T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/414 Esas
KARAR NO: 2024/216
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/06/2022
KARAR TARİHİ: 08/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 28/06/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında, 02.10.2017 tarihli ... Sistemleri Kullanım Sözleşmesi ve ... ... Programı Kullanım Taahhütnamesi sözleşmelerinin, davalının ... Oteli için yapıldığını, sözleşmeler doğrultusunda, davacı şirket tarafından sözleşmelere uygun olarak kurulumlar ve hizmetlerin davalı şirkete sunulduğunu, bu sözleşmelere göre müvekkili şirketin, “servis sağlayıcısı" karşı tarafın ise “otel” ismi ile belirtildiğini, taraflar arasında yapılan ... Sistemleri Kullanım Sözleşmeleri gereğince, davacı şirketin, davalı şirkete ait otel için özel olarak dizayn edilmiş otellere ve otel gruplarına çevrimiçi otel rezervasyon dağıtım sistemine erişim için gerekli kurulumları yaptığını, bu sistem üzerinden davalı otel işleteninin, Otel'e ait bilgilerini (otel özellikleri kontenjan, fiyat vb.) sistem ekleyerek rezervasyonlarını takip etti: kendilerine ait bir kontrol paneline erişim sağladığını, müvekkili şirketin sözleşmeye uygun yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen, davalının sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiğini, ... sistemleri kullanım sözleşmesi ile otelin internet sitesine Online Rezervasyon Motoru sistemi kurmak ve otel bilgilerini girebilecekleri, rezervasyonları takip edebilecekleri kendilerine ait bir kontrol paneline erişim imkanı sağlamak olduğunu, bu şekilde davalıya ait otelin; hem kendi internet sitesi üzerinden, hem de davacının organizasyonunda bulunan diğer satış ve dağıtım kanalları aracılığıyla online rezervasyon almasının amaçlandığını, buna göre oluşturulan rezervasyonların davalıya hem mail olarak gönderileceğini hem de kontrol paneli üzerinden görülebileceğini, bu sistem Üzerinden davalı otel işleteninin, Otel e ait bilgilerini (otel özellikleri, kontenjan, fiyat vb.) sisteme yükleyerek rezervasyonlarını takip ettiğini, kendilerine ait bir kontrol paneline erişim sağladığını, Yine taraflar arasında yapılan ... ... Programı Kullanım Taahhütnamesi sözleşmesi ile online rezervasyon servisi ile internet acenteleri (kanal) listesi ile davalı şirketin hizmet verilen otellerinin bağlantılarının sağlandığını, ... Sistemleri Kullanım Sözleşmesinde ise ....net sistemi, web tabanlı çalışan gelişmiş bir yapı ile, dünya üzerinde birçok turizm acente ve otelin bu sistem üzerinde rezervasyon yaparak nüfus ettikleri alanı genişletmek ve daha fazla müşteriye ulaşma imkanı sunulduğunu, taraflar arasında yapılan ... Sistemleri Kullanım Sözleşmesi nin, “Taraflar aşağıdaki hüküm ve koşullarda anlaşmışlardır" başlığı altında Servis Sağlayıcısının Sunacağı Edim ve Hizmetler düzenlendiğini, buna göre Servis sağlayıcısı olan davacı şirketin, davalı otel için özel olarak dizayn edilmiş ... Motoru'nu Otel'in kullanımına açacağı, tüm rezervasyonların kontrol edileceği bir kontrol paneli oluşturacağı ve dünya çapında seyahat acenteleri, dağıtım kanalları ve web sitelerinden rezervasyon gönderilmesinin sağlanacağının belirtildiğini, rezervasyon sözleşmesi ile tüm rezervasyonların tek panelde yönetilmekte, ... ... ...nde ise bu kez dünya genelinde tarafların kararlaştırdığı acentelerin otel ile bağlantılarının sağlandığını, Davacı tarafından, davalıya, sözleşmelere uygun hizmetler verilmekte iken davalı şirket tarafından hizmet bedellerinin ödenmediğini, taraflar arasında yapılan sözleşmelerde, sözleşmelerin fesih durumları, sözleşmenin bitiminden 90 gün önce noter kanalı ile bildirilmemesi halinde sözleşmelerin periyodik olarak 3 er yıl Uzayacağının taraflarca kararlaştırıldığını, davalı şirket ile yapılan görüşmelerden sonuç alınmadığını, davalı şirketin işbirliği sağlamadığını, davalı şirketin fatura bedellerini ödememesi nedeni ile 06.12.2021 tarihli ihtarname ile sözleşmenin haklı nedenle feshi ve sözleşmeler doğrultusunda ödenmesi gereken kalemlerin davalı şirkete bildirildiğini, sözleşmenin erken feshi nedeni ile ödenmesi gereken kalemlerin davalı şirkete bildirildiğini, sözleşmenin erken feshi nedeni ile ödenmesi gereken cezai şart bedelleri ile fatura bedellerinin sözleşmede belirtilen vadelere göre akdi faiz ile birlikte ödenmesinin talep edildiğini, davalı şirketin, 15.12.2021 tarihli ihtara cevaplarında hizmet almadıklarını beyanla ödeme yapmayacaklarını ileri sürdüklerini, davalı şirketin ihtamame sonrasında da ödeme yapmaması nedeni ile davalı şirket aleyhine ... icra Müdürlüğü nün 2022/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin haksız itirazı ile icra takibinin durduğunu, Bilirkişi incelemesinde, bilgisayar kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapıldığında, davacı şirketin sözleşmeler doğrultusunda yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğunun görülece: yine sözleşmelere uygun olarak önce proforma faturalar düzenlenerek davalı şirkete gönderildiğini, itiraz edilmediği için de bir hafta sonra faturaların düzenlenerek muhasebe programı üzerinden davalı şirkete gönderildiğini, davalı şirketin yukarıda belirtilen oteli yönünden, davacı şirket tarafından yapılması gereken işlemlerin yapıldığını, verilen hizmete uygun olarak önce proforma faturalar düzenlenerek, davalı şirkete gönderildiğini ve devamında da faturaların düzenlenerek davalı şirkete iletildiğini, ancak davalı şirket tarafından fatura bedellerinin ödenmediğini, muhasebe programı üzerinden yapılan 'e şirket ile yapılan görüşmeler sonuç vermediği için icra takibine Davacının, davalıya ait ... Oteli için vermiş olduğu hizmete karşılık olarak 917,13 EUR fatura alacağının mevcut olduğunu, taraflar arasında yapılan ... Sistemleri Kullanım Sözleşmesi nin 2/f maddesinde; “Hizmetler, aylık olarak hizmetin ait olduğu ayın son günü faturalandırılır. Otel, hizmetlerine ait olduğu ayı takip eden ayın 15. Günü ilgili faturayı ödemekle yükümlüdür. Bu fatura ödeme günü taraflar arsında kesin vade hükmünde olup, vade tarihinde ödenmeyen borçlar ayrıca ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşmüş kabul edilir. Zamanında ödenmeyen faturalara aylık % 5 gecikme faizi uygulanır." Denilerek faturaların ödeme şeklinin açıkça düzenlendiğini, Taraflar arsında yapılan ... ... Program Kullanım Taahhütnamesi ile Otel in talep ettiği satış kanalları için ... ... Kanal Yönetimi Programı nın davalının kullanımına sunulduğunu, bu sözleşme ile otelin online rezervasyon servisi sunulmasında kullanılacak internet acentelerinin (kanal) listesi ve sisteme girişler, Online Acenteler ile bağlantıların kurulması ve sistem içerisinde kanalların entegre çalışmasının sağlandığını, işbu sözleşmenin 8.maddesinde de faturaların ne şekilde ödeneceği ve kesin vadenin vadenin taraflarca belirlendiğini, Taraflar arasında yapılan ... Sistemleri Kullanım Sözleşmesi nin 10.maddesinde, davalının sözleşmedeki borçlarına aykırılık nedeni ile Servis Sağlayıcısı olan davacı tarafından sözleşmenin feshedilmesine sebep olması durumunda, hizmetler karşılığı borçlarına ilave olarak, Servis Sağlayıcısı'na senelik otel başı 3.000 Euro cezai şart bedeli ödemekle yükümlü olduğunun düzenlenmiş olup, davalının bu sözleşme yönünden, sözleşme süresinin 3 yıllık Uzama döneminde olması nedeni ile 9.000 Euro cezai şart bedeli ödemesi gerektiğini, Taraflar arasında yapılan ... ... Programı Kullanım Taahhütnamesi sözleşmesinin 11.maddesinde, otelin iş bu sözleşmedeki borçlarına aykırılık halinden dolayı Servis Sağlayıcısı tarafından sözleşmenin feshedilmesine sebep olması durumunda, hizmetler karşılığı borçlarına ilave olarak, senelik otel başı 3.000 Euro cezai şart bedeli ödeyeceğinin kararlaştırılmış olup, sözleşmenin 3 yıllk uzama döneminde olması nedeni ile 9.000 Euro cezai şart bedelini işbu sözleşme gereğince ödemesi gerektiğini, Davalının itirazının yerinde olmadığını, sözleşme gereği, müvekkili şirketin kurulum İşlemleri ve ayrı yazılım işlemler yaparak hizmeti hazır hale getirdiğini ve bu sistem üzerinden yapılacak rezervasyonlara göre komisyon bedeli alacakken, davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeni ile zarara uğradığını, Davalı şirket, itiraz dilekçesinde herhangi bir borcu olmadığını belirtmiş ise de, taraflar arasında yapılan sözleşmelerin, sözleşmelere Uygun olarak düzenlenen faturalar gereğince davalı şirketin itirazının yerinde olmadığını, davacı şirketin verdiği hizmet bilgisayar kayıtları üzerinden olup: kurulumlara ilişkin olarak bilgisayar kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapıldığında; davacı şirket tarafından sözleşmelere uygun olarak hizmetin verildiği ve davalı şirketin sözleşmelere aykırı davrandığının sabit olacağını, Davalının, basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğünün, tacirlerin ticari faaliyetleri ile ilgili yapacağı ticari sözleşmelerde de geçerli olduğunu, davalının davacıya sözleşmede belirlenen cezdi şart bedelini ödemesi gerektiğini, taraflar arasında yapılan yazışmalardan ve diğer kurulumla ilgili belgelerden davalının, sözleşme gereğince hizmetleri aldığının ve gerekli kurulumların müvekkili şirket tarafından yapıldığının sabit olduğunu iddia ederek, ....İcra Müdürlüğü nün 2022/... E. sayılı dosyasındaki takibe yapılan itirazların iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine 220 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masraflarının ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ederek işbu davayı açmıştır.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan 27/07/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava yetkisiz yerde açılmış olduğundan davanın usulden reddini talep ettiklerini, taraflar arasında imzalanan 02.10.2017 tarihli sözleşmenin geçersiz olduğunu, bu nedenle, davacının iddiaları ve talepleri yerinde olmadığını, davacı alacak kalemlerini açıklamayarak sadece cezai şart olan 9.000 Euro ve 917,73 Euro fatura alacağının olduğunu beyan etmesine karşın dava değerine 19.713,69 Euro şeklinde belirtmesi haksız kazanç sağlama amacı ile işbu dava açıldığının ispatı olduğunu, davacının sözleşmeye uygun olarak davalı şirkete hizmet sunduğunu iddialarının yetersiz olduğunu, davacı tarafından kanıtlanılmasının gerektiğini, dava dilekçesinde davalı şirket tarafından hizmet bedelleri ödenmediği iddia edilmesine karşın davalı şirket tarafından sunulan hizmetlerin bedellerin ödendiğinin, davacının ileri sürdüğü cezai şart iddiaları yerinde olmadığını, davalı şirket tarafından sözleşme feshedilmediğinin, davacı tarafından düzenlenen faturalara davalı tarafından yasal süresinde itiraz edildiğinin, davalı aleyhine hukuka ve ahlaka aykırı olarak geçirsiz şekilde fatura düzenlendiğini, davalı şirket tarafından süresi içerisinde iade faturası da düzenlendiğinin, davacı şirket tarafından düzenlenen faturalar usule, yasaya ve sözleşmeye aykırı olarak düzenlendiğinin, bu nedenle faturalar geçersiz olduğunun, davacı tarafından davalıya herhangi bir hizmetin sunulmadığının, icra takibinde takibe dayanak belge sunmayan davacı, itirazın iptali davasında icra dosyasında var olan belgeler dışında başka belgelere dayanamayacağının, faturalar tek başına alacağın varlığının kanıtlanamayacağının, belirli alacak miktarlarının üzerinde senetle ispat zorunlu olduğundan, davacını tanık dinletmesine muvafakatinin bulunmadığını, dava konusu olan ... sistmeleri kullanım sözleşmesi madde uyarınca, davacı hizmetler karşılığı otel web sitesi üzerinden gelen her rezervasyon için toplam %3 komisyon alacağı belirtilemesine karşın davacı taraf belirtilen şekilde hiçbir rezervasyon göndermemiş olup, hizmet sağladığını dava dilekçesinde sunduğu belgeler ile de kanıtlanamayacağının, dava konusu olan ... sistmeleri kullanım sözleşmesi madde 2(d) uyarınca, otel gds lerde listelenme için senelik 200 euro bedel ödeyecektir şeklinde belirtilmiş olup, davacı şirket tarafından otel gds lerde listeme yapmadığını, davacı şirket, dava dilekçesinde iddia ettiği ve sunduğu hizmetleri kanıtlamakla yükümlü olduğunu, ancak dava dilekçesi ve eklerinde hizmete ilişkin veya faturalarda hizmetin sunulduğuna ilişkin bir ispat yoluna gidilmediğinin, davacı şirkete karşı her türlü fazlaya ilişkin talep etmiştir.
DELİLLER : .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyası, Arabuluculuk son tutanağı, Sözleşmeler, Yazışmalar, İhtarname, Ticari defter kayıtları, Faturalar, Bilirkişi raporu, Bilirkişi ek raporu, .... Asliye Ticaret Mahkemesi kanalıyla alınan talimat raporu ve tüm dosya kapsamı.
.... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 10/01/2022 tarihinde 19.713,69 euro alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya (21/01/2022) tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (27/01/2022) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 01/02/2022 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Nitelikle hesaplamalar uzmanı bilirkişi ..., Bilgisayar Mühendisi bilirkişi ... ve Muhasebeci bilirkişi ... tarafından hazırlanan 06/02/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre; Taraflar arasında 02.10.2017 tarihli ... Sözleşmesi ile aynı tarihli ... ... Programı Kullanım Taahhütnamesinin imzalandığı, usulüne uygun tutulan davacı şirket ticari defterlerine göre; 06.12.2021 sözleşme fesih ve 31.12.2021 tarihi itibariyle davalı şirketin 917,13 € karşılığı 8.732,69 TL borç bakiyesinin bulunduğu, Davacı şirket tarafından 917,13 € fatura alacağı, 18.000,00 Eur cezai şart ve 788,95 Eur işlemiş faiz olmak üzere toplam 19.713,69 € tutarında takip başlatıldığı, takip ve dava konusu faturaların, sözleşme kapsamında ve e-arşiv fatura olarak düzenlenmiş olup; 892,95 € karşılığı 6.334,19 TL tutarındaki faturaların davalı şirkete tebliğ edildiği sonucuna varıldığı, söz konusu faturaların içeriği hizmetin davalı şirkete teslimine ilişkin dosyada herhangi bir belge ve bilgi bulunmadığı, davacı şirket tarafından 06.12.2021 tarihinde keşide edilen ihtarname ile, 15.10.2020 tarih ve ... nolu KDV dahil, 1.840,54 TL bedelli e-faturaya karşılık düzenlendiği ifade edilen 20.11.2020 tarihli ... nolu iade faturası ile, 15.11.2021 tarih ve ... nolu KDV dahil, 2.496,00 TL bedelli e-faturaya karşılık düzenlendiği ifade edilen 22.11.2021 tarihli ... nolu iade faturasının davacı şirkete tebliğine ilişkin dosyada herhangi bir belge ve bilgi bulunmadığı, davalı tarafın ... , ... hizmet aldıkları ve aktif biçimde kullandığı rezervasyon kanalları olduğu ve kanalların idaresinin davacı tarafından gerçekleştirildiği görülmüştür. Taraflar arasında imzalanmış olan 02.10.2017 tarihli sözleşme sonrasında davacı tarafın davalı otel için sistem kurulumu gerçekleştirdiği, davalı taraf kullanıcılarına eğitim düzenlediği, davalı otel için kurulumu yapılan rezervasyon — sistemlerini ve ihtiyaç halinde sistem düzenlemelerini yaptığı görülmüş Örnek olarak seçilen 14.11.2019-11.04.2020 dönemi arasında 100 rezervasyonun konaklama ile sonuçlandığı, 2 rezervasyonun iptal olduğu görülmüştür. Taraflar arasındaki sözleşmelerin sözleşme hükümlerinden ... Sistemleri Kullanım Sözleşmesi m.2/f'de düzenlenen faiz hükmü dışındaki hükümlerinin sözleşme ve mevzuat hükümlerine Uygun olduğu, Davacının sözleşmeleri haklı nedenle feshettiği, Davacının her bir sözleşme için 8.500 Euro, toplamda 17.000 Euro cezai şart alacağı bulunduğu, Sayın Mahkemece, davacı şirketin takip ve dava konusu sözleşme kapsamındaki hizmet sebebiyle alacaklı olduğunun ve işlemiş faiz talebinin kabulü halinde; 38,60 Euro işlemiş faiz alacağının bulunduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.
Yazılım mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan 01/08/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre; Sistemin davacı tarafından kullanıma elverişli şekilde tasarlandı; Davacının davalı tarafa sistemin kullanılması için gerekli bilgileri sağladığı görülmüştür, Davalı tarafından sistemin 2017 — 2020 yılları arasında kullanıldı Bahse konu yazılım üzerinden online rezervasyon kanalları ile yapılan rezervasyonların yıllara ve satış kanallarına göre dağılım bilgisi şu şekildedir:2017 yılı (Toplam Rezervasyon 1 adet): 1 adet Rezervasyon Rezervasyon kanalı ..., 2018 yılı (Toplam Rezervasyon 117 adet): 39 adet Rezervasyon, Rezervasyon kanalı ..., 6 adet Rezervasyon Rezervasyon kanalı ... - ... , 9 adet Rezervasyon — Rezervasyon kanalı ..., 63 adet Rezervasyon Rezervasyon kanalı ... , 2019 yılı (Toplam Rezervasyon 116 adet): 30 adet Rezervasyon — Rezervasyon kanalı ..., 1 adet Rezervasyon — Rezervasyon kanalı ... - , 23 adet Rezervasyon Rezervasyon kanalı ... ..., 51 adet Rezervasyon Rezervasyon kanalı ... - Odamax, 11 adet Rezervasyon — Rezervasyon kanalı ... — ..., 2020 yılı (Toplam Rezervasyon 16 adet): 1 adet Rezervasyon — Rezervasyon kanalı ..., 8 adet Rezervasyon — Rezervasyon kanalı ... ..., 7 adet Rezervasyon Rezervasyon kanalı Maxi ..., Şeklinde olmak üzere 27/12/2017 — 19/01/2020 tarihleri arasında toplamda sistem üzerinden 250 adet rezervasyon alındığının görüş ve kanaatine varılmıştır.
Nitelikle hesaplamalar uzmanı bilirkişi ..., Bilgisayar Mühendisi bilirkişi ... ve Muhasebeci bilirkişi ... tarafından hazırlanan 12/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; Kök rapordaki yapılan mali incelemelerde, davacı şirket ticari defterlerine göre; 06.12.2021 sözleşme fesih ve 31.12.2021 tarihi itibariyle davalı şirketin 917,13 € karşılığı 8.732,69 TL borç bakiyesinin bulunduğu tespit edilmiş olup, işlemiş faiz hesaplaması ise, takip talebinde de belirtildiği Üzere; 917,13 € tutarında fatura alacağı üzerinden (döviz cinsinden) yapıldığı, Kök rapordaki faiz oranına ilişkin kanaatimizden ayrılarak taraflar arasındaki ilişkinin ticari ilişki olması sebebiyle dava konusu dava konusu fatura alacağına tatbik edilecek faiz oranın taraflar arasındaki sözleşmede yer alan aylık %5 faiz oranının uygulanması gerektiği ve bu kapsamda faturaların, düzenlendiği ayı takip eden ayın 15 inde ödenmesi gerektiği dikkate alınarak ve aylık 55 faiz oranı ile davacı şirket işlemiş faiz alacağının 758,89 € olarak hesaplandığının görüş ve kanaatine varılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
Davacı alacaklı, taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesinin, davalı tarafından fatura bedellerinin ödenmemesi sebebi ile erken feshedildiği iddiası ile cezai şart bedelinin ve fatura bedellerinin ödenmesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup ödeme emri davalı borçluya 21/01/2022 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Dava konusu, ... Sistemi Hizmet Kullanım Sözleşmesi'nin 02/10/2017 tarihli ve 1 yıl süreli olup sözleşmeyi davalı şirket adına ...'ın imzaladığı, yine bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olduğu ifade edilen 02/10/2017 tarihli ve 1 yıl süreli ... ... ... Hotel ... Management Programı Kullanım Taahhütnamesinin de davalı şirket adına ...'ın imzaladığı anlaşılmıştır.
Sözleşme kapsamında, davalının "otel", davacının da "servis sağlayıcısı" olarak tanımlandığı, online rezervasyon hizmeti verilmesine ilişkin sözleşmenin ... otel tesisinde geçerli olduğu belirtilmiştir. Sözleşmenin 7. maddesinde "Bu sözleşmenin ilk geçerlilik süresi yazılı tarihten itibaren 1 yıldır. Akabinde eğer tarafların herhangi birisi sözleşme bitiş tarihinden 90 gün öncesine kadar yenilenmemesi hususunda noter kanalı ile yazılı bir bildirim yapmamışsa, sözleşmenin 3 sene daha uzar. Bu sözleşme bu şekilde devamlılığını sürdürür. Bu sözleşmedeki hak ve borçlar, Otel’in mülkiyetinin değişmesi veya otel yönetiminin değişmesi durumlarında yeni hak sahibine veya yeni yönetime herhangi bir işleme gerek olmaksızın devredilir ve devamlılığını sürdürür.", 7. maddesinde "...Servis Sağlayıcısı, Otel'in sözleşme hükümlerine uymaması durumunda veya Otel'in tesis ve hizmet kalitesini düşürdüğü durumlarda, sözleşmeyi feshetme ve hizmet vermeyi kesme hakkına sahiptir. Otel sözleşmeyi 7.maddedeki geçerlilik hükümlerine uymayarak feshetmesi durumunda veya sözleşme hükümlerine uymaması durumunda Servis Sağlayıcısı'na senelik otel başı ayrıca 3000 (üç yüz) Euro ödemekle yükümlüdür...", taahhütnamenin 11.maddesinde sözleşmenin geçerlilik süresinin 1 yıl olduğu ifade edilerek "Taraflardan herhangi birinin, geçerlilik süresi bitiş tarihinden 90 gün öncesine kadar karşı tarafa noter kanalıyla yazılı bildirim ile sözleşmeyi sona erdirmemesi halinde sözleşmenin süresi 3'er yıllık periyotlarla uzar. İşbu sözleşmenin erken feshi durumunda senelik 3000 Euro cezai bedel ödenecektir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Davacı şirket tarafından 06.12.2021 tarihinde keşide edilen ihtarname ile; imzalanan sözleşmelere uygun olarak kurulumlar ve hizmetlerin taraflarına sunulduğu,
hizmet bedeli olarak düzenledikleri faturaların taraflarınca ödenmediği, haklı fesih bildirimi ve ödemelerin yapılması ihtarnamesinin düzenlenmesinin zorunlu olduğu, belirtilen sebeplerle sözleşmenin haklı olarak feshedildiği, 917,13 Euro fatura bedeli alacaklarının mevcut olduğu, faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği, sözleşmelerin erken feshine sebep olmaları nedeniyle yapılan ... Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi nin 10. Maddesinde, hizmetler karşılığı borçlarına ilave olarak, senelik otel başı 3.000 Euro cezai şart bedel ödemesi taraflarca kabul edilmiş olduğundan, sözleşme süresi üç yıl olduğundan 9.000 Euro cezai şart bedeli ödenmesi gerektiği, yine ... ... Programı Kullanım Taahhütnamesinin 11. Maddesinde, hizmetler karşılığı borçlarına ilave olarak, keşideciye senelik 3.000 Euro cezai şart bedeli ödenmesinin taraflarca kabul
edilmiş olduğundan, sözleşme süresi üç yıl olduğundan 9.000 Euro cezai şart bedelinin ödenmesi gerektiği, fatura bedellerinin ve toplam 18.000 Euro reklam, sistem, bakım, zarar ve cezai şart bedelinin faizleriyle birlikte ödenmesine dair ihtarın 10.12.2021 tarihinde davalı şirket tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davalı şirket tarafından keşide edilen ihtarnameler ile şirketlerine sunulan herhangi bir hizmet bulunmadığı, yıllardır herhangi bir hizmet sunulmadığı, bu durumun IP ve ilgili rezervasyonlardan
anlaşılacağını, ... firması üzerinden otellerine 1 adet rezervasyon dahi gelmediği, taraflarından herhangi bir hizmet almadıkları, daha önce şirketlerine gönderilen
faturalarına iade kesilerek taraflarına iade edildiği,
taraflar arasında imzalanan sözleşmenin geçersiz olduğu, geçerli olduğu kabul edilse de zamanaşımına uğradığı ihtar edilmiştir.
... nün 03.11.2022 tarihli müzekkere cevabında, davalı ... Ltd. Şti. nin Eski Yetkilisi olarak ... ’ın gözüktüğü, belgede; görev süresinin 14.04.2014-01.12.2017 olarak belirtildiğinden 02.10.2017 tarihli dava konusu sözleşmelerde imzası bulunan ... ’ın, imza tarihinde şirket yetkilisi olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafça, sözleşmenin eski şirket yetkilisince imzalanması nedeniyle sorumlu olmadıkları iddia edilmiş ise de, sözleşmenin imzalandığı 02/10/2017 tarihinde sözleşmelerde imzası bulunan ... ’ın
şirket yetkilisi olduğunun Ticaret Sicil Müdürlüğünün cevabi yazısı ile sabit olduğu, bilirkişi incelemesi ile davacı şirket tarafından sözleşme konusu hizmetlerin verildiği, davalı tarafın da hizmet verildiğini kabul ettiği, davalı şirketin sözleşme konusu hizmeti almaya devam ettiği, davacıya ait rezervasyon sisteminin kesintisiz olarak kullanıldığından davalının sözleşme ile bağlı olduğu anlaşılmıştır.
Cezai şart 818 sayılı Borçlar Kanununda 158-161.maddelerinde düzenlenmiş olup, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 179-182.maddelerinde ise "ceza koşulu" ismini almıştır. Cezai şart borçlunun asıl borcunu ilerde, hiç veya gereği gibi ifa etmediği takdirde alacaklıya karşı ifa etmeyi önceden taahhüt ettiği, asıl borca bağlı olarak ve ancak bu borcun ihlali ile doğabilecek olan fer'i bir edimdir. Borçlu cezai şart ödemeyi taahhüt etmişse, artık alacaklı herhangi bir zarara uğradığını iddia etmek veya zararını ispat etmek zorunda kalmadan, tazminat elde etmek imkanını bulacaktır. Zira cezai şart borcun ihlali halinde verilmesi gereken, önceden kararlaştırılmış kesin miktarlı (maktu) bir tazminattır. Cezai şartın kararlaştırılabilmesi için asıl borcun mahiyeti önemli değildir; bir verme borcu kadar, yapma veya yapmama borçlarında da cezai şart kararlaştırılabilir (Tekinay Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Tekinay/Akman/Burcuoğlu/Altop, 7. Bası, İstanbul 1993, s. 341-343).
Asıl borcun fer'isi olan cezai şart, asıl borca bağlıdır, fakat ondan ayrı bir edim niteliğini taşır ve cezai şartın istenebilmesi için zararın gerçekleşmesi şart değildir. Cezai şartın esas itibariyle üç temel işlevi bulunmaktadır; ilki borçluyu ifaya zorlayarak borcun ifasını teminat altına almak, ikincisi borcun yerine getirilmemesi sebebiyle doğacak zararı önceden belirlemek, üçüncüsü ise borçlunun cezai şartı ödeyerek sözleşmeden kolayca dönmesini sağlamaktır.
6098 sayılı TBK'nın 179. maddesinde cezai şartın türleri seçimlik cezai şart (TBK 179/1), ifaya eklenen cezai şart (TBK 179/2) ve ifa yerine cezai şart yani dönme cezası (TBK 179/3) olarak düzenlenmiştir.
6098 sayılı TBK'nın 179/1 hükmüne göre; "Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir". Borçlu, borca uygun hareketle yükümlü olup, bu hükme göre taraflar, sözleşmede borçlunun ya borcunu sözleşmeye uygun olarak ifa etmesini ya da ceza koşulunu ödenmesini kararlaştırmış olabilirler ancak bu durumda seçim hakkı alacaklıya tanınmıştır. Alacaklı borcun aynen ifasını talep edebileceği gibi bundan vazgeçerek ceza koşulunun ödenmesini de talep edebilir.
6098 sayılı TBK'nın 179/2 hükmüne göre; "Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir." Bu hükme göre, borçlunun borca aykırı davranışı halinde, alacaklı hem aynen ifayı, hem de kararlaştırılan cezanın ödenmesini talep edebilecektir.
6098 sayılı TBK'nın 179/3 hükmüne göre; "Borçlunun, kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır." Burada borçlu, borcu ifa yerine bizzat ceza koşulu ödemek suretiyle borçtan kurtulma olanağına sahiptir. Yani ceza koşulu ifanın yerini aldığı için borçlu borca aykırı davranmamakta, borcu ifa yerine ceza koşulunu ödeyerek sözleşmeden dönebilmektedir.
Cezai şart ile borçlunun kusuru ve alacaklının zararı arasındaki ilişki ise TBK'nın 180.maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre cezai şartın ödenmesi alacaklının zarar görüp görmediğine ve zararının miktarına bağlı değildir. Ayrıca borçlunun kusurlu olduğunun alacaklı tarafından ispat edilmesine de gerek bulunmamaktadır.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmede yer alan cezai şart, TBK 179/1 maddesinde düzenlenen seçimlik cezai şarttır. Davacı, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını iddia ederek, sözleşmede kararlaştırılan cezai şart bedelinin ödenmesini talep etmektedir.
Somut olayda; dava konusu asıl sözleşmenin bir yıl süre ile geçerli olduğu, taraflardan herhangi birisi sözleşme bitiş tarihinden 90 gün öncesine kadar yenilenmemesi hususunda yazılı bir bildirim yapmadığı tarihte sözleşmenin uzayacağı belirtilmiş, bu maddeye uyulmaksızın sözleşmenin davalı tarafından feshi halinde ise davalının senelik otel başı 3000 (üç yüz) Euro ödemekle yükümlü olduğu, taahhütnamede ise bir yıl geçerli olduğu, taraflardan herhangi birinin geçerlilik süresi bitiş tarihinden 90 gün öncesine kadar karşı tarafa noter kanalıyla yazılı bildirim ile sözleşmeyi sona erdirmemesi halinde sözleşmenin uzayacağı, erken feshi durumunda senelik 3000 Euro cezai bedel ödeneceği kararlaştırılmıştır. Sözleşme 02/10/2017 tarihli ve bir yıl sonunda 02/10/2018 tarihinde üç yıl daha uzamış, yine 02/10/2021 tarihinde üç yıl daha uzamıştır. Bu tarihten 90 gün öncesinde yenilenmemesi hususunda yazılı bir bildirim bulunmamakta olup sözleşme 02/10/2024 tarihine kadar geçerlidir. Davacı tarafça sözleşme 06/12/2021 tarihinde feshedildiği, taahhütnamenin de 02/10/2017 tarihli ve 1 yıl süreli olarak imzalandığı ve 3 er yıllık periyotlar ile uzayacağından mali incelemede davacının davalıdan sözleşmeden kaynaklı alacağının bulunduğu tespit edilmiş olması ve teknik değerlendirmede sözleşme kapsamında
hizmetin sunulduğunun tespiti karşısında davacının sözleşmeyi haklı nedenle
feshettiği davalının sözleşmenin erken feshedilmesine sebep olduğu açıktır. Bu durumda davalının Rezervasyon Sistemi Hizmet Kullanım Sözleşmesi'nin 10.maddesi uyarınca senelik otel başı 3000,00 EURO, ... Programı Kullanım Taahhütnamesinin 11.maddesi uyarınca senelik otel 3.000,00 EURO cezai şart bedelinden sorumlu olduğu, bu kapsamda sözleşme ve taahhütnamenin 3 er yıllık uzama dönemlerinde olduğu anlaşıldığından sözleşmenin10. Maddesine göre 9.000,00euro ve taahhütnamenin 11. Maddesine göre 9.000,00euro cezai şarttan sorumlu olduğu, faturaların sözleşme kapsamında ve e-arşiv fatura olarak düzenlendiği, davalı şirkete tebliğ edildiği, bilgisayar mühendisi tarafından yapılan inceleme ile de hizmetin verildiği anlaşıldığından davalının 9.000,00euro cezai şart+9.000,00euro cezai şart+917,13euro fatura alacağı+758,89euro faiz olmak üzere toplam 19.676,02eurodan sorumlu olduğu tespit edilmiştir.
İİK 67/2 maddesinde "...borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." düzenlemesi yer almaktadır. İcra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 22/1.maddesinde; ''Tacir sıfatını haiz borçlu, Türk Borçlar Kanununun 121. maddesinin ikinci fıkrasıyla 182. maddesinin üçüncü fıkrasında ve 525. maddesinde yazılı hâllerde, aşırı ücret veya ceza kararlaştırılmış olduğu iddiasıyla ücret veya sözleşme cezasının indirilmesini mahkemeden isteyemez.'' hükmü nazara alındığında, davalı için de ticari iş olan sözleşme nedeniyle kararlaştırılan cezai şarttan indirim yapılması ise mümkün değildir. Dava konusu alacak sözleşmeye dayalı, likit bir alacak olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
(kabul oranı:% 99,80)
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın kısmen KABULÜ ile; Davacı tarafın başlattığı .... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kısmen İPTALİNE, takibin 917,13-€(Euro) asıl alacak, 758,89-€(Euro) işlemiş faiz ve 18.000-€(Euro) cezai şart olmak üzere toplam 19.676,02-€(Euro) üzerinden fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden ödenmek üzere takip talebindeki şartlarda kaldığı yerden DEVAMINA,
2-İİK 67/2 gereği asıl alacağın %20'si olan 56.522,11TL icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 23.714,61TL nispi karar harcından peşin yatırılan 3.505,49-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 20.209,12-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan 3.505,49-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 7.956,20-TL yargılama giderinin kabul oranına göre 7.940,28 TL sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 54.074,25-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 664,64 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
9-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin 1.556,88TL sinin davalıdan, 3,12TL sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 08/03/2024
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır
bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.