T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/689 Esas
KARAR NO: 2023/285
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/11/2022
KARAR TARİHİ: 11/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile, 20.08.2022 vadeli 4.490.976 bedelli bonoya dayalı olarak, 427.995 TL bedelli, kısmi takip yapıldığını, takip kambiyo senetlerine mahsus icra yolu ile yapıldığını, müvekkilinin davalı tarafa böyle icra takibine konu borcu olmadığını, takibe konu bonoda bononun neye istinaden alındığı hususunu açıklayan kısmın boş bırakıldığını, nakit para verildiğine dair bir ibare bulunmadığını beyan ederek; davalı tarafça açılan icra takibin öncelikle tedbiren durdurulmasına nihayi olarak bononun ve takibin iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıdan tahsili talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin lüks minibüs ve binek araçlarla yolcu taşıma hizmeti verdiğini, bu kapsamda üçüncü kişi ... Ticaret Anonim Şirketi ile davacıya da hizmet verdiğini, bu şirketin yapmış olduğu organizasyon kapsamında Muğla/Milas’ta havaalanı/otel arasında yabancı misafirlerini taşıdığını, davacı ..., bu organizasyonda baştan sonra aktif olan ve borçlu üçüncü kişi şirket ile müvekkili şirket arasındaki iletişimi ve yolcu taşıma hizmetinin ayrıntılarını (yolcu bilgileri, hizmet saatinin belirlenmesi, kaç araca ihtiyaç olduğu vs.) sağlayan kişi olduğunu, müvekkil şirket, anlaşma doğrultusunda tüm hizmeti tam ve eksiksiz olarak verdiğini ancak üçüncü kişi ...Anonim Şirketi almış olduğu hizmet karşılığında mutabık kalınan hizmet bedelini ödemediğini, bu sebeple borçlu üçüncü kişi şirket tarafından düzenlenen ve davacının da ...olarak imzaladığı bono ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyası ile davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını savunarak; davanın reddine, kötüniyetli dava nedeniyle davacı aleyhine %40’tan az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası, İstanbul... İcra Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası, 24/08/2022 düzenleme tarihli 20.08.2022 vade tarihli 4.490.976 bedelli bono sureti ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava davalı tarafından davacı taraf aleyhine 20/08/2022 vade tarihli 4.490,976 TL bedelli bonoya dayalı olarak kısmi olarak başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; takibe konu bononun ... A.Ş tarafından kesilen faturaya istinaden tanzim edildiğini, müvekkilinin bonoya kefil olarak imza attığını, söz konusu faturanın iade edildiğini, bononun neye istinaden alındığı kısmının boş bırakıldığını, bononun iade edilmesi gerekirken icraya konulduğunu belirterek, icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ve davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşıma hizmetini eksiksiz yerine getirdiğini ancak üçüncü kişi...A.Ş'nin almış olduğu hizmet karşılığı bedeli ödemediğini, davacı avalist olup dava dışı keşideci ve lehdar arasındaki temel borç ilişkisinin değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle davanın reddine ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin icra takibinin durdurulması şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği, davanın menfi tespit davası olduğu ve icra takibinden sonra açıldığı, İİK'nun 72/3. maddesinde; icra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği düzenlenmiş olup söz konusu yasal düzenleme uyarınca Mahkememizin 08/11/2022 tarihli ara kararı ile icra takibinin durdurulması şeklinde ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davalı/alacaklı ... A.Ş tarafından borçlular ...A.Ş ve ... aleyhine 427.995,44 TL bono alacağı, 1.283,98 TL bono komisyon alacağı ve 5.725,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 435.004,42 TL borcun ödenmesi amacıyla 29/09/2022 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, ve icra takibinin borçlu yönünden kesinleştiği anlaşılmıştır.
İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasına konu bononun incelemesinde; 24/08/2022 düzenleme tarihli, 29/08/2022 vade tarihli, 4.490.976,00 TL bedelli, keşidecinin ... A.Ş, lehdarının... Turizm ve Oto Kiralama A.Ş, davalı ...'in "...içindir" ibaresiyle ...veren olarak isim ve imzasının bulunduğu anlaşılmıştır.
İstanbul... İcra Hukuk Mahkemesinin...E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, dosyanın incelemesinde; dava konusu edilen bono hakkında keşidecinin açmış olduğu imzaya itiraz davası olduğu ve davanın derdest olduğu anlaşılmıştır. Davacı vekilinin İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına yönelik talebinin; davanın keşidecinin imzaya itiraz davası olduğu ve davacının sıfatının ...veren olduğu gözetilerek ...verenin borcunun bağımsız olması ve lehine ...verilenin mevcut olmaması, ehliyetsiz olması ya da imzasının sahte olması hâlinde de ...verenin sorumluluğu devam edeceğinden reddine karar verilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.
...verenin borcu bağımsız bir borçtur, bir diğer ifade ile feri nitelikte değildir. ...ile teminat altına alınan borç geçersiz olsa bile, ...verenin sorumluluğu devam eder. ...veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da, ...verenin taahhüdü geçerlidir. Yani lehine ...verilenin borcu geçersiz olsa bile, ...veren bu geçersizliği ileri süremez. Lehine ...verilenin mevcut olmaması, ehliyetsiz olması ya da imzasının sahte olması hâlinde de ...verenin sorumluluğu devam eder. TTK’nın 702. maddesinin 2. fıkrası gereğince ...veren, sadece kambiyo senedindeki zorunlu şekil eksikliğini ileri sürebilir (20.04.2018 tarihli ve 2017/4 E., 2018/5 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı).(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 2020/1124 E. 2021/395 K. Sayılı ilamı)
Yerleşik Yargıtay İnançlarında ve öğretide de kabul edildiği gibi, bonolara özgü seçimlik unsurlardan biri de, temel borç ilişkisinden kaynaklanan borcun dayandığı nedeninin gösterilmesine yönelik "bedel kaydı"dır. "Bedel kaydı" kambiyo senedinin ihtiyari kayıtlarındandır. Bu kayıt keşidecinin (borçlunun), senedin lehdarından (alacaklıdan) karşı edayı aldığını ispata yarar. Aslında Kambiyo senetleri hukuku yönünden bu kayıtların bir anlamı ve önemi yoktur. Çünkü, kambiyo senedinin düzenlenmesiyle, mücerret bir borç ilişkisi yaratılmaktadır. Bu nedenle de karşı edimin elde edilip edilmediğinin önemi de bulunmamaktadır. (Örnek: HGK. 17.12.2013 T. 2003/19-781 E. 2003/768 K.)
Davalı tarafından davacı taraf aleyhine 20/08/2022 vade tarihli 4.490,976 TL bedelli bonoya dayalı olarak kısmi olarak başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olarak dava açılmışsa da takibe konu bono üzerinde davacının avalist olarak isim ve imzasının bulunduğu, davacı tarafın dava dilekçesinde ileri sürmüş olduğu iddiaların keşideci ve lehdar arasındaki temel borç ilişkisinden kaynaklandığı, 6102 sayılı TTK’nın 702/2. maddesinde, ...veren kişinin teminat altına aldığı borcun, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da ...verenin taahhüdünün geçerli olacağı düzenlenmiş olup, dava konusu bono ilgili dava dışı keşideci ve lehtar arasındaki temel borç ilişkisinin iş bu davada değerlendirilemeyeceği, yine davacı yanın dava ve takibe konu bonoda ...veren konumunda olmasından ötürü, lehine ...verilenin borcu geçersiz olsa bile, ...veren bu geçersizliği ileri süremeyeceğinden ve bedel kaydı kambiyo senedinin ihtiyari kayıtlarından olup bu kayıtların olmasının veya olmamasının kambiyo senedine bir etkisinin olmaması nedeniyle davacı tarafın iddiaları yerinde görülmemiş ve davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
İİK. 72/4 Maddesinde;'' (Değişik fıkra: 09/11/1988 - 3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./15.md.) yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez,'' hükmü düzenlenmiş olup Davalı lehine kötüniyet tazminatının koşullarından biri ihtiyati tedbir kararının uygulanması olduğundan Mahkememizce davacı lehine ihtiyati tedbir kararı verilmemiş olduğundan koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın REDDİNE,
2-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin koşulları oluşmadığından reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL başvurma harcı ve 179,90-TL peşin harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 62.919,30-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Yargılama sırasında suç üstü ödeneğinden karşılanan toplam 37,50-TL e-tebligat ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan sonra davacı tarafa resen iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 11/04/2023
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*