve temlik sözleşmeleri sureti ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava .... İcra Müdürlüğünün 2021/... E, 2021/... E., 2021/... E. sayılı dosyası ile davacı aleyhine başlatılan icra takiplerinden ötürü takip konusu edilen senet borçlarının dava dışı lehdara ödenmesi nedeniyle menfi tespit istemini konu almaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; icra takiplerine konu edilen senet borçlarının takipten önce dava dışı lehdara ödenmesine rağmen senetlerin iade edilmediğini ve kötüniyetli olarak ciro silsilesi ile devrinin yapıldığını ve aleyhine icra takipleri başlatıldığını, ödeme yapılması nedeniyle icra takiplerinden dolayı borçlu bulunmadığının tespiti ile %40'dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın ... tarafından temlik edildiğini, kambiyo senetlerinin mücerretliği ilkesi gereğince davacı tarafın iddialarının kambiyo hukuku ilkelerine aykırı olduğunu, davanın iyi niyetle kambiyo senedini devir alan temlik eden bankaya ve davalı şirkete açılmasının mümkün olmadığını, davacı tarafın davalının davacının zararına hareket ettiğine yönelik bir iddiasının bulunmadığını, dava konusu edilen alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin zamanaşımı definin; menfi tespit davasında genel zamanaşımı süresi olan 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçerli olduğu, icra takibi ve icra takibinde her icra muamelesiyle zamaaşımı süresinin kesilip 10 yıllık yeni bir zamanaşımı süresinin işlemeye başlayacağı, bu açıklamalar dikkate alındığında davalı tarafça yenileme emrinin 2021 yılında düzenlendiği ve10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla zamanaşımı definin reddine karar verilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.
... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; 15/03/2011 tarihinde alacaklı ... A.Ş tarafından davalı ve dava dışı ciranta ve lehdar aleyhine 25/02/2011 tarihli 2.250,00 USD bonodan kaynaklı olarak 2.261,93 USD ve 73,14 TL protesto giderinin ödenmesi amacıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, takip konusu edilen bononun incelemesinde 25/02/2011 vade tarihli, 2.250,00 USD bedelli, keşidesicisinin davacı ..., lehdarın ... Ltd. Şti, olduğu bononun ... İnş. İç ve Dış. Tic. Ltd. Şti tarafından ... Tic. Ltd. Şti'ye ciro edildiği, ... Dış Tic. Ltd. Şti tarafından bononun ... İç ve Dış Tic. A.Ş'ye ciro edildiği, ... İç ve Dış Tic. A.Ş tarafından bononun ... A.Ş'ye ciro edildiği, son hamilin ... A.Ş olduğu, ciro zincirinde kopukluk bulunmadığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2021/ ... Esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; 15/02/2011 tarihinde alacaklı ... A.Ş tarafından davalı ve dava dışı ciranta ve lehdar aleyhine 25/01/2011 tarihli 2.000,00 USD bonodan kaynaklı olarak 2.005,26 USD ve 71,79 TL protesto giderinin ödenmesi amacıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, takip konusu edilen bononun incelemesinde 25/01/2011 vade tarihli, 2.000,00 USD bedelli, keşidesicisinin davacı ..., lehdarın ... İnş. İç ve Dış. Tic. Ltd. Şti, olduğu bononun ... İnş. İç ve Dış. Tic. Ltd. Şti tarafından ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'ye ciro edildiği, ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti tarafından bononun ... İç ve Dış Tic. A.Ş'ye ciro edildiği, ... İç ve Dış Tic. A.Ş tarafından bononun ... A.Ş'ye ciro edildiği, son hamilin ... A.Ş olduğu, ciro zincirinde kopukluk bulunmadığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; 14/01/2011 tarihinde alacaklı ... A.Ş tarafından davalı ve dava dışı ciranta ve lehdar aleyhine 25/12/2010 tarihli 2.000,00 USD bonodan kaynaklı olarak 2.015,62 USD ve 67,45 TL protesto giderinin ödenmesi amacıyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, takip konusu edilen bononun incelemesinde 25/12/2010 vade tarihli, 2.000,00 USD bedelli, keşidesicisinin davacı ..., lehdarın ... İnş. İç ve Dış. Tic. Ltd. Şti, olduğu bononun ... İnş. İç ve Dış. Tic. Ltd. Şti tarafından ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'ye ciro edildiği, ... Ltd. Şti tarafından bononun ... İç ve Dış Tic. A.Ş'ye ciro edildiği, ... İç ve Dış Tic. A.Ş tarafından bononun ... A.Ş'ye ciro edildiği, son hamilin ... A.Ş olduğu, ciro zincirinde kopukluk bulunmadığı anlaşılmıştır.
Dava konusu edilen icra takiplerine konu bonoların incelemesinde davacı keşideci durumunda olup, davalı taraf bonoları son hamil olan ... A.Ş tarafından alacağı temlik alan durumundadır. İlk ciro çekin lehtarı durumundaki ... İnş. İç ve Dış. Tic. Ltd. Şti tarafından yapılmış olup davacı keşidecinin kendi imzası ve lehdar, cirantaların imzalarına bir itirazı bulunmamaktadır. Her üç bono metnine göre ciro silsilesinde şeklen bir kopukluk bulunmamaktadır. Her ne kadar davacı keşideci, lehtara ödeme yaptığını iddia etmiş, buna ilişkin ödeme kayıtları ve ibraname sunmuş ise de keşideci ile lehtar arasındaki şahsi def’ilerin hamile karşı ileri sürülebilmesi için hamilin senedi iktisabında kötüniyetli olduğunun kanıtlanması gerekir. Aksi takdirde keşideci ile lehtar arasında doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayanan şahsi def’iler müracaatta bulunan iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemez (6102 Sayılı TTK. m. 687). Somut olayda, hamilin çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği, başka bir anlatımla kötüniyetli hamil olduğu kanıtlanamamıştır. O halde davacı keşideci, lehtara ödeme yaptığına ilişkin şahsi def’iyi davalıya karşı ileri süremez. 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-e maddesi delaletiyle TTK'nın 687. maddesine göre, hamilin çeki iktisap ederken bile bile davalının zararına hareket ettiğinin ispatlanması hali haricinde, kendisine başvurulan kişi önceki hamillerden biri ile kendi arasındaki def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremeyeceğinden, dava dosyasında, hamilin bonoları iktisap ederken bile bile davacının zararına hareket ettiğinin ispatlanamamış bulunmasına, bonoların uygun ciro silsilesi içinde hamile ciro edilmiş olduğu anlaşılmakla (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 14/10/2020 tarih ve 2020/2510-4109 Esas ve Karar sayılı kararı ile 06/10/2020 tarih ve 2020/...-... Esas ve Karar sayılı kararı ) davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 80,70-TL harcın peşin alınan 1.602,51-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 1.521,81-TL'nin davacıya iadesine,
3-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap olunan 15.013,92- TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Taraflarca yatırılan artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ...Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 29/11/2022
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*