T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/490 Esas
KARAR NO:2022/500
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:10/08/2022
KARAR TARİHİ:10/08/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı borçlu ile davacı müvekkili şirket arasında 26/03/2019 tarihinde ekteki abonelik sözleşmesi düzenlendiğini, bu sözleşmeyi aylık 1.225,00-TL+KDV abonelik ücreti karşılığında 15/03/2019-31/12/2019 tarihleri arasında aboneye; üye, çalışan ve müşterilerine İstanbul Büyükşehir Belediyesi tasarrufunda bulunup ... A.Ş. tarafından işletilen ... ili ... ilçesinde bulunan ... lokasyon kodlu ... Caddesi Yol üstü otoparkının 7 araçlık kısmında aylık abonelik ücreti karşılığında kullanılması imkanı sağlandığını, borçlu şirket ile müvekkili şirket arasında var olan abonelik sözleşmesinin hükümleri gereğince abone şirketin sözleşmeye ilişkin ücret ödeme borcunu yerine getirmediğini, yalnızca 28/03/2019 tarihinde 110,32 TL ödeme yapıldığını, bu süreçte davalı şirketin yaptığı ödemeler sonucu oluşan 28/01/2020 tarihli cari hesap ekstresine göre davalı şirketin borcunun 13.732,25-TL olup bu miktar üzerinden ... İcra Müdürlüğü .../... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, borçlu şirketin 08/07/2021 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu, bunun üzerine itirazın iptali davası açmak üzere ticari dava şartı arabulucuya başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmeleri anlaşmama ile sonuçlanarak açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile ... ... ... İcra Müdürlüğü’nün .../... Esas numaralı dosyasına yapılan kötü niyetli itirazın iptaline, haksız ve kötü niyetle itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine İİK 67 maddesi kapsamında taraflar arasında düzenlenen dava konusu otoparkın abonelik sözleşmesinden kaynaklı kullanım ücretinden dolayı açılan itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın taraflar arasında düzenlenen 26/03/2019 tarihli sözleşmeden kaynaklı davacı tarafından davalının kullanımına bırakılan ... İli ... İlçesinde bulunan ... Lokasyon Kodlu ... Caddesi Yol üstü otoparkın 7 araçlık kullanımının ücretinin ödenmemesinden kaynaklı açılan icra takibine yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşulları oluşup oluşmadığı hususlarından ibaret olduğu, taraflar arasındaki ilişkinin davacı tarafından davalıya tahsis edilen yerin kullanılmasına dayandığı yani kira sözleşmesine dayandığı anlaşılmaktadır.
Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.
Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:
"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,
d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,
e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,
öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.
MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesinde, Sulh Hukuk Mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun'una göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları görürler, hükmüne yer verilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 299. maddesinde; "kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır.
Somut olayda; davaya dayanak olan 26/03/2019 tarihli Abonelik Sözleşmesinin 3.1. Maddesinde " İş bu sözleşmeye konu otopark 1.225,00 TL +KDV aylık abone ücreti karşılığında ABONE'ye , üyelerine çalışanlarına ve müşterilerine ücretsiz olarak kullandırmak üzere bırakılacaktır." hükmünün bulunduğu, yine sözleşmenin 3.3 maddesinde "ilgili alanın işbu sözleşme süresi boyunca ABONENİN kullanımına bırakıldığı hükmünün bulunduğu, yine sözleşmenin 3.4 maddesinde " ABONE otoparkın temizliği ve çevre düzenlemesi hususlarında gerekli titizliği göstermek zorundadır. ABONE, ilgili alanda görevli alanda bulunacak personelinin kılık- kıyafet, hal ve hareketlerini denetim altında tutacak ve herhangi bir olumsuzluğu sebebiyet verilmesini engelleyecektir" " hükmünün bulunduğu anlaşılmıştır.
Sözleşme içeriğine göre; dava konusu otoparkın zilyetliğinin davalıya devredildiği, davacının aylık 1.225,00-TL + KDV bedeli karşılığı otoparkı kullandığı, buna göre taraflar arasındaki akdi ilişkinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 299. Maddesinde düzenlenen kiralama ilişkisi olduğu, her ne kadar sözleşmenin isminin abonelik sözleşmesi olsa da içeriğindeki düzenlemeler dikkate alındığında sözleşmenin kira sözleşmesi niteliğini değiştirmeyeceği, davalı tarafın araçlarına yönelik belirli ve sabit bir yerin kullanımının ücret karşılığında davalı tarafa bırakılmasına konu sözleşmenin kira sözleşmesi olarak kabulünün gerekeceği, sözleşmede aynen kira sözleşmelerinde olduğu gibi bir yerin kullanımının, zilyetliğinin karşı tarafa verildiği anlaşıldığından sözleşme içeriğine göre; davaya bakma görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşılmıştır. ( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesinin 19.12.2019 tarih ve 2019/3254 E. 2019/2370 K. Sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesinin 29.03.2022 tarih ve 2022/345 E. 2022/888 K. Sayılı ilamı.)
Dava konusu olayda taraflar arasındaki ihtilaf davacı ile davalı taraf arasındaki kira sözleşmesinden kaynaklı olup, taraflar arasındaki ihtilafın kira ilişkisinden kaynaklanması nedeniyle HMK 4. madde gereğince kira ilişkisinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığa bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait olup, bu özel düzenleme gereği davaya bakmaya Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 4. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 Sayılı H.M.K'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİ ile Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli Mahkemenin İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna,
3-6100 sayılı HMK'nun 20. Maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren Mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
4-Bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
5-HMK'nun 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli Mahkemece hüküm altına alınmasına, açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde bu kararda değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır