T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/505 Esas
KARAR NO :2025/159
DAVA:Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/08/2022
KARAR TARİHİ:19/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı ile müvekkili şirket arasında Akaryakıt Alımına ilişkin 04.07.2018 tarihinde 1 yıl süreli ... Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin 04.07.2018 tarihinden itibaren 1’er yıl geçerli olmak üzere otomatik olarak uzadığını, müvekkili şirket tarafından akdedilen sözleşme gereğince davalıya 5 adet ...+Standart Kart teslim edilerek akaryakıt kullanımının aktif hale getirildiğini, davalının sözleşme hükümleri çerçevesinde yakıt alımını herhangi bir haklı sebep olmaksızın ve müvekkili şirkete herhangi bir bildirim yapmaksızın kestiğini ve iradesi ile zımnen sözleşmeyi sonlandırarak yakıt alım ihtiyacını farklı bir dağıtım şirketi üzerinden karşılama yoluna gittiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından davalının, akdedilen sözleşme hükümleri çerçevesinde akaryakıt alım mükellefiyetini tam ve gereği gibi yerine getirmemesi ve yakıt alımını kötü niyetle tamamen durdurarak sözleşmeyi zımnen feshine bağlı olarak müvekkili şirket tarafından .... Noterliği’nden 16.05.2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile keşide edilen ihtarname ile taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 18. maddesinde düzenlenen cezai şart bedelinin ödenmesi ve davalının elinde bulunan cihazların 15 gün içerisinde iadesi talep edildiğini, davalının, aleyhine keşide edilen ihtarname çerçevesinde 16.382,35-TL’lik söz konusu cezai şart bedelinin 6.314,29-TL’lik kısmı Doğrudan Borçlandırma Sistemi üzerinden tahsil edildiğini, bakiye 10.068,06-TL'nin tahsil edilemediği gibi iadesi talep edilen cihazların da müvekkili şirkete iade edemediğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından iade edilmeyen cihazlar ile ilgili sözleşmenin 4’üncü maddesinde düzenlenen cezai şart bedelinin de ödenmesi ile ilgili .... Noterliği’nden 09.06.2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile bir ihtarname keşide edildiğini ve davalı tarafça söz konusu cezai şart bedeli olan 4.177,10-TL'nin müvekkili şirket hesabına nakden ödendiğini, davalının sözleşmenin 18’inci maddesine binen düzenlenen fatura bedelinin tamamını ödemekten imtina etmesi üzerine müvekkili şirket tarafından arabuluculuk müessesine başvuruda bulunulduğunu ancak arabuluculuk başvurusunun olumsuz sonuçlandığını, tüm bu sebeplerle; fazlaya ve sair hususlara ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile müvekkili şirketin 16.382,35 Türk Lirası cezai şart bedeli tutarında alacaklı olduğunun tespiti ile alacağından tahsil edilemeyen 10.068,06-TL'nin 25.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında tam iki tarafa borç yükleyen ... sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme ile davacı tarafın akaryakıt tutarının % 3,5 tutarında indirim uygulamayı taahhüt ettiğini, bunun karşılığında davalının da yakıt alımında bulunmayı kabul ettiğini, bu sözleşme ile davalının kullanımında olan 2 taşıta araç tanıma aparatı takıldığını ve ödeme kartı verildiğini, davalının sözleşme ile üstlendiği edime uygun olarak düzenli bir şekilde yakıt alımı yaptığını, ancak davacı tarafın sözleşme ile yüklendiği edime aykırı olarak davalıya herhangi bir bilgi vermeden, haklı ve makul bir sebep olmaksızın indirim oranında değişikliğe gittiğini ve indirim oranını %1 olarak uygulamaya başladığını, davalının indirim oranında yapılan bu haksız değişikliği internet uygulamasında tesadüfen gördüğünü ve akabinde davacı taraf ile indirim oranının düzeltilmesi konusunda iletişime geçtiğini, davacı tarafın ilk etapta indirim oranının düzeltileceği konusunda olumlu geri dönüş yaptığını ve davalının yakıt alımına devam ettiğini, ancak aradan geçen zaman diliminde davalının yakıt alımlarına düzenli olarak devam ettiği halde indirim oranında somut olarak hiçbir düzeltmeye gidilmediğini, bunun üzerine davalı tarafından davacıya gönderilen e-mail ile indirim oranının geriye dönük işletilmesi ve uygulanacak indirim oranının kendilerine bildirilmesinin istendiğini, ancak davacı tarafından herhangi bir geri dönüş yapılmadığını, indirim oranı hakkında bilgi verilmediğini, davacı şirket ile sözleşmenin imzalanmasından sonra davacı adına davalı şirket ile iletişime geçen Remzi Şahin ile kurumsal e-mail adresi olan sahinremzi@alpcansin.com üzerinden iletişim kurulduğunu, dava konusu tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmede, davalı tarafından yakıt alınmasının karşılığını davacı tarafından fatura tutarında indirim uygulanması oluşturduğunu, dolayısıyla asli edim ve karşı edim arasında bağlılık ve mübadele ilişkisi olduğunu, davacı tarafın borcunu ifa etmediği gibi ve ifa önerisinde bulunmadığı gibi sözleşmenin zımni sona erdiğini söyleyerek cezai işlem faturası düzenlediğini, ayrıca davacı tarafın cezai şart talep etme gerekçelerinin yerinde olmadığını, bu sebeple yakıt alma borcunun yerine getirilmediği iddiası karşısında ödemezlik def'inde bulunduklarını, dava konusu cezai şartın koşulları oluşmadığından taraflarınca herhangi bir ödeme yapılmadığını, dava konusunu oluşturan cezai şartın taşıt başına 200 ABD Doları cezai şart ödeneceğinin kararlaştırıldığını, 16.382,35 TL tutarlı dava konusu faturada ise 200 USD karşılığı 3.070,52 TL olmak üzere 5 adet araç için 15.352,60 TL alacak talep edildiğini, davacı tarafından 400 USD karşılığı olmak üzere cezai işlem faturası düzenlenebilecek iken 1000 USD karşılığı düzenlenen faturanın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, bu yönüyle de kabulünün mümkün olmadığını, dava konusu fatura bedeline ilişkin davalı tarafından iade fatura düzenlendiğini, ancak davacı tarafın düzenlenen iade faturayı göz ardı ederek kredili hesap bakiyesi tutarında ödemeyi doğrudan tahsil ettiğini, dava konusu borcu kabul etmemekle birlikte bilgileri dışında hesaptan doğrudan yapılan 6.314,29 TL ödemenin iadesine ilişkin talep ve dava haklarını saklı tuttuğunu ve araçlara takılan her türlü ekipmanın mülkiyetinin davacıya ait olduğunun düzenlendiğini, tüm bu sebeplerle; davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: .... Noterliği'nden gelen 16/05/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ve 28/07/2021 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile tebliğ mazbataları sureti, satış verileri, 04/07/2018 tarihli ... Sözleşmesi, ...A.Ş müzekkere cevabı, tarafların ticari defter ve kayıtları, bilirkişi kök ve ek raporları ile tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, taraflar arasında imzalanan 04/07/2018 tarihli ... Sözleşmesi'nin davalı tarafından ürün alımın tamamen durdurulması sonucunda zımmen feshedildiği iddiası ile hesaplanan cezai şart kalemi olan 10.068,06-TL'sinin davalıdan talep edilip edilemeyeceğinden ibaret alacak istemine ilişkindir.
Davacı taraf, taraflar arasında 04/07/2018 tarihli ... Sözleşmesi'nin imzalandığını, sözleşme gereği davalı tarafa 5 adet ...-standart kart teslim edilerek akaryakıt kullanımının aktif hale getirildiğini, ancak davalı tarafın sözleşmeye aykırı olarak yakıt alımını haklı bir sebep olmaksızın ve herhangi bir bildirim yapmaksızın kestiğini ve zımmen sözleşmeyi feshettiğini, bunun üzerine davalı tarafa sözleşme kapsamında düzenlenen cezai şart bedelinin ödenmesi ve sözleşme kapsamında verilen cihazların iade edilmesi hususunun ihtar edildiği, verilen süre sonunda ihtarname kapsamında cezai şart bedelin 6.314,29-TL lik kısmın doğrudan borçlandırma yoluyla tahsil edildiği ancak bakiye bedelin davalı tarafından ödenmediğini, bu sebeple sözleşmeden kaynaklı bakiye alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı taraf, sözleşme kapsamında kendilerine sadece 2 adet taşıt tanıma aparatı verildiğini, yine sözleşme kapsamında indirim oranının %3,5 olarak belirlendiğini ancak davacı tarafından herhangi bir bilgi verilmeden indirim oranının %1 olarak uygulanmaya başlandığını, bu hususun davacı tarafından düzeltilmemesi ile birlikte yakıt alımının bu husus düzeltilene kadar durdurulduğunu, sözleşmeye aykırı davranan asıl tarafın davacı taraf olduğunu, tüm bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 29/07/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların görüşme sonrası anlaşamama nedeniyle arabuluculuk sürecinin tamamlandığı anlaşılmıştır.
Mali Müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan 29/04/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; "Dava konusunun, taraflar arasında akdedilen Sözleşme kapsamında davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen 13.05.2022 tarihli ... numaralı 16.382,35 TL tutarlı cezai şart faturasından kalan bakiye 10.068,06 TL alacağın davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü talebinden ibaret olduğu, davacının 2019-2020-2021-2022 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, davacının incelenen ticari defterlerine göre; davalı ile olan cari münasebetini 120.190.582 Alıcılar hesap kodunda takip ettiği, davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen faturaların davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı yanın ekstre bitim takip tarihi (17.08.2022) itibariyle davalı yandan 6.314,29 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, davalı şirketin alacağının 16.382,35 TL'lik kısmının davalı şirket bakiyesinin 128. Şüpheli Alacaklar hesabına aktarılmasından dolayı davacı yanın 01.12.2022 tarihi itibariyle davalı yandan (16.382,35 TL - 6.314,29 TL)= 10.068,06 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, davalının 2019-2020-2021 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı, 2022 yılı kapanış onamalarının usulüne uygun yapılmadığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, davalının incelenen ticari defterlerine göre; davacı ile olan cari münasebetini 329. Diğer Ticari Borçlar, 159. Verilen Sipariş Avansları ve 195. Verilen İş Avansları olmak üzere 3 ayrı hesap kodunda takip ettiği, 2021 yılında davacı şirketle ilgili işlemlerin izlendiği 329. Hesap kodunda yapılan işlemler sonucunda 31.12.2021 tarihi itibariyle davacı şirketin 4.771,46 TL borç bakiyesinin bulunduğu, söz konusu bakiyenin 195. Hesap koduna aktarıldığı, 2022 yılında ise 159. Hesap kodunda önceki yıldan devir olan 4.771,46 TL borç bakiyesinin de dahil edilmesi ile birlikte davalı yanın ekstre bitim takip tarihi (01.11.2022) itibariyle davacı yana 6.841,85 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, taraflar arasındaki cari hesap farklılığının, davacı yan tarafından davalı taraf muhatap alınarak düzenlenen detaylarına yer verilen faturanın davalı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığından kaynaklandığı, taraflar arasında 04.07.2018 tarihinde ... Müşteri Sözleşmesi akdedildiği, davacı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından davalı adına tanzim edilen cari hesaba konu faturanın E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, faturanın davacı ve davalı yanın ticari defter ve kayıtlarında mevcut olduğu görülse de davalı yan faturayı kabul etmeyerek iade faturası düzenlediği, akabinde davacının tekrar aynı tutarda temel fatura düzenlediği, tarafların bu şekilde bir döngü halinde girdiği, söz konusu faturanın taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında sözleşmenin 18. maddesine istinaden davalının yakıt alımlarını bir anda kesmesi nedeni ile cezai şart bedeli olarak düzenlendiği, davalı yan bu konuda cevap dilekçesinde davacının sözleşme ile kararlaştırılan indirimlerinin %1 oranına kadar düştüğünü ifade etmiş olup bu uyuşmazlıkta hukuki değerlendirme Mahkemenize ait olacağı kanaati ile dava konusu cezai şart faturasının kabul edilip edilmeyeceği yönünden Takdir Mahkemenize ait olacağı kanaati edinildiği, Neticeten; davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen davaya konu 13.05.2022 tarihli ... nunaralı 16.382,35 TL bedelli cezai şart faturasının Mahkemece kabul edilmesi halinde/olasılığında, davacının incelenen ticari defterlerine göre dava konusu faturadan kaynaklı davacı yanın dava tarihi (17.08.2022) itibariyle davalı yandan 10.068,06 TL cari hesap bakiye alacaklı olacağı," şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi ... ve Akaryakıt konusunda uzman bilirkişi ... tarafından hazırlanan 22/11/2024 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; "Davacı, ... SAN. VE TİC. A.Ş. EPDK ve TSE ile belirtilen standartlarda ilgili mevzuata uygun olarak araçlara akaryakıt tesis ve tedariki sağladığı, akaryakıt ve kimyasal diğer malzemelerin kapalı kaplarda muhafazasının düşünüldüğünde tse istenilen şartlara kuvvetle muhtemel sahip olduğu ve işbu konuda aksi bir durum ve beyanın bulunmadığı, davalı tarafça kullanıma bağlı herhangi bir km de eksik yada araç motor mekanik aksamında bir kusur bulunmadığı belirtildiği, davalı ... BİL. KAL. TEKS. SAN. TİC. LTD. ŞTİ.yönünden ise; dosyada bulunan sözleşme kapsamında araçlara elektronik takip cihazlarının donatıldığı ve sözleşme kapsamında tahsis edilen bu cihazlar ile ilgili araçlara akaryakıt alım vb. yapılarak ticari hayatta faaliyet gösterdiği düzenlenen sözleşme kapsamında özellikle ticari faaliyete davacı tarafça tahsis edilen ekipman vb. olması, davacıya ait işletme ve satışa sunulan akaryakıtın normal koşullarda depolanmış bir yer olması, işbu konuda davalı tarafça herhangi bir şerh vs. bulunmaması ile davacı nezdinde güven oluşturduğu, davacı tarafça talepte bulunulan zararın doğmasında ve artmasında zarar gören davalının özellikle dünya ve ülkemizde etkisini gösteren pandemi koşulları 11/03/2020 ve 01/06/2022 tarihleri düşünüldüğünde kasıtlı etkisi olmadığı, işbu sürede akaryakıt alımların azaldığı ve davacı tarafça ilgili ihtarnamelerin düzenlediği ancak davalı firma tarafından zararın artmasına sebebiyet vermediği, davacı tarafça davalıya .... Noterliğinin 16.05.2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile, aralarında akdedilen Sözleşme'nin 18. maddesinde düzenlenen cezai şart bedelinin ödenmesi ve davalı elinde bulunan cihazların 15 gün içerisinde iadesinin talep edildiği, bu konuda pandemi şartları düşünülerek yüksek düzeyde indirime gidilmesi gerektiği, Sayın Mahkemece kabul edilecek olursa bu oranın heyetimizce %50 olarak uygun olduğu diğer hususların takdirinin Sayın mahkemeye ait olacağı," şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Davacı ile davalı arasında 04/07/2018 tarihli ... Sözleşmesi'nin düzenlendiği, sözleşme gereği davacının üzerine düşen yükümlülüğü getirmesine rağmen davalının sözleşme kapsamında yakıt alma yönünden edimlerini yerine getirmemesinden kaynaklı olarak sözleşmenin davalı tarafından zımmen feshetmesi üzerine davacı şirketin sözleşme madde 18 gereği doğan cezai şart alacağı için bakiye 10.068,06-TL talep ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda yapılan tespitlere göre davacının incelenen ticari defterlerine göre, davacı yandan 10.068,06-TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerinin usulüne uygun şekilde süresi içinde açılış ve kapanış onamalarının yapılmadığı, bu sebeple davalının ticari defterlerinin lehine delil olarak kullanılıp kullanılamayacağının takdirinin mahkemeye ait olduğunu, incelenen ticari defterler göre davacıdan 6.841,85-TL alacağının bulunduğunun tespit edildiği, her ne kadar sektör bilirkişi tarafından davalı tarafından yapılan az alım veya hiç alım olmaması durumunun pandemi sebebiyle davacının zararına bir etkisinin olmayacağı tespiti yapılmış ise de davalı tarafından da beyan edildiği üzere yapılan sözleşmede kararlaştırılan indirim oranının uygulanmaması sebebiyle yakıt alımının durdurulduğunun tespit edildiği bu haliyle davacı tarafın sözleşmenin 18. Maddesi gereği cezai şart bedeli talebinde bulunabileceği mahkememizce kabul edilmiş sektör bilirkişinin tespitlerine itibar edilmemiştir. Davacı tarafından cezai şart bedelinin sözleşme kapsamında davalıya teslim edildiği iddia edilen 5 adet taşıt tanıma adedi üzerinden hesaplandığının beyan edildiği ancak davalı tarafından sadece 2 adet araçlarında taşıt tanıma aparatının bulunduğunu beyan ettiği, bunun üzerine cezai şart bedelinin mahkemece belirlenmesi için ...A.Ş'ye müzekkere yazıldığı, ...A.Ş'ye yazılan müzekkere cevabında 4 adet araç için taşıt tanımanın bildirildiği ve bu araçlara ilişkin bilgilerin gönderildiği anlaşıldığından 4 adet araç üzerinden yapılan hesaplama sonucunda davacı tarafın toplamda 13.311,83-TL cezai şart alacağının tespit edildiği, 6.314,29-TL bedelin davalıdan doğrudan borçlandırma sistemi üzerinden alındığının davacının kabulünde olduğu, bu haliyle bakiye 6.997,54-TL cezai şart alacağının bulunduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı tarafından davalının 25/05/2022 tarihinde temerrüde düşürdüğü anlaşıldığından bu tarihten sonra avans faizine hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davacı tarafça davalı aleyhine açılan alacak davasının KISMEN KABULÜ ile; tahsil edilemeyen 6.997,54-TL alacağının 25/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 279,77-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 335,63-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davadaki haklılık durumuna göre 666,34-TL'sinin davalıdan, geri kalan 893,66-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 6.997,54-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 9.384,81-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-)Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 279,77-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 360,47-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-)Davacı tarafından yapılan; 9.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 134,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 9.134,75-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.901,81-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
8-)Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nın 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı dava değeri itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 19/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır