T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/359 Esas
KARAR NO: 2023/679
DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 03/06/2022
KARAR TARİHİ: 19/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 03/06/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin aile şirketi olduğunu, 25.05.2022 tarihinde yapılan 2021 yılı olağan genel kurul toplantısının ertelenmesi taleplerinin yerine getirilmediğini, bilgi edinme hakkı kapsamında sordukları 66 soruya somut, denetime elverişli cevap verilmediğini, 2019 yılında aynı işlemin cereyan etmesi nedeniyle açtıkları davada ... Asliye Ticaret Mahkemesinin bilgi alma ve inceleme hakkının ihlal edildiğine karar verdiğini, sorularına ... . Noterliğinden gönderilen cevapların yetersiz olduğunu, genel kurula sunulan belgelerde tespit ettikleri eksiklik ve çelişkiler hakkındaki bilgi isteklerinin karşılıksız kaldığını, müvekkil ... ...’nın payının Pay Defterine yanlış kayıtlar yapılmak suretiyle kademeli olarak azaltıldığını ve %10 un altına düşürüldüğünü, bununla ilgili davanın ... Asliye Ticaret Mahkemesinde görüldüğünü, yıllardır temettü dağıtımı yapılmadığını, bu konuların şirkete özel denetçi atanmak suretiyle incelenebileceğini, şirketin hakim ortak tek bir kişi tarafından yönetildiğini belirterek; Müvekkiller’inin Genel Kurul Toplantısında yönelttiği soruların cevapları ile ilgili tüm bilgi ve belge belgeler üzerinde bilgi alma ve inceleme hakkını kullanabilmesi için TTK 437/5 uyarınca Davalı Şirkete talimat verilmesine, Müvekkillerine Davalı Şirketin solo mali tabloları ile şirket mizanı da dahil olmak üzere defter ve kayıtlar üzerinde TTK 437/4 maddesi gereğince inceleme yetkisi verilmesine, müvekkillerinin yönelttiği soruların cevapları ve Toplantı Tutanağına düşülmüş muhalefet şerhleri ilgili tüm bilgi ve belgeler üzerinde inceleme yapabilmesi adına Davalı Şirkete özel denetçi atanmasına, Genel Kurul toplantısında alınan kararlardan; 3,5,6,7,8,9,10,11 numaralı kararlarının ayrı ayrı her birinin TTK m.447 uyarınca Hükümsüzlüğünün Tespitine, bu talepleri kabul edilmediği takdirde 3,5,6,7,8,9,10,11 numaralı kararlarının usul ve yasaya aykırı alınmış olması nedeniyle ayrı ayrı her birinin TTK m.445 vd. maddeleri uyarınca iptaline karar verilmesi talep ve dava etmişlerdir.
ASIL DAVADA CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan 13/07/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; 25.05.2022 tarihli olağan genel kurul toplantısından önce incelemeye sunulması gereken tüm belgelerin şirket merkez ve şubelerinde bulundurulduğunu, durumun ortaklara taahhütlü olarak gönderilen çağrı metninde belirtildiğini, davacı vekiline birer örneğinin teslim edildiği, toplantı sırasında yöneltilen tüm soruların ayrıntılı şekilde cevaplandırıldığını, toplantı sonrasında da yazılı cevap verildiğini, bilgi talep edilen konuların gelir tablosunda ve bilançoda yer aldığını, belge verilmesine ilişkin taleplerin toplantı sırasında karşılanmasının fiilen mümkün olmadığını, böyle bir zorunluluğun da bulunmadığını, davacının talebinin şirketin tüm iş ve işlemlerini içerecek hacimde olduğunu ve bilgi edinme hakkını aştığını, davacılarında dilekçesinde dava ile ilgisi olmayan konulara yer verildiğini ve şirket ile ... ... hakkında olumsuz yargı oluşturmaya çalışıldığını, özel denetçi atanma talebinin karın dağıtılmaması sebebiyle istendiğini, kar dağıtmama kararlarının, davacıların oylarıyla ve oy birliği ile alındığını, 31.03.2020 tarihi genel kurulda % 5 oranında kar dağıtımına karar verildiğini, davacıların 2019 yılından bu yana bilgi alma ve inceleme talepli 5 dava açtığını, ... Asliye Ticaret Mahkemesi kararının (2020/226) bilanço ve kar zarar tablolarının görüşülmesinin unutulması nedeniyle verildiğini, davacıların şirket sermayesinin %10’una sahip olmadığını, genel kurul toplantısının şirket sermayesinin tamamını temsil eden ortakların katılımıyla yapıldığını ve ortakların haklarını kısıtlar ninelikte, esas sözleşmeye aykırı hiçbir karar alınmadığını, bu nedenlerden dolayı; davanın reddini talep etmişlerdir.
BİRLEŞEN DAVADA TALEP : Mahkememizin 2022/... Esas sayılı Birleşen Dava Dosyasında Davacı vekili tarafından sunulan 03/06/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; 27.05.2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısının .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.03.2020 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan 2 ve 4 nolu kararların yoklukla malul olduğunun tespitine ilişkin kararı (2020/267 E. 2021/699 K) üzerine yapıldığını, toplantı sırasında bilgi edinme hakkı kapsamında sordukları 26 soruya denetime elverişli somut cevap verilmediğini, genel kurula sunulan belgelerde tespit ettikleri eksiklik ve çelişkiler hakkındaki bilgi isteklerinin yönetim kurulu faaliyet raporu, bağımsız denetim raporu gibi belgelerde bulunduğu şeklindeki ifadelerle karşılıksız kaldığını, müvekkil ... ...’nın paylarının pay defterine yanlış kayıtlar yapılmak suretiyle kademeli olarak azaltıldığını ve %10 un altına düşürüldüğünü, bununla ilgili davanın .... Asliye Ticaret Mahkemesinde (2019/... E) görüldüğünü, şirketin kuruluşundan beri kar dağıtımı yapmadığını belirterek 25.05.2022 tarihli genel kurul toplantısı ile ilgili esas dava dilekçesinde belirtilen konuları, 27.05.2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında sordukları sorularla ilgili bilgi ve belgeler üzerinde inceleme yapılması için davalı şirkete talimat ve müvekkilleresolo mali tablolar ile şirketin mizanı da dahil defter ve belgeler üzerinde inceleme yapma yetkisi verilmesine, 27.05.2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında sorulan soruların cevapları ve genel kurul tutanağına yazılan muhalefet şerhleri ile ilgili tüm bilgi ve belgeler üzerinde inceleme yapması için şirkete özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
BİRLEŞEN DAVADA CEVAP : Mahkememizin 2022/... Esas sayılı Birleşen Dava Dosyasında Davalı vekili tarafından sunulan 13/07/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; 31/03/2020 tarihli 2019 yılı olağan genel kurul toplantısının covid salgını şartlarında yapıldığını, bilanço ve kar zarar tablolarının onaya sunulmasının unutulduğunu,27.05.2022 tarihli olağanüstü genel kurulun .... Asliye Ticaret Mahkemesince iptal edilen gündem maddelerini içerecek şekilde toplandığını, genel kurul toplantısından önce incelemeye sunulması gereken tüm belgelerin şirket merkez ve şubelerinde bulundurulduğunu, durumun ortaklara taahhütlü olarak gönderilen çağrı metninde belirtildiğini, davacılar vekiline birer örneğinin teslim edildiği, yöneltilen tüm soruların ve cevaplarının toplantı tutanağına geçirildiğini, bilgi talep edilen konuların yönetim kurulu çalışma raporunda yer aldığını, davacıların şirketim tüm iş ve işlemlerini kapsayacak şekilde müphem talepte bulunduklarını, bilgi alma ve inceleme hakkının kapsamını aştıklarını, kasa hareketine ait tüm belgelerin verilmesini istediklerini ,belge verilmesine ilişkin taleplerin toplantı sırasında karşılanmasının fiilen mümkün olmadığını, dava dilekçesinde dava ile ilgisi olmayan konulara yer verildiğini ve şirket ve ... ... hakkında olumsuz yargı oluşturmaya çalışıldığını, özel denetçi atanma talebinin sıralı olmadığını, özel denetçi talebinin karın dağıtılmaması sebebiyle istendiğini, kar dağıtmama kararlarının, davacıların oylarıyla oy birliği ile alındığını,31.03.2020 tarihi genel kurulda kar dağıtımına karar verildiğini, davacıların şirket sermayesinin %10’una sahip olmadığını, genel kurulun şirket sermayesinin tamamını temsil eden ortakların katılımıyla yapıldığını ve ortakların haklarını kısıtlar nitelikte, esas sözleşmeye aykırı hiçbir karar alınmadığını, şirketin tek kişilik yönetim kurulu tarafından yönetilmesine ilişkin esas sözleşme değişikliğini 18.12.2017 tarihli genel kurulda kabul edildiğini bu nedenlerden dolayı davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER: Davalı şirketin 25/05/2022 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantı tutanağı ve 27/05/2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantı Tutanağı, Hazirun Cetvelleri, ... kayıtları, Ticaret Sicil Gazetesi suretleri, Davalı şirketin faaliyet raporları, gelir tablosu, bağımsız denetçi raporu, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyası, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas ve 2022/... Esas sayılı dosyası, ... Noterliği'nin 01/06/2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... Noterliği'nin 06/06/2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... ... tarafından davalılar ... ... ve ... Sanayi ve Tic. A.Ş. aleyhine açılan davacının davalı şirket'teki gerçek pay adedinin tespiti, Davalı Şirket pay defterindeki kayıtların düzeltilmesi ve Davalı Şahıs uhdesinde bulunan Müvekkil'e ait payların iptal edilerek ve kayıtlarının düzeltilerek davacı adına kayıt edilmesine yönelik davanın derdest olduğu ve duruşmasının 09/11/2022 tarihine ertelendiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacılar ... ... ve ... ... tarafından davalı ... San. ve Tic. A.Ş. aleyhine davalı şirketin 15/12/2021 tarihli genel kurulunda alınan 2 numaralı kararın hükümsüz olup olmadığı, batıl olup olmadığı veya iptalinin gerekip gerekmediği, ayrıca TTK 376. Maddesi gereğince şirketin sona ermiş olup olmadığı husunda açılan davanın derdest olduğu anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas, 2021/... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... ... tarafından davalı ... Sanayi ve Tic. A.Ş. aleyhine açılan ticari şirket bilgi alma ve inceleme hakkına yönelik davanın kabulüne karar verildiği ve kararın kesin olduğu anlaşılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; davacılar ... ... ve ... ... tarafından davalı ... Tic. A.Ş. aleyhine açılan genel kurul kararının iptaline yönelik dava sonucunda davalı şirketin 31/12/2020 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan 2 numaralı sermaye artırımına ilişkin kararın iptaline karar verildiği ve kararın istinaf edildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 29/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı şirketin 25.05.2022 tarihinde yaptığı 2021 yılı olağan genel kurul toplantısında alınan kararların esas davanın, 27.05.2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların ise birleşen davanın konusunu teşkil ettiğini, Her iki dava açısından; Davacı tarafın, asıl ve birleşen dava bakımından genel kurul kararlarının butlanı, ya da iptali ve bilgi alma hakkı talepli davaların açılabilmesi için gerekli olan usul ilişkin şartları yerine getirdiği, Davacı tarafın,esas sermayedeki pay oranının %9,072 olması sebebiyle,asıl ve birleşen dava bakımından finansal tablolar ve buna bağlı konuların ertelenmesini ve özel denetçi atanmasını talep etme şartlarına sahip olmadığı, 25.05.2022 tarihli olağan ve 27.05.2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantılarının usulüne uygun olarak toplandığı, toplantılarda şirketin toplam 235.000.000 TL’lik sermayesini temsil eden 235.000.000 pay sahibinin hazır bulunduğu, kararların davacıların 21.319.330 adet olumsuz oyuna karşılık diğer ortakların 213.680.670 adet olumlu oyuyla (ibra kararı tek kişilik yönetim kurulu üyesi ... ...’nin oy kullanmaması sebebiyle 21.319.330 adet red oyuna karşılık .89.380.638 adet olumlu oyla ) alındığı toplantı ve karar nisabı yönünden her hangi bir aykırılık bulunmadığı, Davacılar tarafından 25.05.2022 tarihli olağan ve 27.05.2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında yöneltilen ve davalı şirket tarafından toplantıların sonrasında yazılı olarak cevaplanan sorulardan bazılarına cevap verilmediği, bazılarına verilen cevapların eksik olduğu, buna dayanılarak bilgi alma hakkı ihlalinin ve söz konusu toplantılarda alınan kararların iptalinin gündeme gelebileceği, fakat davacıların bilgi alma hakkının ihlal edildiği kabul edilse bile, bunun genel kurullarda alınan kararları etkilememesi sebebiyle, kararların iptalini gerektiren bir durumun olmadığı, Esas dava açısından; gündemin 3, 5, 6, 7, 8, 9 ve 11. maddelerinde ve alınan kararlarda kanun, esas sözleşme ya da dürüstlük kuralına aykırılık bulunamadığı, Gündemin 10. maddesi kapsamında yapılan bağımsız denetçi seçiminin kanunun emredici hükümlerine aykırı olması sebebiyle iptal edilmesi gerektiği, gündemin diğer maddelerinde alınan kararların butlanla sakat olduğuna ilişkin herhangi bir hususa rastlanmadığı, Davacılar tarafından genel kurulda sorulan sorulara davalı tarafından verilen cevapların incelenmesi sonucunda, bazı sorulara cevap verilmediği ve bazı sorulara ise verilen cevapların eksik olduğunun ve bu hususlarda davacılara bilgi alma ve inceleme hakkı tanınması gerektiğinin, Birleşen dava açısından; Gündemi oluşturan 3, 5, 6, 7. Maddeleri ve alınan karar bakımından kanun, esas sözleşme ya da dürüstlük kuralına aykırılığın bulunmadığının, Gündemin herhangi bir maddesinin ve alınan kararların butlanla sakat olduğunun ilişkin tespit yapılamadığının, Davacıların tarafından genel kurulda sorulan soruların davalı tarafından genel kurulda cevaplandırıldığının, ancak bazı sorulara cevap verilmediği ve bazı sorulara ise verilen cevapların eksik olduğunun, bu nedenlerle; Üst düzey yönetici ücret artışının nedeninin açıklanmaması, Davacıların kısa vadeli borçlanma gideri ile uzun vadeli borçlanma giderinin alt hesapları hakkındaki bilgi talebinin karşılanmaması, Davacıların İlişkili Taraflardan Diğer Alacaklar Hesabının oluşumu ve sebebi, İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar hesabındaki artışın nedeni ve thakkındaki bilgi talebinin yerine getirilmemesi, ... ’ye fazladan 4.285.310,00 TL ödeme yapılıp yapılmadığı ve şirketin zarara uğrayıp uğramadığı konusunda açıklama yapılmaması, davacıların Şirket'in kullandığı krediler ile ilgili olarak bankada kefalet, teminat ve rehin bulundurulan hisse senetlerinini olup olmadığı konusunda bilgi verilmemesi konularında davacılara bilgi alma ve inceleme hakkı tanınması gerektiğinin sonuç ve kanaatine varmışlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı hissedarlar tarafından davalı şirket aleyhine açılan asıl davada davalı şirketin 25/05/2022 tarihinde yapıla olağan genel kurul toplantısında alınan 3,5,6,7,8,9,10,11 numaralı kararların, birleşen davada davalı şirketin 27/05/2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında alınan 3,5,6 numaralı kararların bilgi alma ve inceleme hakkını ihlal ettiğinden bahisle butlanının tespiti ve kanuna, esas sözleşmeye, dürüstlük ilkesine aykırılığı nedeniyle iptali, bilgi alma inceleme hakkının kullandırılması ve şirkete özel denetçi atanması istemine ilişkindir.
Davacı taraf asıl davaya ilişkin Davalı ... A.Ş.nin 25/05/2022 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısı'nda alınan kararlarına ilişkin TTK. 437/5. maddesi gereğince inceleme yetkisi verilmesine, TTK m. 447 uyarınca alınan 3,5,6,7,8,9,10,11 numaralı kararların Hükümsüzlüğünün Tespitine, TTK m. 445 vd. maddeleri uyarınca İptaline, bilgi ve belgeler üzerinde inceleme yapabilmesi adına Davalı Şirket'e özel denetçi atanmasına, birleşen davaya ilişkin davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 27/05/2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı'nda alınan kararlarına ilişkin TTK. 437/5. maddesi gereğince inceleme yetkisi verilmesine, TTK m. 447 uyarınca alınan 3,5,6 numaralı kararların Hükümsüzlüğünün Tespitine, TTK m. 445 vd. maddeleri uyarınca İptaline, bilgi ve belgeler üzerinde inceleme yapabilmesi adına Davalı Şirket'e özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf ise davalı şirketin 25/05/2022 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısının ve 27/05/2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısının usul ve yasaya uygun gerçekleştirildiğini, alınan kararların usul ve yasaya uygun olduğunu bu nedenle haksız, mesnetsiz, gerçek dışı, yanıltıcı beyanlara dayalı ve hukuki yarardan da yoksun ve TMK md 2’de yer alan dürüstlük kuralına aykırı asıl dava ve birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava konusu ihtilaf davalı şirketin asıl dava konusu 25/05/2022 tarihli olağan ve birleşen dava konusu 27/05/2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararlara ilişkin TTK. 437/5. maddesi gereğince bilgi alma ve inceleme koşullarının oluşup oluşmadığı, TTK m. 447 uyarınca alınan kararların hükümsüz olup olmadığı ve TTK m. 445 vd. maddeleri uyarınca iptal koşullarının oluşup oluşmadığı ve Davalı Şirket'e özel denetçi atanması koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarından kaynaklıdır.
Davalı şirketin ortaklık durumuna bakıldığında toplam pay değerinin 235.000.000,00-TL olduğu, hissedarlardan davacı ... ...'nın toplam pay değerinin 2.397.106,00-TL, davacı ... ...'nın toplam pay değerinin 18.922.224,00-TL olduğu davacıların şirketteki toplam pay oranının %9,072 olduğu, davacılar tarafından hazirun cetveline bu hususta şerh düşüldüğü anlaşılmıştır.
Bilirkişi Heyeti tarafından düzenlenen 29/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı şirketin 25.05.2022 tarihinde yaptığı 2021 yılı olağan genel kurul toplantısında alınan kararların esas davanın, 27.05.2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların ise birleşen davanın konusunu teşkil ettiğini, Her iki dava açısından; Davacı tarafın, asıl ve birleşen dava bakımından genel kurul kararlarının butlanı, ya da iptali ve bilgi alma hakkı talepli davaların açılabilmesi için gerekli olan usul ilişkin şartları yerine getirdiği, Davacı tarafın,esas sermayedeki pay oranının %9,072 olması sebebiyle,asıl ve birleşen dava bakımından finansal tablolar ve buna bağlı konuların ertelenmesini ve özel denetçi atanmasını talep etme şartlarına sahip olmadığı, 25.05.2022 tarihli olağan ve 27.05.2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantılarının usulüne uygun olarak toplandığı, toplantılarda şirketin toplam 235.000.000 TL’lik sermayesini temsil eden 235.000.000 pay sahibinin hazır bulunduğu, kararların davacıların 21.319.330 adet olumsuz oyuna karşılık diğer ortakların 213.680.670 adet olumlu oyuyla (ibra kararı tek kişilik yönetim kurulu üyesi ... ...’nin oy kullanmaması sebebiyle 21.319.330 adet red oyuna karşılık .89.380.638 adet olumlu oyla ) alındığı toplantı ve karar nisabı yönünden her hangi bir aykırılık bulunmadığı, Davacılar tarafından 25.05.2022 tarihli olağan ve 27.05.2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında yöneltilen ve davalı şirket tarafından toplantıların sonrasında yazılı olarak cevaplanan sorulardan bazılarına cevap verilmediği, bazılarına verilen cevapların eksik olduğu, buna dayanılarak bilgi alma hakkı ihlalinin ve söz konusu toplantılarda alınan kararların iptalinin gündeme gelebileceği, fakat davacıların bilgi alma hakkının ihlal edildiği kabul edilse bile, bunun genel kurullarda alınan kararları etkilememesi sebebiyle, kararların iptalini gerektiren bir durumun olmadığı, Esas dava açısından; gündemin 3, 5, 6, 7, 8, 9 ve 11. maddelerinde ve alınan kararlarda kanun, esas sözleşme ya da dürüstlük kuralına aykırılık bulunamadığı, Gündemin 10. maddesi kapsamında yapılan bağımsız denetçi seçiminin kanunun emredici hükümlerine aykırı olması sebebiyle iptal edilmesi gerektiği, gündemin diğer maddelerinde alınan kararların butlanla sakat olduğuna ilişkin herhangi bir hususa rastlanmadığı, Davacılar tarafından genel kurulda sorulan sorulara davalı tarafından verilen cevapların incelenmesi sonucunda, bazı sorulara cevap verilmediği ve bazı sorulara ise verilen cevapların eksik olduğunun ve bu hususlarda davacılara bilgi alma ve inceleme hakkı tanınması gerektiğinin, Birleşen dava açısından; Gündemi oluşturan 3, 5, 6, 7. Maddeleri ve alınan karar bakımından kanun, esas sözleşme ya da dürüstlük kuralına aykırılığın bulunmadığının, Gündemin herhangi bir maddesinin ve alınan kararların butlanla sakat olduğunun ilişkin tespit yapılamadığının, Davacıların tarafından genel kurulda sorulan soruların davalı tarafından genel kurulda cevaplandırıldığının, ancak bazı sorulara cevap verilmediği ve bazı sorulara ise verilen cevapların eksik olduğunun, bu nedenlerle; Üst düzey yönetici ücret artışının nedeninin açıklanmaması, Davacıların kısa vadeli borçlanma gideri ile uzun vadeli borçlanma giderinin alt hesapları hakkındaki bilgi talebinin karşılanmaması, Davacıların İlişkili Taraflardan Diğer Alacaklar Hesabının oluşumu ve sebebi, İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar hesabındaki artışın nedeni ve thakkındaki bilgi talebinin yerine getirilmemesi, ... ’ye fazladan 4.285.310,00 TL ödeme yapılıp yapılmadığı ve şirketin zarara uğrayıp uğramadığı konusunda açıklama yapılmaması, davacıların Şirket'in kullandığı krediler ile ilgili olarak bankada kefalet, teminat ve rehin bulundurulan hisse senetlerinini olup olmadığı konusunda bilgi verilmemesi konularında davacılara bilgi alma ve inceleme hakkı tanınması gerektiği tespit edilmiştir.
Dava konusu ihtilafa ilişkin TTK'da genel kurul kararlarının iptali ve butlan hallerine ilişkin başlığı altında belirtilen düzenlemelere bakılacak olursa;
TTK 445. maddesinde; İptal sebepleri ; "446 ncı maddede belirtilen kişiler, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
TTK 446. maddesinde ise İptal davası açabilecek kişiler ; " (1) a) Toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten, b) Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri, c) Yönetim kurulu, d) Kararların yerine getirilmesi, kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa yönetim kurulu üyelerinden her biri, iptal davası açabilir. " şeklinde belirtilmiştir.
TTK 447. maddesinde Butlan halleri; " a) Pay sahibinin, genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran, b) Pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını, kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran, c) Anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan, kararları batıldır." şeklinde belirtilmiştir.
Davacılar tarafından asıl dava ile davalı şirketin 25/05/2022 tarihli olağan genel kurulunda alınan kararların butlanı ve iptaline yönelik, birleşen dava ile davalı şirketin 27/05/2022 tarihli olağanüstü genel kurul kararlarının butlanı ve iptaline yönelik dava açılmış olup, asıl ve birleşen dava konusu genel kurul toplantılarına çağrının usul ve yasaya uygun yapıldığı, toplantı ve karar nisaplarına uygun hareket edildiği, davacıların muhalefet şerhini tutanağa geçirttiği, genel kurul kararlarının iptal talebi yönünden davaların 3 aylık süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacılar tarafından asıl davada butlanı ve iptali talep edilen 25/05/2022 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan 3 numaralı gündem maddesinin 2021 yılı hesap dönemine ilişkin yönetim kurulu faaliyet raporunun okunması ve onaylanmasına ilişkin olduğu, 5 numaralı gündem maddesinin 2021 yılı hesap dönemine ilişkin bilanço ve kar zarar hesaplarının okunması ve oylanması ilişkin olduğu, 6 numaralı gündem maddesinin 2021 yılı faaliyetlerine ilişkin yönetim kurulu üyesinin ibra edilmesine ilişkin olduğu, 7 numaralı gündem maddesinin 2021 yılı hesap dönemine ilişkin kar dağıtım önerisine ilişkin olduğu, 8 numaralı gündem maddesinin yönetim kurulu üye seçimine ve görev sürelerinin belirlenmesine ilişkin olduğu, 9 numaralı gündem maddesinin yönetim kurulu üyelerinin huzur hakkı , ikramiye ve prim gibi haklarının belirlenmesine ilişkin olduğu, 10 numaralı gündem maddesinin 2022 yılı faaliyet dönemine ilişkin bağımsız dış denetçi seçimine ilişkin olduğu, 11 numaralı gündem maddesinin yönetim kuruluna TTK 395 ve 396 maddeleri gereğince izin verilmesi hususuna ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davacılar tarafından birleşen davada butlanı ve iptali talep edilen 27/05/2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan 3 numaralı gündem maddesinin 2019 yılı hesap dönemine ilişkin yönetim kurulu faaliyet raporunun okunması ve onaylanmasına ilişkin olduğu, 5 numaralı gündem maddesinin 2019 yılı hesap dönemine ilişkin bilanço ve kar zarar hesaplarının okunması ve oylanması ilişkin olduğu, 6 numaralı gündem maddesinin 2019 yılı faaliyetlerine ilişkin yönetim kurulu üyesinin ibra edilmesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde asıl ve birleşen davada davacılar tarafından davalı şirketin 25/05/2022 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan 3,5,6,7,8,9,10,11 numaralı kararların ve davalı şirketin 27/05/2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan 3,5,6 numaralı kararların davacıların bilgi alma ve inceleme hakları ihlal edilerek alınmış olduğundan bahisle butlanla batıl olduğunun tespitine ve alınan kararların aynı zamanda kanuna, esas sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı olduklarından iptallerine karar verilmesi, ayrıca TTK 437/5 uyarınca bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılması ve davalı şirkete özel denetçi atanması talep edilmiş ise de; davacılar tarafından asıl ve birleşen davada dava konusu edilen genel kurul kararlarının hükümsüzlüğünün tespiti olmadığı takdirde usul ve yasaya aykırı alınmış olmalarından dolayı iptallerine karar verilmesi talepleri yönünden yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunan 29/05/2023 tarihli bilirkişi raporundaki tespitler kapsamında 25.05.2022 tarihli olağan ve 27.05.2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantılarının usulüne uygun olarak toplandığı, toplantılarda şirketin toplam 235.000.000 TL’lik sermayesini temsil eden 235.000.000 pay sahibinin hazır bulunduğu, kararların davacıların 21.319.330 adet olumsuz oyuna karşılık diğer ortakların 213.680.670 adet olumlu oyuyla (ibra kararı tek kişilik yönetim kurulu üyesi ... ...’nin oy kullanmaması sebebiyle 21.319.330 adet red oyuna karşılık 89.380.638 adet olumlu oyla ) alındığı toplantı ve karar nisabı yönünden her hangi bir aykırılık bulunmadığı, davalı şirket tarafından genel kurullar öncesinde yönetim kurulu faaliyet raporu, bilanço, kar/zarar cetvelinin hissedarların incelemesine sunulduğu, kaldı ki davacıların aksi yönde bir iddiasının bulunmadığı, davacıların iddiasının sordukları sorulara eksik, hatalı ve çelişkili cevaplar verildiğinden detaylı bilgi verilmediğine yönelik olduğu, asıl dava konusu olan 3,5,6,7,8,9,10 ve 11 numaralı gündem maddelerine ilişkin alınan kararlar ile birleşen dava konusu olan 3,5,6 numaralı gündem maddelerine ilişkin alınan kararlar yönünden davacıların bilgi alma ve inceleme hakkı engellenerek alındığına dair somut bir delil bulunmadığı, ilgili gündem maddelerine ilişkin şirket kayıtlarının davacıların incelemesine açık tutulduğu davacılar tarafından da bunun aksi yönde bir iddia ve ispat ileri sürülmediği, 10 numaralı gündem maddesi yönünden bilirkişiler tarafından yasal düzenleme olan 10 yıl içinde toplam 7 yıl denetçi seçilen denetçinin üç yıl geçmeden tekrar denetçi seçilemeyeceğini yönelik aykırılık ileri sürülmüş ise de davalı tarafın rapora itirazları doğrultusunda davalı şirkete ilişkin ticaret sicil gazetesinde yapılan ilanlara bakıldığında ilgili yasal düzenlemeye aykırılık oluşturulacak bir denetçe seçimi bulunmadığı yasal düzenlemedeki sürelere riayet edilerek farklı bağımsız denetçilerin şirket genel kurullarında atandığı sabit olduğundan bilirkişiler tarafından 10 numaralı gündem maddesinin yasaya aykırı olduğuna yönelik tespite itibar edilmemiş olup, söz konusu davalı şirketin 25/05/2022 ve 27/05/2022 tarihlerinde yapılan genel kurullarında alınan kararların genel kurulun takdirinde olduğu, yönetim kurulu üyelerinin şirketi zarara uğrattığı, eşit işlem ilkesine aykırı davrandıkları, davacı dışındaki ortaklara avantaj sağladıklarına ilişkin iddia ve somut delil bulunmadığı sabit olup, davacı hissedar tarafından davalı şirkete yönelik bilgi alma ve inceleme hakkına yönelik çekilen ihtara davalı şirket tarafından cevap verildiği ve genel kurul öncesi faaliyet raporu, bilanço ve kar/zarar tablosunun hissedarların incelemesine sunulduğu açık olduğundan bu yönüyle de alınan genel kurul kararlarının davacının bilgi alma ve inceleme hakkını sınırlandıran nitelikte olmadığı anlaşılmakla, davalı şirketin 25/05/2022 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan 3,5,6,7,8,9,10,11 numaralı ve 27/05/2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan 3,5,6 numaralı butlanla malul olduğu ileri sürülen ve iptali talep edilen kararlar yönünden yasada belirtilen butlan ve hükümsüzlüğünü gerektiren hallarden herhangi birinin geçerli olmadığı, şirket sermaye ve hisse durumunun belirtildiği şekilde usulüne uygun temsil edildiği anlaşılmakla, dava konusu davalı şirketin 25/05/2022 tarihli olağan genel kurul ve 27/05/2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların toplantı ve karar nisaplarına uygun alındığı ve Genel Kurulun takdirinde bulunduğu açık olup ayrıca alınan genel kurul kararlarında kanuna, esas sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına aykırı bir hal olmadığı, davacının bilgi alma ve inceleme hakkının sınırlandırıldığına ve sermayenin korunması ilkesine aykırı davranıldığına dair ispata elverişli somut bir delil bulunmadığı bu haliyle dava konusu genel kurul kararlarının hükümsüzlük, butlan ve yokluk şartlarının oluşmadığı gibi iptalini gerektiren bir neden de bulunmadığı ve dava konusu genel kurul kararlarının yasaya, esas sözlemeye ve dürüstlük ilkesine uygun olduğu anlaşıldığından davacı tarafça ispatlanamayan genel kurul kararların iptaline yönelik davanın reddine karar verilmiştir.
TTK 437. maddedeki pay sahibinin Bilgi Alma ve İnceleme Hakkına ilişkin;
"(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.
(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.
(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.
(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.
(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.
(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz." şeklinde düzenleme getirilmiştir.
TTK'nın 438.maddesi gereğince; "1)Her pay sahibi pay sahipliği hakkının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde bilgi alma ve veya inceleme hakkını daha önce kullanmışsa belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir.
2)Genel kurul istemi onaylarsa şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içerisinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesindeki özel denetçi atanmasını isteyebilir. "
TTK'nın 439.maddesine göre; "1)Genel kurulun özel denetimi reddetmesi halinde sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketler de yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya payların değeri toplamı en az 1.000.000 TL olan pay sahipleri, 3 ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteyebilir.
2)Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır."
TTK'nın 440.maddesine göre; "1)Mahkeme şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra kararını verir.
2)Mahkeme istemi yerinde görürse istem çerçevesinde inceleme konusunu belirleyerek bir veya birden fazla bağımsız uzmanı görevlendirebilir. Mahkemenin kararı kesindir. " şeklinde düzenleme getirilmiştir.
Davacılar tarafından davalı şirketin 25/05/2022 tarihli olağan genel kurulunda ve 27/05/2022 tarihli olağanüstü genel kurulunda bilgi alma ve inceleme hakkına yönelik taleplerin karşılıksız bırakılmak suretiyle cevaplanmadığı bu şekilde bilgi alma ve inceleme haklarının ihlal edildiğinden bahisle bu haklarının kullandırılması için eldeki dava açılmış olup, şirket hissedarlarının şirket hakkında bilgi alma ve inceleme haklarının TTK 437 maddesinde güvence altına alınan, kapsamı ve sınırları belirlenen kısıtlanamaz haklardan biri olduğu açıktır, somut olayda davacılar tarafından davalı şirketin 25/05/2022 tarihli olağan genel kurulunda ve 27/05/2022 tarihli olağanüstü genel kurulunda sorulan soruların bir kısmının cevaplandırıldığı ve dava tarihinden sonra davalı şirket tarafından davacılara hitaben gönderilen ... Noterliği'nin 01/06/2022 tarih ... yevmiye numaralı ve ... Noterliği'nin 06/06/2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnameleri ile sorulan sorulara ayrıntılı cevaplar verildiği anlaşılmakla, davacılar tarafından bilgi alma ve inceleme haklarının kullandırılmadığı iddiasıyla eldeki dava açılmış olup her ne kadar bilirkişi raporunda davacılar tarafından sorulan soruların bazılarına cevap verilmediği bazılarına eksik cevap verildiği yönünde tespitte bulunulmuş ise de söz konusu hususların özel denetim kapsamında kaldığı, davacıların buna ilişkin yeterli oranda pay sahibi olmadıkları ve ayrıca bu hususlara ilişkin davacılar tarafından davalı şirket yönetiminin şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarına yönelik somut ve ikna edici delil ortaya konulmadığı, şirket tarafından davacılar hitaben sorulara gerek genel kurul sırasında verilen gerekse genel kuruldan sonra 25/05/2022 tarihli genel kurulda cevaplandırılmayan sorular yönünden ... Noterliği'nin 01/06/2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 27/05/2022 tarihli genel kurulda cevaplandırılmayan sorular yönünden ... Noterliği'nin 06/06/2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde verilen ayrıntılı cevaplar ile davacıların bilgi alma inceleme hakkının kullandırılmış olduğu, davacıların dava dilekçesinde şirket kayıtlarının incelemeye hazır tutulmadığı veya incelettirilmediği ve sorulara hiç cevap verilmediği yönünde bir iddialarının bulunmadığı açık olup, davacılar tarafından eldeki dava sorulan sorulara verilen cevapların somut olmadığı ve çelişkili olduğu hususuna ilişkin olup, davalı şirketin 25/05/2022 tarihli olağan genel kurul tutanağı, 27/05/2022 tarihli olağanüstü genel kurulu tutanağı, şirket kayıtları, faaliyet raporları ve ekli diğer belgeler incelendiğinde, davalı şirket kayıtlarının 25/05/2022 ve 27/05/2022 tarihli genel kurullar öncesi incelemeye hazır bulundurulduğu, genel kurulda davacılar tarafından sorulara gerek genel kurul sırasında gerekse dava tarihinden sonra gönderilen noter ihtarı ile detaylı ve somut cevaplar verildiği sabit olduğundan davacıların TTK 437/5 maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması yönelik koşullar oluşmadığından bu isteme yönelik davanın reddine karar verilmiştir.
Davacılar tarafından aynı zamanda davalı şirkete özel denetçi atanması isteminde bulunulmuş ise de davalı şirketin kayıtları ve 25/05/2022 tarihli ve 27/05/2022 tarihli genel kurul hazirun cetvellerine göre davacıların davalı şirketteki hisse oranın %10'dan az olması nedeniyle mevcut hisse durumu itibariyle davacıların TTK 439/1 maddesi gereği dava açma hakkı bulunmadığı anlaşılmış, her ne kadar davacılar hisse durumlarını ihtilaflı olduğu bu hususta açtıkları davanın sonucunun beklenilmesi talebinde bulunmuşlarsa da davacıların hisse durumlarına ilişkin davaların devam ediyor olması sonucunun beklenilmesinin yargılamayı uzatacağı açık olup özel denetçi atanması için en az %10 hisse oranına sahip olmanın yanında davalı şirket yöneticilerinin şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattığına yönelik ikna edici delil bulunması gerektiğinden, eldeki davada ayrıca davacılar tarafından davalı şirket yetkililerinin kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarına yönelik somut ve ikna edici delil ortaya konulmadığından ve davacıların hisse durumlarına yönelik devam eden davaların sonucunun beklenilmesi esasa etki etmeyeceğinden dolayı dava sonuçları beklenilmeyerek davalı şirkete özel denetçi atanmasını gerektiren haklı bir neden bulunmadığından ve koşulları oluşmadığından özel denetçi atanması isteminin de reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacılar tarafından davalı şirket aleyhine açılan ASIL ve BİRLEŞEN DAVALARIN AYRI AYRI REDDİNE,
2- Davacılar tarafından asıl ve birleşen dava açılırken yatırılan peşin harçların alınması gereken 269,85-TLx2=539,70-TL karar harcından mahsubu ile bakiye 378,30-TL karar harcının davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3- Davacılar tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4- Davalı taraf asıl davaya ilişkin yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca maktu 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı şirkete verilmesine,
5- Davalı taraf birleşen davaya ilişkin yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca maktu 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı şirkete verilmesine,
6- Davacılar tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacılara resen iadesine,
Dair; davacılar vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, genel kurul kararlarının iptaline yönelik asıl ve birleşen davalar yönünden gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık, bilgi alma ve inceleme hakkı ile özel denetçi atanmasına yönelik davalar yönünden TTK 437/5 ve 440/2 maddeleri son cümle uyarınca KESİN olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/10/2023
Başkan ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Katip ...
e-imza*
*Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.