T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/454 Esas
KARAR NO: 2023/404
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 21/07/2022
KARAR TARİHİ: 17/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;
müvekkili şirket tarafından 11021102121-1 numaralı 14/01/2021-14/01/2022 tarihli birleşik kasko sigorta poliçesi ile korumalı, dava dışı sigortalı ... Tekstil San. Ve Tic. Aş.'ye ait ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile 30/10/2021 tarihinde ... Sarıyer Uskumru Kavşağı Bölgesi 07-11/003 +100 km si Edirne istikametinde tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini ve sigortalı araç hasara uğradığını, hasar kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere yolun en sol şeridinde karşısına çıkan kamyon lastiğine aracının sağ ön tarafından çarpması sonucunda meydana geldiğini ve kazanın oluşumunda dava dışı sigortalının kusursuz olduğunu, yolun yapımı, bakımı, işletmesi ile görevli kuruluşların sorumlu olduğu belirtildiğini, mezkur hasara istinaden ödeme liste ve dekontlarından da görüleceği üzere 23/12/2021 tarihinde 99.641,48-TL, (iş bu
ödemenin 10.639,68-TL'si ... Dairesine tevkifat olarak ödendiğini, ) tazminat ödemesi yapıldığını, olay mahallinde tutulan kaza tespit tutanağında davalıların sorumluluğunda olan yolda gerekli önlemlerin alınmamış olması sebebiyle kaza ve hasarın meydana geldiği tespit edildiğini, bir baĢka deyiĢle davalı kurumların yol güvenliği için gerekli tedbirleri almaması neticesinde davalıların kusurunun oluştuğunun belirtildiği, davalılar haksız eylemi ile BK 49 haksız fiil sorumluluk hükümlerine göre hasardan sorumlu olduğunu, davaya konu olayda dava dışı sigortalı ... Tic. A.Ş tüzel kişi tacir olup davalı firmalar da tüzel kişi tacir olduğunu beyanla fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, 99.641,48-TL rücu tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile yargılama giderleri ile birlikte vekalet
ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ...
A.Ş vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, ...
Köprüsü ve ...'nun bakım ve işletme işlerinin tamamını 'anahtar teslim'
şekilde müvekkil ... A.Ş.' ye bıraktığını, müvekkili ... A.Ş. ise; teslim sözleşme ile üstlendiği işletme, bakım ve tamir hizmetlerini 25 Ağustos 2016 tarihli İşletme ve Bakım Sözleşmesi ile anahtar teslim şekilde bir bütün olarak ayrı bir tüzel
kişiliği haiz bulunan alt yüklenici firma ... A.Ş isimli şirkete işletmeci sıfatıyla bıraktığını, işletmeci firmanın işletme ve bakım süresince otoyolun güvenliğini
sağlamaktan sorumluluğu bulunmakta olup tüm işletme sahalarında kamuya, gerçek kişiler ile tüzel
kişilere ve bunların menkul ve gayrimenkul mallarına herhangi bir zarar meydana gelmemesi ve can ve mal kaybına engel olmak için her türlü tedbiri almakla yükümlü olacağını, araç niteliği ve kullanım amacı gözetildiğinde, hususi kullanım amacıyla kullanılan araç hasarına yönelik talepler bakımından Tüketici Mahkemeleri görevli olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydı ile işbu dosya kapsamında bir ödeme yapılacaksa dahi öncelikle kusur oranlarının tespit edilmesi
gerektiğini, somut olay gibi tüm olaylarda öncelikle sürücülerin sürüş kurallarına uygun davranıp davranmadığı denetlenmesi gerektiğini, otoyol işletmecisi olan ... Anonim Şirketi’nin davaya konu zarardan sorumlu olabilmesi için, trafik kazası yahut lastik
parçasının otoyola düşmesi akabinde alması gereken önlemleri gereği gibi ve zamanında almamış
olması gerektiğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir
CEVAP: Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle;
Dava konusu kazanın "...
100 km'si Edirne istikameti" yolunda gerçekleştiğini, bahsi geçen alan müvekkili şirketin
işletiminde bulunan otoyol güzergahında olmadığını, söz konusu kaza müvekkili şirketin işletmekte
olduğu otoyolda gerçekleşmediğini, dolayısıyla huzurdaki davanın müvekkili şirkete yöneltilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili ... A.Ş.’nin
huzurdaki dava kapsamında muhatap olarak gösterilmesinin mümkün olmadığını, bahsi geçen
alanda çalışma yürüten tüzel kişinin başka bir kuruluş olması sebebiyle husumet itirazlarının
bulunduğunu, Mahkeme tarafından Karayolları Genel Müdürlüğü’ne yazılacak müzekkere ile de
iddia edilen kazanın meydana geldiği otoyolun işletmesinden hangi kuruluşun sorumlu olduğu nun açıkça ortaya çıkacağını beyanla davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı
taraftan tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: İhbar Olunan ... ve A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket'e ait olan otoyolda meydana gelen kazada kaza anında yola düşmüş olan lastik parçasına çarpan dava dışı ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'ye ait aracın sürücüsü ...'ın aracı kullanım hızı, aracı otoyol sürüş kuralları ile mevsim yahut gece görüşüne uygun kullanıp kullanmadığı kaza tutanağında değerlendirilmemiş olup, tutanağın bu hali ile kabulü mümkün olmadığını, aleyhe kabul anlamına gelmemek kaydı ile işbu dosya kapsamında bir ödeme yapılacaksa dahi öncelikle kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, somut olay gibi tüm olaylarda öncelikle sürücülerin sürüş kurallarına uygun davranıp davranmadığının denetlenmesi gerektiğini, keza hayatın olağan akışı içerisinde, normal hızda seyreden ve yoldan başka herhangi bir unsur ile ilgilenmeyen sürücünün yola düşmüş olan lastiği fark ederek gerekli manevralar yahut hız azaltarak kazanın gerçekleşmesini önleyebileceği izahtan vareste olduğunu, saatte 2354 adet çoğu tır lastiği parçalanması riski olan araçların seyir ettiği 154 km /saate kadar azami sürat limit olan bir otoyolun her noktasını her an kontrol edemeyeceği hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı tarafından tazminat bedeli olarak 99.641,48-TL talep edildiğini, hasarın kaza ile uyumlu olup olmadığı somut olayda ayrıca irdelenmesi gerektiğini, yine ekspertiz raporundaki tutarların fahiş olup olmadığı somut bağımsız bir teknik bilirkişi tarafından ayrıca değerlendirilmeli ve hesaplanması gerektiğini, müvekkil şirket yönünden husumet yokluğundan usulden reddine, mahkememiz aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Türkiye Noterler Birliği'nden gelen ... plakalı aracın/araçların ... şasi numarasından yapılan sorgulama sonucu belirtilen tarihleri kapsar tescil
bilgileri, b) ... nin 12/12/2022 tarihli ve ... sayılı yazısı, ''... ( ... i'' işi kapsamında yapım çalışmaları tamamlanmış ve otoyol
trafiğe açıldığını, 3996 sayılı kanun uyarınca Karayolları Genel Müdürlüğü ile ... ... A.Ş. arasında 28.05.2013 tarihinde aktedilen Yap-İşlet-Devret (YİD) Sözleşmesi gereğince, ...’nun finansmanın temini, projelendirilmesi, yapımı, işletilmesi, işletme süresi boyunca her türlü
bakımı, onarımı ve sözleşme süresi sonunda her türlü borç ve taahhütlerden ari, bakımlı, çalışır,
kullanılabilir durumda ve bedelsiz olarak İdare’ ye devri görevi Görevli Şirket sıfatıyla yukarıda
adı geçen kuruluşa verildiği, öte yandan; ilgili Sözleşmenin ''29.2 Sorumluluk'' maddesinin 1.bendinde, ''Görevli
Şirket’ in yapım ve işletme süresinde üçüncü kişilere vereceği her türlü zararlar ile sözleşme
süresince meydana gelebilecek kazalar sonucu ortaya çıkan zararlardan İdare hiçbir şekilde
sorumlu olmayıp, görevli şirket bu zararları İdare’ ye rücu etmeyecektir'' denildiğini, yukarıdaki açıklananlar doğrultusunda, ilgi (b) yazı ekinde gönderilen müzekkerede
bahsi geçen...Kavşağı Bölgesi O7-11/003+100 kesimin bakım işletme sorumluluğu
... Görevli Şirketi konumunda bulunan ...
... A.Ş.' ye ait olduğuna dair müzekkere cevabı, bilirkişi raporu, 08.06.2022 düzenleme tarihli dava şartı aarabulculuk son tutanağı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, 30/10/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ödenen 99.641,48-TL bedelin davalılardan TTK. Madde 1472. halefiyet gereği rücu hakkının bulunup bulunmadığı, davalılardan ... A.Ş.'nin pasif husumetinin bulunup bulunmadığından ibaret tazminat davasıdır.
Davacı taraf, 30/10/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle yolun yapımı, bakımı, işletmesi ile görevli olan davalıların kusurlu olması sebebiyle kusursuz olan kendi sigortalısına ödediği hasar bedelinin ödeme tarih,inden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte rücuen tazminine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazlarının bulunduklarını, söz konusu kazanın gerçekleştiği otoyolun kendi sorumluluk alanlarında bulunmadıklarını, ... müzekekre yazılarak söz konusu otoyolun sorumluluk alanının hangi kuruma ait olduğunun tespit edilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, söz konusu sorumluluğun ... A.Ş'ye ait olduğunu, davanın bu kuruma ihbar edilmesini, görevli mahkemenin Tüketici Mahkemeleri olduğunu, kusur oranları ve zararın alanında uzman bilirkişiler tarafından tespit edilmesini, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 08/06/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
... ne yazılan müzekkere cevabında kazanın gerçekleştiği yer olan ... Kavşağı Bölgesi ...100kesimin bakım işletme sorumluluğunun ... Görevli Şirketi konumunda bulunan ... A.Ş'ye ait olduğu belirtilmiştir.
Davalı ... A.Ş'nin görev itirazının dosya kapsamında Davacı Kasko Sigorta Şirketinin dava dışı sigortalısının incelenen poliçe ve dava dilekçesinden ... SAN. VE TİC. AŞ. Olduğu anlaşıldığından tacirin yaptığı her işin ticari sayılacağı anlaşıldığından görev itirazının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 1472. Maddesine göre ''Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa, bu hak tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.''
Yine sigortacının halefiyet durumu Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 22.03.1944 Tarih E. 37, K. 9, RG. 03.07.1944 sayılı kararında ''Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur.'' şeklinde vurgulanmaktadır.
TTK m.1481 "Sigortacı, sigorta tazminatını ödedikten sonra hukuken sigortalı yerine geçer, Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel tutarında sigortacıya ait olur, (2) Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin halefıyet kuralı gereğince, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. (3) Sigortalı veya zarar gören, birinci fıkra gereğince sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa sigortacıya karşı sorumlu olur." şeklinde düzenlenmiştir.
Sigortacının, sigorta ettirene halef olabilmesi için öncelikle gerçekleşen riziko bedelini sigortalısına ödemesi gerektiğinden, dava dosyası içinde yer alan dekonttan da anlaşılacağı üzere davacının dava dışı sigortalısı olan ... San. Ve Tic. A.Ş'ye 23/12/2022 tarihinde 99.641,48-TL ödeme yaptığı tespit edilmiştir.
Bilirkişiler Makine Mühendisi ve Adli Trafik Bilirkişi tarafından düzenlenen 08/01/2023 tarihli heyet raporunda özetle;"Tüm dosya muhteviyatının incelenmesinden; 30/10/2021 günü saat 17:10 sıralarında sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... ili Sarıyer ilçesi ... yönü üzerinde sol şeritte seyir halinde iken, kazanın meydana geldiği mevkiiye geldiğinde asfalt kaplama üzerinde bulunan kamyon lastiğine aracının sağ ön kısımları ile çarpması sonucu tek araçlı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın; sevk ve idaresindeki aracı ile ... yönünde karayolu üzerinde seyir halinde iken, yerleşim yeri dışı olan ... kavşağı bölgesi Edirne yönü üzerinde sol şeritte seyir halinde iken, asfalt kaplama üzerinde bulunan kamyon lastiğine çarpması sonucu meydana gelen kazada, sürücünün söz konusu otoyolun asfalt kaplaması üzerinde kamyon lastiğinin olabileceğini ön göremeyeceği, dolayısıyla meydana gelen kazada aftı kabil kusur ve etkisinin olmadığı, kazanın meydana geldiği otoyol statüsündeki Karayolunun Yapımı İşletimi Kontrolü Açısından Sorumlu Olan Kurum/Kuruluşun; Karayolunu kullanan araçların ve sürücülerinin can ve mal güvenliklerini tehlikeye sokmamak için yeterli ve zamanında tedbirlerin alınması suretiyle karayolunun bakımı açısından gerekli önlemleri alarak, kontrol ve devamlılığını sağlayarak, arıza, engel ve benzerlerini en kısa zamanda ortadan kaldırarak, karayolunu kullananlara ve araçlara zarar vermeyecek duruma getirmesi gerektiği halde bu kurala riayet edilmediği, kazanın meydana geldiği yol üzerine bulunan kamyon lastiğine çarpması sebebiyle meydana gelen kazanın oluş şekli itibariyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 13.maddesini ihlal ettiğinden %100 oranında tam derecede etkili olduğu, dosya muhteviyatı ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tutanağı incelendiğinde, Ekspertiz raporunda ifade edilen aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ... plaka aracın marka ve modeli dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre, Ekspertiz Raporunda ifade edilen, toplam hasar miktarı olarak KDV hariç 99.641,48- TL'nin piyasa koşullarına uygun olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." yönünde görüş beyan ettikleri görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dosya kapsamına uygun, denetime ve kanaat edinmeye elverişli bulunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, meydana gelen hasara yolun bakımı ,işletmesinden sorumlu olan davalılardan ... A.Ş'nin Karayolunu kullanan araçların ve sürücülerinin can ve mal güvenliklerini tehlikeye sokmamak için yeterli ve zamanında tedbirlerin alınması suretiyle karayolunun bakımı açısından gerekli önlemleri alarak, kontrol ve devamlılığını sağlayarak, arıza, engel ve benzerlerini en kısa zamanda ortadan kaldırarak, karayolunu kullananlara ve araçlara zarar vermeyecek duruma getirmesi gerektiği halde bu kurala riayet edilmemesinden dolayı %100 kusuru ile neden olduğu, hasar gören dava konusu sigortalı aracın onarımı için yapılan hasar ödemesinin piyasa rayiç bedeline uygun olduğu, hasar bedelini sigortalısına ödeyen davacı sigorta şirketinin 6102 sayılı TTK'nın 1472. Maddesi kapsamında sigortalısının haklarına halef olduğu, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği tazminat bakımından zararın meydana gelmesinde davalı şirketin sorumlu olduğu ve hasar bedelini ödemesi gerektiği, davalı yanın meydana gelen toplam 99.641,48-TL olan ve davacı tarafça hasar bedeli olarak sigortalısına ödediği miktar üzerinden davalı yanca karşılanmayan miktar üzerinden sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın davalılardan ... A.Ş yönünden kabulüne karar vermek gerekmiş ve yine davacı sigorta şirketinin sigortalısının tacir olduğu anlaşılmakla ticari fazi talebinin yerinde olduğu değerlendirilerek ticari faize hükmedilmiş, diğer davalı ... A.Ş. Yönünden ise Karayolları Genel Müdürlüğünden gelen müzekkere cevabı doğrultusunda kazanın gerçekleştiği otoyola ilişkin herhangi bir bakım işletim sorumluluğu bulunmadığından pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça davalı ... A.Ş. aleyhine açılan DAVANIN açılan , HMK'nın 114/1-d ve 115/2. maddeleri gereğince pasif husumet yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE,
2-Davacı tarafça ... A.Ş. hakkında açılan DAVANIN KABULÜ ile; davacı tarafın davalı ... A.Ş.'den olan 99.641,48-TL alacağının ödeme tarihi olan 23/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 6.804,67-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.701,17-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 5.103,50-TL harcın davalı ...
A.Ş alınarak Hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 15.938,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalı ...
A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ... A.Ş vekili kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 15.938,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak ... A.Ş'ye davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 1.701,17-TL Peşin/nisbi Harcı, 3.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 208,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.990,62TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalı ... A.Ş'den tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 17/05/2023
Katip ...Hakim ...
¸e-imzalı ¸e-imzalı