T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/574 Esas
KARAR NO :2025/99
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:21/09/2022
KARAR TARİHİ:21/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan 21/09/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Sigorta A.Ş.'ne ... nolu Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi ile sigortalı davalının maliki-işleteni olduğu ... plaka sayılı kapalı kasa kamyonet tipindeki ticari aracın olay yerini terk eden sürücüsü ...'ın trafik kazası tespit tutanağına-ifade tutanaklarına göre 2918 Sayılı Kanun kapsamındaki kusur atfı ile sebep olduğu 05.01.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde dava dışı ... yaralandığını, söz konusu kaza nedeni ile ... plaka araçta meydana gelen hasar nedeniyle tazminat talebinde bulunan hak sahibine ZMM poliçesi genel ve özel şartları gereği 17.02.2022 tarihinde 384,000,00-TL ödendiğini, ZMM Sigortası Genel Şartları gereği zarar gören 3. Kişiye yukarıda belirtilen maluliyet nedeni ile tazminat ödeyen müvekkili şirket ZMMS Poliçesi Genel Şartları b.4. zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı başlıklı maddesinini aşağıdaki hüküm gereği rücu hakkına sahip olduğunu, .... İcra Müdürlüğü nezdinde başlatılan ... E. Nolu ilamsız takip açıldığını, davalı takibe itiraz edildiğini, devamında İstanbul Arabuluculuk Bürosu nezdinde ki 2022/... büro no - 2022/... nolu arabuluculuk dosyasında anlaşmaya varılamaması neticesinde işbu itirazın iptali davasını görevli ve yetkili mahkemeniz nezdinde açmak gereği hasıl olduğunu, ayrıca davalı yan müvekkili alacağını akim kılmak adına mal varlığını eksiltme çabası içerisine girebilecek olduğundan teminatsız olarak ... plaka sayılı araç kaydına ihtiyati tedbir konulması kararı verilerek kaydına işlenmek üzere ilgili Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmasına karar verilmesini, davalının .... İcra Müdürlüğü nezdinde başlatılan ... E. Nolu dosya kapsamına yönelik ana para ve ferilerine yönelik itirazın iptali ile takibin devamına, ... plaka sayılı araç kaydına teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına ve araç kaydına işlenmesine, alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı , yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı.
DELİLLER :
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası, bilirkişi raporu, ATK raporu, Dekont, poliçe, trafik kaza tespit tutanağı, maluliyet tazminat raporu, tıbbi mütalaa, fatura, İbraname, tedavi evrakları, araç tescil özet raporu ve tüm dosya kapsamı.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 17/08/2022 tarihinde 384.000,00TL alacak ve 17.043,29TL işlemiş faiz alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (22/08/2022) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Adli Tıp Kurumu İkinci İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan maluliyet raporunda; "...SONUÇ Adli Tıp Kurumu Üçüncü İhtisas Kurulu’nun 01.03.2021 tarih 3475 karar nolu, Adli Tıp Kurumu İkinci İhtisas Kurulu’nun 20.12.2021 tarih, 20105 karar nolu ve Adli Tıp Kurumu Üçüncü İhtisas Kurulu’nun 22.05.2023 tarih, ... karar nolu müzekkerelerinde kişinin Eğitim Araştırma Hastanesi veya Üniversite Hastanesine sevkinin sağlanarak yaralanmalarına yönelik son durum muayenelerinin gönderilmesinin istendiği, ancak dosya içinde mevcut olmadığı, Adli Tıp Kurumu İkinci İhtisas Kurulu’nun 12.06.2023 tarih, ... karar nolu müzekkeresinde kişinin muayene olmak üzere Kurulumuza gönderilmesi istendiği ancak gönderilmediği, Kişi hakkında değerlendirme yapılabilmesi için, kişinin dava konusu yaralanma ile ilgili sağlık şikayetleri ve son sağlık durumu hakkında bir Tıp Fakültesi ya da Eğitim Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi ve Göğüs Cerrahi kliniklerine sevki sağlanarak, yaptırılacak muayene ve tetkikleri sonucu düzenlenecek raporlar ve tetkiklerin gönderilmesi ve kişinin Kurulumuza muayene olmak üzere gönderilmesi gerektiği..." görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişi Vedat Aykırı tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; "...Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış olduğum inceleme sonucunda, yukarıda arz ve izah edilen hususlar doğrultusunda, dava konusu somut olayda tarafımca; ... e yapılan ödemeye dair rücu talebinin yerindeliğinin tespiti açısından ödeme tarihi esas alınarak yapılacak hesaplamada; poliçe başlangıç tarihinin o dönemki genel şartların yürürlüğe girdiği 01.06.2015 tarihinden SONRA fakat ödeme tarihinin 17.02.2022 yani Anayasa Mahkemesi “nin Genel Şartları İPTAL kararından SONRA gerçekleştiği, ödemenin yapıldığı tarihte 01.06.2015 yürürlük tarihli ZMMS Genel Şartlarının Anayasa Mahkemesi tarafından zarar hesabı ile ilgili maddelerinin iptal edilmiş olduğu ve geçerli içtihatlar dikkate alınarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapılığı, Ödeme tarihi (17.02.2022) itibariyle yapılan hesaplamada dava dışı kazazede ... 'in hesaplanan Sürekli İş Göremezlik zararının 874.016,95 TL olduğu..." görüş ve kanaatini bildirmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takiplerine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
Davacı sigorta yapığı ödemenin rücu koşullarının oluştuğundan bahisle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla icra takiplerini başlatmış olup; ödeme emirleri davalı borçluya tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emirlerine itiraz ettiğinden takiplerin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı ve dosya kapsamından 05.01.2019 tarihinde saat 22:30 sıralarında dava dışı sürücü ..., mülkiyeti ...'a ait olan ve olay tarihinde davacı ... trafik sigorta poliçesiyle zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan ... plakalı aracıyla İstanbul ili D-20 devlet karayolu üzeri ... ... Askeri kışla önünde ıslak ve kaygan zeminli yolda aracının sevk ve İdaresini ( direksiyon hakimiyetinin kaybolması sonucu ) kaybederek ön ilerisinde seyrine devam etmekte olan sürücü ... yönetimindeki 2011 model ... plakalı ... marka araca çarparak, çarpılan bu davacıya ait aracın seyir dengesinin bozularak aracının sevk ve idaresini kaybederek karşı yönden gelen araçların yol bölümüne geçerek zincirleme trafik kazası meydana geldiği anlaşılmakla ... plakalı araç sürücüsünün Karayolları trafik kanunun 84/d kuralını ihlal ettiğinden %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün alabileceği bir tedbir bulunmadığından kusursuz olduğu anlaşılmıştır.
Davacı ... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde davalı ...'ın maliki / işleteni bulunduğu ... plakalı aracın 07/09/2018 başlangıç ve 07/09/2019 bitiş tarihli, ... poliçe numaralı ZMMS sigorta Poliçesi ile teminat altında olduğu anlaşılmıştır.
KTK'nın 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.
Sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2 maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede; "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarında Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4. Maddesi (f) bendinde "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması hali" rücu sebebi olarak düzenlenmiştir.
Bu çerçevede, 01/06/2015 tarihinden önceki sigorta genel şartlarında olay yerini terk, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması rücu şartı olarak öngörülmemişken, ilgili maddenin (f) bendinde, belirli durumların haricinde olay yerinin terk edilmiş olması, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması da, rücu şartı olarak düzenlemiştir. Genel Şartlar B-4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün alkollü olduğunu yahut ehliyetsiz olması gibi durumun varlığını kanıtlaması istenemez.
Sigorta Genel Şartları B4-f bendin kapsamında sigortalı, sürücünün olay yerine terk eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Yaralamalı kaza olmasa dahi, olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin yukarıda belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiştir. Söz konusu maddeki bedeni hasar ibaresi ile kastedilen olay yerinin terk edilmesi için zorunlu hallerin neler olduğunun açıklanmasıdır. Dolayısıyla; olay yerini terk nedenine dayalı rücu sebebinin maddi hasarlı trafik kazalarında da uygulanmasına engel bir hal bulunmamaktadır.
Tüm bu açıklamalardan yola çıkarak somut olaya bakıldığında; davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası 07/09/2018 tanzim tarihlidir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınmasının gerekli olduğu, davacı sigorta şirketinin, davalıya ait aracın ZMSS poliçesini tanzim ettiği ve kaza sonrasında araç sürücüsünün kaza mahallini terk ettiğine ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dava dışı sürücü ... ....Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verdiği savunmasında kazanın oluştuğunu anlamadığı için olay yerinden uzaklaştığını ikrar etmiştir. Uyuşmazlık, davalı sigortalıya ait araç sürücüsünün kaza mahallinden ayrılmış olmasının tek başına rücu için yeterli olup olmadığı, terkin yanında alkollü araç kullanmak yahut ehliyetsiz araç kullanmak gibi şartların gerekip gerekmediğine ilişkin olup Sigorta Genel Şartları B4-f bendin kapsamında sigortalı, sürücünün olay yerine terk eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Yaralamalı kaza olmasa dahi, olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin yukarıda belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceğinin düzenlendiği, Genel Şartlar B-4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün alkollü olduğunu yahut ehliyetsiz olması gibi durumun varlığını kanıtlaması istenemez. Bu kapsamda davacı taraf zorunlu sebeplerle uzaklaştığına dair bir ispata yarar delil sunmadığı, savunmasının farkında olmaması sebebi ile yoluna devam ettiği yönünde olduğundan sigortanın rücu hakkının bulunduğu, alınan bilirkişi raporu ile (Prof.Dr. ... Şehir Hastanesinin 28/12/2022 tarihli raporu ile tespit edilen maluliyete göre ) yapılan ödemelerin makul olduğu anlaşılmakla davalının, davacıya davaya konu icra takiplerindeki dosya alacakları yönünden borçlu olduğu, dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacı tarafın başlattığı takiplere vaki itirazların iptaline, takiplerin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden aynen devamına, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile; Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA,
2- Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 76.800,00TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 27.395,26TL harçtan peşin olarak alınan 4.843,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 22.551,66-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan başvuru harcı, peşin harç, bilirkişi ücreti, Atk rapor ücreti, tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 10.132,05TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T gereği hesaplanan 64.156,49-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana resen iadesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/02/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı