T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/590 Esas
KARAR NO: 2024/104
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/09/2022
KARAR TARİHİ: 07/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı ile müvekkili şirket arasında ... plakalı araçla alakalı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında davalının, müvekkiline kaza veyahut herhangi bir riziko kapsamında sigorta hizmeti verdiğini, .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra dosyasına konu haksız olarak başlatılan borca konu olayın, 17.08.2021 tarihinde İstanbul ...'da ... ...'ın sürücüsü olduğu aracın yapmış olduğu çift taraflı trafik kazası olduğunu, bu kazanın yaralamalı kaza olması hasebiyle .... Asliye Ceza Mahkemesinde hâlen görülmekte olan 2022/... Esas numaralı dosyanın açıldığını, yine trafik kazasından kaynaklı doğan zararın giderilmesi konusunda da ... Sigorta A.Ş.'ye karşı ... Tüketici Mahkemesinde hâlen görülmekte olan 2022/... Esas numaralı dosyanın açıldığını, kaza sebebiyle davalının, müvekkili aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığını, takip dayanağı olarak sürücünün olay yerini terk etmesinden dolayı ... plakalı araç sahibine/zarar gören sigortacısına 43.000,00-TL tazminat ödemesi yapıldığı gösterildiğini, ödeme emrinin, 06.07.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, ödeme emrine sehven süresi içerisinde itiraz edilemediğini ve icra takibinin kesinleştiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4 sigorta şirketinin rücu hakkını düzenlediğini, sigorta şirketinin rücu hakkını sürücü ... ...'ın olay yerini terk etmesi ibaresine dayandırdığını ve hem açılmış olan ceza davasında hem de tüketici mahkemesinde görülmekte olan davada tanık beyanları ve ... ...'ın ifadesinde belirttiği üzere ... ...'ın olay yerini terk etmediğini, kaza esnasında ve sonrasında ... ...'ın frene bastığını ancak aracın yolcu hava yastıklarını açmış olduğunu ve kendini kitleyerek olay yerinden yaklaşık 700 metre kadar ileride durabildiğini, ... ...'ın ise aracı emniyet şeridine çektikten sonra olay yerine döndüğünü, o akşam polisler ile birlikte karakola gittiğini ve yine ertesi gün kendiliğinden karakola gelerek ifadesini verdiğini, sürücü ... ...'ın olay yerini terkettiği iddiasının mesnetsiz bir iddia olduğunu, çünkü ... ... kaza esnasından, polis merkezine götürülene kadar olay yerinde olduğunu ve olay yerini terk etmediğini, olay yerini terk etme gibi bir tutum da göstermediğini, kaza esnasında aracı kitlendiğini ve hava yastıkları patladığı için olay yerine 700 metre ilerde emniyet şeridinde durabildiğini, davalı ile yapılan arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını, tüm bu sebeplerle; öncelikle gerekirse teminat karşılığında .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra takibinin dava sonuna kadar durdurulmasına, haklı davanın kabulüne, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu olmadığının tespitine, ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takibinin iptaline, haksız ve kötüniyetli takip sebebiyle alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla davalının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacının, müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... numaralı 29.06.2021-29.06.2022 vadeli ZMMS ile sigortalanan ... plakalı aracın maliki olduğunu, davacının maliki olduğu sürücüsünün ise tespit edilemediği ... plakalı aracın, 17.08.2021 tarihinde İstanbul ... Hal bölgesinden ... Otogarı istikametinde makas atmak suretiyle ilerlerken dava dışı ... ... sevk ve idaresinde en sağ şeritte seyreden ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu kaza nedeniyle dava dışı ... plakalı aracın önce bariyerlere çarptığını daha sonra ise dört takla attıktan sonra en sol şeritte ters vaziyette durabildiğini, olaydan sonra kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre, davacıya ait araç sürücüsünün söz konusu kazanın ardından olay yerini terk ettiğini, daha sonra yapılan tetkiklerde ise sürücünün kim olduğunun tespit edilemediğini, dava dışı ... plakalı araçta oluşan hasar nedeniyle müvekkili şirkete başvurulduğunu ve hasar dosyası açıldığını, 43.000,00-TL tutarında hasar tazminatının başvuran mağdura ödendiğini, ödenen hasar tazminatının KTK m. 95/2 ve ZMMS Genel Şartları B. 3.f maddesi gereği davacıdan rücuen tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, kesinleşen takipte borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafça huzurdaki menfi tespit davasının ikame edildiğini, eldeki uyuşmazlığın çözümünde tüketici mahkemelerinin görevli olduğunu, davacı ile müvekkili sigorta şirketi arasında ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Trafik Sigortası dayanak teşkil ettiğini, davacı tarafa ait aracın sürücüsünün kaza yerinde bulunmadığını ve tespit edilemediği için davacı ödenmiş olan hasar bedelinden ZMMS genel şartları gereği sorumlu olduğunu, kaza sonucu kolluk kuvvetleri tarafından tutulan kaza tespit tutanağında davacıya ait araç sürücüsünün kaza sonrası olay yerinden firar etmek suretiyle ayrıldığı tutulan kaza tespit tutanağı ile sabit olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kaza yerinden polis tutanağı tutulmadan ayrılması üzerine müvekkili sigorta şirketinin ZMSS Genel Şartlar kapsamında sigortacının sigortalıya rücu etme imkanı doğduğunu, 2918 sayılı KTK madde 95/2 ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.3.f bu hususun düzenlendiğini, sigortalı araç sürücüsünün kazanın hemen ardından olay yerinden ayrıldığını ve sürücünün tespit edilememesi nedeni ile davacı ...'ın, ödenen hasar tazminatından ZMMS ve KTK bağlamında malik sıfatıyla sorumlu olduğunu, davacı tarafça dosyaya sunulan ifade tutananları ile kaza tespit tutanağının çelişkiler arz ettiğini, davacı tarafça sunulan beyanlar arasında tam bir uyumsuzluk ve çelişki hali görüldüğünü, kazanın oluş şekline dair beyanların kaza tespit tutanağı ile taban tabana zıt olduğunu, davada ispat yükünün davacı taraf üzerinde olduğunu, sürücünün ... ... olduğunu ve kaza yerinden firar etmediğini somut belge ve delillerle ispatlaması gerektiğini, eldeki uyuşmazlığa ilişkin en net bilgileri ihtiva eden belgenin kaza tespit tutanağı olduğunu ve kaza tespit tutanağının kazaya karışan taraflar arasında çıkabilecek hukuki uyuşmazlıkların çözümüne esas olacak ve trafik zabıtasınca düzenlenecek bir resmi belge niteliğinde olduğunu, davacı tarafın ise aynı derecede geçerli olan ve iddiasını destekleyen herhangi bir belge sunamadığını, davacının kötü niyet tazminatı talep edebilmesi için alacağın olmadığının tespitinin yanı sıra kötü niyetin de varlığının aranmasının gerektiğini, tüm bu sebeplerle; davanın reddine, alacağı sürüncemede bırakmak amacıyla ikame edilen eldeki dava nedeni ile davacının %20’den az olmamak üzere inkâr tazminatının davacıdan tahsiline, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtları, ... Tüketici Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtları, ...'nden gelen ... plakalı araç ile ... plakalı aracın karıştığı kazaya ilişkin açılmış olan ... numaralı hasar dosyasını gösterir müzekkere cevabı, ... numaralı sigorta poliçesi ve zeyilname, 17.08.2021 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, savcılık ifade tutanağı, eksper raporu, ödeme dekontları, hasar fotoğraflarını gösterir CD, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin kusur raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava; davalı ... şirketinin, 17/08/2021 tarihinde meydana gelen kaza sonucu davacının sebebiyet verdiği kaza nedeniyle dava dışı araçta oluşan hasar sonucunda ödenen bedelin olay yerini terk sebebiyle rücu koşullarının oluştuğu iddiasıyla başlatılan .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyası nedeniyle davalı tarafa borçlu olup olmadığından ibaret açılan Menfi Tespit davasıdır.
Davacı vekili özetle; 17/08/2021 tarihinde müvekkilin karıştığı kaza sonucunda davalı ... şirketinin hasar dosyası kapsamında yaptığı ödemeyi Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4 kapsamında müvekkilden davaya konu icra dosyası üzerinden talep edildiğini ancak rücu şartlarının oluşmadığını, bu sebeple haksız olarak başlatılan icra takibi nedeniyle müvekkilin borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyetle başlatılan takip nedeniyle davalının %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili özetle; görevli mahkemenin Tüketici Mahkemeler olduğunu, davaya sebebiyet veren davacı tarafın kaza yerini terk ettiğinin kaza tespit tutanağı ile sabit olduğunu bu sebeple davacı yanın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.f kapsamında sorumluluğunun bulunduğundan haksız yere açılan dvaanın reddine ve alacağı sürüncemede bırakmak kastıyla açılan dava nedeniyle davacı yanın %20' den az olmamak şartıyla inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 26/09/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı tarafından borçlu davalı aleyhine başlatılan adi takip yolu ile icra takibi sonucunda icra dosyasına ödenen bedelin mahkememizin 13/10/2022 tarihli ara kararı ile İİK 72/3 kapsamında dava sonuçlanıncaya kadar alacaklıya ödenmemesine karar verildiği anlaşılmıştır.
... Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyasının incelemesinde; 17/08/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... ... hakkında Taksirle Birden Fazla Kişinin Yaralanmasına Neden Olmak suçunu işlediği sabit olduğundan, eylemine uyan TCK'nın 89/4. maddesi uyarınca TCK'nın 61. Maddesine göre suçun işlenmesindeki özellikler ve işleniş şekli, kazanın oluş şekli itibariyle sanığın asli ve tam kusurlu olması ve bu kusur durumuna göre sanıktaki taksirin yoğunluğu, asli ve tam kusurlu olunan olayda hak ve nesafet kuralları da göz önünde bulundurularak alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle ceza tayini gerektiği yönünde değerlendirme yapılmakla takdiren ve teşdiden sanığın 9 AY HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA, - Sanığın sabıkasız geçmişi, duruşma tutanaklarına yansıyan olumsuz halinin olmaması ve sanığa verilen cezanın geleceği üzerindeki olası etkileri dikkate alınarak sanığa verilen cezadan TCK’nın 62. Maddesi gereğince takdiren 1/6 oranında indirim yapılarak sanığın 7 AY 15 GÜN HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA, - Sanık hakkında başkaca kanuni veya takdiri arttırım ya da indirim maddesinin uygulanmasına yer olmadığına, - 5237 sayılı TCK'nın 53/6. maddesi gereğince sanığın SÜRÜCÜ BELGESİNİN TAKDİREN 6 AY SÜREYLE GERİ ALINMASINA, - 5271 Sayılı CMK'nın 231/5-6 Maddeleri gereğince, sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan cezanın iki yıldan daha az süreli hapis cezası olması, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunması, katılan tarafından belgelendirilmiş somut bir zararın olmaması, sanığın kişilik özellikleri, duruşma tutanaklarına yansıyan olumsuz halinin olmaması göz önünde bulundurulduğunda, yeniden suç işlemeyeceği hususunda mahkememizde olumlu kanaat oluştuğundan takdiren HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASINA, karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı tanığı ... mahkememizin 13/09/2023 tarihli duruşmasında dinlenilmiş olup; "Ben ve ... o gece alkollüydük, araçta alkol şişeleri de vardı, alkollü araç sürmemek için ...'ı çağırdık, ... bizi almaya Başakşehir'den geldi, bizi ... 'den aldı, orta şeritte biz ilerlerken sol şeride geçmek üzere hareket ettiğimizde önümüzdeki araca sol arkadan çarptık, kaza ... AVM'den ... istikametine doğru giderken gerçekleşti, şoförün hangi hızda gittiğini hatırlayamıyorum, ben aracın sol arka tarafında oturuyordum, ... ise şoförün yanında sağ önde oturuyordu, öndeki araca çarptığımızda hava yastıkları açıldı, araç kendini kilitledi, bir süre böyle devam ettik, sonrasında da aracı sağa çektik polisler geldi." şeklinde beyanda bulunmuştur.
İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Daire tarafından düzenlenen 17/10/2023 tarihli raporda; "Sürücü ... ... sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri sırasında yola gereken dikkatini vermediği, seyreden diğer araçların varlığını dikkate almadığı, dikkatsiz ve kontrolsüz şekilde birden fazla şeridi peşpeşe değiştirip en sağ şeritte nizami seyreden diğer sürücü yönetimindeki aracın arka kısmına çarparak kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği anlaşılmakla; kazada asli kusurlu olduğu, sürücü ... ... sevk ve idaresindeki otomobil ile kendi şeridinde nizami seyri sırasında aracının arka kısmına çarpılması suretiyle karıştığı kazada hatalı tutum veya davranışı bulunmadığından kusursuz olduğu, olayda; sürücü ... ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu, sürücü ... ...'nin kusursuz olduğu" görüş ve kanaati bildirildiği anlaşılmıştır.
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMSSGŞ B.4/f bendindeki düzenlemeye göre, bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin , tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağını, alkol raporu vb. Kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigortalıya rücu etme hali olarak sayılmıştır. Genel Şartların 4/a maddesinde sadece ağır kusur ve kast hali rücu sebebi olarak sayılmışken, 4/b maddesinde böyle bir düzenlemeye gidilmesi meydana gelebilecek her kazada sigortacının, sigorta ettirene rücu edeceği anlamına gelecektir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, incelenen takip dosyası, ceza dosyası ve tüm yargılama sırasında dinlenen tanık beyanları, düzenlenen ATK kusur raporu, toplanıp değerlendirilen delillere göre; Davacıya ait ... plakalı aracın davalı şirket nezdinde 29/06/2021- 29/06/2022 tarihleri arasında ZMM sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, dava konusu kaza tarihi (17/08/2021) itibari ile ZMM sigorta poliçesi kapsamında olduğu, davacının malik olduğu aracı dava dışı ... ...'ın olay günü kullandığı ve araç ile dava dışı ve kusursuz olan ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarptığı halde olay yerini terk ettiğinin tutanaklar ile sabit olduğu, davacının tutanakların aksini ispat edemediği, kazaya rağmen olay yerinden ayrıldığı, aracın kilitlenmesi sebebiyle duramadığı savunmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, beyanlarında belirttiği üzere aracın kilitlenmesi sebebiyle bir süre ilerledikten sonra durabildiği iddiaları karşısında olay yerine ilgili kolluk birimi gelip kazaya ilişkin kaza tespit tutanağı düzenlenene kadar neden gelmediğine ilişkin herhangi açıklayıcı ve hayatın olağan akışına uygun açıklamalarda bulunamadığı, yine araç içinde yolcu olarak bulunan ve yapılan tüm yargılamalarda tanık olarak dinlenen şahısların alkollü olduklarını beyan ettikkleri de değerlendirildiğinde kazaya sebebiyet veren sürücünün olay yerinden ayrılmasının KTK ve Genel Şartlar kapsamında rücuyu gerektirir ağır kusur olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Sigortalı aracın firari sürücüsünün tam kusurlu olarak ... plakalı aracın hasarlanmasına ve araç içinde bulunan sürücü ve yolcunun yaralanmasına neden olduğu, alınan kusur raporu ile davacının %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, davacı ... şirketinin ZMM sigorta genel şartnamesi 4/F maddesi kapsamında ödemiş olduğu 43.000,00-TL rücu hakkının bulunduğu anlaşılmış olup davanın reddine karar vermek gerekmiş, davalı yanın kötü niyet talebinin ise dosya kapsamında koşulları oluşmadığından reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin koşullar oluşmadığından REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın peşin yatırılan 785,73-TL harçtan mahsubu ile fazladan alınan 358,13-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
7-Taraflarca yatırılan artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa re'sen iadesine,
8-Davacı tarafından dosyaya yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar usulen okundu, anlatıldı.07/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.