T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/437 Esas
KARAR NO:2024/20
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:08/07/2022
KARAR TARİHİ:10/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı Şirket arasında 15.08.2012 tarihinde sözleşme akdedildiğini, işbu sözleşmenin konusu ise ana yüklenici sıfatına ait müvekkil şirket ... İnşaat’ın ISTANBUL ili, ... ... İlçesi, ... mevkii, 865 ada, 68 nolu parsel, 866 ada, 13 nolu parselde yer alan” ... Bankası ... ...” projesi kapsamındaki “Betonarme Strüktür İşleri” nin yapılması olarak kararlaştırıldığını, müvekkil şirket tarafından aşağıda ismi yazılı işçilerin işçilik alacakları hak sahiplerinin nam ve hesabına icra dosyalarına ödendiğini, bunun sonucu olarak da davalı tarafa işbu işçilik alacak bedellerinin rücu edilmesi gerektiğini, dört farklı işçinin işçilik alacakları sebebiyle açtıkları davalar sonuçlanmış ve işbu davalar sonucunda müvekkil şirket tarafından icra dosyalarına ödemeler yapıldığını, işbu projede müvekkil şirket ana yüklenici konumunda olup davalı şirket ise alt yüklenici konumunda yer aldığını, söz konusu iş ve işlemlerin dayanağını ise 15.08.2012 tarihli sözleşme oluşturmakta olup yapılacak işin niteliği ise sözleşmede “Betonarme Strüktür İşleri” olarak belirtildiğini, işçi ...’ın açtığı davada, .... İş Mahkemesi ... Esas numaralı dosyasının kararının istinaf edilmesi sonucu İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesinde görülen ... numaralı dosyada istinaf başvurumuzun esastan reddine karar verilmiş ve müvekkil şirket tarafından.... İcra Müdürlüğü ... E numaralı icra dosyasına 34.365,38 TL nakdi teminat yatırıldığını, dosya kesinleştiğinden müvekkil tarafından yatırılan nakdi teminat alacaklıya ödenmiş olup eksik kalan borç bakiyesi ...tarafından ödendiğini, işçi ...’ın açtığı davada, .... İş Mahkemesi 2014/... esas numaralı dosyası kararının istinaf edilmesi sonucu İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesinde görülen 2017/... Esas, 2020/... Karar numaralı dosyada istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiğini ve müvekkil şirket tarafından .... İcra Müdürlüğü ... E. (... Yeni Esas) numaralı icra dosyasına 30.594,27 nakdi teminat yatırıldığını, dosya kesinleştiğinden müvekkil tarafından yatırılan nakdi teminat alacaklıya ödenmiş olup eksik kalan borç bakiyesi ...tarafından ödendiğini, işçi ...’ın açtığı davada, .... İş Mahkemesi ... Esas numaralı kararının temyiz edilmesi sonucu Yargıtay 9. Hukuk Dairesinde görülen
2016/... Esas 2020/... Karar numaralı dosyada temyiz başvurunun reddedilmiş ve kararın onandığını ve müvekkil şirket tarafından .... İcra Müdürlüğü ... E. numaralı icra dosyasına 23.406,14 TL nakdi teminat yatırılmış, müvekkil şirketin icra dosyalarına ... olduğu tutarın taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davalı şirketten rücuen tahsili gerektiğini, açıklanan ve re’ sen görülecek nedenlerle, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile, HMK 109 gereğince şimdilik 10.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;davacı tarafın talepleri zamanaşımına uğradığını, rücüen tazminat talebinde bulunabilmek için, tazminatın tamamının ödenmesi, rücu hakkına sahip müteselsil borçlunun diğer borçluyu öğrenmesi gerektiğini, bu iki şartın oluşması halinde 2 yıl içerisinde rücu talebinde bulunulması gerektiğini, müvekkil şirket tarafından işçilerin açmış oldukları icra takiplerine gereken ödemelerin yapıldığını beyanla, ... için .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına 4.460,68 TL, ... için .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına 28.433,86 TL, ... için .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına 11.203,61 TL ödeme yapıldığını, sonuç itibariyle, işçilik alacaklarından müvekkil şirketin sorumlu olduğuna dair taraflar arasında bir sözleşme bulunmadığını, öncelikle davanın zamanaşımı yönünden reddine, En nihayetinde davanın esastan reddine, terditli şekilde, bu talepleri yerinde görülmez ve davacı lehine bir kısım kabul kararına hükmedilir ise takas mahsup talebinin kabulüne, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ISLAH: Davacı vekili sunmuş olduğu dilekçesinde; müvekkil şirket ... İnşaat ile davalı şirket arasında 15.08.2012 tarihinde sözleşme akdedildiğini, işbu sözleşmenin konusu ise ana yüklenici sıfatına ait müvekkil şirket ... İnşaat’ın İstanbul ili, ... ... İlçesi, ... mevkii, 865 ada, 68 nolu parsel, 866 ada, 13 nolu parselde yer alan” ... Bankası ... ...” projesi kapsamındaki “Betonarme Strüktür İşleri” nin yapılması olarak kararlaştırıldığını, bu ilişkiye istinaden işçiler tarafından açılan davalarda dosyalara müvekkil şirket tarafından toplam 139.288,30- TL nakdi teminat yatırıldığını ve ödeme yapılmış olup taraflar arasında imzalanan sözleşmeye istinaden bu tutarın davalı Berke İnşaat’a rücu edilmesi talebi ile işbu dava fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla HMK 109 gereğince şimdilik 10.000,00 TL (On bin Türk lirası) üzerinden açıldığını, dosyada aldırılan bilirkişi raporunda alacaklarının 139.288,30 TL hesaplandığını, gelinen aşamada alacaklarının varlığı rapor ile sübut bulduğundan dava konusu taleplerini 129.288,30 TL arttırarak 139.288,30 TL'ye çıkardıklarını beyan etmiştir.
DELİLLER : bilirkişi raporu, 17.06.2022 düzenleme tarihli dava şartı arabuluculuk son tutanağı, ....İş Mahkemesi'nin 2014/... Esas sayılı dosyasına ait gerekçeli karar, kesinleşme şerhi ve karar ilamı yazısı, ....İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasına ait kesinleşme şerhi ve gerekçeli karar yazısı, ....İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasına ait gerekçeli karar ve kesinleşme şerhi, ....İş Mahkemesi'nin 2014/... esas sayılı hukuk dava dosyasına ait gerekçeli karar örneği ve kesinleşme şerhi, ....İcra Müdürlüğü'nün ... ESAS sayılı dosyası UYAP kayıtları, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/... E sayılı dosyası UYAP kayıtları, ....İcra Müdürlüğü'nün ... ESAS dosyası UYAP kayıtları, ....Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/632 Esas sayılı dosyası UYAP kayıtları, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası UYAP kayıtları, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası UYAP kayıtları,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, taraflar arasında imzalanan 15/08/2012 tarihli sözleşmeye göre dava dışı işçi üçüncü şahıslar tarafından yapılan takipler sonucunda.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyasına ödenen 34.365,38-TL, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyasına ödenen 30.594,27-TL, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyasına ödenen 23.406,14-TL ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyasına ödenen 50.922,51-TL olmak üzere dava dışı işçilere ödenen tazminatlardan davalıların sorumlu olup olmadığı, miktarı ve rücu koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret tazminat davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile imzalanan sözleşme gereği Betonarme Strüktür İşlerinin yapılmasının kararlaştırıldığı, sözleşmenin genel şartlarının 16. Maddesindeki düzenlemeye göre alt yüklenicinin yapmakta olduğu iş nedeniyle oluşacak işçilik alacaklarının üst işveren tarafından ödendiği takdirde, alt yükleniciye rücu edilebilmekte olduğunu, dava dışı 4 adet işçinin işçilik alacaklarının davacı müvekkil tarafından ödendiğini, ödenen bedellerin dava tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmek suretiyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davaya konu icra dosyalarına gerekli ödemelerin yapıldığını, taraflarca imzalanan sözleşmede işçilik alacakları için ödenen bedellerin rücu edilebileceğine dair herhangi bir düzenlemenin olmadığını, taraflar arasında derdest olan farklı dosyalar nedeniyle davacıdan alacaklı olduğunu ve bu sebeple takas mahsup taleplerinin olduğunu, tüm bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
.... İş Mahkemesinin 16/02/2017 tarihli .... Sayılı dosyanın incelemesinde; dava dışı işçi ... tarafından ...Taahhüt San. Ve Tic. A.Ş'ye ve ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş 'ye iş ve işveren ilişkisinden kaynaklı tazminat davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilerek 6.698.83 TL kıdem tazminatının fesih tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile, 500,00 TL ihbar tazminatının dava tarihinden 4.122.79 TL lik kısmının ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, 250,00 TL yıllık izin alacağının dava tarihinden 1.025.30 TL lik kısmının ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, 250,00 TL fazla mesai ücret alacağının dava tarihinden 14.898.91 TL lik kısmının ıslah tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile, 100,00 TL genel tatil alacağının dava tarihinden 638.63 TL lik kısmının ıslah tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile, 100,00 TL hafta tatili alacağının dava tarihinden 3.500,27 TL lik kısmının ıslah tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile davalılardan müteselsilen tahsiline karar verildiği, kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Daire Başkanlığının 02/04/2019 tarih ve 2017/1704 Esas, 2019/1067 Karar sayılı ilamı ile kesinleştiği anlaşılmıştır.
.... İş Mahkemesinin 22/05/2019 tarihli .... Sayılı dosyanın incelemesinde; dava dışı işçi ... tarafından ...Taahhüt San. Ve Tic. A.Ş'ye ve ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş 'ye iş ve işveren ilişkisinden kaynaklı tazminat davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilerek Net 4.006,96 TL kıdem tazminatının iş akdinin fesih tarihi olan 30/09/2014 tarihinden itiraben işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Net 2.712,56 TL ihbar tazminatından 500,00 TL sinin dava, bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Net 600,52 TL yıllık izin ücretinden 250,00 TL sinin dava, bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Net 376,14 TL UBGT ücretinden 100,00 TL sinin dava, bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Net 7.456,36 TL fazla mesai ücretinden işçinin izinli, raporlu olduğu süreler ile çalışmadığı günler dikkate alınarak BK 51 ve 52 Maddeleri gereğince takdirden %20 oranında hakkaniyet indirimi yapılmak suretiyle belirlenen net 5.965,09 TL fazla mesai ücretinden 250,00 TL sinin dava, bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Net 2.754,80 TL hafta tatili ücretinden 100,00 TL sinin dava, bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verildiği, kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Daire Başkanlığının 09/09/2021 tarih ve ... sayılı ilamı ile kesinleştiği anlaşılmıştır.
.... İş Mahkemesinin 24/05/2016 tarihli ... E. ... K. Sayılı dosyanın incelemesinde; dava dışı işçi ... tarafından ...Taahhüt San. Ve Tic. A.Ş'ye ve ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş 'ye iş ve işveren ilişkisinden kaynaklı tazminat davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilerek Toplam 3.089,79 TL net kıdem tazminatı alacağının iş akdinin fesih tarihi olan 31/07/2014. tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Toplam 2.122,88 TL net ihbar tazminatı alacağından 500,00 TL'sinin dava tarihinden bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Toplam 600,15 TL net yıllık ücretli izin alacağından 250,00 TL'sinin dava tarihinden bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Hesaplanan 8.907,38 TL net fazla mesai ücreti alacağından takdiren %30 oranında indirim yapıldıktan sonra kalan toplam 6.235,16 TL fazla mesai ücretinden 250,00 TL'sinin dava tarihinden bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Hesaplanan 404,85 TL net ulusal bayram ve genel tatil günleri ücreti alacağından takdiren %30 oranında indirim yapıldıktan sonra kalan toplam 283,39 TL ulusal bayram ve genel tatil günleri ücretinden 100,00 TL'sinin dava tarihinden bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Hesaplanan 2.595,99 TL net hafta tatili günleri ücreti alacağından takdiren %30 oranında indirim yapıldıktan sonra kalan toplam 1.817,20 TL hafta tatili günleri ücretinden 100,00 TL'sinin dava tarihinden bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 25/11/2020 tarih ve ... sayılı ilamı ile kesinleştiği anlaşılmıştır.
.... İş Mahkemesinin 13/07/2017 tarihli .... Sayılı dosyanın incelemesinde; dava dışı işçi ... tarafından ...Taahhüt San. Ve Tic. A.Ş'ye ve ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş 'ye iş ve işveren ilişkisinden kaynaklı tazminat davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilerek Net 4.047,16 TL kıdem tazminatının fesih tarihi olan 31/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, Net 2.927,16 TL ihbar tazminatının ; 500,00 TL’sinin dava tarihinden itibaren, kalan bakiye miktara ise ıslah/ bedel artırım tarihi olan 25/05/2017 tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, Net 8.502,65 TL fazla mesai alacağından % 30 hakkaniyet indirimi ile hesaplanan 5951,85 TL’nin 250,00 TL sinin dava tarihinden itibaren, kalan bakiye miktara ise ıslah/ bedel artırım tarihi olan 25/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek banka mevduatına uygulanan en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, Net 512,47 TL genel tatil alacağından % 30 hakkaniyet indirimi ile hesaplanan 358,72 TL’nin, 250,00 TL sinin dava tarihinden itibaren, kalan bakiye miktara ise ıslah/ bedel artırım tarihi olan 25/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek banka mevduatına uygulanan en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, Net 7.085,54TL hafta tatili günleri alacağından % 30 hakkaniyet indirimi ile hesaplanan 4959,87 TL’nin 250,00 TL sinin dava tarihinden itibaren, kalan bakiye miktara ise ıslah/ bedel artırım tarihi olan 25/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek banka mevduatına uygulanan en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, Net 1.190,00 TL yıllık izin alacağının; 500,00 TL’sinin dava tarihinden itibaren, kalan bakiye miktara ise ıslah/ bedel artırım tarihi olan 25/05/2017 tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği, kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Daire Başkanlığının 07/09/2020 tarih ve 2014/... Esas, 2017/... Karar sayılı ilamı ile kaldırılarak yeniden kesin olarak hüküm kurulduğu ve bu haliyle kesinleştiği anlaşılmıştır.
İstanbul Anadolu 11. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasının takip talebinin ve ödeme emrinin gönderildiği, icra dosyasının UYAP üzerinden yapılan incelemesinde; dava dışı ... tarafından ...Taahhüt San. Ve Tic. A.Ş'ye ve ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş aleyhine ilamlı icra yoluyla icra takibi yapıldığı, davacı ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş tarafından 06/01/2020 tarihinde 34.365,38 TL teminat yatırdığı, alacaklı tarafından 30/09/2021 tarihinde bu tutarın tahsil edildiği anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... (...) E. Sayılı dosyasının takip talebinin ve ödeme emrinin gönderildiği, icra dosyasının UYAP üzerinden yapılan incelemesinde; dava dışı ... tarafından ...Taahhüt San. Ve Tic. A.Ş'ye ve ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş aleyhine ilamlı icra yoluyla icra takibi yapıldığı, davacı ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş tarafından 25/08/2017 tarihinde 30.594,27 TL teminat yatırdığı, alacaklı tarafından bu tutarın tahsil edildiği anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasının takip talebinin ve ödeme emrinin gönderildiği, icra dosyasının UYAP üzerinden yapılan incelemesinde; dava dışı ... tarafından ...Taahhüt San. Ve Tic. A.Ş'ye ve ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş aleyhine ilamlı icra yoluyla icra takibi yapıldığı, davacı ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş tarafından 29/06/2016 tarihinde 23.406,14 TL teminat yatırdığı, alacaklı tarafından bu tutarın tahsil edildiği anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasının takip talebinin ve ödeme emrinin gönderildiği, icra dosyasının UYAP üzerinden yapılan incelemesinde; dava dışı ... tarafından ...Taahhüt San. Ve Tic. A.Ş'ye ve ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş aleyhine ilamlı icra yoluyla icra takibi yapıldığı, davacı ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş tarafından 18/08/2017 tarihinde 50.922,51TL teminat yatırdığı, alacaklı tarafından 23/08/2017 tarihinde bu tutarın tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde iş mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi tarafından 05/05/2023 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "dava dışı işçilerin davacı asıl işveren ve davalı alt işveren şirkette çalıştıkları, ödenmeyen işçilik alacaklarına ilişkin davacı ve davalı aleyhine alacak davasının açıldığı, mahkeme ilamlarının kesinleşmesi üzerine dava dışı işler tarafından.... İcra Müdürlüğünün ... E., .... İcra Müdürlüğünün ... (...) E., .... İcra Müdürlüğünün ... E., .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyaları üzerinden ilama dayalı icra takiplerinin başlatıldığı ve bunun üzerine davacı şirket tarafından sırayla 34.365,38-TL, 30.594,27-TL, 23.406,14-TL ve 50.922,51-TL olmak üzere toplam 139.288,30-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır." şeklinde tespitler yapılmıştır.
4857 sayılı İş Kanun'unun 2/6 maddesinde, “bir işverenden, iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerine sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü bulunmaktadır.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 17/06/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçiye kesinleşmiş yargı kararına istinaden icra tehdidi altında ödenen işçilik alacakları ve bu alacak kalemlerine ait faiz ve fer'ilerinden hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir.
4857 sayılı İş Kanun'unun 2/6 maddesinde, “bir işverenden, iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerine sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü bulunmaktadır.
Dava konusu olayda da, davacı şirket ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak İş Kanun'undan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibari ile müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, İşçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir. Alacaklıya karşı müteselsil sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi taraflara ait olduğu konusunda anlaşma yapabilirler. Borçlar Kanunu 167. maddesinde düzenlenen “aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifa da bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır." şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırlabileceği de açıkça belirtilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen teknik ve genel şartnamelerin incelemesinde işçi alacaklarından kaynaklı hukuki sorumluluğun yükleniciye ait olduğunun belirtildiği ve yine asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçilere ödenen bedellerin davalı alt işverenin hakedişlerinden kesileceğinin de düzenlendiği, bu nedenle dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı dönem itibariyle davacının rücu hakkının bulunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; davacı tarafından dava dışı işçi ..., ..., ...'ün işçilik alacaklarına ilişkin .... İş Mahkemesinin 22/05/2019 tarihli .... Sayılı ilamına, .... İş Mahkemesinin 13/07/2017 tarihli .... Sayılı İlamına, .... İş Mahkemesinin 24/05/2016 tarihli ... E. ... K. Sayılı İlamına ve .... İş Mahkemesinin 16/02/2017 tarihli .... dayalı olarak dava dışı işçiler tarafından başlatılan.... İcra Müdürlüğünün ... Esas, .... İcra Müdürlüğünün ... (...) E. ,.... İcra Müdürlüğünün ... E. ve .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyalarına yapılan ödemenin dava dışı işçilerin davalı şirkette çalıştığı dönem itibariyle yapılan ödemenin tahsilinin talep edildiği, davacı ve davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu ve taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereği iç ilişkide dava dışı işçilerin davalı şirkette çalıştığı dönem itibariyle rücu hakkının bulunduğu anlaşılmakla; bilirkişi raporunda davacının davalı ...Taahhüt San. Ve Tic. A.Ş Yönünden dava dışı işçinin çalıştığı dönem itibariyle toplamda 139.288,30-TL bedelden sorumlu olduğu tespit edilmiş olmakla; düzenlenen bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış olup ıslah edilen bedelin talep doğrultusunda dava tarihinden itibaren her iki taraf da tacir olmakla ticari avans faizi ile tahsiline karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının; KABULÜ ile; 139.288,30-TL nin dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte adı geçen davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 9.514,78-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.378,78-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 7.136,00-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 22.286,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 170,78-TL Peşin/nisbi Harcı, 2.208,00-TL Islah Harcı, 1.100,00-TL Bilirkişi ücreti, 123,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.682,98TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek Hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 10/01/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı