T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/712 Esas
KARAR NO: 2024/10
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/11/2022
KARAR TARİHİ: 09/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkil aleyhine davalı tarafından ... 30.İcra Müdürlüğü ...esas sayılı dosyasında faturalara istinaden icra takibi başlatıldığını, yapılan takibin usulsüz olduğunu, davalı tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacakların kesinlikle hiçbir hukuki dayanağı olmadığını, müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığını, müvekkili şirketin davalı ile fatura kesilmesini gerektirecek bir ticari alışverişi olmadığını, icra takibinin müvekkiline tebliğ edilmediğini müvekkilinin tesadüfen öğrendiğini, müvekkili şirket sahibinin İran vatandaşı olması ve genellikle yurt dışında olması nedeniyle yokluğunda takibi kesinleştirip haksız kazanç elde etmek istendiğini iddia ederek; ... 30.İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasında banka ve diğer taşınır, taşınmaz ile araçlardaki hacizlerin kaldırılmasını, vezneye giren paranın alacaklıya ödenmemesine ve icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini, müvekkilinin ... 30.İcra Müdürlüğü ...esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin, davacı şirketten alacağının olması sebebi ile ... 30.İcra Müdürlüğü...E. Sayılı dosya ile takibe başlandığını ve takibin kesinleştiğini, icra dosyasında haciz işlemlerine başlandığını ve bu aşamada davacının işbu dava ile borçtan kurtulmayı hedeflediğini, yapılan icra takibi faturaya ve sair yazılı belgelere dayandığı için ilamsız olarak yapıldığını ve dayanak belge sunulma zaruretinin bulunmadığını, davacı şirketin ... ili ... Bölgesinde yer alan deposu için güvenlik sistemi, elektrik sistemi, demi kapılar, fayans işleri, su tesisatı ve sair genel yapı işleri için anlaşma sağlandığını ve bu anlaşma neticesinde de müvekkili şirketçe işe başlandığını, yapımı planlanan iş için sağlanan anlaşma neticesinde davacı şirket tarafından ...tarihinde ... belge numarası, ... sorgu numarası ile teyit edilebilecek dekont ile müvekkili şirkete 150.000,00 TL ön ödeme yapıldığını, dekont açıklamasında ön ödeme olduğuna dair ibarenin yer aldığını, müvekkil şirket; ödemeden önce de davacı şirkete yapılacak işleri ve fiyat listesini çalışma yaparak gönderdiğini davacı şirkete gönderilerek yapılacak işler ve fiyatlar konusunda mutabık kalınmak sureti ile işlere başlandığını, müvekkil şirket öncelikle fiyat teklifi verdiğini ve akabinde ön ödemeyi alarak işe başladığını, müvekkili şirket yapmış olduğu işin karşılığı olarak da davacı şirkete fatura kesildiğini, 05.01.2022 tarih ve ... numaralı satış faturasından da müvekkilinin işi tamamlamış olduğunun anlaşıldığını, davacı şirketin yetkilileri İran ülkesi uyruklu olmaları ve ... ili ile ülkelerinin sınır komşusu olması sebebiyle ... yaptırarak ticari işlerinde kullanmayı hedeflediklerini, müvekkili şirket ile yapılan anlaşma ve yapılan işler sonrasında ön ödeme haricinde hiçbir şekilde ödeme yapılmadığını ve müvekkil şirket sürekli olarak oyalandığını savunarak; dayanaktan yoksun davanın reddine, işbu dava ile alacağına ulaşması geciken müvekkilinin zararlarının karşılanması amacıyla %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, bu tazminatın öncelikle davacı yanca yatırılan teminattan karşılanmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... 30. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası, davacı ve davalı şirketin 2022 yılına ilişkin BA-BS formları, ...Bankasının 16/02/2023 tarihli müzekkere cevabı, 05.01.2022 tarih ve ... numaralı fatura, ön ödeme ilişkin 07.09.2021 tarihli dekont, keşif, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine eser sözleşmesinden kaynaklı fatura alacağından kaynaklana icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça haksız icra takibi başlatıldığını, icra takibine konu faturalar nedeniyle borçlu olmadığını, taraflar arasında herhangi bir sözleşme ve mal alış verişi bulunmadığını bu nedenle icra takibinin durdurulmasını, icra takibinin iptalini ve icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalı hakkında başlatılan icra takibinin kesinleştiğini, davacı şirketin ... ili ...yer alan deposu için güvenlik sistemi, elektrik sistemi, demir kapılar, fayans işleri, su tesisatı ve sair genel yapı işleri için anlaşma sağlandığını, davacı tarafça iş nedeniyle 150.000,00 TL tutarında ön ödeme yapıldığını, davacı şirkete yapılacak işlerin ve fiyat tekliflerinin gönderildiğini, tarafların mutabık kalması üzerine işe başlandığını, ancak ön ödeme haricinde ödeme yapılmadığını belirterek davanın reddi ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davacının ... 30. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasından kaynaklı olarak menfi tespit davası açtığı ve menfi tespit davası kısmi olarak açılamayacağından dava değerinin takip çıkışı olan 185.545,00-TL olduğu bu nedenle peşin harcın eksik yatırıldığı anlaşıldığından, davacı vekiline eksik peşin harcı yatırması için kesin süre verildiği ve kesin süre içerisinde eksik peşin harcın yatırıldığı anlaşılmıştır.
...30. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davalı/alacaklı tarafından davacı/borçlu aleyhine 178.040,00 TL asıl alacak ve 7.505,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 185.545,00 TL borcun ödenmesi amacıyla 07/06/2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 25/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 16/11/2022 tarihli ara kararı ile davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile; icra takibinin durdurulmasına yönelik talebin reddi ile, ihtiyati tedbir talebinin icra dosyasına yatırılacak paranın davalı alacaklıya ödenmemesi yönünden kabulü ile, takdiren asıl alacak miktarı olan 185.545,00-TL'nin % 15'i tutarında (27.831,75-TL) teminat (nakit veya kesin süresiz banka teminat mektubu) yatırıldığında İİK 72/3. maddesi gereğince, davacı borçlu tarafından ... 30.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına yatırılacak paranın, davalı olan alacaklıya ödenmemesine karar verildiği, davacı tarafça teminatın yatırıldığı ve icra dosyasında Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının uygulandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce dava konusu imalatların yapıldığı mahalle talimat yazılarak 1 Makina Mühendisi 1 İnşaat Mühendisi 1 Elektrik Mühendisi bilirkişi marifetiyle mahallinde keşif yapılarak davalı tarafça yapılan işler tespit edilerek dosya içerisinde bulunan malzeme ve fiyat listesi incelenerek davalı tarafça düzenlenen 05/01/2022 tarihli faturaya konu işlerin davalı tarafça yerine getirilip getirilmediği, fatura bedelinin yapılan imalat işleriyle uyumlu olup olmadığı hususunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Talimat sayılı dosyasından 07/04/2023 tarihinde bilirkişi heyeti ile birlikte keşif icrasından sonra bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 16/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "dava dosyası incelendiğinde iş kalemleri için kesilen faturada yer alan iş kalemlerine ayrı ayrı tekamül eden birim fiyatlar, fatura tarihi baz alındığında piyasa şartlarına göre makul fiyatlar olduğundan ayrıca değiştirme ihtiyacı kalmadığı, sadece kamera işlerinde fiyatların düzeltildiği, taşınmaz üzerinde yapılan inceleme sonucunda toplam 7.690,06 TL tutarında iş kalemi varlığının tespit edilemediği, dava dosyasında ön ödeme faturasından 150.000,00TL ödendiği 339.479,00TL -150.000,00 TL = 189.479,00TL'nin kaldığı beyan edilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından yapılan keşifte işin toplam bedelinin 319.941,96TL olduğu buna göre kalan tutarın; 319.941,96TL -150.000,00 TL = 169.941,96TL tutarında ödemenin kaldığı" tespit edilmiştir.
Davalı tarafça keşif mahallinde dinlenilmek üzere tanık isim ve adresleri bildirilmiş ve talimat mahkemesinden davalı tanıklarına tebligat çıkartılarak keşif mahallinde dinlenilmeleri hususu talimat gönderme yazısında belirtilmişse de keşfin 07/04/2023 tarihinde icra edildiği, davalı tanığı ...'a çıkartılan tebligatın 27/03/2023 tarihinde, davalı tanığı ...'ye çıkartılan tebligatın 12/04/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tanığı ...'ın keşif öncesi keşif gün ve saatinden haberdar olmasına rağmen keşif mahallinde hazır bulunmadığı, davalı tanığı ...'nin keşif sonrası tebligat yapılması nedeniyle keşif mahallinde hazır bulunamadığı anlaşıldığı, davalı tanıkları her ne kadar dinlenememiş olsa da dosya kapsamında keşif sonucu alınan bilirkişi raporunun yeterli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce tanıkların dinlenilmesinden vazgeçilmiştir.
Davacı ve davalı arasında davacı şirketin ... ili Organize Sanayi Bölgesinde yer alan deposu için güvenlik sistemi, elektrik sistemi, demir kapılar, fayans işleri, su tesisatı ve sair genel yapı işlerinin davalı tarafça yapılması hususunda anlaşma sağlandığı, davacı tarafça cevap dilekçesinde ticari ilişki bulunmadığına yönelik itirazda bulunmuşsa da davacı tarafça işin yapılmasından önce 150.000,00 TL ön ödemenin davalı tarafa yapıldığının ve davacı şirket adresinde yapılan keşif sonucunda davalı tarafça işlerin yapıldığının tespit edildiği anlaşılmakla; bilindiği üzere kısmi ödeme malın ya da hizmetin alındığına karine teşkil edeceği, (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2007/2400 Esas, 2007/7281 Karar sayılı 09/07/2007 tarihli emsal içtihadı) bu nedenle taraflar arasında eser sözleşmesinin bulunduğu Mahkememizce kabul edilmiş olup, menfi tespit davalarında ispat yükü davalı tarafta olup somut olayda dava konusu imalatların yapıldığı konusunda ispat yükünün davalı tarafta olduğu, davalı taraf dosyaya fiyat teklifleri sunmuş olsa da her iki tarafın kabul ve imzasında olan fiyat bilgilerinin bulunmadığı, bu nedenle işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre hesaplama yapılması gerektiği, talimat mahkemesince dava konusu imalatların yapıldığı mahalde keşif sonucunda alınan bilirkişi raporunda işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre yapılan işin bedelinin hesaplandığı ve bilirkişi raporunda davalı tarafça yapılan işin toplam bedelinin 319.941,96TL olduğu, buna göre davacı tarafça yapılan ön ödemenin mahsubu sonucunda davacının borçlu olduğu tutarın 169.941,96 TL olduğu, davalı tarafça icra takibinde 178.040,00 TL asıl alacak ve 7.505,00 TL işlemiş faiz talebinde bulunduğu anlaşılmakla davacı tarafça icra takip talebinde talep edilen asıl alacak miktarından davacının borçlu olduğu tutarın düşülmesi sonucunda (178.040,00-169.941,96) 8.098,04 TL tutarında davacının borçlu olmadığı miktar tespit edilmiştir. Davalı taraf icra takip talebinde işlemiş faiz talebinde bulunmuşsa da somut olayda davalının davacıyı takip tarihinden önce temerrüde düşürmediğinden temerrüt şartları .oluşmadığından işlemiş faiz talebi olan 7.505,00 TL tutarında davacının davalıya borçlu olmadığı tespit edilmiştir. Mahkememizce hükme ve denetime elverişli bilirkişi raporu hükme esas alınmış olup davanın kısmen kabulü ile davacının ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalıya; İİK 72. Maddesi uyarınca 8.098,04 TL asıl alacak ve 7.505,00 TL işlemiş faiz alacağı yönünden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.
Davacının kötü niyet tazminatı talebi yönünden; İcra ve İflas Kanunun 72. maddesinin 5.fıkrasına göre; “Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. ”Kötüniyet tazminatı, takibe girişmekte kötüniyetli bulunduğu borçlu tarafından açıkça kanıtlanmış olan ya da öyle olduğu ayrıca kanıtlanmasına gerek bulunmaksızın dosya kapsamından açıkça anlaşılabilen alacaklıya yönelik bir yaptırım niteliğindedir. Anılan yasa hükmüne göre, alacaklının anılan tazminata mahkum edilebilmesi, açıkça, takibin kötüniyetle yapılmış olması koşuluna bağlanmıştır. Hemen belirtmek gerekir ki, alacaklının icra takibini kötüniyetli olarak yaptığı hususu, borçlu tarafından kanıtlanmalıdır. Öğretiye ve Yargıtay uygulamasına göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötüniyetli kabul edilir. Açıklanan bu yasal durum ve ilke çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde davacı, davalının icra takibinde kötüniyetli olduğunu yasal delillerle kanıtlayamamış olup, dosya içeriğinde de kötüniyetin varlığını açıkça ortaya koyacak bir yöne rastlanmamıştır.Bu nedenle davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Davalının kötüniyet tazminatı talebi yönünden; İİK. 72/4 Maddesinde;'' (Değişik fıkra: 09/11/1988 - 3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./15.md.) yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez,'' hükmü düzenlenmiş olup Davalı lehine kötüniyet tazminatının koşullarından biri ihtiyati tedbir kararının uygulanması olduğundan Mahkememizce davacı lehine ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve icra dosyasında uygulandığından reddedilen kısmın %20'si oranındaki ( 33.988,39-TL) tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.
İİK 72/4-1. Cümlesinde dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar düzenlemesinin bulunduğu, davanın kısmen kabulüne karar verildiği (hem borçlu hem alacaklı lehine) ve İİK 72/4-1.cümlesindeki ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin şartlar oluşmadığından davalı vekilinin ihtiyati tedbirin kaldırılmasına yönelik talebin reddi ile, karar kesinleştiğinde ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1-Davacının ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalıya; İİK 72. Maddesi uyarınca 8.098,04 TL asıl alacak ve 7.505,00 TL işlemiş faiz alacağı yönünden BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, fazlaya dair istemin reddine,
2-Koşulları oluşmadığından davacının tazminat isteminin reddine,
3-Reddedilen kısmın %20'si oranındaki ( 33.988,39-TL) tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve İİK 72/4-1.cümlesindeki ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin şartlar oluşmadığından davalı vekilinin ihtiyati tedbirin kaldırılmasına yönelik talebin reddi ile, karar kesinleştiğinde ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.065,84-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 3.168,65-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 2.102,81-TL harcın davacıya iadesine
6-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 15.603,04-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 27.190,71-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvuru harcı ve 1.065,84 -TL peşin harç olmak üzere toplam 1.146,54-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
9-Davacı tarafından yatırılan 295,50-TL posta giderinden ibaret toplam 295,50-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 24,85-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı tarafından yatırılan 1.274,90 TL keşif harcı, 3.750,00-TL Bilirkişi ücreti ve 500,00-TL keşif yol masrafından ibaret toplam 5.524,90-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 5.060,25-TL'sinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, kalan kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
11-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kabul edilen miktar yönünden kesin reddedilen miktar yönünden HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 09/01/2024
Katip
e-imzalı*
Hakim
e-imzalı*