T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/476 Esas
KARAR NO:2022/497
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:02/08/2022
KARAR TARİHİ:03/08/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı ...'ın maliki olduğu "... Mah. ... Cad. ... No... BR .../..." adresindeki konutun müvekkili ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından 12.08.2021 - 12.08.2022 tarihleri arasında ... no.lu ... Paket Poliçesi ile sigortalandığını, sigortalı konutta, 31.10.2021 tarihinde, davalı tarafından üretilen, piyasaya sürülen ve servis hizmeti sağlanan “ ... ” marka gardrop tipi buzdolabından çıkan yangın sonucunda yangına bağlı hasarlar meydana geldiğini, davaya konu yangına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı görevli memurlarınca düzenlenen İtfaiye Olay Raporu'nda yangının çıkış nedenine dair; " Bahsi geçen adreste zemin üzeri 1 katlı binanın pencereleri kapalı, giriş kapısı kilitli olan dubleks daireye, sahibi ... tarafından anahtar ile açılarak girildiğinde girişe göre yaklaşık üç metre ileride solda bulunan mutfak dahilinde fişi prize takılı ... marka gardrop tipi buzdolabının motor bölümünde sebebi tarafımızca tespit edilemeyen herhangi bir arızadan dolayı yangın başlangıç olayının meydana geldiği, gelişerek ahşap mutfak dolabına sirayet ettiği ve zamanla kendiliğinden söndüğü [...] " yönünde görüş ve kanaat belirtildiğini, yangın olayı nedeniyle sigortalı işyerinde meydana gelen hasarın sigorta poliçesinden tazmini için yapılan hasar ihbarı üzerine müvekkil şirket nezdinde açılan ... no.lu hasar dosyasında görevlendirilen bağımsız ekspertiz firması tarafından düzenlenmiş olan ekspertiz raporunda; "02.11.2021 tarihinde randevu alınarak riziko adresi ziyaret edilmiş ve ekspertiz çalışması yapılmıştır. Riziko mahallinde sigortalı ... Hanım ile yapılan görüşmede, konu hasar tarihinde, Pazar günü konut geldiğini ve konutun giriş kapısında islenmeler gördüğünü, kapıyı açtığında yoğun bir is kokusu aldığını ifade etmiştir. Sigortalı, konut içine girdiğinde, mutfak bölümünün yandığını, diğer odalar ve konutun diğer bölümlerinin islenme nedeniyle zarar gördüğünü ifade etmiş ve itfaiye ekiplerine haber verdiğini, ekiplerin gelip söz konusu yangın hadisesiyle ilgili tutanak tuttuğunu tarafımıza beyan etmiştir. Riziko mahallinde yapılan incelemelerde; sigortalı konutun giriş katında banyo, mutfak ve salon bölümü; 1. normal katında ise üç adet yatak odası bulunmaktadır. Konuta girmeden önce giriş kapısında islenmelerin olduğu görülmüş, içeri girildiğinde ise mutfak bölümü dolaplarının ve buzdolabının yandığı, diğer tüm bölümlerin, eşya ve bina kıymetlerinin islenme nedeniyle zarar gördüğü belirlenmiştir. Binanın giriş katında yer alan mutfak bölümünde, buzdolabının konumlandığı yerde başladığı, buzdolabının kullanılamaz hale geldiği ve hadisenin mutfak dolaplarına sirayet ederek zarar görmesine neden olduğu belirlenmiştir. Buzdolabından başlayarak mutfak dolaplarına sirayet eden yangın neticesinde giriş kat tavanına ulaşan alevlerin tavan sıvalarının yanarak zemine ve mutfak dolaplarının ve mutfakta yer alan masanın üzerine dökülmesine sebebiyet verdiği görülmüştür. Giriş katta yer alan salon bölümü tavan, zemin ve duvarları ile salon içerisinde yer alan eşya kıymetlerinin, ayrıca banyo bölümü, klozet, duşakabin ve lavabonun islendiği, 1. normal katta yer alan üç adet yatak odasında ise yine zemin, tavan ve duvarlar ile içerisindeki eşya kıymetlerinin islendiği ve kararmaların oluştuğu görülmüştür. Netice itibariyle, yangın esnasında islenmeden dolayı konut genelinde hasar olduğu, konut içerisindeki bina ve eşya kıymetlerinde yoğun hasar meydana geldiği tespit edilmiştir. Not: Konu hasar dosyası için eşya bedeli (107.172,00.-TL9 ve E-Usta maliyet dökümünde yer alan mutfak dolabı bedeli (46.950,00.-TL) toplamda 154.122,00.-TL tutarındaki ödeme sigortalıya yapılacak olup, E-Usta maliyet dökümündeki diğer kalemlerin toplamı olan 148.315,00.-TL tutarındaki ödeme asistan firmaya (E-Usta) yapılacaktır. Söz konusu hasar için ... marka buzdolabından kaynaklanıyor olması nedeni ile ... ... A.Ş. firmasına rücu imkanı bulunmaktadır." yönünde kanaat belirtildiğini, müvekkili ... Sigorta A.Ş., dava konusu olay nedeniyle, 06.01.2022 tarihinde sigortalısına 154.122,00.-TL ve asistan firmaya 148.315,00.-TL olmak üzere toplam 302.437,00.-TL sigorta tazminatı ödediğini, müvekkili ... Sigorta A.Ş., TTK. Mad. 1472 gereğince ödemiş olduğu tazminat nedeniyle sigortalısının haklarına halef olduğundan davalı tarafın sorumluluğunu karşılayan 302.437,00.-TL alacak için davalıya karşı rücu hakkı elde ettiğini, müvekkili şirkete sigortalı bulunan konutta zarara sebebiyet veren yangın, gerek itfaiye ekiplerince düzenlenen yangın raporuna gerekse ekspertiz raporuna göre davalı tarafından üretilen, piyasaya sürülen ve servis hizmeti sağlanan “...” marka gardrop tipi buzdolabının motor aksamındaki, üretim hatasından kaynaklandığından davalı meydana gelen zarardan dolayı sorumlu olup zararı tazminle mükellef olduğunu, davalı ... ...San. ve Tic. A.Ş.’nin; yangına neden olan beyaz eşyaların imalatçısı, pazarlayıcısı ve servis hizmeti vereni olması sebebi ile gerek satış sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmesel sorumluluğu gerekse imal ettiği ürünlerde ihmal ve kayıtsızlıktan kaynaklanan hatası nedeniyle haksız fiil sorumluluğu bulunduğunu, davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlu tarafından icra takibine itiraz ederek takibin durduğunu, ticari davalarda dava şartı olan arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını, davalı tarafından dava konusu olaydan sorumluluğu aşikar olmasına karşın aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı ilamsız icra takip dosyasına karşı yaptığı tüm haksız itirazlarının iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine % 20 icra inkar tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı/borçludan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesine göre sigortalıya ödenen hasar tazminatının, zarara sebebiyet verenden rücuen tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK 67. maddesine göre iptali talebidir.
Somut olayda; davacı ile dava dışı sigortalı ... arasında ... Paket Poliçesi'nin imzalandığı, çıkan yangın sonucunda konutta oluşan hasardan kaynaklı olarak sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya tazminat ödendiği; hasarın davalı tarafından üretilen buzdolabının kısa devre yapmasından kaynaklanması nedeni ile davalı üretici firmanın kusurundan kaynaklanan hasarın rücuen tahsiline ilişkindir. TTK'nın 1472/1. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472/1. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E. - 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir. 17.01.1972 tarih ve 1970/2 E. - 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği düzenlenmiştir. Somut olayda davacı sigortalısına ödediğini iddia ettiği sigorta tazminatını, zarara sebebiyet verdiği iddiasında olan davalıdan istemektedir. Davacının davalıya atfettiği sorumluluk, esasen davalının ürettiği buzdolabının ayıplı çıkması sonucu yangın çıktığı iddiasına dayanmaktadır. Yani, davalı üretici karşısında tüketici pozisyonunda olan sigortalının evinde yangın çıkmasının sebebi, tüketiciye satılan buzdolabının ayıplı çıktığı iddiasına dayandırılmaktadır.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.3.1944 tarih ve 37 E. - 9 K. R. G. 3.7.1944 sayılı kararında bu husus "... halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmaktadır.
Davacı, TTK 1472. Maddesi bağlamında tüketiciye halef olarak hareket ettiğinden, anılan içtihadı birleştirme kararı gereği tüketicinin haklarına halef olduğundan, uyuşmazlığa bakacak mahkeme de sigortalının tabi olduğu mahkemedir. Görüldüğü üzere somut uyuşmazlık kanun kapsamında kalan tüketici işleminden kaynaklanmaktadır. Aynı yasanın 73. maddesinde tüketici uyuşmazlıklarına tüketici mahkemesinde bakılacağı düzenlenmiştir. Bununla beraber aynı yasanın 83/2. maddesi "Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez." hükmü ile tüketici işlemlerinden kaynaklanan her türlü ihtilafın tüketici mevzuatına göre çözümleneceğini kesin hükme bağlamıştır.
6100 sayılı HMK'nın 1. maddesine göre, görev kamu düzeninden olup resen nazara alınması gerektiğinden, aynı yasanın 115/2. maddesine göre davanın usulden reddine ve 20. maddesine göre dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2- HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL TÜKETİCİ MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine,
3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır