T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/600 Esas
KARAR NO: 2023/141
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 06/11/2020
KARAR TARİHİ: 22/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;davalının maliki olduğu ... plakalı aracın müvekkil sigorta şirketi nezdinde, ZMMS sigorta poliçesi ile teminat altındayken dava dışı İsmail Uğur Aydın tarafından sevk ve idaresindeyken tam kusurlu olarak, dava dışı ... plakalı araca maddi hasar vermesi ile sonuçlanan trafik kazasının meydana geldiğini, dava dışı araç üzerinde 4.040,00 TL sovtaj bedeli tenzili ile 12.950,00 TL hasar tazminat ödemesinin ibraname karşılığı yapıldığını, sigortalı aracını kullanan dava dışı sürücü İsmail Uğur Aydın'ın trafik kazası tespit tutanağında, yapılan alkol kontrolü sonucunda, 1,20 promil alkollü olduğu hususunun tespit edilmiş olduğunu, bu durumun Karayolları Motorlu Araçlar ZMM Trafik Sigortası Genel Şartlarının B.4/c Maddesinin açık şekilde ihlal edilmiş olduğu anlamına gelmekte olduğunu, söz konusu Genel Şartlar hükümleri çerçevesinde müvekkil Sigortacı Şirketin, ödemiş olduğu hasar tazminat tutarları bakımından davalı yana rücu hakkı bulunduğunu, ... İcra Dairesi'nin 2019/... E sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının bu takibe yaptığı itiraz sonucu takibin durduğunu belirterek itirazın iptali takibin devamına, % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracın 29.02.2016 tarihinde akdedilen uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... San.ve Tic.A.Ş firmasına kiralandığını ve aracın teslim edildiğini, davaya konu trafik kazası nedeniyle talep edilen tazminatın rücuen kaza tarihinde işleten sıfatın da olan ... A.Ş'den tahsil edilebileceğini belirterek davanın husumet nedeniyle reddi ile alacağın % 20'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : 19/02/2020 tarihli dava şartı arabuluculuk son tutanağı, ... Emniyet Müdürlüğü'nden gelen ... plakalı, ... marka, 2015 model araç, 25/11/2015 tarihinde (... ) vergi numaralı ... a.Ş adına tescil olduğu, aynı aracın ... T.C kimlik numaralı ... ( -1973) adına 03/04/2019 tarihinde devir olduğu, bahse konu aracın 25/06/2019 tarihinde ... plakaya nakil gittiğine dair müzekkere cevabı, bilirkişi raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan davalının 27/10/2018 tarihinde ... plakalı araç ile karışmış olduğu trafik kazası neticesinde dava dışı 3. Şahısa ait olan ... plakalı araçta oluşan hasar nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına yaptığı 12.950,00-TL bedelin davalıdan tahsili istemine ilişkin başlatılan ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizin 2020/... Esas, 2021/... Karar, 04/06/2021 tarihli kararı, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 14/09/2022 tarih, 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı ilamıyla Kaldırılmasına karar verilmesi üzerine dosya Mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı taraf, 27/10/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle sigorta şirketinin sigortalısı sürücünün %100 kusurlu olması sebebiyle ödediği bedelinin rücuen tazmini için başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; husumet itirazlarının bulunduğunu, davanın gerçekleştiği tarihte aracın uzun süreli dava dışı şirket olan Pharmactive İlaç San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye kiralandığını, bu nedenle söz konusu kazadan dolayı aracın malikinin değil uzun süreli işletenin sorumlu olduğunu, kazanın salt alkolün etkisi ile meydana geldiğinin bilirkişi incelemesi ile kanıtlanması gerektiğini, tüm bu nedenlerle öncelikle pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra dosyasının celb edilerek incelenmesinde; alacaklı davacı tarafından borçlu davalı aleyhine davacı şirkete trafik sigortalı bulunan aracın yapmış olduğu kaza nedeniyle üçüncü kişinin uğramış olduğu zarar bedelinin rücuen tazmini talebinden kaynaklanan alacağa ilişkin başlatılan adi takip yolu ile icra takibine borçlu davalı tarafından süresinde itiraz edildiği, itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 19/02/2020 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında ... plakalı araç için 26/11/2017-26/11/2018 tarihlerini kapsar şekilde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk trafik sigorta poliçesi düzenlenmiştir.
KTK'nın 95. ve Poliçe Genel Şartları'nın 4. Maddesi hükmü uyarınca sigortacının ödediği tazminat bakımından sorumlulara rücu hakkı mevcuttur. Ancak sigorta şirketinin bu rücu hakkı sorumlu olduğunu iddia ettiği davalıların dava konusu olay sebebiyle kusurlu olmaları halinde ve diğer rücu şartlarının bulunması halinde söz konusudur.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak verildiği kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.
Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün ve 2005/11-624-713; YHGK 10.12.2014 gün ve 2013/17-1199 E. 2014/1018 K. sayılı ilamları).
Sigortacının, KTK'nın 95. ve Poliçe Genel Şartları'nın 4. Maddesi hükmü uyarınca sigortacının ödediği tazminat bakımından sorumlulara rücu hakkı için öncelikle gerçekleşen riziko bedelini sigortalısına ödemesi gerektiğinden, davacının dava dışı zarar görene 05/12/2018 tarihinde 12.950,00-TL ödeme yaptığı tespit edilmiştir.
Bilirkişiler Nöroloji Uzmanı, Sigorta Uzmanı, Makine Mühendisi ve Adli Trafik Bilirkişi tarafından düzenlenen 22/01/2022 tarihli heyet raporunda özetle;" 27.10.2018 günü saat:02.15 sıralarında sürücü ... ”ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Balıkesir İli, Karesi İlçesinde, ... Mahallesi, ... Sokağını takiben ... istikametine seyir halindeyken, ... Kavşağına geldiği sırada kavşakta Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki Krokiye göre, kendisine fasılalı olarak yanıp sönen kırmızı ışığa uymayarak, kavşağa girdiği sırada aracının sağ ön kısımlarıyla, sağ tarafından ... nın takiben ... istikametine seyir halinde kavşağa giren ve kendisine fasılalı olarak yanıp sönen sarı ışıklara uymayan sürücü ... ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön yan kısımlarının çarpışması sonucu dava konusu Trafik kazasının meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda; ... plakalı aracın sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında %75 oranında KUSURLU OLDUĞU, ... plakalı araç sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında %25 KUSURLU OLDUĞU, Kaza tarihi itibariyle Dava konusu ... plakalı aracın davacı sigorta şirketi tarafından 26/11/2017-26/11/2018 tarihlerini kapsar şekilde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk trafik sigorta poliçesi ile sigortalanmış olduğu; Trafik kazasının ... plakalı aracın sürücüsü ... 'ın %75 ORANINDA KUSURU ile meydana geldiği, kazada 1,20 promil alkollü olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında %25 KUSURLU OLDUĞU, kazada 1.03 promil alkollü olduğu, bu durumda trafik kazasının, münhasıran sürücünün alkollü olması nedeniyle meydana geldiği , ZMMS Sigortası Genel Şartlarıı B.4/c bendinden hareketle ve elbette alkollü (1,20 promil 'kasdi ve ağır kusur” olarak değerlendirilebileceği, ancak davaya konu trafik kazasında her iki sürücünün de “1” promil üzerinde alkollü oldukları, ayrıca kaza da ... plakalı araç sürücü % 75 oranında, ... plakalı araç sürücüsünün ise (1,03 promil alkol) % 25 oranında kusurlu oldukları, kazaya karışan her iki taraf da hem yasal sınırın üzerinde alkollü , hem de güvenli sürüş yeteneklerini kaybetmiş olarak kazaya sebebiyet verdikleri, bu durumda iki taraf sürücünün kusur oranları farklı olsa da, bizzat kaza güvenli sürüş yeteneğini kaybetmiş iki sürücü arasında olduğundan, kazaya sebebiyet verecek alkolden başka yol, hava durumu v.s. gibi başkaca bir etken de olmadığından, kazanın münhasıran alkol etkisinde olduğu tıbbi kanaati oluştuğu, bu durumda; Davacı tarafından sigortalı araç sürücüsünün Genel şartlarda da belirtildiği üzere Kanun' un sınırlar üzerinde alkollü iken aracın sevk ve idaresinde iken kazanın Meydana geldiği göz önüne alındığında davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu 12.950,00 TL'yi KMZMSS Genel Şartları B.4. maddesin c) fıkrasında (Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,) şeklinde geçen açıklamalardan dolayı, mevcut kazada gerçekleşen durum ile uyumlu olduğu ve SİGORTACININ RÜCU HAKKININ DOĞMUŞ OLACAĞI " yönünde görüş beyan ettikleri görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı davalıya ait ... plakalı aracın 27.10.2018 günü saat:02.15 sıralarında sürücü ... ”ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Balıkesir İli, Karesi İlçesinde, ... Mahallesi, ... Sokağını takiben ... istikametine seyir halindeyken, ... Kavşağına geldiği sırada kavşakta Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki Krokiye göre, kendisine fasılalı olarak yanıp sönen kırmızı ışığa uymayarak, kavşağa girdiği sırada aracının sağ ön kısımlarıyla, sağ tarafından ... nın takiben ... istikametine seyir halinde kavşağa giren ve kendisine fasılalı olarak yanıp sönen sarı ışıklara uymayan sürücü ... ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön yan kısımlarının çarpışması sonucu dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, dosya üzerinden nöroloji uzmanı, sigorta uzmanı, makine mühendisi ve adli trafik uzamanı bilirkişi heyetine yaptırılan inceleme sonucunda aldırılan raporda; kazanın oluşumunda; ... plakalı aracın sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında %75 oranında KUSURLU OLDUĞU, ... plakalı araç sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında %25 KUSURLU OLDUĞU, Kaza tarihi itibariyle Dava konusu ... plakalı aracın davacı sigorta şirketi tarafından 26/11/2017-26/11/2018 tarihlerini kapsar şekilde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk trafik sigorta poliçesi ile sigortalanmış olduğu, kazada davacı sigorta şirketinin sigortaladığı aracı kullanan sürücünün 1,20 promil alkollü olduğu, zarar gören araç sürücüsünün ise 1,03 promil alkollü olduğu, bu durumda trafik kazasının, münhasıran sürücünün alkollü olması nedeniyle meydana geldiği, başvuru Sahibi ile Sigorta Şirketi arasında bir sözleşme bulunmaması, başvuru sahibinin haksız fiil mağduru 3. Kişi olarak uyuşmazlığa taraf olması nedeniyle “yasal faiz”'e hükmedilmesi gerektiği, temerrüt faizinin başlangıcının, davacının ödeme yaptığı 05/12/2018 tarihi olduğu, KMZMSS Genel Şartları B.4. maddesin c) fıkrasında (Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,) şeklinde geçen açıklamalardan dolayı, mevcut kazada gerçekleşen durum ile uyumlu olduğu ve SİGORTACININ RÜCU HAKKININ DOĞMUŞ OLACAĞI şeklinde tespitlerin yapıldığı, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu, araç sürücüsünün alkollü araç kullanması nedeniyle davacı sigorta şirketinin sigortalısına 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 95/2 maddesi ve ZMMS Genel Şartlarının 4/c maddesince sigortalısının kusuru oranında rücu hakkı bulunduğu, yapılan ödemelerin trafik kazasında meydana gelen zarar ile uyumlu olduğu anlaşıldığından, düzenlenen bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğundan hükümde esas alınarak, davacı sigorta şirketince dava dışı zarar görene ödediği miktar üzerinden davacı tarafın borçlu davalı aleyhine başlattığı ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kusuru oranına karşılık gelen bedel üzerinden İİK'nın 67/1. maddesi uyarınca iptali ile, takibin anılan borçlu yönünden aynı koşullarla devamına, ancak alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, yine davalı yanın husumet itirazının değerlendirilmesinde davaya konu trafik kazasının gerçekleştiği tarih olan 27/10/2018 tarihini de kapsayacak şekilde davacı davalı arasında 26/11/2017-26/11/2018 tarihlerini kapsar şekilde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk trafik sigorta poliçesi ile sigortalanmış olduğu, bu haliyle mevcut sigorta sözleşmesine göre sorumluluğunun devam ettiği, dava dışı üçüncü kişiye uzun süreli kiralamasının bu durumu etkilemeyeceği anlaşıldığından davalı yanın pasif husumet itirazı dikkate alınmamış aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
a) Davacı tarafın başlattığı v İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 9.712,50-TL asıl alacak ve 789,14-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.501,64-TL alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin belirtilen miktarlar üzerinden aynı şartlarla devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine
b)Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 717,37-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 182,06-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 535,31-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 4.572,34-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 54,40-TL Başvuru Harcı, 182,06-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 236,46TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 3.400,00-TL Bilirkişi ücreti, 244,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.644,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.538,68-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yatırılan 150,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin kabul red oranına göre 919,61- TL'sinin davalıdan tahsil edilerek Hazineye gelir kaydedilmesine, 400,39-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek Hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kabul edilen ve reddedilen miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 22/02/2023
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı