T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/639 Esas
KARAR NO: 2024/314
DAVA: İtirazın İptali (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/10/2022
KARAR TARİHİ: 24/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalılar arasında ... için Franchise Sözleşmesi akdedildiğini, Sözleşmeye göre, davalının, müvekkili “... kullanım bedeli”, “reklam fonu bedeli”, “network kullanım bedeli”, “uluslararası ofis ücreti” gibi sözleşmeden doğan alacakları ödemekle yükümlü olduğunu, müvekkili, farklı tarihlerde alacaklarına ilişkin elektronik fatura düzenleyip davalıya tebliğ ettiğini ve davalının faturaya itiraz etmediğini ve ödeme yapmaktan da kaçındığını, dava konusu alacağın, taraflar arasında akdedilen Franchise Sözleşmesin'den kaynaklandığını, cari hesap alacağına dayalı olarak talep edilen, faiz ve masraflar hariç 66.080,56-TL alacağa hak kazandığını, davalıların sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmediğini, bu sebeple cari hesaptan kaynaklanan ticari alacağının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalıların, borçlu olmadığını iddia ederek borca itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, icra takibine karşı itirazın kaldırılması amacıyla ... Arabuluculık Bürosu'na başvuruda bulunularak 2021/... arabuluculuk numaralı dosya ile arabuluculuk süreci işletildiğini, bu süreçte karşı taraf ile anlaşılamadığını, tüm bu sebeplerle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulüne, davalının haksız ve mesnetsiz itirazının iptaline ve takibin takip tarihi itibariyle işleyecek faiz, vekalet ücreti ve tüm ferileri ile birlikte devamına, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhinde açılan davayı kabul etmediklerini, davanın yasal şartlarının oluşmadığını, davacı tarafın iddialarının tamamının fiili gerçeklere aykırı hukuki dayanaktan yoksun ifadelerden ibaret olduğunu, bu nedenle haksız ve hukuksal dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili ...'nın yerleşim yerinin ... /ANKARA, diğer müvekkili ... …Şti.'nin yerleşim yeri ... /ANKARA olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, müvekkili ...'ya husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin bu davada taraf sıfatı olmadığını, bu nedenle müvekkili ... yönünden husumet itirazında bulunduklarını, davanın yasal süresi içerisinde açılmadığını, davacı tarafın müvekkillerinden alacaklı olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkillerinin alacaklı olduğunu iddia eden davacı tarafa hiçbir borcu olmadığını, müvekkili ..., ...'nin temsilcisi olduğunu, müvekkili dava konusu alacağa dayanak olarak gösterilen sözleşmeyi ...'ni temsilen imzaladığını, davacı taraf da ticari ilişkisini müvekkili ... ile yürüttüğünü, müvekkili ...'nın bu sözleşmeye asaleten veya kefaleten attığı bir imza olmadığını, müvekkilinin bu sözleşmeyi asaleten ya da kefaleten kendi adına imzaladığını kabul anlamına gelmemekle birlikte burada bir kefillik ilişkisi olduğu düşünülse dahi burada da kefalet sözleşmesinin şartları gerçekleşmediğini, ortada kanunun emredici hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş bir kefalet sözleşmesi olmadığını, tüm bu sebeplerle; fazlaya ilişkin her türlü dava ve alacak hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız ve hukuksal dayanaktan yoksun davanın reddine, icra takibinin kötü niyetli ve haksız olması sebebi ile davalının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalı ...'nin 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait BA/BS formlarını gösterir müzekkere cevabı, ... Müdürlüğü'nden gelen davalı ...'nin ortak ve yetkililere ait kimlik ve ikametgah suretlerini gösterir müzekkere cevabı, Franchise Sözleşmesi, arabuluculuk tutanağı, bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava; taraflar arasında franchise sözleşmesinden kaynaklı 66.080,56-TL alacağın tahsili amacıyla davacı tarafından başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret itirazın iptali davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalılar arasında ... Türkiye için franchise sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmeye göre davalıların davacıya "... kullanma bedeli", "reklam fonu bedeli", "network kullanma bedeli", "uluslararası ofis ücreti" gibi sözleşmeden kaynaklı alacaklarının ödenmesi gerektiğini, iş bu alacaklara ilişkin faturaların davalı tarafa tebliğ edildiğini ancak itiraz edilmediğini, bu nedenle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkillerinin adresinin Ankara ilinde olduğunu ve Gölbaşı Adliyelerinin yetkili olduğunu, davalı ...'nın davada taraf sıfatının bulunmadığını, husumet itirazında bulunduklarını, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, davalı ...'nın sözleşmeyi diğer davalı şirketin temsilcisi olarak imzaladığını, davalı ...'nın sözleşmede asaleten ya da kefaleten atılmış bir imzanın bulunmadığını, kefalet sözleşmesinin yasal şartlarının bulunmadığını,
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 24/12/2021 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Davalılar vekili zamanaşımı definde bulunmuşsa da dava konusu alacak yönünden zamanaşımı süresinin TBK 146. Maddesi gereğince 10 yıl olduğu ve icra takibi ile birlikte zamanaşımının kesildiği ve davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalılar vekilinin zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
Davalılar vekili Mahkemenin yetkisine ilişkin itirazda bulunmuşsa da dava konusu sözleşmeden kaynaklı alacak nedeniyle HMK 10 ve TBK 89. Maddeleri gereğince davacı/alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olduğu ve davacının seçimlik yetkisini kullandığı anlaşılmakla yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalılar/borçlular aleyhine 66.080,56 TL borcun ödenmesi amacıyla 27/09/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçlu şirkete çıkartılan ödeme emrine ilişkin davetiyenin iade olduğu, borçlu ...'ya çıkartılan ödeme emrinin 14/09/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçluların/davalıların 20/09/2021 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi amacıyla Polatlı Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) talimat yazıldığı, davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarını bilirkişi incelemesine sunmadığından ticari defter ve kayıtlarının incelemesi yapılamadığı, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarına dayanmaktan vazgeçmiş sayıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından 14/04/2023 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Davacının 2012-2014-2015-2016-2017-2018-2019 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, 2013 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davacının incelenen kendi ticari defterlerinde, davalı ile olan cari münasebetini ... hesabından takip ettiği, davacı yan tarafından davalı adında düzenlenen faturaların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının takip tarihi (27.09.2019) itibariyle davalı yandan 66.080,56 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, iş bu alacağını da ... Kodlu şüpheli ticari alacaklar hesabına aktardığı, davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.’nin ticari defterleri üzerinde ... Asliye Hukuk Mahkemesi’ne talimat yazılmış olup tanzim edilen 14.04.2023 tarihli bilirkişi ön raporunda, ticari defterler sunulamadığından davalı şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, taraflar arasında 16.03.2012 tarihinde ... Franchise Sözleşmesi akdedildiği, sözleşme içeriğinin Franchise ücretleri, ... bedeli, Genel ödeme koşulları tarafların yükümlülüklerini içermekte olduğu, davalı yanın celp edilen 2017-2018-2019-2020-2021-2022 yılları BA formunda; davalı tarafından davacı ile ilgili Maliyeye herhangi bir BA bildiriminde bulunmadığı, davacı yan tarafından davacı şirketin yöneticisi olan İptek Besli Buçan tarafından davalı yanın eposta adresinde mail göndererek, 04.04.2017 tarihinde 83.220,56 TL cari hesap bakiye borcunun bulunduğu ve ödeme konusunda bilgi verilmesinin talep edildiği, 10.03.2016 tarihinde 80.000,00 TL cari hesap bakiye borcunun bulunduğu ve ödeme konusunda bilgi verilmesinin talep edildiği, 27.06.2016 tarihinde 71.001,00 TL cari hesap bakiye borcunun bulunduğu ve ödeme konusunda bilgi verilmesinin talep edildiği görülmüş olup davalı tarafından herhangi bir dönüş yapılmadığı, davacı yan tarafından dosyaya ve tarafımıza herhangi bir fatura ibraz edilmemiş olup sözleşme konusu hizmetin verildiğine dair hususun davacı yanın ispatına muhtaç olduğu, neticeten; Mahkemece davacı yanın davasında haklı görülmesi halinde/olasılığında, davacı yanın incelenen kendi ticari defterlerine göre takip tarihi (27.09.2019) itibariyle davalı yandan 66.080,56 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Tarafların itirazları ve beyanları doğrultusunda dosyanın ek rapor düzenlenmek üzere dosyanın bilirkişiye tevdine karar verildiği, Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından 04/09/2023 tarihinde düzenlenen bilirkişi ek raporuna göre; "Davacının 2012-2013- 2014-2015-2016-2017-2018-2019 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, Davacı ... A.Ş. tarafından davalı adına tanzim edilen cari hesaba konu faturalarının bedeli ödenmemiş açık fatura şeklinde düzenlendiği, faturaların davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura içeriklerinin “... Kullanım bedeli, Reklam Fonu, Network Kullanım bedeli, Uluslararası ofis ücreti” hizmetlerine ait olduğu, faturalara ve içeriği hizmete davalı tarafından 8 gün içerisinde itiraz edilmediği görüldüğünden düzenlenen faturaların davalı yan bilgisi dahilinde olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
6098 sayılı Borçlar Kanunu hükümlerinin 01.07.2012 tarihinden sonra imzalanan sözleşmeler için geçerli olduğu, 01.07.2012 tarihinden önce imzalanan kefalet sözleşmelerinde 818 sayılı Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 16/03/2021 tarihinde imzalandığı, 818 sayılı Borçlar Kanununun kefalete ilişkin 484. Maddesinde “Kefaletin sıhhati, tahriri şekle riayet etmeğe ve kefilin mes´ul olacağı muayyen bir mikdar iradesine mütevakkıftır.” denildiğinden, kefilin el yazısı ile yazılmış olması 818 Sayılı Borçlar Kanununda düzenlenmediğinden ve taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 23. Maddesinde kefalet hükümlerinin düzenlendiği ve sözleşmenin ekinde kişisel teminat ve tazminat protokolünün davalı ... tarafından imzalandığı, sözleşmenin de davalı şirket haricinde davalı ...'nın da ayrı imzasının olduğu ve davalı ...'nın müşterek ve müteselsil kefil sıfatıyla sorumlu olduğundan davalının kefalete yönelik itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Davacı ile davalılar arasında taraflar arasında düzenlenen franchise sözleşmesinden kaynaklanan ticari ilişki ve buna bağlı olarak f cari hesaba dayalı ilişkisinin bulunduğu, davacı tarafın dosyaya sunduğu ticari defterlerine takip konusu alacağı işlediği yapılan bilirkişi incelemesi ile sabit olup, davalı tarafın ticari defterlerini dosyaya sunmadığı, davacı tarafından davalı adına tanzim edilen cari hesaba konu faturalarının bedeli ödenmemiş açık fatura şeklinde düzenlendiği, faturaların davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura içeriklerinin “... Kullanım bedeli, Reklam Fonu, Network Kullanım bedeli, Uluslararası ofis ücreti” hizmetlerine ait olduğu, faturalara ve içeriği hizmete davalı tarafından 8 gün içerisinde itiraz edilmediği görüldüğünden düzenlenen faturaların davalı yan bilgisi dahilinde olduğu, davacının ticari defterlerini usulüne uygun tutulduğu, faturanın ve alacağın davacının ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu, davalı taraf ticari defterlerini dosyaya sunmadığı gibi davacı şirkete borçlarının bulunmadığı yönünde icra takibinde itirazda bulunmuş ise de taraflar arasında sözleşmeye ve faturalara konu hizmetin verildiğinin ve buna ilişkin faturanın düzenlendiği sabit olup, davalılar tarafça borcu bulunmadığı hususunda ispata yarar delil ibraz edememiştir. Bu haliyle davacı taraf takip konusu cari hesap alacağından dolayı davalı şirketten alacaklı olduğunu ispat ettiği anlaşılmakla bu hususta hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporunun hükme esas alınarak davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu fatura alacağının önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, asıl alacağın % 20 si (13.216,11-TL) oranında icra inkar tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN KABULÜ ile;
a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalılar tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına,
b) Hükmolunan asıl alacağın %20'si (13.216,11 TL) oranında icra inkar tazminatının borçlu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 4.513,96-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.128,50-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.385,46-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 1.128,50-TL Peşin/nisbi Harcı, 1.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 615,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.324,70-TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.360,00-TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 24/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.