T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/558 Esas
KARAR NO: 2023/115
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 14/09/2022
KARAR TARİHİ: 15/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde; Müvekkilin hamili olduğu, ... Bankası A.Ş. ... Mahallesi .../İSTANBUL Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olan, 22.09.2022 keşide tarihli, ... çek nolu, 84.000,00-₺ bedelli çek, ... A.Ş. ... Ticari/İSTANBUL Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Adi Ortaklığı olan, 30.09.2022 keşide tarihli, ... çek nolu, 229.392,00-₺ bedelli çek, ... Bankası A.Ş. ... Cd. Şubesi/İSTANBUL Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Sanayi Tic. A.Ş. olan, 23.09.2022 keşide tarihli, ... çek nolu, 60.000,00-₺ bedelli çeklerin kargoda kaybolduğunu, çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçerek, müvekkilinden ve keşidecilerden haksız ve hukuka aykırı yararlanmalarını önlemek amacıyla çeklerin dava sonuna kadar ödenmemeleri için tedbir kararı verilerek ilgili banka şubelerine müzekkere yazılmasına ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İstem ve ihbarda bulunan 3.şahıs ... ... vekilleri sunmuş oldukları dilekçede özetle; Mahkememiz dosyasında, müvekkilinin alacaklısı ve iyiniyetli meşru hamili olduğu, T.C. ... Bankası A.Ş., ... Mh. .../İst. Şubesi, 22.09.2022 keşide tarihli, ... seri numaralı 84.000.00-TL’lik, hesap sahibi ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından keşide edilmiş çek, ... Bankası A.Ş., ... Cd. Şubesi/İst., 23.09.2022 keşide tarihli, ... seri numaralı 60.000.00-TL’lik, hesap sahibi ... San.Tic. A.Ş.tarafından keşide edilmiş olup, çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, ... Bankası A.Ş., ... Ticari/İst. şubesi, 30.09.2022 keşide tarihli, ... seri numaralı 229.392.00-TL’lik, hesap sahibi ... Adi Ortaklığı tarafından keşide edilmiş çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, müvekkilinin, belirtilen 3 adet çekin iyiniyetli meşru hamili olduğunu, çekleri nakit para alacağına karşılık çekin arkasında cirosu bulunan ... 'den ciroyla aldığını, çeklerin, müvekkil tarafından bankaya ibrazında ödenmeyip arkasına mahkememizce ödeme yasağı kararı bulunduğu belirtilerek arkasının yazıldığını, müvekkilinin, 3 adet çekte, son ciranta olarak hak sahibi ve iyi niyetli meşru hamil olduğunu, Mahkememizdeki davanın içeriğinden, taraflarından ve hali hazır durumundan haberi olmadığını, 3 adet çeki, keşideci ile cirantalar veya 3. kişiler arasındaki ilişkinin dışında, Türk Ticaret Kanunu gereği kambiyo vasfına güvenerek ve bir ödeme vasıtası kabul ederek alacağa karşı aldığını, iyi niyetli meşru hamil müvekkilin, keşideci ile cirantalar veya 3. kişiler arasındaki davadan etkilenmesi mümkün olmadığını, ödeme yasağı nedeniyle çekin ödenmediğini, müvekkilinin mağdur olduğunu, müvekkilinin alacaklısı ve hamili olduğu, çek hakkında hakkında mahkemenizce verilen ödeme yasağı kararının kaldırılmasına, ilgili bankaya, tedbirin kaldırıldığına dair tezkere yazılmasına ivedilikle karar verilmesini, masraf ve vekalet ücretinin de davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : ... Bankası A.Ş. ... Mahallesi .../İSTANBUL Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olan, 22.09.2022 keşide tarihli, ... çek nolu, 84.000,00-₺ bedelli çek, ... A.Ş. ... Ticari/İSTANBUL Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Adi Ortaklığı olan, 30.09.2022 keşide tarihli, ... çek nolu, 229.392,00-₺ bedelli çek, ... Bankası A.Ş. ... Cd. Şubesi/İSTANBUL Şubesi'ne ait, keşidecisi ... ... Sanayi Tic. A.Ş. olan, 23.09.2022 keşide tarihli, ... çek nolu, 60.000,00-₺ bedelli çeklere ilişkin bilgiler, söz konusu çeklerin kaybolduğuna ilişkin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yapılan ilanlar, ... A.Ş , ... Bankası .A.Ş ve ... A.Ş müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, TTK'nın 778/1-ı madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 778/1-ı bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.
TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
Davanın hukuki dayanağı TTK'nın 818. Maddesi yollaması ile TTK'nın 757 ve devamı maddeleridir.
Dava konusu çeklerle ile ilgili olarak davacı tarafça TTK 762. Maddesi gereğince Türkiye Ticaret Sicil gazetesinde üç kez ilan yapılmış, ilana ilişkin gazete nüshaları celp edilmiş, ilk ilanın 21/09/2022 tarihli olduğu, ilk ilan tarihinden itibaren üç aylık sürenin dolduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin teminatı yatırdığı, ödeme yasağı konusunda muhatap bankalara müzekkere yazıldığı anlaşılmıştır.
Talep konusu çeklerden olan ... Bankası A.Ş. ... Cd. Şubesi/İSTANBUL Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Sanayi Tic. A.Ş. olan, 23.09.2022 keşide tarihli, ... çek nolu, 60.000,00-₺ bedelli çeke ilişkin muhatap ... A.Ş.'ye yazılan yazı cevabında; dava konusu çekin tahsil için ibraz edilmediği bildirilmiştir.
Bu haliyle talep eden tarafın kaybolduğunu iddia ettiği bu çeke ilişkin yukarıda yazılı düzenlemeler kapsamında TTK 762 maddesi gereğince Ticaret Sicili Gazetesinde gerekli ilanlar usulüne uygun şekilde yapılmış ve ilan süresinin bitimine kadar Mahkememize ve muhatap bankaya çek ibraz olunmamıştır. Bu halde talep eden üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmiş ve bu çekin iradesi dışında elinden çıktığını ispatlamıştır. Bu nedenle talep konusu olan ... Bankası A.Ş. ... Cd. Şubesi/İSTANBUL Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Sanayi Tic. A.Ş. olan, 23.09.2022 keşide tarihli, ... çek nolu, 60.000,00-₺ bedelli çek yönünden çekin iptaline karar verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Talep konusu çeklerden ... Bankası A.Ş. ... Mahallesi .../İSTANBUL Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Anonim Şirketi olan, 22.09.2022 keşide tarihli, ... çek nolu, 84.000,00-₺ bedelli çek ile ... A.Ş. ... Ticari/İSTANBUL Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Adi Ortaklığı olan, 30.09.2022 keşide tarihli, ... çek nolu, 229.392,00-₺ bedelli çeklere ilişkin Muhatap banka ... Bankası ve ayrıca ... Bankasına yazılan müzekkerelere yanıt verildiği, yazılan müzekkere cevabında ... Bankasına ait çekin keşidecisinin ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, çekin tahsil edilmek üzere ... ... (T.C. Kimlik No: ...) tarafından 23.09.2022 tarihinde ... /HATAY şubesine ibraz edildiği, ...'a ait çekin keşidecisinin ... Adi Ortaklığı olduğu, çekin tahsil edilmek üzere ... ... (T.C. Kimlik No: ...) adına vekaleten Av. ... (T.C. Kimlik No: ...) tarafından 04.10.2022 tarihinde ... /İSTANBUL şubesine ibraz edildiği bilgilerinin verildiği, mahkememizce kıymetli evrak iptalini isteyen tarafa 08/12/2022 tarihli arar karar ile 2 adet çeki ibraz eden tarafa istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, iş bu ara kararın talep eden tarafa tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Talep eden tarafından 11/01/2022 tarihli celsede .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyası üzerinden istirdat davası açıldığının beyan edildiği, ilgili mahkemeye yazılan müzekkere cevabında .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyanın uyap üzerinden gönderildiği, davacı tarafından iptali istenen çeklerden 2 adedinin hamilinin bulunduğu, davacının verilen süre içerisinde istirdat davası açtığı anlaşıldığından talep edilen bu çekler yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile,
2- A) ... Bankası A.Ş. ... Cd. Şubesi/İSTANBUL Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Sanayi Tic. A.Ş. olan, 23.09.2022 keşide tarihli, ... çek nolu, 60.000,00-₺ bedelli çekin TTK 764. Maddesi uyarınca ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
B)... Bankası A.Ş. ... Mahallesi .../İSTANBUL Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Anonim Şirketi olan, 22.09.2022 keşide tarihli, ... çek nolu, 84.000,00-₺ bedelli çek ile ... A.Ş. ... /İSTANBUL Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Adi Ortaklığı olan, 30.09.2022 keşide tarihli, ... çek nolu, 229.392,00-₺ bedelli çek yönünden DAVANIN REDDİNE,
3-Talep eden tarafından yatırılan peşin harcın alınması gereken 179,90-TL karar harcından mahsubu ile bakiye 99,20-TL karar harcının talep edenden tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Ödeme yasağı kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
5-Karar kesinleştiğinde bankaya ödeme yasağının kaldırılması yönünde müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağının kaldırılarak mahkememize bilgi verilmesinin istenmesine,
6-Davacı tarafından sunulan teminatın HMK'nın 392/2. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde davacıya iadesine,
7-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafça yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafa re'sen iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve Feri Müdahil vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/02/2023
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı